II SA/Rz 362/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Joanna Zdrzałka /spr./ Sędziowie WSA Paweł Zaborniak WSA Maciej Kobak Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. w [...] na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej -skargę oddala- II SA/Rz 362/16 UZASADNIENIE Przedmiotem skargi A. sp. z o.o. z/s w [...] jest decyzja [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] o stwierdzeniu u ZM obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo – nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonym jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2,3 kHz – tj. choroby zawodowej wymienionej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych. W podstawie prawnej decyzji powołano przepis art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.) – dalej: "k.p.a." oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1367). Z ustaleń prowadzącego postępowanie - Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] wynika, że ZM od 1984 r. był zatrudniony na różnych stanowiskach w Hucie [...] – najpierw jako stażysta, później po odbyciu w 1985 r. służby wojskowej: - od 22 stycznia 1986 r. do 31 marca 1986 r. jako ciągacz w [...]; - od 1 kwietnia 1986 r. do 31 maja 1996 r. jako mistrz urządzeń wykańczalni, mistrz oddziału szlifierek, mistrz ciągarek i szlifierek w [...]; - od 1 czerwca 1996 r. do lutego 2000 r. na stanowiskach mistrza obróbki cieplnej i wykańczalni, mistrza obróbki cieplnej i wykańczalni sprężyn gorąco zwijanych; - od 1 marca 2003 r. do chwili obecnej na stanowisku specjalisty technologa, w tym w okresie od 1 maja 2010 r. do 31 października 2010 r. na stanowisku Kierownika Wydziału Produkcyjnego w H. sp. z o.o. Z oceny narażenia zawodowego wynikało, że ZM był przez cały czas narażony na ponadnormatywny hałas, pomiary jego natężenia na ww. stanowiskach pracy wyniosły od 82 dB do 99 dB. W wydanym przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy (WOMP) w [...] orzeczeniu lekarskim z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] rozpoznano u ZM chorobę zawodową wymienioną w poz. 21 wykazu chorób zawodowych, tj. obustronny trwały odbiorczy ubytek słuchu typu ślimakowego lub czuciowo – nerwowego spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonym jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2,3 kHz. W uzasadnieniu tego orzeczenia biegli powołali się na badania słuchu przeprowadzone w WOMP, które wykazały u ZM obustronny odbiorczy czuciowo nerwowy ubytek słuchu spowodowany hałasem o wielkości 58,3 dB w uchu prawym i 60,0 dB w uchu lewym. Praca w narażeniu na hałas ponadnormatywny oraz wielkość i charakter niedosłuchu przemawiają ich zdaniem za zawodową etiologią schorzenia. Biorąc pod uwagę treść wydanego orzeczenia, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] decyzją z dnia [...] maja 2014 r., nr [...], PPIS stwierdził u ZM opisaną wyżej chorobę zawodową. Odwołanie od tej decyzji wniósł H. sp. z o.o. w [...], wskazując na wadliwe ustalenia stanu faktycznego sprawy. Zdaniem odwołującego organ błędnie przyjął, że ZM był narażony na ponadnormatywny hałas po 2000 r. Wskazał na orzeczenia lekarskie o braku przeciwwskazań do pracy na stanowisku mistrza wykańczalni i obróbki cieplnej wykonane w 2000 r. oraz następne badania lekarskie zakończone dopuszczeniem do pracy na zajmowanych stanowiskach pracy. Wobec faktu, że od czasu, w którym ZM narażony był na ponadnormatywny hałas upłynęło 13 lat, rozpoznanie choroby zawodowej jest niezgodne z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 1367), gdyż dla choroby z poz. 21 wykazu chorób zawodowych czas rozpoznania choroby od momentu zakończenia zatrudnienia wynosi 2 lata. Decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...][...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny uchylił w całości decyzję organu I instancji i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Wskazał, że konieczne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w znacznej części. Niezaprzeczalny jest bowiem fakt pracy ZM w ponadnormatywnym hałasie do 2000 r., zaś sprawą sporną jest okres po 2000 r. Podał, że uzupełniona ocena narażenia zawodowego wymaga opinii uzupełniającej WOMP w [...] z uwzględnieniem badań słuchu od 2000 r., co z kolei obligowało organ odwoławczy do uchylenia decyzji PPIS. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, na skutek skargi ZM, wyrokiem z dnia 5 marca 2015 r. II SA/Rz 1125/14 uchylił opisaną wyżej decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lipca 2014 r. W ocenie Sądu organ odwoławczy naruszył art. 138 § 2 k.p.a., nie wskazując jakie przepisy postępowania oraz w jakim zakresie naruszył organ I instancji. Nie wyjaśnił ponadto stronom postępowania dlaczego okres po 2000 r. jest sporny, skoro organ I instancji oparł się na przewidzianych prawem dowodach w postaci protokołów z postępowania w sprawie choroby zawodowej, karty oceny narażenia zawodowego oraz oceny narażenia zawodowego. W lakonicznym uzasadnieniu podał ogólnikowo, że ponowne rozpatrzenie sprawy wymaga przeprowadzenia wyjaśniającego w znacznej części, odnoszącej się do ustalenia pracy skarżącego w ponadnormatywnym hałasie po 2000 r. Nie wskazał przy tym dlaczego ustaleń tych nie mógł dokonać samodzielnie lub dlaczego nie mógł zlecić przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego organowi I instancji w oparciu o przepis art. 136 K.p.a. Sąd zaznaczył, że z powyższych względów uznał za przedwczesne odnoszenie się do zarzutów skargi związanych z naruszeniem art. 2351 K.p., niemniej nadmienił, że w pełni aprobuje stanowisko wyrażone w judykaturze, iż dla stwierdzenia choroby zawodowej wymienionej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych nie jest wymogiem koniecznym, aby w środowisku pracy osoby badanej hałas był hałasem ponadnormatywnym. Tym samym zdaniem Sądu wadliwe wydaje się stanowisko, że fakt wykonywania od 2000 r. pracy w warunkach nie przekraczających norm hałasu automatycznie wyklucza wydanie decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej u skarżącego. Zwłaszcza, że w materiale dowodowym znajduje się audiogram skarżącego z 2 czerwca 2010 r., na którym została uwidoczniona wada słuchu. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] lutego 2016 r., utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] maja 2014 r. nr [...]. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zlecił organowi I instancji przeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie ustalenia narażenia ZM na hałas w miejscu pracy począwszy od 2000 r. PPIS w [...] przeprowadził postępowanie wyjaśniające w zakładzie pracy A. sp. z o.o. (poprzednio – H. sp. z o.o.) oraz przeprowadził dowód z przesłuchania świadków. Wyniki postępowania wyjaśniającego zostały przedstawione orzekającemu w sprawie Wojewódzkiemu Ośrodkowi Medycyny Pracy w [...], który w piśmie z dnia 28 grudnia 2015 r. podtrzymał swoją opinię o istnieniu przesłanek do stwierdzenia choroby zawodowej uszkodzenia słuchu. W konkluzji WOMP stwierdził, że na podstawie otrzymanej od organów dokumentacji trudno w sposób bezsporny ustalić dokładną wielkość hałasu i czas narażenia na hałas dzienny i tygodniowy strony po 2000 r., niemniej hałas taki bezspornie występował. Zdaniem organu odwoławczego należy pamiętać, że brak przekroczenia normy wysokości hałasu nie jest równoznaczny z tym, że praca jest wykonywana bez narażenia na hałas. Indywidualna wrażliwość/podatność na uszkodzenie słuchu przez hałas jest różna, co oznacza, że przy jednakowych ekspozycjach u niektórych osób może się rozwinąć głęboki ubytek słuchu, podczas gdy u innych uszkodzenie słuchu jest niewielkie lub nie występuje wcale. W świetle powyższego krótki czas pracy w hałasie o dużym natężeniu mógł przyczynić się do pogłębienia niedosłuchu ZM. W ocenie organu taka konkluzja wydaje się realna, ponieważ w przesłanej dokumentacji po 2000 r. hałas sięgał 96 dB na niektórych stanowiskach na halach produkcyjnych. Tym samym w ocenie PWIS, u ZM doszło do uszkodzenia słuchu spowodowanego hałasem, który spełnił kryteria choroby zawodowej. Organ podał, że swoje rozstrzygnięcie podjął na podstawie audiogramu z 2010 r., wykonanego podczas badań okresowych. Wskazał, że brak innych audiogramów z lat 2000 - 2010 (poza audiogramami z 2000 r. i 2010 r.) nie pozwala wprawdzie na dokładne ustalenie czasu, w którym wielkość niedosłuchu spełniła kryteria choroby zawodowej, niemniej nie można potwierdzić, ani wykluczyć, że kryteria choroby zawodowej nie były spełnione do 2002 r., a więc w dwa lata po ewentualnym ustaniu narażenia na hałas w miejscu pracy. W latach 1986 - 2000 ZM pracował bowiem w narażeniu na hałas ponadnormatywny, zaś praca w narażeniu na hałas po 2000 r. jest punktem sporu pomiędzy zainteresowanym a pracodawcą. Skargę na powyższą decyzję wniosła A. sp. z o.o. z/s w [...], domagając się jej uchylenia, a ewentualnie także poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a ponadto zasądzenia kosztów postępowania. Zarzuty dotyczą: 1. Naruszenia art. 7, art. 77, art. 80 i art. 84 § 1 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zgromadzenia i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz brak wszechstronnej oceny już dotychczas zgromadzonego materiału dowodowego, w których następstwie organ: – bezpodstawnie przyjął, że ZM wykonywał pracę w narażeniu zawodowym; – bezpodstawnie przyjął, że bezspornie hałas w środowisku (miejscu) pracy występował, w szczególności po 2000 r., dodatkowo nie wyjaśniając podstawy i znaczenia tego lakonicznego stwierdzenia w kontekście sprawy, a także nie definiując pojęcia "hałas ponadnormatywny", co wyklucza merytoryczną polemikę z organem na podstawie przepisów prawa materialnego; – nie wyjaśnił w sposób przekonujący wynikałoby, że potwierdzeniem wykonywania pracy w środowisku pracy w narażeniu zawodowym po 2000 r. miałby być audiogram z 2013 r., który może co najwyżej dowodzić ustalenia określonego deficytu słuchu w 2013 r., lecz nie związku tego deficytu z pracą po 2000 r., a przynajmniej związek ten jest nikły - w zestawieniu z pozostałymi dowodami skarżącego i nie wyczerpaniem możliwości dowodzenia przez organ; 2. Naruszenia art. 2351 Kodeksu pracy poprzez jego błędne zastosowanie i wydanie decyzji stwierdzającej chorobę zawodową, mimo braku istnienia związku przyczynowego, w tym braku niebudzących wątpliwości podstaw do wysokiego prawdopodobieństwa zaistnienia tego związku, między wystąpieniem schorzenia u ZM a pracą, jej rodzajem, charakterem oraz warunkami jej wykonywania w zakładzie skarżącego (w tym jego poprzedników prawnych), czyli zaistnienia u skarżącego czynników szkodliwych dla zdrowia ZM i działania na niego tych czynników; 3. Naruszenie § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych i poz. 21 załącznika, w związku z art. 2352 kodeksu pracy oraz w związku z art. 237 § 1 pkt 4 Kodeksu pracy, poprzez ich niezastosowanie; 4. Naruszenie § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z 5 sierpnia 2005 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach związanych z narażeniem na hałas lub drgania mechaniczne i ust. 1 pkt 1 załącznika do ww. rozporządzenia w związku z § 6 ust. 3 pkt 3 i ust. 4 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, w związku z art. 2351 Kodeksu pracy, poprzez ich niezastosowanie, co skutkowało wadliwie sporządzoną oceną narażenia zawodowego, tj. brakiem określenia poziomu ekspozycji na hałas w odniesieniu do 8 godzinnego dnia pracy dla stanowisk pracy ZMi nieuzasadnione przypisanie mu narażenia na hałas określony dla innych stanowisk pracy, a w konsekwencji - doprowadzenie do błędnego wniosku, że ZM po 2000 r. pracował w narażeniu na hałas, w tym na hałas ponadnormatywny; 5. Naruszenie § 8 ust. 1 w związku z § 6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych w związku z art. 84 § 1 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie za podstawę rozstrzygnięcia orzeczenia lekarskiego nr 29/2014 nieposiadające waloru opinii biegłego, ale też nie prezentującego wiadomości specjalnych niezbędnych do ustalenia kluczowych w sprawie okoliczności; 6. Naruszenie § 8 ust. 2 w związku z § 6 ust. 1, 2, 3 pkt 2 oraz ust. 4 in fine rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych poprzez ich niezastosowanie i w skutek niezastosowania tych przepisów - przyjęcie za podstawę rozstrzygnięcia oceny narażenia zawodowego sporządzonej z rażącym naruszeniem prawa, na podstawie "Karty oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej" z dnia 28 listopada 2013 r. wydanej przez organ I instancji, w miejsce (niesporządzonej, choć wymaganej) samodzielnej oceny narażenia zawodowego przeprowadzonej bezpośrednio u skarżącego w przepisanej prawem formie; 7. Naruszenie § 8 ust. 2 w związku z § 6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych poprzez niewłaściwe zastosowanie, a to przyjęcie za podstawę rozstrzygnięcia opinii uzupełniającej do orzeczenia lekarskiego nr 29/2014 wydanej przez lekarza, który nie wydawał orzeczenia lekarskiego nr 29/2014 o rozpoznaniu choroby zawodowej u ZM. W odpowiedzi na skargę [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 1066). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W niniejszej sprawie zastosowanie znajduje ponadto przepis art. 153 P.p.s.a., stanowiący, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia, a to w związku z powołanym wcześniej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie dnia 5 marca 2015 r. II SA/Rz 1125/14. Uwzględnienie skargi skutkujące wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji lub postanowienia z obrotu prawnego w ramach sądowej kontroli może nastąpić wyłącznie przy spełnieniu warunków określonych w art. 145 § 1 P.p.s.a. Przepis ten obliguje Sąd do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub gdy zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności wymienione w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja tego rodzaju wad i uchybień nie zawiera, a zatem skarga jako niezasadna podlega oddaleniu. Choroba zawodowa, której dotyczy zaskarżona decyzja zdefiniowana została w art. 235¹ Kodeksu pracy. Przepis ten stanowi, że za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Przytoczona definicja składa się z dwóch elementów – pierwszy jest formalnie wskazany w określonym wykazie, a drugi stanowi związek przyczynowy pomiędzy chorobą objętą wykazem a charakterem i warunkami wykonywania pracy. Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 237 Kodeksu pracy Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 1367) - zwane dalej rozporządzeniem, które określa: wykaz chorób zawodowych, okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, sposób i tryb postępowania dotyczący zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmioty właściwe w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych (§ 1 ust. 1). Rozpoznawanie chorób zawodowych należy do lekarzy posiadających wymagane kwalifikacje, zatrudnionych w jednostkach orzeczniczych I stopnia (m.in. poradnie chorób zawodowych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy) oraz II stopnia (jednostki badawczo-rozwojowe w dziedzinie medycyny pracy) wymienionych w rozporządzeniu. Decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej stwierdzenia wydaje się, zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia, na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim wyspecjalizowanych jednostek diagnostycznych powołanych do rozpoznawania chorób zawodowych, wymienionych w § 5 tego rozporządzenia, oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Orzeczenie lekarskie ma zatem w postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej kluczowe znaczenie i stanowi obligatoryjny dowód w sprawie mający walor opinii biegłego w rozumieniu art. 84 k.p.a. Z tego też powodu, oprócz konkluzji powinno zawierać uzasadnienie zajętego stanowiska, ze wskazaniem przeprowadzonych badań i wyjaśnieniem wszelkich wątpliwości, przy czym zalecane jest, aby użyte w nim sformułowania podane zostały w sposób zrozumiały dla stron organów i sądu, nie posiadających wiadomości specjalnych zastrzeżonych dla biegłych. Specyfikę postępowania w sprawie stwierdzania chorób zawodowych stanowi fakt związania inspektora sanitarnego orzeczeniem lekarskim wydanym w sprawie, w tym znaczeniu, że organ ten nie jest uprawniony do kontroli merytorycznej orzeczeń lekarskich jednostek uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych, ani też do dokonywania własnych ustaleń prowadzących do odmiennego rozpoznania schorzenia (por. wyrok NSA z dnia 5.01.2007 r., sygn. akt II OSK 1078/06; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 18.05.2007 r., sygn. akt IV SA/GL 794/06; wyrok NSA z dnia 12.05.2010 r., sygn. akt II OSK 335/10, dostępne w internetowej bazie orzeczeń CBOSA). Dotyczy to zarówno symptomów choroby, jak i przyczyn jej powstania. Ocena opinii lekarskich dokonywana przez inspektora sanitarnego prowadzącego postępowanie sprowadza się zatem do badania ich pod względem formalnym czyli oceny czy wyjaśniają istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalnych i czy są rzeczowo i przekonywująco uzasadnione. Odnosząc powyższe rozważania do realiów niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że stan faktyczny sprawy został ustalony zgodnie z regułami określonymi w k.p.a., a zarzuty skargi związane z naruszeniem art. 7, art. 77, art. 80 i art. 84 § 1 k.p.a. uznaje za niezasadne. Rozpoznanie u ZM obustronnego trwałego, odbiorczego ubytku słuchu typu lub czuciowo – nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonym podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym (58,3 dB w uchu prawym), przez biegłych lekarzy z WOMP w [...] determinuje w ocenie Sądu wydanie decyzji stwierdzającej ww. chorobę zawodową. Orzeczenie to zawiera jasną i jednoznaczną konkluzję i wymienia badania, na podstawie których postawiono diagnozę. Nie można też uznać za zasadne zarzutów co do wadliwości jego uzasadnienia, w sytuacji gdy została wydana opinia uzupełniająca z 28.12.2015 r., która wyjaśnia wszelkie wątpliwości, zwłaszcza zaś co do okresu pomiędzy rokiem 2000 a 2010, w którym doszło do uszkodzenia słuchu spowodowanego hałasem, który spełnił kryteria choroby zawodowej. W opinii tej wyjaśniono również, że podatność na uszkodzenie słuchu przez hałas jest cechą indywidualną i niezależną od przekroczenia czy braku przekroczenia normy wysokości hałasu. Z treści opinii biegłych lekarzy i akt administracyjnych sprawy wynika, że ZM pracował w latach 1986 – 1996 w narażeniu na hałas wielkości 88 – 90 dB, zaś od 1996 r. w narażeniu na hałas w wielkości 78 – 99 dB, co w ocenie Sądu wraz z powiązaniem z eksponowaną w opinii jednostki orzeczniczej indywidualną podatnością na hałas, pozostaje w związku przyczynowo – skutkowym z zaistnieniem choroby zawodowej. Ta konkluzja jest także zgodna z oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 5 marca 2015 r. II SA/Rz 1125/14, którą Sąd jest związany na podstawie art. 153 P.p.s.a., że fakt wykonywania przez ZM od 2000 r. pracy w warunkach nie przekraczających norm hałasu, nie wyklucza stwierdzenia choroby zawodowej z poz. 21 wykazu chorób zawodowych. Nie ma znaczenia fakt sporządzenia opinii uzupełniającej przez innego lekarza niż wydający opinie główną, w sytuacji, gdy przepis § 8 ust. 2 rozporządzenia obok "dodatkowego uzasadnienia orzeczenia", którego istotnie można żądać od lekarza wydającego orzeczenie lekarskie, przewiduje różne formy uzupełnienia materiału dowodowego, a w tym mieści się wydana w niniejszej sprawie opinia uzupełniająca tej samej jednostki orzeczniczej w zakresie wyjaśnienia wątpliwości. Istotne jest również zawarte w tej opinii stwierdzenie o tym, że trudno wskazać u ZM pozazawodowe przyczyny uszkodzenia słuchu. W ocenie Sądu opinia uzupełniająca zawiera też odpowiedź na zarzuty skargi dotyczące wskazanego w rozporządzeniu okresu upoważniającego do rozpoznania choroby zawodowej liczonego od wystąpienia objawów chorobowych, pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, który w przypadku choroby z poz. 21 wynosi 2 lata. Po pierwsze brak innych audiogramów z lat 2000 - 2010 (poza audiogramami z 2000 r. i 2010 r.) nie pozwala na wykluczenie, że kryteria choroby zawodowej były spełnione do 2002 r., a więc w dwa lata po ustaniu narażenia na hałas w miejscu pracy. Ponadto po 2000 r. ZM nadal pracował w narażeniu na hałas, nawet jeśli przyjąć, zgodnie z argumentacją strony skarżącej, że jako technolog mniej czasu przebywał na hali produkcyjnej, a zatem jego ekspozycja na hałas była mniejsza. Sąd nie podziela też zarzutów w zakresie wadliwości sporządzenia dokumentacji, w tym karty oceny narażenia zawodowego, podkreślając fakt, że podmioty zatrudniające ZM na przestrzeni lat ulegały wielu przekształceniom, co niewątpliwie utrudnia wykazanie pełnej dokumentacji pracowniczej, a okoliczność ta nie może powodować negatywnych konsekwencji dla pracownika. Tym bardziej, że kwestie wszystkich wątpliwości związanych z poziomem hałasu i jego oddziaływaniem na ZM zostały wyjaśnione w opinii jednostki orzeczniczej. Z wszystkich tych przyczyn, uznając, iż w sprawie nie doszło do naruszenia prawa w stopniu określonym w art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a.