I FZ 109/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Izabela Najda-Ossowska, , , po rozpoznaniu w dniu 12 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia B. Sp. z o.o. w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 czerwca 2017 r. sygn. akt I SA/Kr 728/16 odrzucające skargę B. sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie z dnia 27 kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za I, II, III kwartał 2013 r. oraz za październik, listopad i grudzień 2013 r. postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 30 czerwca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę B. Sp. z o.o. w K. (dalej: skarżąca) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie z dnia 27 kwietnia 2016 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za I, II, III kwartał 2013 r. oraz za październik, listopad i grudzień 2013 r. Ze stanu faktycznego przedstawionego przez Sąd pierwszej instancji wynika, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału l Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 sierpnia 2016 r., wezwano skarżącą do usunięcia braku formalnego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 27 kwietnia 2016 r., poprzez uiszczenie wpisu sądowego w kwocie 17.464 zł w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Postanowieniem z dnia 27 października 2016 r. referendarz tutejszego Sądu oddalił wniosek skarżącej dotyczący zwolnienia jej od kosztów sądowych. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2016 r., którego odpis doręczono skarżącej w dniu 19 stycznia 2017 r. Postanowieniem z dnia 14 lutego 2017 r. Sąd odrzucił zażalenie skarżącej na postanowienie z dnia 9 grudnia 2016 r. jako niedopuszczalne. Następnie w wykonaniu zarządzenia z dnia 4 sierpnia 2016 r. ponownie wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu. Odpis wskazanego zarządzenia skarżąca otrzymała w dniu 27 stycznia 2017 r. Na skutek kolejnego wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy, referendarz sądowy wydał w dniu 18 maja 2017 r. postanowienie umarzające postępowania z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, którego odpis doręczono skarżącej w dniu 22 czerwca 2017 r. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd wskazał, że jeżeli Sąd po rozpoznaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy postanowi prawomocnym orzeczeniem odmówić stronie zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów oraz wezwie stronę do uiszczenia należnej opłaty, wystąpienie z kolejnym wnioskiem w tym przedmiocie, nie zwalnia strony od skutków niezastosowania się do tego wezwania Sądu. Mając na względzie powyższe Sąd pierwszej instancji stwierdził, że pomimo prawidłowo doręczonego wezwania do wykonania zarządzenia z dnia 4 sierpnia 2016 r. do uiszczenia wpisu od skargi skarżąca nie uiściła wpisu w wyznaczonym terminie Na powyższe postanowienie skarżąca złożyła zażalenie, w którym wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i rozpatrzenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że Sąd powinien w sposób właściwy ocenić materiał dowodowy, który niewątpliwie potwierdza, że skarżąca nie jest w stanie uiścić wysokiego wpisu sądowego od skargi w wysokości 17.464 zł. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Z treści art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: P.p.s.a.) wynika, że m.in. skarga, od której mimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. W rozpoznawanej sprawie zaktualizował się skutek procesowy, o którym mowa w art. 220 § 3 P.p.s.a. Skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi, przy czym w zarządzeniu Przewodniczącego Wydziału wyraźnie zaznaczono, że nieuiszczenie należnej opłaty skutkować będzie odrzuceniem skargi. Termin do uiszczenia wpisu bezskutecznie upłynął, a na jego bieg nie miało wpływu złożenie przez skarżącego kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy. W tym miejscu podnieść należy, że prawomocność postanowienia w sprawie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych oznacza obowiązek strony uiszczenia wymaganego wpisu (por. postanowienie SN z dnia 9 grudnia 2002 roku w sprawie o sygnaturze akt III RN 144/02 oraz postanowienie NSA z dnia 10 lipca 2014 r., II OZ 667/14). Od obowiązku tego nie zwalnia strony ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, do czego strona ma prawo w związku z art. 165 P.p.s.a. Ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu do uiszczenia wpisu wystosowanym do strony po wydaniu prawomocnego postanowienia odmawiającego zwolnienia od kosztów, nie uchyla skutków tego prawomocnego rozstrzygnięcia na toczące się postępowanie (por. postanowienie NSA z 10 maja 2010 r., II FZ 115/10, postanowienie NSA z 8 stycznia 2014 r., II GZ 761/13, postanowienie NSA z 11 kwietnia 2013 r., I OSK 536/13). Ponadto, ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, złożony w sytuacji gdy sąd prawomocnym postanowieniem ocenił, że skarżący spełnia przesłanki do częściowego zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania, nie przerywa biegu terminu do uiszczenia wpisu wskazanego przez Sąd w wezwaniu do dokonania tej czynności oraz nie chroni strony przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania we wskazanym przez Sąd terminie. Dopiero bowiem wydanie przez Sąd prawomocnego postanowienia odmiennej treści w przedmiocie udzielania stronie prawa pomocy, skutkuje utratą mocy pierwszego postanowienia (porównaj postanowienie SN z dnia 24 kwietnia 1999 roku I CKN 146/98, OSNC 1999 Nr 11, poz. 196). Odmienne postępowanie sądu może prowadzić do uniemożliwienia prowadzenia postępowania wskutek rozpoznawania kolejnych wniosków strony o przyznanie prawa pomocy i skutkować nieuzasadnionym wydłużeniem postępowania, a nawet trudnością w jego zakończeniu orzeczeniem rozstrzygającym sprawę co do meritum. Zatem prawomocne postanowienie Sądu o odmowie zwolnienia strony z obowiązku ponoszenia kosztów oraz ponowne wezwanie do uiszczenia należnej opłaty, nie zwalnia strony od skutków niezastosowania się do tego wezwania, pomimo wystąpienia z kolejnym wnioskiem w tym przedmiocie. W tych okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Sąd pierwszej instancji zasadnie odrzucił skargę z uwagi na niewykonanie zarządzenia z 4 sierpnia 2016 r., tj. nieuiszczenie w wyznaczonym terminie wpisu od złożonej skargi. Z uwagi na powyższe okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji [pic]