II OSK 1900/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-06-11
Skład orzekający: Wojciech Mazur, Barbara Adamiak, Piotr Korzeniowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dla oceny, czy instalacja radiokomunikacyjna może znacząco oddziaływać na środowisko, konieczne jest uwzględnienie kumulacji oddziaływań lub sumowania parametrów poszczególnych anten?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że dla prawidłowej oceny, czy dana inwestycja może znacząco oddziaływać na środowisko, niezbędne jest uwzględnienie kumulacji oddziaływań lub sumowania parametrów tego samego przedsięwzięcia, w tym mocy poszczególnych anten. Przepisy rozporządzenia o znaczącym oddziaływaniu, w szczególności § 2 ust. 2 i § 3 ust. 2 pkt 2 i 3, potwierdzają zasadność takiego podejścia, nakładając obowiązek oceny inwestycji jako całości. W związku z tym, zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące błędnej wykładni tych przepisów przez Sąd pierwszej instancji okazały się niezasadne.Stan faktyczny
Spółka wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Gdańsku, który oddalił jej skargę na decyzję Wojewody dotyczącą sprzeciwu w sprawie robót budowlanych. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym Prawa budowlanego, ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku oraz rozporządzeń dotyczących przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, kwestionując konieczność uzyskania pozwolenia na budowę i decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz sposób oceny mocy anten. Zarzucono również naruszenie przepisów K.p.a. i P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Mazur (spr.) Sędziowie sędzia NSA Barbara Adamiak sędzia del. WSA Piotr Korzeniowski Protokolant sekretarz sądowy Eliza Wróbel po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 lutego 2017 r. sygn. akt II SA/Gd 699/16 w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie robót budowlanych oddala skargę kasacyjną
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zaskarżonym wyrokiem z dnia 22 lutego 2017 r. sygn. akt II SA/Gd 699/16 oddalił skargę [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2016 r.
nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie robót budowlanych.
[...] sp. z o.o. z siedzibą w W., reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła skargę kasacyjną od powołanego wyroku. Zaskarżając orzeczenie Sądu pierwszej instancji w całości, zarzuciła:
I. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez ich błędną wykładnię, tj.:
1. art. 30 ust. 6 pkt 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 19a lit. e) w zw. z art. 29 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (dalej: P.b.) w zw. z § 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (dalej: rozporządzenie o znaczącym oddziaływaniu) - poprzez bezpodstawne uznanie, że zamierzenie budowlane skarżącej wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, gdy faktycznie związane jest z instalacją urządzeń możliwą do zrealizowania w trybie zgłoszenia lub bez tego trybu;
2. art. 59 ust. 1, art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (dalej: ustawa ocenowa) w z w. z § 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia o znaczącym oddziaływaniu - poprzez bezpodstawne przyjęcie, że uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla każdego przedsięwzięcia (w tym przedmiotowego przedsięwzięcia skarżącej) podczas, gdy obowiązujące przepisy ustawy ocenowej i rozporządzenia o znaczącym odziaływaniu, ograniczają ten obowiązek do przedsięwzięć przekraczających określone w przywołanym rozporządzeniu parametry techniczne;
3. § 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia o znaczącym oddziaływaniu w zw. z art. 122a pkt 1 w zw. z art. 122 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (dalej: P.o.ś.) w zw. z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów poprzez nałożenie na skarżącą obowiązku dokonania dokumentacji niezgodnie z jednoznacznym przepisem rozporządzenia o znaczącym oddziaływaniu oraz w zakresie, w jakim działają przepisy P.o.ś. i przepisy wykonawcze, w szczególności poprzez bezzasadne przyjęcie, że postanowienia rozporządzenia o znaczącym oddziaływaniu nakładają obowiązek sumowania mocy anten, w sytuacji gdy przepisy nakazują badanie mocy wzdłuż wiązki pojedynczej anteny;
4. art. 3 pkt 11 w zw. z art. 4 P.b. w zw. z art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali w zw. z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 24 lipca 2015 r. w sprawie wzorów: wniosku o pozwolenie na budowę, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, decyzji o pozwoleniu na budowę, oraz zgłoszenia budowy i przebudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego - poprzez uznanie przez Sąd pierwszej instancji, że wskazanie użytkownika wieczystego, jakim jest wspólnota mieszkaniowa, jest niewystarczające na gruncie przedłożenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane;
5. art. 3 pkt 11 w zw. z art. 4 P.b. w zw. z art. 6 ustawy o własności lokali, poprzez uznanie przez Sąd pierwszej instancji, że interes współużytkowników wieczystych nieruchomości gruntowej nie jest chroniony przez wspólnotę mieszkaniową, co w konsekwencji skutkuje nałożeniem na skarżącą obowiązku wyszczególnienia wszystkich współużytkowników wieczystych w treści druku zawierającego oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane;
6. art. 76 i art. 76a ustawy z dnia 14 czerwca 1940 Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: K.p.a.), poprzez przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, że za dokument w rozumieniu K.p.a. można uznać wyłącznie oryginały dokumentów, podczas gdy kserokopia decyzji organu administracji publicznej poświadczona za zgodność z oryginałem przez pełnomocnika inwestora może stanowić dokument, w braku kwestionowania przez organ;
II. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z ww. przytoczonymi przepisami prawa materialnego poprzez niezastosowanie określonego w ustawie środka kontroli legalności i nieuchylenie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2016 r. (znak: [...]) w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. (znak: [...]), na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c, mimo zaistnienia przesłanek do ich uchylenia.
Podnosząc powyższe zarzuty, Spółka wniosła o:
1. uchylenie w całości zaskarżonego wyroku;
2. uchylenie w całości decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2016 r. (znak: [...]) oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. (znak: [...]);
3. rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie,
4. zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 193 zd. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej powoływana również jako "P.p.s.a.") uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Powołany przepis stanowi lex specialis wobec art. 141 § 4 P.p.s.a. i jednoznacznie określa zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca szczególny charakter, wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zd. 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia zatem w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny ocenił zarzuty postawione wobec zaskarżonego wyroku, uwzględniwszy, że rozpoznaniu podlega sprawa w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 P.p.s.a.), gdyż nie stwierdzono przesłanek nieważności postępowania sądowego określonych w art. 183 § 2 P.p.s.a.
W pierwszej kolejności należy zatem zauważyć, że wnosząca skargę kasacyjną zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez ich błędną wykładnię. Błędna wykładnia polega na wadliwym zrekonstruowaniu treści normy prawnej z mającego w sprawie zastosowanie przepisu (lub przepisów) poprzez mylne zrozumienie jego treści lub znaczenia, albo na niezrozumieniu intencji prawodawcy. Obowiązkiem strony postępowania zarzucającej tę formę naruszenia prawa materialnego jest wskazanie, jak naruszony przepis (przepisy) zinterpretował Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym orzeczeniu, a jaka powinna być – zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - jego prawidłowa wykładnia.
Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że w trzech pierwszych zarzutach naruszenia prawa materialnego wnosząca skargę kasacyjną wymieniła szereg przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm. – stan prawny na dzień wydania decyzji zaskarżonej do Sądu pierwszej instancji; dalej powoływana jako "P.b."), ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 353 ze zm. – stan prawny na dzień wydania decyzji zaskarżonej do Sądu pierwszej instancji; dalej powoływana jako "u.o.o.ś."), ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2016 r., poz. 672 ze zm. – stan prawny na dzień wydania decyzji zaskarżonej do Sądu pierwszej instancji; dalej powoływana jako "P.o.ś."), a także rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 71 – stan prawny na dzień wydania decyzji zaskarżonej do Sądu pierwszej instancji; dalej powoływane jako "rozporządzenie o znaczącym oddziaływaniu") i rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz. U. z 2003 r. Nr 192, poz. 1883 ze zm. – stan prawny na dzień wydania decyzji zaskarżonej do Sądu pierwszej instancji; dalej powoływane jako "rozporządzenie o poziomach pól"). Tylko jednak w odniesieniu do § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia o znaczącym oddziaływaniu wyjaśniła, na czym jej zadaniem polegała błędna wykładnia. Wywiodła mianowicie, że Sąd pierwszej instancji wadliwie ustalił na podstawie wymienionych przepisów, że dla stwierdzenia, czy dana instalacja zalicza się przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko lub przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, konieczne jest uwzględnienie kumulacji oddziaływań lub sumowanie parametrów tego samego przedsięwzięcia.
Odnosząc się do tego stanowiska, należy wskazać, że zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia o znaczącym oddziaływaniu do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, z wyłączeniem radiolinii, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300 000 MHz, w których równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi nie mniej niż:
a) 2000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 100 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
b) 5000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 150 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
c) 10 000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 200 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
d) 20 000 W
- przy czym równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznacza się dla pojedynczej anteny także w przypadku, gdy na terenie tego samego zakładu lub obiektu znajduje się realizowana lub zrealizowana inna instalacja radiokomunikacyjna, radionawigacyjna lub radiolokacyjna.
Stosownie natomiast do treści § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia o znaczącym oddziaływaniu do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 7, z wyłączeniem radiolinii, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300 000 MHz, w których równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi nie mniej niż:
a) 15 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 5 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
b) 100 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 20 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
c) 500 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 40 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
d) 1000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 70 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
e) 2000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 150 m i nie mniejszej niż 100 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
f) 5000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 200 m i nie mniejszej niż 150 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
g) 10 000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 300 m i nie mniejszej niż 200 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny
- przy czym równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznacza się dla pojedynczej anteny także w przypadku, gdy na terenie tego samego zakładu lub obiektu znajduje się realizowana lub zrealizowana inna instalacja radiokomunikacyjna, radionawigacyjna lub radiolokacyjna.
Jakkolwiek oba przywołane przepisy zastrzegają, że równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznacza się dla pojedynczej anteny, to należy zauważyć, że zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia o znaczącym oddziaływaniu do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się również przedsięwzięcia polegające na rozbudowie, przebudowie lub montażu przedsięwzięć realizowanych lub zrealizowanych wymienionych w: ust. 1, jeżeli ta rozbudowa, przebudowa lub montaż osiąga progi określone w ust. 1, o ile progi te zostały określone (pkt 1); § 3 ust. 1, jeżeli ta rozbudowa, przebudowa lub montaż spowoduje osiągnięcie progów określonych w ust. 1, o ile progi te zostały określone (pkt 2).
W myśl z kolei § 3 ust. 2 pkt 2 i pkt 3 powoływanego rozporządzenia do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się również przedsięwzięcia: polegające na rozbudowie, przebudowie lub montażu realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia wymienionego w ust. 1, z wyłączeniem przypadków, w których ulegająca zmianie lub powstająca w wyniku rozbudowy, przebudowy lub montażu część realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia nie osiąga progów określonych w ust. 1, o ile progi te zostały określone (pkt 2) oraz nieosiągające progów określonych w ust. 1, jeżeli po zsumowaniu parametrów charakteryzujących przedsięwzięcie z parametrami planowanego, realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia tego samego rodzaju znajdującego się na terenie jednego zakładu lub obiektu osiągną progi określone w ust. 1 (pkt 2 zd. 1).
Przywołane uregulowania rozporządzenia o znaczącym oddziaływaniu prowadzą do wniosku, że celem prawodawcy było wskazanie inwestycji, które – jako takie
- zawsze znaczącą oddziałują lub potencjalne znacząco mogą oddziaływać na środowisko. Oznacza to, że rolą organów administracji stosujących przepisy powoływanego rozporządzenia jest ustalenie, w jaki sposób inwestycja jako całość (a nie poszczególne jej elementy – np. anteny) wpłynie na środowisko.
Brzmienie § 2 ust. 2 i § 3 ust. 2 pkt 2 i 3 rozporządzenia o znaczącym odziaływaniu potwierdza zatem zasadności wniosku o konieczności sumowania parametrów danego przedsięwzięcia, w tym także mocy poszczególnych anten stanowiących elementy instalacji radiokomunikacyjnej. Skoro prawodawca nałożył obowiązek określenia kwalifikacji danego przedsięwzięcia po jego rozbudowie, bądź przebudowie, jako przedsięwzięć mogących zawsze znacząco albo potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, to nie można racjonalnie przyjąć, że w przypadku budowy nowego przedsięwzięcia równoważna moc promieniowania izotropowo dla pojedynczych anten nie podlega sumowaniu. Należy przy tym wyjaśnić, że pomiędzy powołanymi wyżej § 3 ust. 1 pkt 8 i § 3 ust. 2 pkt 3 nie zachodzi kolizja uzasadniająca zastosowanie reguły lex specialis derogat legi generali. Przepis § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia o znaczącym oddziaływaniu ma bowiem charakter normy ogólnej, określającej sposób wyznaczania równoważnej mocy promieniowanej izotropowo dla pojedynczej anteny. Przepis § 3 ust. 2 pkt 3 ma natomiast charakter normy uzupełniającej, pozwalającej na rozstrzygnięcie, czy mamy do czynienia z inwestycją mogącą potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jako całość. Żeby można było zsumować parametry charakteryzujące realizowane przedsięwzięcie (stację bazową telefonii komórkowej, na której zostanie zainstalowanych więcej anten), niezbędne jest najpierw ustalenie mocy promieniowanej izotropowo dla pojedynczej anteny (zob. też np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 2018 r. sygn. akt II OSK 2902/16 i z dnia 3 lipca 2018 r. sygn. akt II OSK 1570/18. Dostępne: http://www.nsa.gov.pl). Dlatego, dla prawidłowej oceny, czy dana inwestycja może zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, niezbędne jest dokładne określenie parametrów zarówno poszczególnych anten, jak i całego przedsięwzięcia.
Z powyższych względów nie można podzielić argumentacji wnoszącej skargę kasacyjną, że Sąd pierwszej instancji dokonał błędnej wykładni § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia o znaczącym oddziaływaniu, przyjmując, że prawidłowa kwalifikacja instalacji radiokomunikacyjnej wymaga uwzględnienia kumulacji oddziaływań lub sumowania parametrów tego samego przedsięwzięcia. Naczelny Sąd Administracyjny podziela w tym względzie stanowisko zdecydowanie przeważające w dotychczasowym orzecznictwie (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 16 czerwca 2015 r. sygn. akt II OSK 2706/13, z dnia 29 września 2015 r. sygn. akt II OSK 139/14, z dnia 1 grudnia 2015 r. sygn. akt II OSK 801/14, z dnia 9 grudnia 2016 r. sygn. akt II OSK 708/15, z dnia 22 lutego 2017 r. sygn. akt II OSK 1494/15, z dnia 10 maja 2018 r., sygn. akt II OSK 2877/17 oraz powołane wyżej z dnia 22 listopada 2018 r. sygn. akt II OSK 2902/16 i z dnia 3 lipca 2018 r. sygn. akt II OSK 1570/18. Wszystkie dostępne: http://www.nsa.gov.pl).
W konsekwencji trafnie dostrzegł Sąd pierwszej (str. 15 uzasadnienia zaskarżonego wyroku), że kwestia konieczności udokumentowania oddziaływań skumulowanych w sprawie będącej przedmiotem rozpoznania jest istotna. Zgodnie bowiem z art. 29 ust. 3 P.b. pozwolenia na budowę wymagają m.in. przedsięwzięcia, które wymagają przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Stosownie zaś do treści art. 59 ust. 1 u.o.o.ś. przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja: 1) planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz 2) planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1. Może się zatem okazać, że realizacja przedsięwzięcia planowanego przez wnoszącą skargę kasacyjną będzie wymagać uzyskania pozwolenia na budowę.
Wbrew natomiast twierdzeniu, które wnosząca skargę kasacyjną zawała w petitum pierwszego zarzutu naruszenia prawa materialnego, Sąd pierwszej instancji nie uznał, że przedmiotowe zamierzenie budowlane wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Także wbrew stanowisku wyrażonemu z kolei w petitum drugiego zarzutu naruszenia prawa materialnego, Sąd pierwszej instancji nie przyjął, że uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wymagane jest dla każdego przedsięwzięcia. Przeciwnie, Sąd zajął jasne i jednoznaczne stanowisko (str. 18 uzasadnienia zaskarżonego wyroku), że przedłożona przez inwestora dokumentacja nie pozwala na dokonanie prawidłowej oceny, czy planowana inwestycja wymaga przeprowadzenia postępowania w przedmiocie oceny oddziaływania na środowisko, a także, czy w ogóle wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Dla pozytywnej oceny interpretacji przepisów rozporządzenia o znaczącym odziaływaniu bez znaczenia pozostaje przywołany przez wnoszącą skargę art. 122a ust. 1 pkt 1 P.o.ś. (mylnie oznaczony, jako art. 122a pkt 1), zgodnie z którym prowadzący instalację oraz użytkownik urządzenia emitującego pola elektromagnetyczne, które są stacjami elektroenergetycznymi lub napowietrznymi liniami elektroenergetycznymi o napięciu znamionowym nie niższym niż 110 kV, lub instalacjami radiokomunikacyjnymi, radionawigacyjnymi lub radiolokacyjnymi, emitującymi pola elektromagnetyczne, których równoważna moc promieniowana izotropowo wynosi nie mniej niż 15 W, emitującymi pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 30 kHz do 300 GHz, są obowiązani do wykonania pomiarów poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku bezpośrednio po rozpoczęciu użytkowania instalacji lub urządzenia.
Treść powołanego przepisu nie pozostawia wątpliwości, co do tego, że określa on obowiązki prowadzącego instalację w tracie jej użytkowania, a nie na etapie procesu inwestycyjnego, podczas którego, zgodnie z przywołanymi wyżej regulacjami P.b., u.o.o.ś. i rozporządzenia o znaczącym odziaływaniu, należy ustalić, czy projektowana instalacja może (zawsze lub potencjalnie) znacząco oddziaływać na środowisko.
Ponieważ zatem: 1) Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej wykładni przepisów rozporządzenia o znaczącym odziaływaniu, dochodząc do trafnego wniosku, że dla ustalenia, czy określona inwestycja może znacząco oddziaływać na środowisko, wymagane jest uwzględnienie kumulacji oddziaływań lub sumowania się parametrów tego samego rodzaju przedsięwzięcia, 2) w sprawie nie miał zastosowania art. 122a ust. 1 pkt 1 P.o.ś., a 3) wnosząca skargę kasacyjną nie wskazała, na czym jej zdaniem polegała błędna wykładnia pozostałych przepisów prawa materialnego, których naruszenie powiązała z błędną wykładnią § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia o znaczącym oddziaływaniu, zarzuty oznaczone numerami 1, 2 i 3, okazały się niezasadne.
Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 3 pkt 11 w z art. 4 P.b. w zw. z art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2015 r., poz. 1892 ze zm. – stan prawny na dzień wydania decyzji zaskarżonej do Sądu pierwszej instancji; dalej powoływana jako "u.w.l.") oraz do zarzutu naruszenia art. 3 pkt 11 w z art. 4 P.b. w zw. z art. 6 u.w.l. w zw. z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 24 lipca 2015 r. w sprawie wzorów: wniosku o pozwolenie na budowę, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, decyzji o pozwoleniu na budowę, oraz zgłoszenia budowy i przebudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego (Dz. U. z 2015 r., poz. 1961 ze zm. – stan prawny na dzień wydania decyzji zaskarżonej do Sądu pierwszej instancji; dalej powoływane jako "rozporządzenie ws. wzoru wniosku"), w pierwszej kolejności należy odróżnić kwestię prawidłowości wypełnienia druku oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane od kwestii faktycznego legitymowania się tym prawem.
Wzór oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (PB-3), który stanowił załącznik do powołanego wyżej rozporządzenia, zobowiązywał inwestora do podania imion i nazwisk (nazw) oraz adresów zamieszkania (siedziby) współwłaścicieli nieruchomości, tylko w przypadku wstawienia krzyżyka w polu nr 21, tzn. w przypadku, w którym inwestor, jako posiadany tytuł do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, wskazał współwłasność. W takiej sytuacji inwestor zobowiązany był również do wskazania w oświadczeniu informacji dotyczących zgody wszystkich współwłaścicieli na wykonanie robót budowlanych (zob. pola nr 21 i nr 22 oraz objaśnienie zawarte w części D.2. wzoru oświadczenia
PB-3). W przypadku wykazania w oświadczeniu innego niż własność lub współwłasność tytułu do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (w tym stosunku zobowiązaniowego) inwestor nie był natomiast zobowiązany do wskazania imion i nazwisk (nazw) oraz adresów zamieszkania (siedziby) współwłaścicieli nieruchomości, lecz imion i nazwisk (nazwy) oraz adresów zamieszkania (siedziby) właścicieli (zob. objaśnienie zawarte w części D.2. wzoru oświadczenia PB-3). Jeżeli więc inwestor w złożonym oświadczeniu o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane powołał się na tytuł prawny wynikający ze stosunku zobowiązaniowego zawartego ze wspólnotą mieszkaniową, to należy przyjąć, że wpisanie w oświadczeniu nazwy i siedziby tej wspólnoty, a nie, tworzących ją, wszystkich właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości, odpowiadało wymaganiom określonym w rozporządzeniu ws. wzoru wniosku. Należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 6 zd. 2 u.w.l. wspólnota mieszkaniowa może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozwana. Wobec zatem wykazania w oświadczeniu o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane tytułu wynikającego ze stosunku zobowiązaniowego, zawartego ze wspólnotą mieszkaniową, podniesiona w zaskarżonym wyroku (str. 12 uzasadnienia) okoliczność, że współwłaścicielami budynku, a zarazem współużytkownikami nieruchomości gruntowej, są właściciele poszczególnych lokali, wchodzących w skład budynku, nie ma znaczenia z punktu widzenia dopełnienia obowiązku złożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, zgodnie z wzorem określonym w powoływanym rozporządzeniu. W tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela zatem argumentacji Sądu pierwszej instancji, co pozostaje jednak bez wpływu na wynik sprawy, ponieważ ze względów przedstawionych powyżej, a dotyczących powinności wykazania skumulowanego oddziaływania poszczególnych anten stacji bazowej telefonii komórkowej, zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu.
Ponieważ jednak w uzasadnieniu skargi kasacyjnej (str. 8) [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. odwołała się do uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości przy ul. [...] w G. z dnia 1 grudnia 2006 r. nr [...] i wskazała na brak sprzeciwu któregokolwiek ze współużytkowników wieczystych, należy ponadto zauważyć, że treść powołanej uchwały nie pozostawia wątpliwości co do tego, że wnoszącej skargę kasacyjną udzielono zgody na zmianę przeznaczenia części nieruchomości wspólnej, tj. fragmentu dachu, oraz montaż na tym fragmencie dachu stacji bazowej telefonii komórkowej. Z akt sprawy wynika przy tym, że przedmiotowa stacja została zrealizowana przez inwestora i obecnie znajduje się na dachu budynku przy ul. [...]. Rzeczona uchwała, będąca źródłem uprawnienia, które zostało już zrealizowane, nie może zatem stanowić tytułu do dysponowania przedmiotową nieruchomością w celu wykonania robót budowlanych polegających na: instalacji dodatkowych trzech anten sektorowych na zmodyfikowanych spornikach, instalacji sześciu sztuk urządzeń RRU, wymianie odcinka drogi kablowej oraz dołożenia balastowania na istniejącej konstrukcji balastowej.
Odnośnie z kolei do zarzutu naruszenia art. 76 i art. 76a K.p.a., po pierwsze należy zauważyć, że nie są to przepisy prawa materialnego, jak zakwalifikowała je wnosząca skargę kasacyjną, lecz przepisy postępowania. Po drugie art. 76 składa się z trzech jednostek redakcyjnych (paragrafów), a art. 76a z pięciu jednostek redakcyjnych (paragrafów). Nie wiadomo zatem, w stosunku do której z nich, zdaniem wnoszącej skargę kasacyjną, Sąd pierwszej instancji dopuścił się błędnej wykładni. Po trzecie, wbrew twierdzeniu autora skargi kasacyjnej, zawartemu w petitum analizowanego zarzutu, Sąd pierwszej instancji nie stwierdził w zaskarżonym wyroku, że za dokument można uznać wyłącznie "oryginał dokumentu". Sąd nadmienił wyłącznie (na marginesie, w nawiasie), że decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] została przedłożona przez inwestora jedynie "w kserokopii". Nie odmówił jednak temu dokumentowi mocy dowodowej, a z dalszej części uzasadnienia wyroku jednoznacznie wynika, że dokonał kontroli prawidłowości ustaleń faktycznych poczynionych przez organy administracji, odnosząc się m.in. do rzeczonej decyzji (zob. str. 14 uzasadnienia). W tym zakresie wnosząca skargę kasacyjną nie zakwestionowała jednak skutecznie zaskarżonego wyroku poprzez właściwie postawiony zarzut naruszenia przepisów postępowania. W ramach drugiej podstawy kasacyjnej powiązała bowiem naruszenie art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. wyłącznie z naruszeniami przepisów prawa materialnego, których błędną wykładnię zarzuciła w pierwszej podstawie kasacyjnej. Z przedstawionych wyżej względów zarzuty naruszenia prawa materialnego nie skutkowały jednak uwzględnieniem skargi kasacyjnej.
Okoliczność, że strona nie zgadza się z wynikiem kontroli sądowej, nie może natomiast stanowić uzasadnienia zarzutu naruszenia art. 3 § 1 lub art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. Pierwszy ze wskazanych przepisów określa wyłącznie zakres postępowania sądowoadministracyjnego. Może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną, jeżeli sąd administracyjny uchyli się od obowiązku kontroli działalności administracji publicznej, rozpozna sprawę nienależącą do jego kognicji, zastosuje środek kontroli inny niż określone w P.p.s.a., bądź zastosuje inne niż zgodność z prawem kryterium kontroli działalności administracji publicznej. Z kolei art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. mają charakter "instrukcji" dla Sądu, jakiej treści rozstrzygnięcie ma wydać, gdy uzna, że skargę należy uwzględnić. Ich naruszenie może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną tylko wówczas, gdy Sąd, uznając, że skarga zasługuje na uwzględnienie, wyda orzeczenie oddalające skargę, lub gdy uznając, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, uwzględni ją.
Jeżeli wnosząca skargę kasacyjną nie zgadzała się z dokonaną przez Sąd pierwszej instancji oceną zaskarżonej decyzji w zakresie prawidłowości dokonanych przez organy administracji ustaleń faktycznych lub oceny wiarygodności lub mocy dowodowej dowodów zgormadzonych w toku postępowania administracyjnego, to powinna była powiązać zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. z naruszeniem odpowiednich przepisów K.p.a., czego jednak zaniechała. W tym stanie rzeczy również zarzut naruszenia przepisów postępowania nie mógł skutkować uwzględnieniem skargi kasacyjnej.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 184 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło