I SA/Gl 1797/13

WyrokWSA w Gliwicach2014-06-30

Skład orzekający: Przemysław Dumana, Bożena Suleja, Anna Tyszkiewicz-Ziętek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość będąca w posiadaniu banku, nabyta w drodze egzekucji i wymagająca remontu, ale technicznie możliwa do wykorzystania po remoncie, może być opodatkowana wyższą stawką podatku od nieruchomości jako związana z działalnością gospodarczą, mimo że nie jest aktualnie wykorzystywana do tej działalności?
Ratio decidendi
Posiadanie przez przedsiębiorcę gruntu lub budynku przesądza o uznaniu tych przedmiotów za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej i podleganie wyższym stawkom podatku od nieruchomości. Wyjątek dotyczący względów technicznych ma zastosowanie tylko wtedy, gdy nieruchomość nie jest i nie może być wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych, co oznacza trwałą i obiektywną przeszkodę, a nie przejściowe problemy czy decyzje podatnika o remoncie. W przypadku banku, nabycie nieruchomości w drodze egzekucji i jej potencjalna możliwość wykorzystania po remoncie, nawet jeśli nie jest to typowa działalność bankowa, nadal kwalifikuje ją jako związaną z działalnością gospodarczą.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza S. określającą A w J. wysokość podatku od nieruchomości za 2012 r. Organ uznał, że posiadane przez bank grunty i budynki, mimo że wymagają remontu i nie są aktualnie wykorzystywane do działalności gospodarczej, są z nią związane ze względu na samo ich posiadanie przez przedsiębiorcę. Strona skarżąca kwestionowała tę interpretację, argumentując, że stan techniczny nieruchomości uniemożliwia jej wykorzystanie do działalności gospodarczej, a nabycie w drodze egzekucji nie jest typową działalnością bankową.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Przemysław Dumana (spr.), Sędziowie WSA Bożena Suleja, Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Protokolant Paulina Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi A w J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2012 r. oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. Burmistrz S. zakwestionował prawidłowość deklaracji podatkowej złożonej przez A w J. za 2012 r. i po ponownym rozpatrzeniu sprawy określił wysokość podatku od nieruchomości kwalifikując grunt i budynek do kategorii "związane z działalnością". W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż podatnik jest przedsiębiorcą, prowadzi działalność gospodarczą, nieruchomość jest w posiadaniu podatnika i jest związana pośrednio z jego działalnością gospodarczą. Przywołując treść przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 ze zm.) organ stwierdził, iż zawartą we wskazanym przepisie przesłankę "nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych" należy rozumieć jako trwały brak możliwości wykorzystywania danego budynku do prowadzenia działalności przedsiębiorcy. Następnie powołując się na opinię biegłego rzeczoznawcy, powołanego w sprawie w celu ustalenia czy grunty i budynki mogą być wykorzystywane do działalności gospodarczej, organ wskazał, że nie zachodzą "względy techniczne" w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Odwołując się od powyższej decyzji strona zarzuciła błędną interpretację i błędne zastosowanie art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, braku uwzględnienia, iż przedmiotowa nieruchomość została nabyta w drodze egzekucji i nieruchomość ta nie stanowi aktywów trwałych zgodnie z § 2 pkt 22 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 1 października 2010 r. w sprawie szczegółowych zasad rachunkowości banków. Strona zarzuciła także wyprowadzenie przez organ podatkowy I instancji błędnych wniosków z opinii biegłego – poprzez uznanie, że : – budynki mogą być wykorzystywane do działalności, mimo iż wymagają nierentownego, generalnego remontu, których skala i koszt przewyższałyby koszty wyburzenia i ponownego wybudowania budynków na nieruchomości; – budynki magazynowe mogą być użytkowane zgodnie z przeznaczeniem, a tym samym strona będąc bankiem powinna w tych budynkach prowadzić działalność magazynową ewentualnie podobną; – opodatkowanie najwyższą stawką budynku portierni mimo, iż biegły stwierdził brak możliwości jej użytkowania; – ustalenie wyższej stawki podatkowej dla całej nieruchomości według nieistniejącego stanu przyszłego, a nie rzeczywistego stanu aktualnego tak jak gdyby remont generalny, którego domaga się organ został już przeprowadzony; – warunkiem zastosowania niższej stawki podatkowej ze względów technicznych jest taki stan budynków czy gruntów, który uniemożliwia ich użytkowanie, a który musi istnieć praktycznie raz na zawsze i musi być spowodowany absolutnie wyjątkowymi stanami nieodwracalnych katastrof, klęsk żywiołowych, skażeń chemicznych, biologicznych co nie znajduje oparcia w treści art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych ani w treści wykładni; – jednorazowe nabycie nieruchomości w drodze windykacji jest tożsame lub pokrewne z działalnością bankową. Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając swoje stanowisko wskazało, że sprawa określenia zobowiązania podatkowego za 2012r. była po raz kolejny rozpatrywana przed organem odwoławczym, bowiem poprzednia decyzja była uchylana, a sprawa przekazywana do ponownego rozpatrzenia w celu przeprowadzenia postępowań dowodowych w szerszym zakresie. Kolegium stwierdziło, iż bezspornym w sprawie jest, że strona skarżąca prowadzi działalność gospodarczą, będąc posiadaczem gruntów i budynków. Za podstawowe kryterium związku z działalnością gospodarczą wskazało samo posiadanie gruntów, budynków i budowli przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą, albowiem na mocy art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych wskazane w nim przedmioty opodatkowania, za wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów pod jeziorami zajętych na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych, niezależnie od sposobu wykorzystania, o ile znajdują się w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, traktowane muszą być jako związane z działalnością gospodarczą tego podmiotu lub przedsiębiorcy. Podkreśliło, że zasada ta nie dotyczy przedmiotu opodatkowania, który ze względów technicznych nie jest i nie może być wykorzystywany w prowadzonej działalności gospodarczej. Jest więc to wyłączenie o charakterze przedmiotowym. Wyłączenie o jakim mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.o.p.l. nie obejmuje sytuacji, gdy brak możliwości wykorzystania nieruchomości dla celów działalności gospodarczej wynika z przyczyn leżących po stronie posiadającego daną nieruchomość przedsiębiorcy. Wskazuje na to przede wszystkim użyte przez ustawodawcę w analizowanym przepisie sformułowanie "nie są i nie mogą być wykorzystywane". Zastosowanie niższych (dla gruntów, budynków pozostałych) stawek opodatkowania przedmiotu opodatkowania znajdującego się w posiadaniu przedsiębiorcy ustawodawca między innymi warunkuje od spełnienia łącznie dwóch warunków, tj. przedmiot opodatkowania nie jest wykorzystany w prowadzonej działalności gospodarczej ze względów technicznych; i z uwagi na owe względy techniczne nie może być wykorzystywany w takiej działalności przedsiębiorcy. Prawidłowa wykładnia przepisu art. 1 a ust. 1 pkt.3 u.p.o.l z uwagi na użytą przez ustawodawcę koniunkcję prowadzi do wniosku, że nawet wówczas, gdy budynek ze względów technicznych nie może być wykorzystywany w prowadzonej działalności gospodarczej, a w takiej działalności jest wykorzystywany podlega opodatkowaniu według stawki podwyższonej (dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej). W odwrotnej sytuacji - przedmiot opodatkowania nie jest wykorzystywany w prowadzonej działalności przedsiębiorcy, lecz względy techniczne nie stanowią w tym przeszkody - również podlega opodatkowaniu według takiej stawki. Wykładnia gramatyczna przepisu art.1a ust.1 pkt.3 u.p.o.l jest zgodna także z wykładnią celowościową. Zdaniem Kolegium, tworząc wyjątek od zasady, którą zawiera pierwsza część komentowanego przepisu (grunty, budynki i budowle znajdujące się w posiadaniu przedsiębiorcy są związane z prowadzoną działalnością gospodarczą) ustawodawca pragnął zmniejszyć obciążenie podatkowe podatkiem od nieruchomości tych przedsiębiorców, którzy nie korzystają i nie mogą korzystać w prowadzonej działalności z przedmiotu opodatkowania w sposób trwały z powodów obiektywnych związanych ze stanem technicznym obiektu. Na poparcie swojego stanowiska SKO powołało się na stanowisko prezentowane w literaturze oraz liczne orzecznictwo sądów administracyjnych. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy wskazał, ze w celu ustalenia czy grunt i budynki mogą być wykorzystane do działalności gospodarczej Banku organ I instancji powołał biegłego rzeczoznawcę. Oceniając stan techniczny budynku dawnego młyna biegły wskazał, że w obecnym stanie technicznym, ze względu na występujące uszkodzenia obiekt nie spełnia wymagań podstawowych w zakresie bezpieczeństwa i nie powinien być użytkowany. Nie mniej jednak powstałe w obiekcie uszkodzenia (wady) nie wykluczają możliwości jego użytkowania w sposób stały, a jedynie przejściowy - tj. do czasu wykonania niezbędnych prac remontowo-adaptacyjnych, które doprowadzą obiekt do stanu zgodnego z wymaganiami wynikającymi z rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki. Natomiast oceniając dwa budynki magazynowe biegły stwierdził, że w obecnym stanie technicznym obiekty mogą być użytkowane zgodnie ze swoim przeznaczeniem (magazyny), a w celu poprawy stanu technicznego obiektów należy w trybie pilnym wykonać prace remontowe. Dodatkowo biegły stwierdził, iż nie jest dopuszczalne użytkowanie komina, a stan techniczny budowli (ogrodzenia) uznał za nie nadający się do remontu. Natomiast droga dojazdowa i plac składowy były w przeszłości utwardzone betonową trylinką, która obecnie jest porośnięta trawą i krzewami. W ocenie Kolegium okoliczność, że przedmiotowa nieruchomość została nabyta w drodze egzekucji i nie jest amortyzowana nie ma wpływu na kwalifikację przedmiotów opodatkowania do stawki związanej z działalnością gospodarczą w przypadku gdy znajduje się ona w posiadaniu przedsiębiorcy. Zdaniem Kolegium bank na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 sierpnia 1997 roku Prawo bankowe (Dz.U. z 2012 r. poz. 1376) może nabywać i zbywać nieruchomości. Nabywanie i zbywanie nieruchomości nie jest typową działalnością banków, tzn. związanej z wykonywaniem czynności bankowych sensu stricto oraz sensu largo, ale pozostaje w ścisłym związku z tą działalnością. W skardze, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach podatnik, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucił naruszenie : – art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach opłatach lokalnych – poprzez błędną interpretację i zastosowanie polegające na nie uwzględnieniu specyficznego charakteru działalności gospodarczej prowadzonej przez Bank oraz błędne przyjęcie, że zastosowanie ustawowego wyjątku (względy techniczne) uzależnione jest od takiego stanu budynków czy gruntów, który uniemożliwia ich użytkowanie, a które spowodowane zostało absolutnie wyjątkowymi przyczynami jak skażenie bronią masowego rażenia lub stan grożący natychmiastową katastrofą budowlaną przedmiotu opodatkowania; – art. 30 ust. 1 pkt 1 lit b ustawy Prawo bankowe – poprzez nie nieuwzględnienie przy rozpatrywaniu zagadnienia "względów technicznych" kryteriów wynikających z tego przepisu, a dotyczących wymogów technicznych dla pomieszczeń, w których ma być prowadzona jedyna możliwa działalność bankowa; – art. 6 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, z którego wynika, że dopiero zmiana sposobu wykorzystania przedmiotu opodatkowania lub jego części skutkuje zmianą stawki podatkowej; – art. 122 oraz 187 § 1 Ordynacji podatkowej – poprzez brak rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie, a przede wszystkim opinii biegłego dot. stanu technicznego budynków i braku podłączenia instalacji elektrycznej i wodno-kanalizacyjnej; – art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo bankowe – poprzez przyjęcie, że podatnik nabył opodatkowaną nieruchomość w S., gdy tymczasem przepis ten dotyczy nabywania i zbywania nieruchomości przez banki jako działalność o charakterze ciągłym, gdy faktycznie miała miejsce jednorazowa czynność na podstawie art. 984 Kodeksu postępowania cywilnego; – § 2 pkt 22 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 1 października 2010 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości banków – poprzez nie zastosowanie i brak uwzględnienia, że opodatkowana nieruchomość stanowi element aktywów trwałych i jest przeznaczona do zbycia w stanie niewymagającym poniesienia dodatkowych nakładów, co jednoznacznie świadczy o braku możliwości i zamiaru wykorzystywania przez podatnika tej nieruchomości w działalności bankowej; Zarzucił także, iż organy obu instancji przy wydawaniu decyzji nie wzięły pod uwagę wykładni powyższych przepisów zawartych we wskazanych przez stronę niego wyrokach. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem decyzja będąca przedmiotem kontroli nie narusza przepisów prawa. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późniejszymi zmianami), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 roku, poz. 270, dalej p.p.s.a.) wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom podatkowym można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przystępując do oceny legalności zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z przepisem art. 2 ust. 1 u.p.o.l. - podatkowi od nieruchomości podlegają: 1) grunty; 2) budynki lub ich części; 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Na podstawie przepisu art. 3. ust. 1 u.p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące: 1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3; 2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych; 3) użytkownikami wieczystymi gruntów; 4) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie: a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości, b) jest bez tytułu prawnego, z zastrzeżeniem ust. 2. Zgodnie natomiast z przepisem art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., przez grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej rozumie się grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Wskazane w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. wyjątki dotyczą budynków mieszkalnych i zajętych pod nie gruntów, oraz gruntów pod jeziorami i zajętych na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych. Jeżeli zatem, budynek mieszkalny i związany z nim grunt jest w posiadaniu przedsiębiorcy, to podlega opodatkowaniu, z tym, że budynek jest obciążony stawkami właściwymi dla budynków mieszkalnych, a grunt według stawek właściwych dla gruntów pozostałych. Z brzmienia przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. wyraźnie także wynika, że jedynym czynnikiem decydującym o uznaniu nieruchomości za związaną z prowadzeniem działalności jest kryterium posiadania i to w znaczeniu o jakim mowa w przepisach prawa cywilnego (art. 336 Kodeksu cywilnego), wobec braku definicji posiadania w ustawie podatkowej (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2009 r., sygn. akt II FSK 1786/07). Posiadanie w ujęciu tego przepisu przedstawia się jako stan faktyczny, polegający na faktycznym władztwie, przez które rozumie się samą możność władania rzeczą (S. Rudnicki, Komentarz do Kodeksu cywilnego. Księga druga. Własność i inne prawa rzeczowe, Warszawa 1996, s. 378). Posiadanie występuje przy równoczesnym istnieniu fizycznego elementu władania rzeczą, określanego jako corpus possessionis, oraz psychicznego elementu - animus rem sibi habendi, rozumianego jako zamiar władania rzeczą dla siebie. Posiadaczem rzeczy jest więc zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 15 czerwca 1972 r., sygn. akt III CRN 121/72, wyraził pogląd, że "posiadanie jest stanem faktycznym polegającym na faktycznym władztwie, przez które rozumie się samą możność władania rzeczą. Efektywne więc w sensie gospodarczym korzystanie z rzeczy (nieruchomości) nie jest konieczną przesłanką posiadania.". Z powołanego wyżej przepisu wynika właściwie jeden tylko warunek, jaki muszą spełniać - wymienione w art. 2 ust. 1 u.p.o.l. - przedmioty opodatkowania do uznania ich za związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, a mianowicie, warunek ich posiadania przez przedsiębiorcę (względnie inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą). Wyrażony wyżej pogląd znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowym i doktrynie, gdzie przyjmuje się niemal jednolicie, że sam fakt posiadania budynku, budowli lub gruntu przez przedsiębiorcę przesądza o uznaniu tych przedmiotów za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (por.: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z 28 czerwca 2010 r., sygn. akt I SA/Op 160/10 i powołane tam orzecznictwo; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 24 maja 2012 r., sygn. akt I SA/Rz 729/11; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 7 marca 2012 r., sygn. akt I SA/Gd 1294/11; zachowująca aktualność uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 kwietnia 2001 r., sygn. akt FPK 3/00; wyroki i uchwała na stronie: http://orzeczenia/nsa.gov.pl; L. Etel, "Podatek od nieruchomości, rolny, leśny", Podatkowe Komentarze Praktyczne, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2005, s. 39). Przepis art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., definiujący zakres znaczeniowy gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, nie zawiera warunku wykorzystywania tego rodzaju nieruchomości na cele związane z działalnością gospodarczą. W tym też kierunku zmierza, jak już to sygnalizowano, sądowa wykładnia tego przepisu, w której powszechnie aprobowany jest pogląd, że dla przyjęcia związku nieruchomości z prowadzeniem działalności gospodarczej (opodatkowania według wyższych stawek), wystarczy sam fakt ich posiadania przez przedsiębiorcę. Przy czym, nie ma tu znaczenia okoliczność, czy w danym momencie owe grunty, budynki czy budowle są wykorzystywane do działalności gospodarczej. Uzasadnienie dla przyjętej koncepcji opodatkowania stanowi charakter podatku od nieruchomości, który jest podatkiem majątkowym - od posiadania, a nie od dochodu. Konsekwencją powyższego jest konstatacja, że opodatkowaniu tym podatkiem podlegać będzie samo posiadanie nieruchomości. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 grudnia 2009 r., II FSK 1031/09 , stwierdzając, iż konstrukcja podatku od nieruchomości ma charakter majątkowy (rzeczowy), a nie przychodowy, jako że nie nawiązuje do wpływów z nieruchomości. Podatek ten (jego konstrukcja) skupia się na samej własności lub posiadaniu gruntów, budynków i budowli, użytkowaniu wieczystym gruntów. Także sposób określenia podstawy opodatkowania w oparciu o pewne fizyczne parametry cechujące poszczególne rodzaje nieruchomości w ustawie tej wymienione jak powierzchnia użytkowa budynków, powierzchnia gruntów, wartość początkowa budowli, wskazuje wyraźnie na majątkowy, a nie przychodowy charakter tego podatku. Miejscem w którym pojawia się element charakterystyczny dla podatków przychodowych jest przepis określający stawki podatku. Wyższe stawki określone są dla budynków i gruntów związanych z działalnością gospodarczą. Jednak nie zmienia to charakteru tej daniny co do zasady, gdyż uzależnia się obowiązek płacenia podatku według wyższej stawki tylko od potencjalnych możliwości osiągania przychodów z budynku (gruntu), a nie stawek zróżnicowanych według wielkości rzeczywistych przychodów. Z kolei, termin "działalność gospodarcza, o jakim mowa jest w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., sprecyzowano w punkcie 4 tego ustępu. Jest to działalność w rozumieniu ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2013 r. poz. 672). Zgodnie z jej przepisem art. 2, działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. W orzecznictwie sądowym nie nasuwa wątpliwości stanowisko, że do uznania danego obiektu za związany z prowadzeniem działalności gospodarczej nie jest konieczne wykorzystywanie nieruchomości na cele związane z działalnością gospodarczą, albowiem wystarczy sam fakt jej posiadania przez przedsiębiorcę. Pojęcie budynków "związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej" jest szerszym od pojęcia "zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej" i obejmuje także pośrednie związanie budynku lub jego części z działalnością gospodarczą (por.: wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2009 r., sygn. akt II FSK 667/09; wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 17 sierpnia 2011 r., sygn. akt I SA/Bd 268/11; wyrok WSA w Lublinie z dnia 22 września 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 297/10). Do uznania, że nieruchomości są związane z prowadzoną działalnością gospodarczą nie jest konieczne stwierdzenie, iż działalność gospodarcza jest faktycznie na nich prowadzona. Niewykorzystywanie nieruchomości lub jej części do wykonywania działalności gospodarczej nie daje podstaw do tego, by do wymiaru podatku od nieruchomości nie miały zastosowania stawki przewidziane dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą (por.: wyrok WSA w Szczecinie z dnia 27 listopada 2013r., sygn.. akt I SA/Sz 1099/13, wyrok NSA z dnia 20 marca 2009 r., sygn. akt II FSK 1888/07; wyrok NSA z dnia 17 marca 2009 r., sygn. akt II FSK 1786/07; wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 2011 r., sygn. akt II FSK 2128/09). Odnosząc się do zawartego w skardze zarzutu, że wydając zaskarżone decyzje organy nie uwzględniły specyficznego charakteru działalności gospodarczej prowadzonej przez stronę skarżącą, jaką jest działalność bankowa, w pierwszej należy przywołać przepisy ustawy dnia 19 sierpnia 1997 roku – Prawo bankowe (t.j. w Dz.U. z 2012 r. poz. 1376) z której wynika, że bank jest osobą prawną działającą na podstawie zezwoleń uprawniających do wykonywania czynności bankowych obciążających ryzykiem środki powierzone pod jakimkolwiek tytułem zwrotnym (art.2 ustawy). Czynnościami bankowymi są m. in. udzielanie kredytów (art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy). Poza wykonywaniem czynności bankowych banki mogą również m. in. nabywać i zbywać nieruchomości (art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy). Jak trafnie wykazał organ odwoławczy nabywanie i zbywanie nieruchomości nie jest typową działalnością banków, tzn. związaną z wykonywaniem czynności bankowych sensu stricto oraz sensu largo, ale pozostaje w ścisłym związku z tą działalnością. Skoro przedmiotowa nieruchomość została nabyta w drodze egzekucji jako "skutek" odzyskania wierzytelności banku to niewątpliwie jest związana z działalnością bankową, a fakt, że nastąpiło to w drodze windykacji nie ma znaczenia dla ustalenia istnienia względów technicznych. Fakt, że opodatkowana nieruchomość nie nadaje się do prowadzenia banku (placówki bankowej) - nawet w przyszłości nie można utożsamiać ze względami technicznymi. Jak wykazano powyżej bank oprócz typowej działalności bankowej rozumianej jako wykonywanie czynności bankowych może również nabywać (nie tylko w drodze windykacji) i zbywać nieruchomości. Również z dołączonego do akt sprawy aktualnego odpisu z KRS wynika, że A w J. zajmuje się nabywaniem i zbywaniem nieruchomości (dział 3 pkt 18). Zatem nie sposób przychylić się do stanowiska skarżącego, zgodnie z którym posiadana przez niego nieruchomość nie ma związku z prowadzoną przez bank działalnością gospodarczą. Pojęciem "względy techniczne" zajmowało się niejednokrotnie orzecznictwo sądowoadministracyjne. Między innymi Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że: "wyłączenie z zakresu opodatkowania przedmiotów związanych z prowadzeniem działalności ze względu na stan techniczny dotyczyć może sytuacji, gdy przedmiot ten nie jest i jednocześnie nie może być wykorzystywany w działalności trwale i to niezależnie od woli podatnika, przy czym chodzi tu o takie wady fizyczne budynków i budowli, które w sposób stały, a nie przejściowy uniemożliwiają korzystanie z nich przez przedsiębiorcę, zgodnie z celem działalności, jak również inne występujące przeszkody faktyczne" (wyrok NSA z 1 czerwca 2011 r., sygn. akt II FSK 151/10, Lex nr 992204); Pojęcie "względy techniczne" należy łączyć tylko z obiektywnymi przeszkodami, a więc zdarzeniami niezależnymi od woli podatnika, uniemożliwiającymi prowadzenie działalności gospodarczej. Ocena co do wystąpienia przesłanki względów technicznych należy do organu podatkowego. Jednak to na przedsiębiorcy powołującym się na tego rodzaju przyczyny ciąży obowiązek wykazania w postępowaniu podatkowym, że dany przedmiot opodatkowania nie jest i nie może ze względów technicznych być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 22 czerwca 2007 r., sygn. akt II FSK 773/06, LEX nr 339937). W ocenie Sądu nie każda obiektywna przyczyna złego stanu technicznego budynku uniemożliwia prowadzenie działalności gospodarczej lecz tylko taka, która prowadzi do oceny, iż jest on w stanie katastrofalnym, grożącym jego zawaleniem (por. wyrok NSA z dnia 29 marca 2012 r., II FSK 1860/10). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego "względy techniczne" nie mogą być utożsamiane z przeszkodami o charakterze przejściowym, wynikającymi z woli podatnika i podejmowanych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej decyzji o remontach, przekształceniach, adaptacjach czy też zmianie przeznaczenia. Względy techniczne w rozumieniu tego przepisu oznaczają natomiast trwałą i obiektywną przeszkodę w wykorzystaniu gruntu, budynku bądź budowli do prowadzenia działalności gospodarczej. W sprawach dotyczących sporów na tle niemożności wykorzystywania przedmiotów opodatkowania do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych zasadnicze znaczenie mają okoliczności występujące w konkretnej sprawie. Istotna wskazówka co do kierunku interpretacji omawianego przepisu (art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.) zawarta jest jednak w jego konstrukcji, opartej na zastosowaniu wyjątku od zasady. Wyjątek ustawowy powinien być interpretowany ściśle, a więc wykładnia rozszerzająca tego wyjątku jest niedopuszczalna. Normatywna treść pojęcia "względy techniczne", jak również redakcja art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.I., na gruncie którego ustawodawca posłużył się koniunkcją - (dosłownie: "przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany") wskazuje nie tylko na fakt nie wykorzystywania tego przedmiotu, ale również braku możliwości jego wykorzystywania. Zatem tylko i wyłącznie w sytuacji łącznego ziszczenia się stanów faktycznych objętych hipotezą tego przepisu nieruchomość będzie podlegała opodatkowaniu według innych stawek, niż związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 11 lipca 2013 roku, sygn. akt I SA/GL 109/13, opubl. w LEX, nr 1353020). Taka sytuacja nie zachodzi jednak w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do określenia stronie skarżącej wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2012 rok. Organy w sposób prawidłowy ustaliły stan ewidencyjny nieruchomości podlegających opodatkowaniu na podstawie wypisu z ewidencji gruntów, z którego wynika, że Bank jest właścicielem zabudowanej nieruchomości składającej się z dwóch działek o nr [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] m2, oznaczonej symbolem "Ba" (teren przemysłowe). W aktach sprawy znajduje się, sporządzona na zlecenie organu pierwszej instancji, opinia rzeczoznawcy majątkowego, z której wynika, że powstałe w obiekcie dawnego młyna uszkodzenia (wady) nie wykluczają możliwości jego użytkowania w sposób trwały, a jedynie przejściowy – tj. do czasu wykonania niezbędnych prac remontowo – adaptacyjnych. Natomiast budynki magazynowe w obecnym stanie technicznym mogą być użytkowane zgodnie ze swoim przeznaczeniem. W trakcie postępowania przed organem I instancji zostały przeprowadzone oględziny nieruchomości. Do akt sprawy załączona została również między innymi dokumentacja fotograficzna nieruchomości, protokół opisu i oszacowania nieruchomości, dwa operaty szacunkowe sporządzone przez biegłego sądowego oraz rzeczoznawcę majątkowego. Z powyższego należy wywnioskować, że opis stanu technicznego przedmiotu opodatkowania w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości. Tym samym Sąd uznał, że chociaż obecnie nieruchomość nie jest wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej, to jednak nie jest wykluczona możliwość prowadzenia tej działalności. Zatem w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi przesłanka względów technicznych, o której mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., uzasadniająca odstąpienie od opodatkowania nieruchomości stawkami właściwymi dla gruntów i budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Oznacza to, że orzekające w sprawie organy dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych i właściwej wykładni art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Reasumując, Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, albowiem jest wynikiem prawidłowo przeprowadzonego procesu stosowania prawa. Stan faktyczny sprawy został należycie ustalony w oparciu o wyczerpująco zebrany i rozpatrzony materiał dowodowy. Uprawnienia strony do udziału w postępowaniu zostały zachowane. Organ dokonał wyboru właściwych przepisów prawa i prawidłowo je zinterpretował. Nie popełnił również błędu na etapie subsumcji. Nie budzi wątpliwości, że w sprawie zachodzi przesłanka pierwsza wymieniona w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. (budynki nie są wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej), nie zachodzi natomiast przesłanka druga, ponieważ budynki mogą być wykorzystywane do prowadzenia tej działalności po przeprowadzeniu niezbędnych prac remontowo - adaptacyjnych. Ponieważ do uchylenia domniemania, że budynek znajdujący się w posiadaniu przedsiębiorcy jest związany z prowadzeniem działalności gospodarczej, konieczne jest łączne wystąpienie obydwu przesłanek, organ odwoławczy zasadnie stwierdził, że domniemanie obowiązuje, co uzasadnia opodatkowanie przedmiotowych budynków według najwyższej stawki. Z powodów wyżej podanych, Sąd stwierdza, że skarga nie znajduje uzasadnionych podstaw, wobec czego podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło