I SA/Wa 1593/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie: Sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.) Sędzia WSA Bożena Marciniak Protokolant referent Joanna Kicińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2016 r. sprawy ze skargi W. K. na niewykonanie przez Prezydenta Miasta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 grudnia 2013 r. sygn. akt I SAB/Wa 422/13 1. wymierza Prezydentowi Miasta [...] grzywnę w wysokości 1000 (jeden tysiąc) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta Miasta [...] w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta Miasta [...] na rzecz W. K. sumę pieniężną w wysokości 2000 (dwa tysiące) złotych; 4. oddala skargę w pozostałym zakresie; 5. zasądza od Prezydenta Miasta [...] na rzecz W. K. 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 21 lipca 2016 r. W. K. (dalej jako: skarżący) wniósł skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 grudnia 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 422/13. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy złożonego w trybie art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r., poz. 1774 ze zm., dalej jako: ugn) wniosku z dnia 28 grudnia 1995 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] róg ul. [...] oznaczoną hipotecznie "[...]". W wyroku tym Sąd, stwierdził, iż bezczynność Prezydenta [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Skarżący zarzucił organowi niewykonanie powołanego wyżej wyroku sądu administracyjnego w terminie wskazanym w tym orzeczeniu, pomimo pisemnego wezwania właściwego organu do jego wykonania. W tej sytuacji skarżący wniósł o: 1) wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny w wysokości 3000 zł, 2) orzeczenie o istnieniu po stronie skarżącego uprawnienia wypłaty kwoty odszkodowania, a po stronie Prezydenta [...] obowiązku wypłaty przysługującego skarżącemu odszkodowania ustalonego na podstawie art. 215 ust. 2 ugn, 3) stwierdzenie, iż bezczynność organu ma rażący charakter, 4) przyznanie skarżącemu od organu sumy pieniężnej oraz 5) zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Sąd ustalił, iż akta sprawy administracyjnej wraz z odpisem prawomocnego wyroku z dnia 4 grudnia 2013 r. wpłynęły do Prezydenta [...] w dniu 3 marca 2014 r., zatem termin wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny upłynął w dniu 3 maja 2014 r. Następnie po rozpoznaniu skargi skarżącego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 1 grudnia 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2188/14, wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 300 zł za niewykonanie przytoczonego wyżej wyroku z dnia 4 grudnia 2013 r. Z akt sprawy wynika, że skarżący pismem z dnia 5 lipca 2016 r. wezwał Prezydenta [...] do wykonania ww. wyroku, jednak [...] nie zastosował się do tego wezwania i nie wydał decyzji odszkodowawczej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Wyjaśnił, że przedmiotowa nieruchomość została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Na mocy art. 1 tego dekretu ww. grunt przeszedł na własność gminy [...], a następnie na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy Państwowej (Dz. U. z 1950 r. Nr 14, poz. 130), stał się własnością Skarbu Państwa. Organ przyznał, że prowadzone jest – z wniosku złożonego w dniu 14 lutego 2013 r. - postępowanie odszkodowawcze za przedmiotową nieruchomość. Organ wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 4 grudnia 2013 r. zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za powołaną na wstępie nieruchomość w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy a także że wyrokiem z dnia 1 grudnia 2014 r., wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w związku z niewykonaniem wyroku z dnia 4 grudnia 2013 r. Organ podał również, że pełnomocnik skarżącego pismem z dnia 5 lipca 2016 r. wezwał Prezydenta [...] do wykonania wyroku z dnia 4 grudnia 2013 r. Organ wyjaśnił także, że pismem z dnia 18 października 2016 r. pełnomocnik stron został poinformowany o aktualnym stanie sprawy i przewidywanym terminie zakończenia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Stosownie do art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: ppsa), w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Sąd może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. (art. 154 § 2 ppsa). Z kolei grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 154 § 6 ppsa). Jak wskazano wyżej, przed wniesieniem skargi na niewykonanie przytoczonego na wstępie wyroku z dnia 4 grudnia 2013 r., skarżący wezwał Prezydenta [...] do jego wykonania. Procesowy wymóg wniesienia skargi został zatem spełniony. Terminy do wniesienia skargi ustalone w art. 53 ppsa nie mają zastosowania do skargi wnoszonej na podstawie art. 154 § 1 ppsa, a w konsekwencji dopuszczalność jej wniesienia nie jest uwarunkowana upływem określonego czasu od dnia doręczenia organowi wezwania do wykonania wyroku (por. postanowienie NSA z dnia 20 listopada 2012 r., sygn. akt II OSK 2721/12, Lex nr 1248469). Przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (por. wyrok NSA z dnia 22 maja 2012 r. sygn. akt II OSK 578/12, Lex nr 1252111). Dokonując oceny okoliczności niniejszej sprawy stwierdzić należy, że pomimo prawomocnego wyroku z dnia 1 grudnia 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2188/14, zapadłego w sprawie niewykonania przez organ przytoczonego na wstępie wyroku z dnia 4 grudnia 2013 r. do dnia wydania niniejszego orzeczenia Prezydent [...] nie rozstrzygnął przedmiotowego wniosku o ustalenie odszkodowania. Po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 grudnia 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 422/13 pozostawał w bezczynności. W tym stanie rzeczy skargę Sąd uznał za uzasadnioną, co skutkowało wymierzeniem organowi grzywny w wysokości 1000 zł. Wymierzając grzywnę w takiej kwocie Sąd miał na uwadze okoliczność, iż sprawy prowadzone w oparciu o przepis art. 215 ugn mają historyczny charakter i są sprawami szczególnie skomplikowanymi, jak również to, że wobec organu uprzednio wymierzona została już grzywna za niewykonanie wyroku. Sąd wziął pod uwagę, że w sprawie sporządzono operat szacunkowy, a zatem, że organ podejmował czynności procesowe w celu załatwienia sprawy. Uwzględnił także, że jej wysokość mieści się w granicach określonych przez art. 154 § 6 ppsa. Sąd podkreśla, że niewykonanie wyroków sądów w demokratycznym państwie prawa stanowi szczególnie istotne uchybienie w działaniu organu administracji, godzi bowiem w zasady ogólne postępowania administracyjnego, w tym w szczególności w zasadę praworządności zawartą w art. 7 kpa oraz zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, wyrażoną w art. 8 kpa Wymierzenie grzywny organowi na podstawie art. 154 § 1 ppsa ma za zadanie nie tylko skłonienie organu do wywiązania się z nałożonego na niego w prawomocnym wyroku obowiązku, ale zawiera też element represyjny, stanowiący w istocie sankcję za ignorowanie przez zobowiązane organy orzeczeń sądowych. Zgodnie z art. 154 § 2 zd. 2 ppsa Sąd ma obowiązek orzec, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu, obecna bezczynność organu, która wystąpiła po wyroku z dnia 4 grudnia 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 422/15, ma już charakter rażącego naruszenia prawa. Z tego też względu Sąd uznał, że wniosek skarżącego o przyznanie od organu na jego rzecz sumy pieniężnej jest zasadny, co skutkowało przyznaniem kwoty 2000 zł. Kwota ta stanowi formę rekompensaty dla skarżącego za zwłokę w załatwieniu niniejszej sprawy. Stosownie do art. 154 § 2 zd. 1 ppsa Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 tego przepisy (czyli niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania), może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. W literaturze przedmiotu wskazuje się, że konstrukcja uprawnień orzeczniczych przewidzianych w art. 154 § 2 oznacza, iż orzeczenie przewidziane w tym przepisie może być wydane tylko w sprawie ze skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ppsa, kiedy sąd administracyjny – stosownie do art. 146 § 2 ppsa – w wyroku, który nie został wykonany uznał uprawnienie lub obowiązek wynikające z przepisu prawa, albo kiedy sąd ten w wyroku wydanym na podstawie art. 149 ppsa, a niewykonanym, uwzględnił skargę na bezczynność organów w powyższym zakresie art. 3 § 2 pkt 4 (zob. T. Woś [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, pod red. T. Wosia, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 482). Podobnie uważa B. Dauter, który wskazuje, że w sprawach niewykonanego wyroku wydanego w trybie art. 149 ppsa, w którym sąd uwzględnił skargę na bezczynność organu, przepis art. 154 § 2 ppsa, może być stosowany, ale jedynie w zakresie wynikającym z art. 3 § 2 pkt 4 ppsa, czyli w sprawach dotyczących innych niż decyzje i postanowienia aktów i czynności z zakresu administracji publicznej (por. B. Dauter [w:] B Dauter, B Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu, 2009 r., s. 408). Skarga wniesiona w niniejszej sprawie takiego przypadku nie dotyczy i dlatego Sąd w pkt. 3 wyroku skargę w tym zakresie oddalił. Z powyższych względów, w pkt 1, 2, 3 i 4 sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6, § 2 i § 7 ppsa. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 i § 2 ppsa oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800).