III SA/Łd 979/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawy ze skargi A J na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S z dnia[...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu prawa jazdy kategorii C oraz C+E postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić na rzecz skarżącego A J z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi kwotę 200,00 (dwieście) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego od skargi, zaksięgowaną w dniu 15 grudnia 2016 r. pod poz. 5724. Adwokat T M wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w imieniu A J skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S z dnia[...] r. w przedmiocie odmowy zwrotu prawa jazdy kategorii C oraz C+E. Do skargi nie zostało dołączone pełnomocnictwo ani wierzytelny odpis pełnomocnictwa do reprezentowania A J przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi. Zarządzeniem z dnia 21 listopada 2016 r. Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wezwał adwokata T M, jako pełnomocnika skarżącego, do usunięcia braku formalnego skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi przez złożenia pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi. Wezwanie do usunięcia wskazanego braku formalnego skargi doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 9 grudnia 2016 r. W odpowiedzi na to wezwanie w dniu 17 grudnia 2016 r. została nadana w placówce pocztowej Poczty Polskiej [...] przesyłka zawierającą oświadczenie adwokata T M, że treść udzielonego mu pełnomocnictwa obejmuje również reprezentację przed sądami wszystkich instancji. Pełnomocnictwo do działania w imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi nie zostało złożone. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Adwokat T M w piśmie nadanym w dniu 17 grudnia 2016 r. w placówce pocztowej Poczty Polskiej [...] oświadczył wprawdzie, iż treść udzielonego mu pełnomocnictwa obejmuje również reprezentację przed sądami wszystkich instancji, zaś w aktach administracyjnych istotnie znajduje się pełnomocnictwo udzielone przez skarżącego adwokatowi T M, które obejmuje reprezentację skarżącego w postępowaniu o zwrot prawa jazdy przed wszystkimi organami administracji i sądami administracyjnymi wszystkich instancji, jednakże wyjaśnić trzeba, że stosownie do art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Wobec tego do skargi znajduje zastosowanie art. 46 p.p.s.a., który określa ogólne warunki formalne pism w postępowaniu sądowym. I tak w myśl art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. każde pismo strony, a więc również skarga, powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Istotne znaczenie ma w tym wypadku również art. 46 § 3 p.p.s.a. Przepis ten przed nowelizacją dokonaną ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658), a więc przed 15 sierpnia 2015 r., stanowił, że do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który przedtem nie złożył pełnomocnictwa. Z uwagi na ówczesne brzmienie art. 46 § 3 p.p.s.a. ocena dopuszczalności powołania się na pełnomocnictwo złożone wcześniej do akt administracyjnych była przedmiotem rozbieżnych orzeczeń sądów administracyjnych. Jednakże wobec wniesienia skargi do sądu administracyjnego po 15 sierpnia 2015 r. (w niniejszej sprawie w dniu 3 listopada 2016 r.) zastosowanie niewątpliwie ma art. 46 § 3 p.p.s.a. w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą z dnia 9 kwietnia 2015 r. W celu wyeliminowania rozbieżności w orzecznictwie na temat tego, czy pełnomocnictwo o odpowiedniej treści, znajdujące się w aktach administracyjnych, dołączonych do akt sądowych jest dokumentem wystarczająco wykazującym umocowanie pełnomocnika, który sporządził skargę w art. 1 pkt 12 ustawy zmieniającej z dnia 9 kwietnia 2015 r. ustawodawca nadał art. 46 § 3 p.p.s.a. następujące brzmienie: "Do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem." Jednocześnie zgodnie z art. 37 § 1 p.p.s.a. pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy, a także doradca podatkowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących ich umocowanie. Sąd może w razie wątpliwości zażądać urzędowego poświadczenia podpisu strony. Odczytywane łącznie regulacje zawarte w art. 46 § 1 pkt 4, art. 46 § 3 w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą z dnia 9 kwietnia 2015 r. oraz art. 37 § 1 p.p.s.a. mają na celu usunięcie wątpliwości, czy pismo zostało wniesione przez uprawnioną osobę. Z przepisów tych wynika, że na pełnomocniku skarżącego, wnoszącemu do sądu skargę, ciąży obowiązek dołączenia do skargi dokumentu pełnomocnictwa, z którego treści wynikać ma umocowanie do działania w imieniu skarżącego. Okoliczność, że pełnomocnictwo o odpowiedniej treści, znajduje się w aktach administracyjnych, dołączonych do akt sądowych, nie ma zatem żadnego znaczenia. Podkreślić przy tym należy, że z treści pełnomocnictwa musi wynikać zakres umocowania. Stosownie do art. 36 p.p.s.a. pełnomocnictwo może być: ogólne – do prowadzenia spraw przed sądami administracyjnymi (pkt 1); do prowadzenia poszczególnych spraw (pkt 2); do niektórych tylko czynności w postępowaniu (pkt 3). W myśl art. 39 p.p.s.a. pełnomocnictwo ogólne lub do prowadzenia poszczególnych spraw obejmuje z samego prawa umocowanie do: wszystkich łączących się ze sprawą czynności w postępowaniu, nie wyłączając skargi o wznowienie postępowania i postępowania wywołanego jej wniesieniem (pkt 1); udzielenia dalszego pełnomocnictwa na zasadach określonych w odrębnych przepisach (pkt 2); cofnięcia skargi w całości lub w części, jeżeli czynności te nie zostały wyłączone w danym pełnomocnictwie (pkt 3); odbioru kosztów postępowania (pkt 4). Zakres, czas trwania i skutki umocowania szerszego niż pełnomocnictwo, o którym mowa w art. 36, ocenia się według treści pełnomocnictwa oraz przepisów prawa cywilnego (art. 40 p.p.s.a.). Niedołączenie pełnomocnictwa lub jego wierzytelnego odpisu do skargi, wnoszonej przez pełnomocnika stanowi więc brak formalny skargi. W konsekwencji tego znajduje zastosowanie art. 49 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod odpowiednim rygorem. W przypadku skargi rodzaj rygoru ustawodawca określił w art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych (por. postanowienia NSA z dnia: 15 kwietnia 2014 r., I GSK 577/14; 17 czerwca 2014 r., II GSK 1375/14; 17 września 2014 r., I OSK 2106/14; 17 listopada 2014 r., I FSK 1505/14). W orzecznictwie wskazuje się na brak kompetencji sądu do uznania, że nieuzupełniony istotny brak formalny skargi (jakim jest brak pełnomocnictwa dla sporządzającego skargę pełnomocnika) może stać się innego rodzaju brakiem formalnym (brakiem podpisu strony pod skargą), który w dalszym ciągu podlegałby uzupełnieniu. Przepis art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. bowiem w sposób jednoznaczny przewiduje obowiązek sądu odrzucenia skargi ("sąd odrzuca skargę") w przypadku nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi (por. postanowienia NSA z dnia: 25 listopada 2010 r., I FSK 916/10; 12 czerwca 2014 r., I FSK 426/14). W rozpoznawanej sprawie wobec doręczenia adwokatowi T M wezwania do złożenia pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi w dniu 9 grudnia 2016 r., siedmiodniowy termin do usunięcia tego braku formalnego skargi upłynął w dniu 16 grudnia 2016 r. (w piątek). Brak ten nie został jednak usunięty w powyższym terminie. Skutkiem nieuzupełnienia braku formalnego w zakreślonym terminie jest – stosownie do powołanego art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. – odrzucenie skargi. Mając powyższe na uwadze, sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a. orzekł o odrzuceniu skargi. Rozstrzygnięcie o zwrocie na rzecz skarżącego uiszczonego wpisu sądowego od skargi uzasadnia treść art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy. k.p.