III SA/Wa 3475/16
WyrokWSA w Warszawie2017-02-02
Skład orzekający: Elżbieta Olechniewicz, Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Anna Sękowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela w zakresie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym, mimo nowelizacji PPSA wyłączającej pewne postanowienia wierzyciela spod kognicji sądów administracyjnych?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela w kwestii zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym, zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a. Zmiana art. 3 § 2 pkt 3 PPSA, która wyłączyła spod kognicji sądów administracyjnych postanowienia wierzyciela o niedopuszczalności zarzutu oraz postanowienia dotyczące stanowiska wierzyciela, nie wpływa na obowiązek organu egzekucyjnego do związania się tym stanowiskiem. Sąd administracyjny, kontrolując postanowienie organu egzekucyjnego, powinien jednak badać prawidłowość stanowiska wierzyciela, jeśli zostało ono powielone w zaskarżonym postanowieniu.Stan faktyczny
Spółka O. S.A. zgłosiła zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym podatku od nieruchomości za 2010 r., twierdząc, że zobowiązanie zostało wykonane przed wszczęciem egzekucji. Organ egzekucyjny i organy odwoławcze uznały zarzuty za nieuzasadnione, częściowo z uwagi na związanie stanowiskiem wierzyciela. Spółka zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, argumentując, że organ egzekucyjny nie powinien być związany stanowiskiem wierzyciela po zmianie przepisów PPSA. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, sędzia WSA Anna Sękowska (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 lutego 2017 r. sprawy ze skargi O. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę
Naczelnik [...]Urzędu Skarbowego w W.(dalej także jako "organ egzekucyjny") prowadził postępowanie egzekucyjne wobec O.P. S.A. (dalej jako "Skarżąca" albo "Spółka"), na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 16 października 2015r. nr [...], wystawionego przez Wójta Gminy Z., dotyczącego należności z tytułu podatku od nieruchomości za 2010 r. w kwocie 41 820,00 zł należności głównej.
Organ egzekucyjny, zawiadomieniem z dnia 9 listopada 2015 r., nr [...], dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w B. w W.S.A. Zawiadomienie doręczono dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 12 listopada 2015r., a Spółce - wraz z odpisem ww. tytułu wykonawczego – również w dniu 17 listopada 2015 r.
Spółka, działając poprzez pełnomocnika, pismem z dnia 24 listopada 2015 r., zgłosiła zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 33 § 1 pkt 1, 6 i 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r. poz. 1619 ze zm., dalej jako "u.p.e.a."). Zdaniem Strony, z uwagi na fakt, że przed dniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego Spółka wpłaciła całą kwotę, jak ciążyła na niej w związku z decyzją w sprawie podatku od nieruchomości za rok 2010, egzekucja dotyczy zobowiązania już wykonanego. Tym samym zarzut z art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. jest uprawniony. To samo dotyczy faktu, że egzekucja w zakresie odsetek za zwłokę dotyczy obowiązku nieistniejącego. Strona wywodzi ten zarzut z faktu, iż odsetki zostały źle naliczone, bowiem nie uwzględniono, że w sprawie wystąpiły okresy nienaliczania odsetek. Odnośnie zarzutu zgłoszonego na podstawie art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a., Strona wskazała że skoro zobowiązanie w podatku od nieruchomości zostało wykonane, zatem postępowanie egzekucyjne w stosunku do niego jest niedopuszczalne, gdyż w myśl art. 7 § 3 u.p.e.a. stosowanie środka egzekucyjnego jest niedopuszczalne, gdy egzekwowany obowiązek został wykonany. Odnośnie zarzutu z art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. Strona uznała, że błędne oznaczenie egzekwowanej należności w zakresie terminów naliczania odsetek za zwłokę powoduje, że wymóg określony w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a., tj. wymóg wskazania w tytule wykonawczym wysokości zobowiązania, nie został zrealizowany.
Organ egzekucyjny w dniu 14 grudnia 2015r. przekazał przedmiotowe zarzuty Wierzycielowi, celem zajęcia stanowiska w sprawie.
Wójt Gminy Z. (dalej także jako "Wierzyciel") postanowieniem z 28 grudnia 2015 r. uznał zarzuty złożone przez O.P.S.A. na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., dotyczące nieistnienia obowiązku – w zakresie odsetek, których wielkość została zawyżona, za niedopuszczalne, a zarzuty złożone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1, 6 i 10 u.p.e.a., dotyczące podjęcia egzekucji w zakresie wykonanego obowiązku, niedopuszczalności egzekucji administracyjnej oraz podjęcia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego, który nie spełnia w wymagań określonych w art. 27 ustawy egzekucyjnej, za nieuzasadnione.
Na powyższe postanowienie Strona wniosła zażalenie. Następnie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z [...] kwietnia 2016 r., postanowiło uchylić zaskarżone postanowienie organu I instancji w całości i w tym zakresie orzec co do istoty sprawy w ten sposób, że:
1. uznało za niedopuszczalny zarzut zgłoszony na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. w zakresie nieistnienia egzekwowanego obowiązku w zakresie odsetek oraz niedopuszczalności egzekucji administracyjnej w zakresie odsetek;
2. uznało za nieuzasadnione:
a) zarzuty zgłoszone na podstawie art 33 § 1 pkt 1 oraz art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a., w zakresie wykonania egzekwowanego obowiązku oraz niedopuszczalności egzekucji administracyjnej z uwagi na wykonanie egzekwowanego obowiązku;
b) zarzut zgłoszony na podstawie art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a., w zakresie naruszenia treści tytułu wykonawczego wymaganej zgodnie z art. 27 ustawy egzekucyjnej.
Uzasadniając powyższe, organ odwoławczy, wyjaśnił między innymi, iż w przedmiotowej sprawie, zarzut dotyczący nieistniejącego obowiązku - w zakresie odsetek, których wielkość została zawyżona, jest rozpoznawany w odrębnym postępowaniu podatkowym, dlatego też zgłoszenie takiego zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym – zgodnie z dyspozycją przepisu art. 34 § 1a u.p.e.a. – jest niedopuszczalne. Następnie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., wyjaśniło, iż w niniejszej sprawie, obowiązek podatkowy za 2010 rok wygasł w części w dniu 12 listopada 2015 r. na skutek częściowej zapłaty podatku dokonanej przez Spółkę. Wygaśnięcie części zobowiązania miało zatem miejsce w tym samym dniu, w którym nastąpiło wszczęcie egzekucji administracyjnej. Wykonanie obowiązku nie nastąpiło zatem "przed" wszczęciem egzekucji, ale zbiegło się w czasie z dniem jej wszczęcia. W związku z powyższym zarzuty wniesione w oparciu o art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. dotyczące podjęcia egzekucji administracyjnej w zakresie wykonanego obowiązku oraz w oparciu o art. 33 § 1 pkt. 6 w/w ustawy w zakresie niedopuszczalności egzekucji, organ egzekucyjny uznał za nieuzasadnione. Kolegium wskazało też, że na podstawie art. 33 § 1 pkt 10 ustawy egzekucyjnej mogą być kwestionowane jedynie wymogi formalne jakim musi odpowiadać tytuł wykonawczy. W związku z tym, iż przedmiotowy tytuł wykonawczy wystawiony został zgodnie z obowiązującymi przepisami, w/w zgłoszony zarzut. SKO uznało za nieuzasadniony.
Naczelnik [...]Urzędu Skarbowego w W. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r., Nr [...] uznał zarzuty Spółki zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., dotyczące nieistnienia obowiązku – w zakresie odsetek, których wielkość została zawyżona za niedopuszczalne, zaś zarzuty złożone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1, 6 i 10 u.p.e.a. dotyczące podjęcia egzekucji w zakresie wykonanego obowiązku, niedopuszczalności egzekucji administracyjnej oraz podjęcia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego, który nie spełnia wymagań określonych w art. 27 u.p.e.a. za nieuzasadnione. W ocenie organu wszczęcie postępowania egzekucyjnego nastąpiło z chwilą wpływu tytułu wykonawczego do organu egzekucyjnego, a wszczęcie egzekucji z chwilą doręczenia do banku zawiadomienia o zajęciu. Dalej organ wskazał, że data wszczęcia postępowania egzekucyjnego nie ma znaczenia dla oceny zasadności zarzutu wykonania obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Znaczenie to ma data wszczęcia egzekucji i podjęcia przez organ czynności zmierzających do wyegzekwowania zaległości, którą jest w sprawie dzień 12 listopada 2015 r. Jednak wpłata dokonana przez Spółkę w dniu zajęcia nie może zostać uznana za dokonaną przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Organ wskazał nadto, że zarzut w zakresie nieistniejącego obowiązku – w zakresie odsetek, rozpoznawany jest w odrębnym postępowaniu podatkowym, dlatego też zgłoszenie takiego zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym – zgodnie z dyspozycją przepisu art. 34 § 1a u.p.e.a. jest niedopuszczalne. Organ wyjaśnił, że powyższy zarzut był rozpatrywany w postępowaniu w sprawie zaliczenia wpłaty, w którym Wójt Gminy Z. wydał postanowienia nr [...] i nr [...].
Odnośnie zarzutu zgłoszonego na podstawie art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. Naczelnik [...]Urzędu Skarbowego w W. stwierdził, iż wnosząc zarzut w w/w trybie podstawą jego zgłoszenia może być niedopuszczalność egzekucji ze względów formalnych, a nie merytorycznych, o których mowa w art. 33 pkt 1 i 2 u.p.e.a. W przedmiotowej zaś sprawie obowiązek objęty w/w tytułami wykonawczymi podlega egzekucji. Organ egzekucyjny wskazał, iż zarzut oparty na w/w podstawie mógłby być uzasadniony, gdyby np.: właściwa była egzekucja sądowa a nie administracyjna, bądź dłużnik korzystał z immunitetu. O tym czy egzekucja jest dopuszczalna – w przedstawionym wyżej znaczeniu – przesądza przepis prawa materialnego, a nie art. 33 pkt 6 określający jedynie jedną z podstaw zarzutów. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w W.z dnia 22.09.2010r. sygn. akt II OSK 1473/09. W związku z powyższym, organ egzekucyjny stwierdził, że w niniejszej sprawie, zarzut zgłoszony na podstawie art. 33 § 1 pkt 6 dotyczący niedopuszczalności egzekucji administracyjnej nie zasługuje na uwzględnienie.
Z kolei odnośnie zarzutu zgłoszonego w trybie art. 33 § 1 pkt 10 ustawy egzekucyjnej wyjaśnił, że tytuł wykonawczy jest dokumentem urzędowym, niezbędnym do wszczęcia i prowadzenia egzekucji administracyjnej. Powinien on zawierać treść określoną w art. 27 w/w ustawy, a przy wniesieniu zarzutu z art. 33 § 1 pkt 10 ustawy egzekucyjnej mogą być kwestionowane jedynie wymogi formalne, jakim musi odpowiadać tytuł wykonawczy. W sprawie tytuł wykonawczy Nr DB.3160.1.1229.2015 z 16 października 2015 r. wystawiony przez Wójta Gminy Z., spełniał wymogi określone w art. 27 § 1 u.p.e.a. oraz zawierał dane dotyczące należności i odsetek, podstawę prawną należności a także informacje, że zobowiązania są wymagalne i podlegają egzekucji. W związku z powyższym, organ egzekucyjny uznał zarzut zgłoszony na podstawie art. 33 § 1 pkt 10 jako niezasadny.
W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżąca wniosła o jego uchylenie zarzucając, że stanowisko Kolegium nie może być uznane za wiążące organ egzekucyjny z uwagi na to, że od 15 sierpnia 2015 r. postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela wobec egzekucji zostały wyłączone spod kognicji sądów administracyjnych, co wynika z nowego brzmienia art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016, poz. 718 z późn. zm.), - dalej "p.p.s.a.". W związku z powyższym kwestie w których zakresie organ egzekucyjny był przed 15 sierpnia 2015 r. związany stanowiskiem wierzyciela, wymagają obecnie merytorycznej oceny ze strony organu egzekucyjnego.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z [...] sierpnia 2016 r. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...]Urzędu Skarbowego w W.z [...] czerwca 2016 r.
W uzasadnieniu wskazał, że Naczelnik prawidłowo uznał złożone przez Spółkę zarzuty na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. dotyczące nieistnienia obowiązku w zakresie odsetek, za niedopuszczalne, a złożone przez Spółkę zarzuty na podstawie art. 33 § 1 pkt 1, 6 i 10 ustawy egzekucyjnej dotyczące podjęcia egzekucji w zakresie nieistniejącego obowiązku, braku wymagalności, niedopuszczalności egzekucji administracyjnej oraz podjęcia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego, który nie spełnia wymagań określonych w art. 27 u.p.e.a. – za nieuzasadnione. Wyjaśnił, iż organ egzekucyjny nie był uprawniony do prowadzenia postępowania celem ustalenia istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutów i do obalenia w ten sposób stanowiska Wierzyciela. Dyrektor podkreślił, że związanie organu egzekucyjnego, w kwestii zasadności zarzutów zgłoszonych w postępowaniu oznacza, że organ egzekucyjny nie bada ponownie zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułami wykonawczymi.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. podzielił stanowisko Wierzyciela, iż skoro zarzut nieistnienia obowiązku w zakresie odsetek był przedmiotem odrębnego postępowania w sprawie zaliczenia wpłaty (postanowienia Wójta Gminy Z. nr [...] i [...] ), to zarzut ten jest niedopuszczalny. Dyrektor Izby nie podzielił nadto zarzutu wykonania obowiązku przed wszczęciem egzekucji, wskazując, że – jak słusznie wskazał Wierzyciel – wpłata przez Spółkę została dokonana w tym samym dniu, w którym dokonano zajęcia rachunku, a więc nie przed wszczęciem egzekucji.
Dyrektor Izby Skarbowej w W.wyjaśnił też, iż wnosząc zarzut w w/w trybie (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.), podstawą jego zgłoszenia może być niedopuszczalność egzekucji ze względów formalnych, a nie merytorycznych, o których mowa w art. 33 pkt 1 i 2 u.p.e.a. W przedmiotowej zaś sprawie obowiązek objęty w/w tytułami wykonawczymi podlega egzekucji. Postępowanie egzekucyjne prowadzone jest w oparciu o tytuł wykonawczy z [...] października 2015 r. nr [...], wystawiony przez Wójta Gminy Z., a obejmujący zaległości w podatku od nieruchomości za 2010 rok. Obowiązek ten podlegał więc egzekucji administracyjnej na podstawie art. 2 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Ponadto O.P.S.A. podlega orzecznictwu polskich organów administracji publicznej. Wobec powyższego organ przedmiotową egzekucję uznał za dopuszczalną.
Ustosunkowując się do zarzutu określonego w art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a., tj. niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, Dyrektor Izby Skarbowej w W. wskazał, iż w zarzucie tym mogą być kwestionowane jedynie wymogi formalne, jakim musi odpowiadać tytuł wykonawczy. W tytule wykonawczym z 16 października 2015 r. nr DB.3160.1.1229.2015, wskazano wszystkie elementy wymienione w art. 27 § 1 pkt 3 ustawy egzekucyjnej. Zatem Naczelnik prawidłowo uznał zarzut z art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. za bezzasadny.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. stwierdził również, iż organ egzekucyjny nie był uprawniony – jak wskazuje pełnomocnik – do samodzielnego rozpatrzenia wniesionych zarzutów i przedstawienia własnej oceny w wydanym postanowieniu odnośnie zarzutu wniesionego w trybie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Zatem zmiana przepisu art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. nie ma wpływu na wydawane przez organ egzekucyjny rozstrzygnięcie w sprawie zarzutów.
W skardze na powyższe postanowienie Skarżąca wniosła o jego uchylenie a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Skarżąca wniosła również o uchylenie postanowienia SKO w K.z [...] kwietnia 2016 r., nr [...] i poprzedzającego je postanowienia Wójta Gminy Z.. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 34 § 1 w zw. z art. 33 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a. poprzez błędne przyjęcie, iż Dyrektor Izby Skarbowej w W.w niniejszej sprawie związany jest stanowiskiem wierzyciela wyrażonym w postanowieniu SKO w K.z [...] kwietnia 2016 r. Ponadto skarżąca powieliła argumentacje uzasadniającą wniesione zarzuty. W szczególności Skarżąca wskazała, że zaskarżone postanowienie narusza art. 34 § 1 w związku z art. 33 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a. poprzez błędne przyjęcie przez Dyrektora Izby Skarbowej, że w zakresie zarzutu z art. 33 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem Wierzyciela wyrażonym w postanowieniu SKO w K.. Zdaniem Strony takie stanowisko jest nieuprawnione w związku ze zmianą art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., obowiązującą od dnia 15 sierpnia 2015r., zgodnie z którą spod kognicji sądów administracyjnych zostały wyłączone postanowienia wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowienia, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. W takiej sytuacji, zdaniem Skarżącej, Dyrektor Izby Skarbowej nie uwzględnił, że w stanie prawnym obowiązującym od 15 sierpnia 2015r. stanowisko wierzyciela nie może być uznane za wiążące organ egzekucyjny.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W.wniósł o jej oddalenie, podtrzymują argumentację wyrażoną w skarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W.zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015r. nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016r. poz. 718, dalej jako p.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami.
Zdaniem Sądu skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Wskazać należy, że zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Tym samym, w rozpoznanej sprawie nastąpiło związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem SKO w K.w kwestii zasadności zarzutów zgłoszonych w postępowaniu.
Stanowiska tego nie zmienia nowelizacja art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., obowiązująca od dnia 15 sierpnia 2015r.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym przed 15 sierpnia 2015 r., sądy administracyjne były uprawnione do orzekania w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Kognicja sądów w zakresie tych dwóch kategorii orzeczeń nie była ograniczona przedmiotowo. Jednakże w dniu 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658, zwana dalej ustawa nowelizującą), którą zmieniono między innymi treść art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z aktualnym brzmieniem tego przepisu sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu.
Natomiast art. 2 ustawy nowelizującej stanowi, że wskazane regulacje p.p.s.a., w tym art. 3 § 2 pkt 3, w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą, mają zastosowanie jedynie do postępowań wszczętych po dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej, tj. po 15 sierpnia 2015 r. W niniejszej sprawie postępowanie sądowoadministracyjne zostało wszczęte po 15 sierpnia 2015 r., nastąpiło to bowiem wraz z wniesieniem skargi, czyli 17 listopada 2016 r., tak więc zastosowanie do niego znajdzie art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. w jego nowym brzmieniu, zgodnie z którym skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje na postanowienie, którego przedmiotem jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu.
Podkreślić jednak należy, że omówione wyżej przepisy mają zastosowanie w postępowaniu sądowoadministracyjnym, ale nie mają zastosowania w ramach postępowania egzekucyjnego w administracji. Jak wynika z przytoczonego powyżej brzmienia art. 34 § 1 u.p.e.a. przepis ten nie uległ zmianie, co oznacza, że pomimo zmiany kognicji sądów administracyjnych nie zmieniła się regulacja dotycząca związania organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela. Rację ma zatem Dyrektor Izby Skarbowej, że organ egzekucyjny wydający rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, nie był uprawniony do samodzielnego rozpatrzenia wniesionych zarzutów i przedstawienia własnej oceny w wydanym postanowieniu odnośnie zarzutu wniesionego w trybie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. W związku z tym zarzut skargi podniesiony w tym zakresie należało uznać za niezasadny.
Jednocześnie, słusznie podnosi Skarżąca że jeśli nawet przyjąć, że w nowym stanie prawnym Dyrektor Izby Skarbowej w W. był związany stanowiskiem wierzyciela zawartym w postanowieniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., to rozpatrujący niniejszą skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. powinien objąć kontrolą również powielone przez Dyrektora Izby Skarbowej w W. stanowisko wierzyciela. Powyższe wynika choćby z uzasadnienia projektu zmian do p.p.s.a. – w szczególności zmian do art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. – obowiązujących od dnia 15 sierpnia 2015r. Z uzasadnienia tego jednoznaczne wynika, że wymienione w tym przepisie, jako będące przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej, postanowienia wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu (art. 34 § 1a u.p.e.a.) oraz postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela (art. 34 § 2 powołanej ustawy) mają charakter incydentalny. W tych przypadkach w pełni skuteczna ochrona praw jednostki jest zapewniona poprzez możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego rozstrzygnięć wydanych w sprawie głównej (postanowień organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów).
Kontrolując zatem stanowisko SKO w K. zawarte w postanowieniu z dnia 1 kwietnia 2016r. w kwestii zgłoszonego przez Skarżącą zarzutu podjęcia egzekucji wobec niewymagalnego obowiązku, należy stwierdzić, że jest ono prawidłowe. Przypomnieć należy, że zdaniem Strony, przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, uregulowała ona całą kwotę z tytułu podatku od nieruchomości za 2010r. W związku z tym egzekwowany obowiązek nie był wymagalny (art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a.).
W tym zakresie Sąd uznał stanowisko SKO za prawidłowe. SKO wskazało bowiem, że w niniejszej sprawie postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte z dniem doręczenia organowi tytułu wykonawczego Nr DB.3160.1.1229.2015 z dnia 16 października 2015r. Wszczęcie egzekucji nastąpiło zaś w dniu doręczenia dłużnikowi będącemu bankiem zawiadomienia o zajęciu wierzytelności. Zdarzenie to w niniejszej sprawie nastąpiło w dniu 12 listopada 2015 r. Dalej Kolegium wskazało, iż w dniu wszczęcia postępowania egzekucyjnego, zobowiązanie dłużnika istniało. Obowiązek podatkowy wygasł w dniu 12 listopada 2015 r. na skutek zapłaty podatku dokonanej przez Spółkę. Rację, w ocenie Sądu, ma Kolegium wskazując, że data zapłaty jest tożsama z datą wszczęcia egzekucji, czyli że wygaśnięcie zobowiązania zbiegło się w czasie z dniem wszczęcia egzekucji, co nie może być postrzegane jako wygaśnięcie zobowiązania przed dniem wszczęcia egzekucji. Sąd w tym zakresie podziela stanowisko wyrażone w wyroku NSA, a przywołane przez SKO i przyjmuje za swoje (wyrok z dnia 21 maja 2013 r., sygn. akt II FSK 2010/11). Tym samym Sąd uznał zarzut naruszenia art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. w związku wykonaniem zobowiązana, za niezasadny.
Zdaniem Sądu, również trafnie uznało Kolegium, że zarzut podjęcia egzekucji administracyjnej w zakresie nieistniejącego obowiązku w zakresie odsetek (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.) jest niedopuszczalny. Przypomnieć bowiem należy, że zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny nie bada merytorycznie decyzji wymiarowej (zob. wyr. NSA z 14 stycznia 2010 r. II FSK 1378/08, dostępny na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Badanie przez organ egzekucyjny dopuszczalności egzekucji administracyjnej nie obejmuje, zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a. zdanie drugie, badania wymagalności obowiązku wynikającego z decyzji wymiarowej. Oznacza to, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zgłaszanych zastrzeżeń co do zakresu obowiązku nałożonego decyzją ostateczną. Środki zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym nie mogą być wykorzystywane do weryfikacji decyzji administracyjnej, stanowiącej podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. W postępowaniu egzekucyjnym nie można bowiem kwestionować ani zasadności nałożonego na zobowiązanego obowiązku, ani też jego zakresu, gdyż ten wynika z decyzji ostatecznej, która została podjęta w ramach innego postępowania. Powyższe koresponduje z treścią art. 34 § 1a u.p.e.a., w myśl którego jeżeli zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym albo zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu. W rozpoznanej sprawie kwestia wysokości odsetek była rozpoznana w odrębnym postępowaniu podatkowym. Stąd w zakresie omawianego zarzutu, wydanie postanowienia w trybie art. 34 § 1a u.p.e.a. było jak najbardziej uzasadnione.
Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 33 § 1 pkt. 6 u.p.e.a. i prowadzenia egzekucji w warunkach jej niedopuszczalności z uwagi na wykonanie zobowiązania podatkowego przez Spółkę. Odnosząc się do powyższego Sąd stwierdza, że zarzut powyższy również nie może być uwzględniony, bowiem w art. 33 § 1 pkt. 6 u.p.e.a., chodzi o niedopuszczalność egzekucji ze względów formalnych a nie merytorycznych. O formalnej dopuszczalności egzekucji, decydują przesłanki podmiotowe i przedmiotowe. Przesłanka podmiotowa, oznacza dopuszczalność prowadzenia egzekucji, gdy przepisy prawa powszechnie obowiązującego, nie wyłączają możliwości prowadzenia egzekucji administracyjnej w stosunku do zobowiązanych, objętych tytułem wykonawczym. Przesłanki przedmiotowe, odnoszą się natomiast do przedmiotu egzekucji i jej podstaw. Przepis art. 33 § 1 pkt. 6 u.p.e.a., dotyczy niedopuszczalności egzekucji ze względów formalnych, nie zaś merytorycznych, o których mowa w art. 33 § 1 pkt. 1 i 2 u.p.e.a. Zarzut taki byłby uzasadniony w sytuacji, gdy dopuszczalna byłaby egzekucja sądowa, a nie administracyjna lub też egzekucja byłaby niedopuszczalna wobec danej osoby korzystającej z immunitetu. O dopuszczalności egzekucji przesądza przepis prawa materialnego. Niedopuszczalność egzekucji, musi wynikać z przepisów prawa, wyłączających w ogóle możliwość przymusowej realizacji takiego obowiązku w drodze egzekucji administracyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w W.z dnia 4 kwietnia 2012 r. sygn. akt II FSK 2615/10 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 maja 2013 r. sygn. akt I SA/Gd 348/13, z 2 lutego 2016 r. II FSK 3294/13, CBOSA).
Sąd zauważa, że z treści skargi, ani nawet z treści akt administracyjnych, nie wynikają okoliczności uzasadniające stwierdzenie niedopuszczalności toczącej się egzekucji. Spółka ograniczyła się do kwestionowania wyłącznie możliwości prowadzenia egzekucji wobec zapłaty zobowiązania podatkowego. Wskazać jednak należy, że niedopuszczalność o której mowa w art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. musi wynikać z innych przyczyn, niż te wskazane w art. 33 pkt 1-5 i 7-10. Tymczasem zarzut oparty na wykonaniu obowiązku przewiduje art. 33 § 1 pkt 1 tej ustawy, a zarzut w tym zakresie został już omówiony powyżej.
Sąd nie dopatrzył się również wystąpienia w sprawie formalnych przesłanek niedopuszczalności egzekucji. Należy bowiem przypomnieć, że postępowanie egzekucyjne prowadzone było na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 16 października 2015r., wystawionego przez właściwy organ, a obejmującego zaległości w podatku od nieruchomości za 2010 r. Obowiązek ten podlegał egzekucji administracyjnej na podstawie art. 2 § 1 pkt 1 u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne było prowadzone przez właściwy organ administracji publicznej, a zobowiązany nie wskazał na jakiekolwiek okoliczności wykluczającej możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego ze względu na jego osobę. Dlatego też zdaniem Sądu w zaistniałym stanie faktycznym organy nie naruszyły art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.
Przechodząc do oceny zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej z art. 33 pkt 10 u.p.e.a. poprzez uznanie za prawidłowy tytułu wykonawczego, który nie spełnia wymagań określonych w art. 27 u.p.e.a., bowiem w tytule wykonawczym z dnia 16 października 2015r. błędnie wskazano, że obowiązek był wymagalny oraz błędnie wskazano wysokość odsetek, wskazać należy, że przez spełnienie wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. należy rozumieć spełnienie wymogów formalnych określonych w tymże przepisie, a zatem – zawarcie w tytule wykonawczym wszystkich danych wymaganych w świetle art. 27 u.p.e.a. Innymi słowy, zarzut niespełnienia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., dotyczyć może wyłącznie wymogów formalnych, jakie musi spełniać tytuł wykonawczy, aby można było na jego podstawie wszcząć w stosunku do zobowiązanego postępowanie egzekucyjne. W niniejszej sprawie tytuł wykonawczy wystawiony został na urzędowym formularzu, wedle przewidzianego prawem wzoru i zawierał wszystkie elementy. W konsekwencji Sąd uznał za nieuzasadniony podniesiony przez Skarżącą zarzut naruszenia art. 33 pkt 10 u.p.e.a.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, co uzasadnia oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło