VIII SA/Wa 565/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 14 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi R. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2016 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia opinii technicznej oddala skargę. Postanowieniem z [...] maja 2016 r. numer [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "organ odwoławczy", "[...]WINB") na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23; dalej: "k.p.a."), rozpoznając zażalenie R. S. (dalej: "skarżący") na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w m. R. (dalej: "organ I instancji", "organ powiatowy") z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...] nakładającej na skarżącego obowiązek przedłożenia w terminie do dnia [...] lipca 2016 r. opinii technicznej dotyczącej stanu technicznego komina istniejącego w budynku wielorodzinnym przy ul. P. [...] w R., obsługującego lokale mieszkalne znajdujące się w pionie lokalu nr [...], szczególnie w zakresie przewodu dymowego, do którego podłączony jest kominek w lokalu nr [...] oraz przedstawienie opinii kominiarskiej dotyczącej drożności, szczelności oraz prawidłowości podłączeń do przewodów kominowych, wentylacyjnych i dymowych w ww. kominie - utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Do wydania zaskarżonego postanowienia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Zawiadomieniem z dnia [...] grudnia 2014 r. organ powiatowy poinformował strony o wszczęciu na wniosek Biura Zarządcy Nieruchomości postępowania administracyjnego w sprawie podłączenia kominka w lokalu mieszkalnym nr [...] w budynku wielorodzinnym przy ul. P. [...] w R. W trakcie przeprowadzonych w dniu [...] stycznia 2015 r. oględzin ustalono, iż w lokalu mieszkalnym nr [...] w pokoju o wymiarach [...] m x [...] i wysokości ok. [...] m znajduje się kominek z wkładem o mocy 14 kW. Lokal mieszkalny podłączony jest do sieci miejskiej CO. W pokoju z kominkiem znajduje się grzejnik płytowy. Kominek ogrzewa 2 pokoje - ten, w którym jest zamontowany i sąsiedni poprzez kratki. Kominek z płaszczem wodnym podłączony jest również do termy ciepłej wody. Lokal wyposażony jest w instalację CCW z sieci miejskiej. Skarżący oświadczył, że kominek został wykonany w sierpniu 2011 r. w miejscu istniejącego uprzednio pieca dwustronnego. Kominek podłączony jest do przewodu kominowego wykorzystywanego dla potrzeb rozebranego pieca. Inwestor nie zwracał się do Wspólnoty Mieszkaniowej o zgodę na montaż kominka. Zarządca budynku oświadczył, że przewód dymowy, dla którego podłączony jest kominek został wyłączony z użytkowania ze względu na zły stan techniczny. Z tego powodu cały budynek jest podłączony do sieci miejskiej CO i CCW we wszystkich lokalach. Przedstawiciele Wspólnoty Mieszkaniowej oświadczyli, że lokatorzy mieszkań położonych wyżej tj. na 3 piętrze skarżą się na zadymione mieszkania, kiedy rozpalany jest kominek. Decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r. nakazano skarżącemu rozbiórkę w terminie do dnia [...] maja 2015 r. kominka zainstalowanego w lokalu mieszkalnym nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. P. [...]/B. [...] w R.  [...]WINB decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. uchylił ww. rozstrzygnięcie organu powiatowego i orzekł o nakazaniu skarżącemu odłączenia kominka w lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. P. [...]/B. [...] w R. od przewodu kominowego i jego zaślepienia, w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 października 2015 r. sygn. akt VIII SA/Wa 461/15, uchylił zaskarżoną decyzję [...]WINB Nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji Nr [...]. Ponownie rozpatrując sprawę, postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016 r. Nr [...] organ I instancji, działając na podstawie art. 81c ust. 2, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 290; dalej: "Prawo budowlane"), zobowiązał skarżącego do przedłożenia w terminie do dnia [...] lipca 2016 r. opinii technicznej dotyczącej stanu technicznego komina istniejącego w budynku wielorodzinnym przy ul. P. [...] w R., obsługującego lokale mieszkalne znajdujące się w pionie lokalu nr [...], szczególnie w zakresie przewodu dymowego, do którego podłączony jest kominek w lokalu nr [...] oraz przedstawienie opinii kominiarskiej dotyczącej drożności, szczelności oraz prawidłowości podłączeń do przewodów kominowych, wentylacyjnych i dymowych w ww. kominie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ powiatowy przytoczył brzmienie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, wskazując, iż wyniki wykonanej opinii pozwolą na podjęcie dalszych czynności w sprawie. Wyjaśnił także, iż z powodu złego stanu technicznego przewodów kominowych właściciel budynku tj. Wspólnota Mieszkaniowa zdecydowała, iż budynek zostanie podłączony do sieci miejskiej c.o. i c.c.w. Podłączenie budynku do sieci miejskich spowodowało, że istniejące przewody dymowe stały się zbędne. W związku z powyższym w ocenie organu I instancji właściciel lokalu, który chce mieć ogrzewanie alternatywne - w tym przypadku kominek - winien zapewnić szczelności przewodów: dymowego i wentylacyjnego oraz prawidłowe ciągi. Oczekiwanie od Wspólnoty sporządzenia oceny tego przewodu kominowego oraz, w razie potrzeby, wykonania niezbędnych robót budowlanych w celu bezpiecznego użytkowania kominka jest, zdaniem organu I instancji, nieusprawiedliwione. Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie złożył skarżący. W uzasadnieniu wskazał m.in, iż organ powiatowy ignoruje nakaz wyroku sądowego, skupiając się na innym aspekcie sprawy dotyczącym stanu technicznego przewodów kominowych. Zdaniem skarżącego, organ I instancji powinien zobligować do wykonania stosownych ekspertyz właściciela budynku tj. Wspólnotę Mieszkaniową. Inne praktyki, jak wymuszanie na właścicielu lokalu sporządzenia takich ekspertyz jest niezgodne z prawem budowlanym tj. art. 61. Rozpatrując zażalenie skarżącego, organ odwoławczy wskazanym na wstępie niniejszego uzasadnienia postanowieniem z dnia [...] maja 2016 r. orzekł o jego utrzymaniu w mocy. Oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy organ odwoławczy wskazał, iż przepis art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego stanowi regulację określającą tryb żądania przez właściwe organy dostarczenia wymaganych ocen technicznych i ekspertyz. Wymienione uprawnienia umożliwiają zebranie przez organy nadzoru budowlanego materiału dowodowego niezbędnego do dokonania porównania stanu faktycznego z wzorcem wynikającym z dyspozycji norm prawa budowlanego i wydanie decyzji mających na celu usunięcie ewentualnie stwierdzonych nieprawidłowości. [...]WINB zauważył, iż sąd w wyroku, który zapadł w niniejszej sprawie wskazał, że wynik ustaleń będzie podstawą do wydania rozstrzygnięcia w oparciu o przepis art. 51 Prawa budowlanego. Prowadzenie postępowania na podstawie art. 51 Prawa budowlanego nie wyklucza zastosowania art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego. Dlatego też, w ocenie [...]WINB, organ powiatowy mógł nałożyć na inwestora obowiązek przedstawienia oceny technicznej oraz opinii kominiarskiej w celu dokładnego wyjaśnienia okoliczności mających istotny wpływ na możliwość zalegalizowania samowolnie wykonanych robót budowlanych. Organ odwoławczy podniósł, iż w celu zalegalizowania prac budowlanych polegających na podłączeniu kominka w lokalu mieszkalnym nr [...] w budynku wielorodzinnym przy ul. P. [...] w R. należy wyeliminować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia, dlatego też nakaz wykonania dokumentacji technicznej skierowany do skarżącego był – w ocenie [...]WINB - prawidłowy. Nadto wskazał, iż przewód kominowy obsługujący lokale mieszkalne znajdujące się w pionie lokalu nr [...] służy wyłącznie obsłudze kominka (budynek posiada instalacje c.o.), który został wykonany samowolnie, stąd to inwestor winien być adresatem obowiązków, o których mowa w art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego. Ponadto w protokole kominiarskim Nr [...] z dnia [...] marca 2014 r. sporządzonym przez mistrza kominiarskiego wskazano, że w lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. P. [...] w R., podczas palenia w kominku w lokalu nr [...] wydobywa się dym z podłogi. W lokalu stanowiącym własność skarżącego zakazano użytkowania przedmiotowego kominka ze względu na brak prawidłowej szczelności między przewodami kominowymi powodując zakłócenie prawidłowości ciągów kominowych oraz wydostawanie się dymu do sąsiedniego przewodu z lokalu nr [...]. Z uwagi na długi okres eksploatacji ścian wewnętrznych przewodów kominowych, zły i pogarszający się stan połączeń, spoin, braku prawidłowej szczelności między przewodami powodując zakłócenie prawidłowości ciągów kominowych zaleca się niekorzystanie z przewodów kominowych dymowych oraz spalinowych. W świetle powyższych nieprawidłowości dotyczących stanu technicznego oraz drożności przewodów kominowych organ odwoławczy uznał, iż organ powiatowy mógł powziąć uzasadnione wątpliwości co do tego, czy sporny kominek może funkcjonować podłączony do ww. komina. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie [...]WINB z dnia [...] maja 2016 r. złożył skarżący. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż wydane rozstrzygnięcie jest krzywdzące, nieobiektywne, niezrozumiałe i pozbawione podstaw z uwagi na fakt, iż skarżący nie jest właścicielem całego budynku (a co za tym idzie komina w pionie) i nie ma praw do ingerencji w części wspólne budynku. W ocenie skarżącego, nałożenie obowiązku wykonania ekspertyz komina jest próbą jego zastraszenia i zmuszenia do rezygnacji z przysługujących mu praw lokatorskich. Zauważył także, iż w 1996 r. ówczesny zarządca budynku dokonał odłączenia przewodów kominowych od wentylacji i po renowacji palenie w piecach przebiegało bez zakłóceń. Skarżący podniósł, iż istniejąca dokumentacja z wykonanych w tym zakresie prac znajduje się w posiadaniu obecnego zarządcy. Konkludując skarżący podniósł, iż w jego ocenie obowiązek wykonania ekspertyz ciąży na właścicielu budynku, czyli Wspólnocie Mieszkaniowej, a on - jako współwłaściciel mieszkania - może ewentualnie partycypować w kosztach do wysokości jego udziałów. W odpowiedzi na skargę [...]WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. W niniejszym postępowaniu Sąd kontrolował postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] maja 2016 r. utrzymujące w mocy postanowienie nakładające na R. S. obowiązek przedłożenia – w trybie art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego - opinii technicznej dotyczącej stanu technicznego komina istniejącego w budynku wielorodzinnym przy ul. P. [...] w R., obsługującego lokale mieszkalne znajdujące się w pionie lokalu nr [...], szczególnie w zakresie przewodu dymowego, do którego podłączony jest kominek w lokalu nr [...] oraz przedstawienie opinii kominiarskiej dotyczącej drożności, szczelności oraz prawidłowości podłączeń do przewodów kominowych, wentylacyjnych i dymowych w ww. kominie. Wskazać zatem należy, że stosownie do art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. Postanowienie o którym mowa w art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego ma charakter kontrolny i dowodowy, nie rozstrzyga sprawy co do istoty, nie kończy prowadzonego postępowania administracyjnego i nie jest orzeczeniem merytorycznym. Postępowanie, w którym jest ono wydawane, jest częścią innego toczącego się przed organem postępowania albo jest elementem wyjaśnienia przez organ okoliczności, które mogłyby uzasadniać jego wszczęcie. Nałożenie obowiązku dostarczenia stosownej oceny technicznej lub ekspertyzy służy wyjaśnieniu kwestii technicznych i ustaleniu stanu faktycznego. Ma ono dostarczyć materiału dowodowego niezbędnego do dokonania porównania stanu faktycznego z wzorcem wynikającym z przepisów prawa budowlanego i wystarczającego do podjęcia jednej z decyzji przewidzianej przez te przepisy. Stanowisko to zostało ugruntowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, a ponadto znalazło wyraz m. innymi w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 6 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 681/11 (LEX nr 1219260) oraz z dnia 1 sierpnia 2012 r. sygn. akt II OSK 2106/11 (LEX nr 1223965). Taka sytuacja – zdaniem Sądu – miała miejsce w rozpatrywanej sprawie. Organy orzekające ustaliły bowiem, że stan techniczny przewodów kominowych budzi uzasadnione wątpliwości co do bezpieczeństwa ich użytkowania, zachodzi również wątpliwość co do możliwości podłączenia kominka w lokalu nr [...]. Za prawidłowe należy uznać zatem stanowisko organów nadzoru budowlanego, iż wyniki wykonanych w drodze zobowiązania opinii technicznej dotyczącej stanu technicznego komina istniejącego w budynku wielorodzinnym przy ul. P. [...] w R., obsługującego lokale mieszkalne znajdujące się w pionie lokalu nr [...], szczególnie w zakresie przewodu dymowego, do którego podłączony jest kominek w lokalu nr [...], jak i opinii kominiarskiej dotyczącej drożności, szczelności oraz prawidłowości podłączeń do przewodów kominowych, wentylacyjnych i dymowych w ww. kominie pozwolą na podjęcie dalszych czynności w sprawie, zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 października 2015 r. sygn. akt VIII SA/Wa 461/15. Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd zauważa, iż art. 81 c ustawy Prawo budowlane wprost wskazuje, kto jest stroną w postępowaniu prowadzonym w przedmiocie nałożenia obowiązków. Z treści tego przepisu wynika, iż są to wyłącznie uczestnicy procesu budowlanego, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego, na których nałożono obowiązek wykonania określonych obowiązków. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 listopada 2006 r. sygn. akt II OSK 1407/05, wyrok NSA z 1.09.2015 r. sygn. akt II OSK 717/15). Zgodnie zaś z art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2015 poz. 1892) właścicielom wyodrębnionych w budynku lokali przysługuje udział w nieruchomości wspólnej jako prawo związane z własnością ich lokali. Przy czym nieruchomość wspólną stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali. Zatem niewątpliwym jest, że właścicielami budynku, w tym jego części wspólnych są właściciele poszczególnych lokali (członkowie wspólnoty). Adresatem postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w m. R., zobowiązującego do przedłożenia wskazanych wyżej opinii, prawidłowo zatem został ustalony R. S. – właściciel lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku wielorodzinnym przy ul. P. w R. Za niezasadne należy w konsekwencji uznać zarzuty skargi. Organy dokonały bowiem prawidłowej analizy stanu faktycznego, a jej wynik znalazł odzwierciedlenie w uzasadnieniach kontrolowanych postanowień. Podsumowując stwierdzić należy, iż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, w związku z czym Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718) orzekł, jak w wyroku.