VI SA/Wa 18/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska Sędzia WSA Andrzej Wieczorek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 kwietnia 2017 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. R. na postanowienie Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] października 2016 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej Prezes UOKiK) postanowieniem z [...] października 2016 r., nr [...], stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania złożonego przez S. R. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w [...] (dalej Inspektor) z [...] stycznia 2016 r., nr [...], którą, na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 3 i art. 40a ust. 4 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz.U. z 2015 r. poz. 678), wymierzono ww. przedsiębiorcy karę pieniężną w wysokości 2.000 złotych z tytułu wprowadzenia do obrotu czterech partii niewłaściwej jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. Wydanie powyższego postanowienia Prezesa UOKiK poprzedził następujący stan sprawy. W dniach [...] i [...] października 2015 r. w toku kontroli przeprowadzonej przez inspektorów Inspekcji Handlowej w [...], w punkcie sprzedaży lodów "[...]", należącym do S. R., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "[...]" S. R. w [...] (dalej skarżący), sprawdzono prawidłowość oznakowania oferowanych w tym punkcie lodów z automatu. W wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono, że w miejscu sprzedaży, na wywieszce dotyczącej danego środka spożywczego lub w inny sposób, w miejscu bezpośrednio dostępnym konsumentom, brak było informacji o nazwie albo imieniu i nazwisku producenta oraz wykazu składników, z uwzględnieniem informacji o składnikach alergennych występujących w składzie lodów. W konsekwencji Inspektor pismem z [...] grudnia 2015 r. zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu wprowadzenia do obrotu czterech partii niewłaściwej jakości handlowej lodów. Jak wynika z akt sprawy, pismo to zostało skierowane na adres głównego miejsca wykonywania działalności gospodarczej przez skarżącego, tj. [...][...],[...]-[...] S. i w związku z dwukrotnym awizowaniem zostało uznane za doręczone w trybie art. 44 Kpa.. Inspektor decyzją z [...] stycznia 2016 r. wymierzył skarżącemu karę pieniężną w wysokości 2.000 złotych z tytułu wprowadzenia do obrotu ww. artykułów rolno-spożywczych o niewłaściwej jakości handlowej. Powyższa decyzja, skierowana na ww. adres głównego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącego, została doręczona w trybie art. 44 Kpa., w dniu 16 lutego 2016 r. Skarżący pismem z [...] sierpnia 2016 r. zwrócił się do Inspektora o doręczenie decyzji z [...] stycznia 2016 r. Odpis tej decyzji został odebrany przez pełnomocnika skarżącego w dniu 6 września 2016 r. Pismem z [...] września 2016 r., nadanym w Urzędzie Pocztowym [...] w tym samym dniu, skarżący złożył do Prezesa UOKiK odwołanie od ww. decyzji Inspektora, zarzucając, że została ona nieprawidłowo doręczona na adres prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej, podczas gdy, jak podał, powinna być doręczona w miejscu pracy albo w miejscu zamieszkania. Zaskarżonym do Sądu postanowieniem Prezes UOKiK stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Przypomniał, że decyzja Inspektora została doręczona w trybie tzw. doręczenia zastępczego, którego skutkiem prawnym jest domniemanie prawne, że pismo zostało doręczone adresatowi. Prezes UOKiK wyjaśnił, że domniemanie takie może zachodzić tylko po spełnieniu wymagań określonych w przepisie art. 44 Kpa.. Jak podał Prezes UOKiK, podstawowym warunkiem zastosowania ww. przepisu jest niemożność doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i art. 43 Kpa. oraz konieczność przechowywania pisma przez okres czternastu dni w placówce pocztowej (w przypadku doręczenia przez pocztę) oraz umieszczenie zawiadomienia o pozostawieniu pisma (pierwsze awizo) wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni w placówce pocztowej – w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Jeżeli adresat nie podjął przesyłki w terminie siedmiu dni, liczonym od dnia pozostawienia pisma w miejscu określonym w art. 44 § 1 Kpa., na doręczającym ciąży obowiązek pozostawienia powtórnego zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki (powtórne awizo), w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Prezes UOKiK podkreślił, że jak wynika z adnotacji na kopercie i zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki zawierającej decyzję z [...] stycznia 2016 r., została ona dwukrotnie awizowana w dniach [...] i [...] lutego 2016 r., gdyż adresat nie był obecny, a zawiadomienie włożono do skrzynki. Przesyłki tej nie podjęto w terminie i w dniu [...] lutego 2016 r. zwrócono ją nadawcy. W związku z tym Prezes UOKiK przyjął, że doręczenie zostało dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu, o którym mowa w art. 44 § 4 Kpa., tj. 16 lutego 2016 r., a zatem termin do wniesienia środka odwoławczego w niniejszej sprawie upłynął w dniu 1 marca 2016 r. Jak wskazał Prezes UOKiK, przesyłkę zawierającą odwołanie nadano w dniu 20 września 2016 r., a tym samym zostało ono złożone po upływie ustawowego terminu. W skardze na postanowienie Prezesa UOKiK skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego, zarzucił naruszenie następujących przepisów, a mianowicie: - art. 42 § 1 oraz art. 44 § 1 - 4 Kpa., poprzez uznanie, iż pomimo wysyłki decyzji z [...] stycznia 2016 r. na adres działalności gospodarczej skarżącego, zamiast jego miejsca zamieszkania lub pracy, doszło do skutecznego doręczenia tego rozstrzygnięcia, - art. 129 § 2 Kpa. wskutek uznania, że odwołanie od decyzji z [...] stycznia 2016 r. zostało wniesione z przekroczeniem terminu. Wobec tak postawionych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Prezesowi UOKiK do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi skarżący stwierdził, że decyzja z [...] stycznia 2016 r. nie została doręczona mu w prawidłowy sposób, ponieważ została wysłana na nieprawidłowy adres, tj. siedzibę prowadzonego przez niego przedsiębiorstwa. Podkreślił, że prowadzi działalność gospodarczą jako osoba fizyczna i w związku z tym wszelka korespondencja w sprawie winna być mu doręczana w miejscu jego zamieszkania lub pracy, stosownie do art. 42 § 1 Kpa.. Skarżący wskazał, że przez miejsce, w którym świadczona jest praca, należy rozumieć miejsce, w którym świadczona jest praca przez pracownika na cudzą rzecz. Tymczasem, jak podał, był pracodawcą w siedzibie prowadzonego przez siebie przedsiębiorstwa, nie zaś pracownikiem świadczącym pracę na cudzą rzecz. Przyjął w konsekwencji, że korespondencji przesłanej na adres w [...] nie można uznać jako doręczonej w miejscu pracy skarżącego. Zdaniem skarżącego, skoro decyzja z [...] stycznia 2016 r. doręczona została w dniu 6 września 2016 r., a odwołanie wniesiono 20 września 2016 r., to zostało ono złożone w terminie określonym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Prezes UOKiK wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne powołane są do badania legalności zaskarżonych rozstrzygnięć, to jest ich zgodności z prawem tak materialnym, jak też procesowym. Kierując się tymi kryteriami, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa zaskarżonym postanowieniem, zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący zarzucił postanowieniu Prezesa UOKiK, stwierdzającemu uchybienie terminu do wniesienia odwołania, że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 42 § 1, art. 44 § 1 - 4 Kpa. oraz art. 129 § 2 Kpa. Skarżący podniósł, że prowadzi działalność gospodarczą jako osoba fizyczna, w związku z czym wszelka korespondencja w sprawie powinna, zgodnie z art. 42 § 1 Kpa., być mu doręczana w miejscu zamieszkania lub miejscu pracy. Przyjął, że za miejsce pracy, o którym mowa w ww. przepisie, nie można uznać miejsca zarejestrowanej działalności gospodarczej przedsiębiorcy, czy też miejsca wykonywania przez niego tej działalności gospodarczej. Zgodnie z orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, przez miejsce pracy należy rozumieć miejsce, w którym świadczona jest praca przez pracownika na cudzą rzecz. Skarżący, jak podał, w siedzibie prowadzonego przez siebie przedsiębiorstwa był pracodawcą, nie zaś pracownikiem świadczącym pracę na cudzą rzecz. W związku z powyższym, w ocenie skarżącego, nie można uznać, że decyzja z [...] stycznia 2016 r., przesłana na adres prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej ([...]) została doręczona w miejscu jego pracy. Tym samym, jak stwierdził skarżący, ww. decyzja została skutecznie doręczona dopiero w dniu 6 września 2016 r., kiedy to skarżącemu doręczono kopię tej decyzji, a odwołanie wniesione 20 września 2016 r. złożono w terminie określonym w Kodeksie postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu, tak zaprezentowane stanowisko skarżącego jest błędne i wynika z nieprawidłowej interpretacji przepisów. Podkreślenia wymaga w pierwszej kolejności, że skarżący jest osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą, w związku z czym pisma w postępowaniu administracyjnym należało doręczać mu tak, jak osobie fizycznej. Kwestię doręczania pism osobom fizycznym reguluje art. 42 Kpa., zgodnie z którym pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Z treści powyższego przepisu nie wynika, aby organ był związany kolejnością wskazanych w nim miejsc, w których doręczenie może nastąpić. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 stycznia 2015 r., sygn. II GSK 1956/13, stwierdził, że, co do zasady, wybór miejsca doręczenia należy do organu. Zasada ta doznaje ograniczenia jedynie wówczas, gdy strona postępowania spośród miejsc wymienionych w art. 42 § 1 Kpa. wybiera i wskazuje adres do doręczeń. Podkreślenia wymaga, że w niniejszej sprawie we wpisie do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) adres głównego miejsca wykonywania działalności – [...][...],[...]-[...] S., został wskazany również jako adres do doręczeń. Zauważyć należy, że podanie adresu do doręczeń jest ustawowym obowiązkiem przedsiębiorcy (tak Naczelny Sąd Administracyjny w ww. wyroku II GSK 1956/13). Nie można zatem zarzucić Inspektorowi, że dokonał próby doręczenia swojej decyzji na nieprawidłowy adres, skoro adres taki został przez skarżącego podany jako adres do korespondencji. Prezes UOKiK zasadnie nie zgodził się ze skarżącym, że doręczenie powinno nastąpić na inny adres, w domyśle adres miejsca zamieszkania, zważywszy, że skarżący takiego adresu organowi pierwszej instancji nie podał. Wypada w tym miejscu wskazać, że ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej nie zobowiązuje przedsiębiorcy do podawania adresu zamieszkania przy wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, nie jest on również w tej ewidencji uwidaczniany. Żaden przepis nie nakłada natomiast na organ obowiązku samodzielnego ustalania adresu przedsiębiorcy (osoby fizycznej) w sytuacji, gdy w CEIDG podany jest adres do korespondencji. Odnosząc się zarzutów skargi, wskazać należy, że zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem, siedziba prowadzonego przez osobę fizyczną przedsiębiorstwa jest również miejscem pracy tej osoby (tak np. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w: postanowieniu z dnia 14 listopada 2005 r. o sygn. VI SA/Wa 1378/05, wyroku z dnia 11 stycznia 2006 r. o sygn. VI SA/Wa 641/05, wyroku z dnia 6 października 2008 r. o sygn. VI SA/Wa 1603/08; Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 1 października 2008 r. o sygn. I OSK 1168/08). Nie jest więc uzasadnionym twierdzenie skarżącego, że korespondencja kierowana na adres głównego miejsca wykonywania przez niego działalności gospodarczej, tj. [...][...], nie była doręczona w miejscu jego pracy. W świetle zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego stwierdzić należy, że fakt dwukrotnego awizowania (w dniu [...] i [...] lutego 2016 r.) przesyłki zawierającej decyzję Inspektora wymierzającą skarżącemu karę pieniężną z tytułu wprowadzenia do obrotu produktów niewłaściwej jakości handlowej, skierowanej na adres głównego miejsca wykonywania przez niego działalności gospodarczej, dawał podstawę do uznania, że została ona w trybie fikcji doręczenia skutecznie doręczona w skarżącemu w dniu 16 lutego 2016 r. Tym samym złożenie przez skarżącego odwołania w dniu 20 września 2016 r., a więc siedem miesięcy po upływie terminu do jego wniesienia, nie pozostawiało Prezesowi UOKiK innej możliwości rozstrzygnięcia, jak stwierdzenie uchybienia tego terminu. Nadmienić należy, że okoliczność wystąpienia pismem z [...] sierpnia 2016 r. o doręczenie decyzji z [...] stycznia 2016 r. i odbiór jej odpisu przez pełnomocnika skarżącego w dniu 6 września 2016 r., nie może mieć wpływu na ocenę legalności podjętego w rozpatrywanej sprawie postanowienia, bowiem wiążącym dla Prezesa UOKiK dniem odbioru – fikcji doręczenia, stanowiącym podstawę obliczenia czternastodniowego terminu do wniesienia odwołania, był dzień 16 lutego 2016 r. obliczony zgodnie z przepisem art. 44 Kpa.. Reasumując należy stwierdzić, że Prezes UOKiK procedując w przedmiocie terminowości wniesienia odwołania nie naruszył prawa i w konsekwencji zasadnie rozstrzygnął wydając zaskarżone postanowienie. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), oddalił skargę.