I SA/Gd 1539/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Sławomir Kozik po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A.D. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A.D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2012 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. A.D. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] 2016 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2012 r. w której organ stwierdził, że podatnik zawyżył podatek naliczony w 2012 r. w łącznej kwocie 314.905,- zł. Uzasadniając ww. wniosek skarżący wskazał, że w związku z wszczęciem egzekucji, w szczególności wobec zajęcia rachunków bankowych, nie może prowadzić działalności gospodarczej, w tym regulować bieżących płatności, także wobec zus i urzędu skarbowego. Konsekwencje egzekucji kwoty 314.905,- zł wraz z odsetkami mogą być trudne do odwrócenia, a późniejszy zwrot tej kwoty może nie przywrócić stanu sprzed egzekucji. Egzekucja uniemożliwia i nadal będzie uniemożliwiać pokrywanie bieżących, niezbędnych wydatków i spowoduje nie tylko utratę płynności finansowej firmy podatnika i skutkować może jej likwidacją, ale także zagraża realnie egzystencji rodziny skarżącego. Specyfika działalności prowadzonej przez stronę, powoduje, iż musi on dysponować odpowiednią wartością środków pieniężnych gromadzonych na rachunkach bankowych, tak aby na bieżąco opłacać należności pracownicze wypłacane zaliczkowo i w okresach tygodniowych, gdyż w innym wypadku nie byłby on w stanie utrzymać stanu osobowego załogi. Zajęcie rachunków bankowych i ściągnięcie zgromadzonych na tych rachunkach środków spowodowało nie tylko niemożność uregulowania należności pracowników, ale też faktyczne pozbawiło skarżącego możliwości uregulowania tych należności w rozsądnej perspektywie czasowej. Skarżący nie ma możliwości regularnego zasilania rachunków bankowych środkami pieniężnymi, albowiem pojawiają się one dopiero po bezusterkowych odbiorach robót budowlanych wykonywanych na zlecenie i po faktycznym zapłaceniu należności przez inwestorów tych robót. Niesystematyczność wpływów, zmusza do czasowego akumulowania środków pieniężnych na okresy płatności, w których A. D. nie uzyskuje faktycznych wpływów z tytułu wykonanych robót. Działania egzekucyjne w sposób radykalny przerwały ten proces. Do wniosku skarżący dołączył: zaznania podatkowe za lata 2009-2011 r., tytuły wykonawcze i zawiadomienie o zajęciu rachunków bankowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje. W myśl art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2016 r., poz. 718, dalej jako "p.p.s.a"), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...). Z konstrukcji wyżej wymienionej normy prawnej wynika, że to na stronie spoczywa obowiązek wykazania we wniosku przesłanek zawartych w powołanym przepisie, tj. przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Twierdzenia strony powinny również być poparte dokumentami źródłowymi (por. postanowienie NSA z dnia 27 września 2012 r. II FZ 781/12 publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Przesłanki uwzględnienia przez sąd wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zostały wymienione alternatywnie i w sposób wyczerpujący (niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że przez pojęcie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę - majątkową, a także niemajątkową - która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Można o niej mówić również, jeżeli rozmiary szkody wykonaniem zaskarżonej decyzji są większe niż zwykle wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju (por. postanowienie NSA z dnia 29 listopada 2006 r., sygn. akt I OZ 1588/06, niepubl., postanowienie NSA z dnia 16 stycznia 2008 r., sygn. akt II OZ 1386/07, niepubl. i postanowienie NSA z 18 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 386/08). Natomiast trudne do odwrócenia skutki mogą być zarówno prawne, jak i faktyczne. Rodzaj i zakres wystąpienia tych skutków musi być oceniony na podstawie obowiązującego prawa oraz sytuacji faktycznej, w jakiej znalazła się strona obciążona obowiązkami określonymi w decyzji (por. postanowienie NSA z dnia 5 marca 2014 r. sygn. akt I FZ 37/14, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Istotnym jest, że podmiot występujący o wstrzymanie wykonania decyzji, który zaniechał podania jakichkolwiek okoliczności, mających uzasadniać jego żądanie, nie może oczekiwać od sądu, aby ten, wyręczając go, niejako z urzędu poszukiwał usprawiedliwienia dla złożonego wniosku (por. postanowienie NSA z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt II FZ 585/06, postanowienie NSA z dnia 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/04, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). W interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Zauważyć należy, że w przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu decyzji, uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest bezwzględnie wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku, co w niniejszej sprawie zdaniem sądu nie miało miejsca. Odnosząc powyższe rozważania do przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że skarżący przedstawił częściowo nieaktualne dane, albowiem załączone zeznania dotyczą: 2009, 2010 i 2011 roku. Jest bezspornym, że do oceny zasadności wniosku konieczne jest dysponowanie aktualnymi danymi o stanie majątkowym strony. Niezbędne są więc szczegółowe informacje o jej sytuacji majątkowej, wysokości uzyskiwanych dochodów, posiadanych oszczędnościach, czy ponoszonych wydatkach. W ocenie sądu, zarówno uzasadnienie wniosku jak i dołączone do wniosku dokumenty nie przedstawiają sytuacji skarżącego w sposób całościowy. Brak jest bowiem jakichkolwiek danych odnoszących się do majątku nieruchomego lub ruchomego, w oparciu, o który skarżący prowadzi działalność gospodarczą. Ponadto skarżący nie przedstawił stanu swojego majątku osobistego, co znacząco utrudniło lub wręcz uniemożliwiło dokonanie oceny faktycznych zagrożeń związanych z ewentualną egzekucją zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do złożonych zeznań podatkowych należy wyjaśnić, że przy ocenie sytuacji płatniczej przedsiębiorców miarodajna jest kategoria przychodu, a nie dochodu, bowiem istnieją legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenie kosztów i przychodów tak, aby w końcowym rozliczeniu minimalizować lub w ogóle eliminować obciążenia podatkowe. Nawet jeśli wystąpiłaby sama strata nie może ona świadczyć i nie świadczy o złej sytuacji finansowej, bowiem strata powstaje na skutek wystąpienia nadwyżki kosztów nad przychodem i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Wskazania wymaga, że z zeznania PIT-36L wynika, że w 2011 r. skarżący osiągnął przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej w kwocie 1.177.237,14 zł (koszty – 1.129.771,38 zł) i dochód w kwocie 47.501,76 zł. Zdaniem sądu brak aktualnych danych nie pozwala na dokonanie oceny okoliczności o realnym zagrożeniu likwidacją działalności gospodarczej na skutek obowiązku uiszczenie kwoty zobowiązania podatkowego. Należy zaakcentować, że przymusowa realizacja zobowiązań podatkowych w drodze egzekucji ze swej istoty jest dolegliwa i powoduje obciążenie w sferze majątkowej zobowiązanego. Wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło (por. postanowienie NSA z dnia 28 lipca 2009 r., sygn. akt I FSK 450/09, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Mając na uwadze, że skarżąca nie wykazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje realne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.