II SAB/Go 3/17
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2017-04-05
Skład orzekający: Jacek Jaśkiewicz, Michał Ruszyński, Grażyna Staniszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, a jeśli tak, to czy miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa, mimo wydania decyzji kończącej postępowanie po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Wydanie przez organ administracji decyzji kończącej postępowanie po wniesieniu skargi na przewlekłość nie czyni postępowania sądowego bezprzedmiotowym w zakresie oceny, czy przewlekłość miała miejsce i czy była rażącym naruszeniem prawa. Sąd administracyjny jest zobowiązany do merytorycznego rozpoznania takiej skargi, oceniając działania organu pod kątem staranności i efektywności, nawet jeśli formalnie sprawa została zakończona.Stan faktyczny
Skarżąca L.M. wniosła skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę w sprawie ustalenia odszkodowania za działkę. Po uchyleniu przez WSA wcześniejszych decyzji organów, Starosta nadal zwlekał z wydaniem nowego rozstrzygnięcia, kilkukrotnie przesuwając terminy. Skarżąca zarzuciła organowi nieuzasadnione wystąpienia o opinie i interpretacje przepisów. Ostatecznie Starosta wydał decyzję odmawiającą ustalenia odszkodowania po wniesieniu skargi do sądu. Skarżąca cofnęła część żądań, ale domagała się oceny przewlekłości i ewentualnego ukarania organu.Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu oraz zobowiązania do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie. 2. Stwierdzono, że postępowanie prowadzone było przewlekle. 3. Stwierdzono, że przewlekłość nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 4. W pozostałym zakresie skargę oddalono. 5. Zasądzono od Starosty na rzecz skarżącej kwotę 580 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Protokolant st.sekr.sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi L.M. na przewlekłość postępowania Starosty w przedmiocie ustalenia odszkodowania I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu oraz zobowiązania do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie, II. stwierdza, że postępowanie prowadzone było przewlekle, III. stwierdza, że przewlekłość nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, IV. w pozostałym zakresie skargę oddala, V. zasądza od Starosty na rzecz skarżącej L.M. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Pismem z [...] grudnia 2016r. L.M. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę w sprawie o ustalenie odszkodowania za działkę nr [...], powstałą w wyniku podziału dokonanego decyzją Burmistrza z [...] grudnia 2003 r. W skardze wniesiono o:
1. zobowiązanie Starosty do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi,
2. dokonanie kontroli przewlekłości postępowania administracyjnego, którego dotyczy skarga,
3. zobowiązanie Starosty do ukarania dyscyplinarnego winnego niezałatwienia sprawy w terminie,
4. na podstawie art. 6 ustawy o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa w zw. z art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) - o orzeczenie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, mimo, że będą podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, jeśli taki zostanie wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu,
5. wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a,
6. zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że wnioskiem z [...] czerwca 2015 r.
zwróciła się do Starosty o uzyskanie odszkodowania za działkę nr [...], powstałą w wyniku podziału dokonanego decyzją Burmistrza z [...] grudnia 2003 r. Starosta decyzją z [...] września 2016 r. odmówił ustalenia wysokości odszkodowania. Od decyzji tej zostało złożone odwołanie do Wojewody, który decyzją z [...] grudnia 2015 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Od decyzji organu odwoławczego skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. , który wyrokiem z 24 maja 2016 r. sygn. akt II SA/Go 223/16 uchylił decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty.
Skarżąca wskazała, że po przekazaniu akt sprawy organowi I instancji, organ ten zawiadomieniem z [...] września 2016 r. poinformował o braku możliwości załatwienia sprawy w 30 – dniowym terminie i wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy na dzień 21 października 2016 r. Kolejne przesunięcie terminu załatwienia sprawy nastąpiło zawiadomieniem z [...] listopada 2016 r. a sam termin wyznaczony został do 20 grudnia 2016 r. Jednak pomimo upływu terminu organ nie załatwił sprawy. Jednocześnie organ pismem z [...] września 2016 r. wystąpił do Urzędu Miejskiego o wydanie opinii wraz z jej uzasadnieniem na temat:
- czy w planie zagospodarowania przestrzennego działek nr [...] z dnia [...] września 2003 r. przyjętym uchwałą nr IX/57/03 Rady Miejskiej, działki o numerach ewidencyjnych [...] położone są na terenie przeznaczonym pod projektowaną drogę publiczną?
- czy w ww. planie zostały wytyczone drogi i nadano im w treści planu parametry techniczne właściwe dla zakwalifikowania ich do dróg publicznych w oparciu o obowiązujące wówczas przepisy prawa?
W tym samym dniu, pismem skierowanym do Burmistrza, Starosta wystąpił o postanowienie opiniujące zgodność wstępnego projektu podziału nieruchomości z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, obejmującego m.in. przedmiotowe działki. Zdaniem skarżącej to działanie organu należy uznać za przewlekłe prowadzenie sprawy. Nie można bowiem racjonalnie uzasadnić powyższych wystąpień Starosty. Przede wszystkim wystąpienie do aparatu pomocniczego Burmistrza, jakim jest Urząd Miejski, w sprawie interpretacji zapisów planu, nie znajduje swojego źródła w powszechnie obowiązujących przepisach prawa. Również wystąpienie do Burmistrza o postanowienie opiniujące zgodność podziału z mpzp należy uznać za przejaw przewlekłego prowadzenia postępowania. Skarżąca zaznaczyła, że Starosta jako organ prowadzący zasób geodezyjny dysponuje przedmiotowym postanowieniem, które stanowi obligatoryjny element operatu technicznego, złożonego w ramach roboty geodezyjnej w zakresie podziału nieruchomości.
Odpowiadając na skargę Starosta wniósł o jej oddalenie, ewentualnie umorzenie postępowania. Organ wyjaśnił, że decyzją z [...] grudnia 2016 r. nr [...] odmówił ustania odszkodowania za nieruchomość składającą się z działek nr ewid. [...]. Nadto - zdaniem organu - podejmowane w sprawie czynności, uzasadnione i zmierzającego do zakończenia sprawy, nie mogą świadczyć o znacznym nasileniu stanu bezprawności, który by uzasadniał przyjęcie rażącego naruszenia prawa.
Na rozprawie 5 kwietnia 2017 r. pełnomocnik skarżącej cofnął żądanie skargi dotyczące zobowiązania Starosty do wydania aktu oraz żądanie określone w pkt 3 skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy administracji publicznej w przypadkach określonych w pkt 1-4a tego przepisu. Właściwość sądu administracyjnego w tych sprawach dotyczy zatem niepodejmowania przez organy administracji publicznej w wyznaczonych terminach nakazanych prawem aktów bądź lub czynności w sprawach indywidualnych.
Skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania co do zasady musi być, stosownie do przepisu art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a., poprzedzona środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej. Oznacza to, że skargę można wnieść dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Zgodnie z art. 37 § 1 kpa takim środkiem zaskarżenia, służącym zwalczaniu bezczynności czy przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ właściwy w sprawie, jest zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Warunkiem skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej jest zatem uprzednie złożenie zażalenia (wezwania do usunięcia naruszenia prawa) w trybie art. 37 § 1 kpa. Regulacja zawarta w tym przepisie ma na celu zwalczanie bezczynności bądź przewlekłości przez organ pierwszej instancji w merytorycznym załatwieniu sprawy zawisłej przed tym organem. Zażalenie, o którym mowa w art. 37 § 1 kpa, służy zakwestionowaniu przekroczenia ustawowego terminu załatwienia sprawy (art. 35 i art. 36 kpa). Stanowisko organu wyższego stopnia wyrażone w trybie art. 37 § 1 kpa ma charakter incydentalny (wpadkowy), nie rozstrzyga sprawy co do istoty, a także nie kończy postępowania w sprawie. Niezależnie zatem od pozytywnego lub negatywnego stanowiska organu wyższego stopnia, strona może wnieść skargę na bezczynność organu. Z tych też względów złożenie zażalenia w trybie art. 37 § 1 kpa stanowi wyłącznie warunek formalny do wniesienia przez osobę zainteresowaną skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu. W sprawach bezczynności czy przewlekłego prowadzenia postępowania istotne znaczenie ma nie tyle sposób rozpatrzenia zażalenia złożonego w trybie art. 37 kpa, ale sam fakt dopełnienia takiej czynności przez stronę. Złożenie omawianego zażalenia wywiera więc skutek w postaci wyczerpania przez stronę przysługujących jej środków zaskarżenia stosownie do wymogu wynikającego z art. 52 § 1 p.p.s.a., a tym samym umożliwia skuteczne wniesienie skargi na bezczynność organu lub przewlekłość prowadzonego przez organ postępowania i niepodejmującego, w ustawowo określonych terminach, aktów wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a. W sprawach skarg na bezczynność czy przewlekłość nie ma zatem znaczenia, jaki okres upłynął pomiędzy zażaleniem wniesionym w trybie art. 37 § 1 kpa a skargą do sądu administracyjnego. Warunkiem formalnym skargi w obu przypadkach jest bowiem wyłącznie złożenie omawianego zażalenia (vide: postanowienie NSA z 10 października 2013r. I OZ 893/13, LEX nr 1385941, Monitor Prawniczy 2013/21/1123). W innym orzeczeniu (vide: postanowienie z 7 listopada 2013 r. I OZ 1024/13, LEX nr 1397198) NSA stwierdził, że dla dopuszczalności skargi na bezczynność czy przewlekłość wystarczy, aby zachowana była następująca kolejność czynności: wniesienie zażalenia na podstawie art. 37 § 1 kpa, a następnie wniesienie skargi do sądu administracyjnego, wskazał jednocześnie, że nie ma wymogu, aby przed wniesieniem skargi upłynął ustawowy termin do załatwienia zażalenia przez organ wyższego stopnia.
Odnosząc poczynione rozważania do okoliczności rozpoznawanej sprawy uznać należało, iż wymóg poprzedzenia skargi zażaleniem, o jakim mowa w art. 37 § 1 kpa, został dochowany. Skarżąca złożyła bowiem zażalenie do organu wyższego stopnia tj. Wojewody (zażalenie z [...] października 2016 r.).
Obowiązujące przepisy prawa nie zawierają legalnej definicji pojęcia "przewlekłe prowadzenie postępowania". W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że przewlekłość w prowadzeniu postępowania wystąpi wówczas, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, nie pozostając jednocześnie w bezczynności, a podejmowane przez ten organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle art. 12 kpa, ustanawiającego zasadę szybkości postępowania, względnie mają charakter czynności pozornych, nie istotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje zatem wówczas, gdy będzie mu można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Za postępowanie przewlekłe uznać należy postępowanie prowadzone w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych nie zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych z punku widzenia przedmiotu rozstrzygania, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny, ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz Wydanie 5, Warszawa 2012, str. 44; J. Drachal J. Jagielski, R. Stankiewicz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69-70, wyrok NSA z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. II OSK 1031/12; baza orzeczeń nsa.gov.pl). Znamiona przewlekłości może mieć także postępowanie w którym organ powstrzymuje się od czynności niezbędnych do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, co w konsekwencji prowadzi do nieracjonalnego przedłużenia terminu jej załatwienia. (J. P. Tarno "Bezczynność organu a przewlekłe prowadzenie postępowania"; Casus – Jesień 2013, str. 10 i n.). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym. Zakwalifikowanie postępowania organu jako dotkniętego przewlekłością, wymaga dokonania oceny czynności procesowych, analizy faktów i okoliczności zależnych od działania organu i jego pracowników oraz stanu zastoju procesowego sprawy wynikającego z zaniechania lub wadliwości działań podejmowanych przez strony lub innych uczestników postępowania (J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wydanie 11. Warszawa 2011, str. 238). Zaakcentować przy tym należy, że znamiona przewlekłości postępowania mogą być wyczerpane w sytuacji, gdy organ – choć mieści się w maksymalnym terminie załatwienia sprawy – nie załatwia jej niezwłocznie, mimo że jej wyjaśnienie nie wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego albo jeżeli organ nie dotrzymuje terminu jednego miesiąca choć sprawa nie jest szczególnie skomplikowana lub gdy w bezzasadny sposób przedłuża termin załatwienia sprawy. Przewlekłość może mieć miejsce także wtedy, gdy bieg terminu został zatrzymany, w szczególności wskutek bezzasadnego zawieszenia postępowania lub jego niepodjęcia.
Przy ocenie zasadności skargi na bezczynność czy przewlekłe prowadzenie postępowania decydujący dla możliwości orzekania w zakresie zobowiązania organu do załatwienia sprawy administracyjnej pozostaje stan sprawy z momentu rozstrzygania przez sąd administracyjny i fakt wydania przez organ do tego momentu aktu kończącego postępowanie, dokonania czynności, stwierdzenia uprawnienia czy obowiązku. Załatwienie sprawy w jeden z wymienionych, przewidzianych prawem sposobów, czyni postępowanie sądowe w sprawie bezczynności bezprzedmiotowym w tym zakresie. Specyfiką postępowania wywołanego analizowaną skargą jest bowiem, odmiennie niż w postępowaniu ze skargi na działanie organu, uwzględnianie przez sąd stanu faktycznego z daty wyrokowania.
W przedmiotowej sprawie, w dacie orzekania przez Sąd, nie występuje już po stronie Starosty stan przewlekłości, albowiem organ ten decyzją z [...] grudnia 2016 r. nr [...], rozpoznał wniosek skarżącej z [...] czerwca 2015 r., odmawiając ustalenia odszkodowania za nieruchomość składającą się z działek nr ewid. [...], powstałą w wyniku podziału działki nr [...].
Mając na uwadze nieistnienie na dzień orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny stanu przewlekłości po stronie organu, zasadnym było umorzenie postępowania w tym zakresie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. jako bezprzedmiotowego w tym zakresie. Bezprzedmiotowość postępowania zachodzi bowiem w sytuacji, gdy po wniesieniu skargi zaistnieją okoliczności powodujące niedopuszczalność merytorycznego rozpoznania sprawy. Postępowanie staje się bezprzedmiotowe niewątpliwie w przypadku wydania przez organ administracji aktu lub też dokonania czynności, stwierdzenia obowiązku czy uprawnienia po wniesieniu skargi na bezczynność organu, lecz przed jej rozpoznaniem przez sąd. Nie można bowiem zobowiązać organu do wydania aktu administracyjnego kończącego postępowanie, gdy w momencie orzekania przez sąd akt taki został już wydany, nawet jeśli przekroczony został przez organ termin przewidziany do jego podjęcia.
Zauważyć jednakże należy, że aktualnie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ukształtowane zostało jako dominujące stanowisko, w myśl którego wydanie przez organ decyzji po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego, nie zwalnia wojewódzkiego sądu administracyjnego z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zakresie orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a.) oraz w zakresie ewentualnego wymierzenia organowi grzywny z tego tytułu stosownie do art. 149 § 2 p.p.s.a. (vide: postanowienie NSA z 26 lipca 2012 r., II OSK 1360/12; postanowienie NSA z 18 września 2012 r., II OSK 1953/12; postanowienie NSA z 17 października 2012 r., I OSK 2443/12; wyrok NSA z 5 lipca 2012 r., II OSK 1031/12 – baza orzeczeń nsa.gov.pl). Wskazuje się także – przy czym pogląd ten podziela Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę – że również wydanie przez organ administracji rozstrzygnięcia kończącego postępowanie przed wniesieniem skargi na przewlekłość czy bezczynność postępowania nie stanowi przeszkody do jej merytorycznego rozpoznania przez sąd administracyjny, na podstawie art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a. Uwzględnienie skargi w takim przypadku polega także na rozstrzygnięciu czy bezczynność lub przewlekłość w prowadzeniu postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i ewentualnym wymierzeniu grzywny stosownie do art. 149 § 2 p.p.s.a.
W uzasadnieniu wyroku z dnia 3 września 2013 r. II OSK 981/13 (vide: baza orzeczeń nsa.gov.pl) NSA stwierdził, że wprowadzone zmiany w procedurze administracyjnej i sądowoadministracyjnej poszerzyły system środków mających zapewnić skuteczniejszą ochronę przed negatywnymi następstwami związanymi z nieterminowym załatwianiem spraw które powiązane zostały systemowo ze środkami prawnymi funkcjonującymi na gruncie prawa cywilnego. W konsekwencji przyjmuje się, że przepis art. 149 p.p.s.a. w aktualnym brzmieniu zawiera normę, według której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce oraz czy było to z rażącym naruszeniem prawa albo nie miało charakteru rażącego. Użycie w zdaniu drugim § 1 art. 149 p.p.s.a. wyrazu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Wydanie więc przez organ decyzji po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego, nie powoduje, że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a (vide: postanowienie NSA II OSK 1360/12; postanowienie NSA z 13 listopada 2012 r., I OSK 2626/12; baza orzeczeń nsa,gov.pl). Jako trafne należy uznać stanowisko, że unormowanie art. 149 § 1 zdanie pierwsze i zdanie drugie p.p.s.a. zawiera odrębne od siebie podstawy orzekania uzależnione od stanu faktycznego sprawy. Stwierdzenie zatem, że bezczynność lub przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa nie ma charakteru akcesoryjnego w stosunku do rozstrzygnięcia sądu zobowiązującego organ do podjęcia określonego działania (vide: wyrok NSA z 5 lipca 2012 r., II OSK 1031/12, wyrok NSA z 15 stycznia 2013 r., II OSK 2390/12 baza orzeczeń nsa.gov.pl). Przedstawiona wyżej interpretacja art. 149 § 1 i § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. upoważnia do dalszego wnioskowania, że kompetencji sądu administracyjnego do odrębnego orzekania wyłącznie w zakresie stwierdzenia, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa – odpowiadać musi uprawnienie strony do złożenia skargi w takim właśnie przedmiocie. Oznacza to możliwość wniesienia skargi, która w swej istocie nie jest nakierowana na uzyskanie rozstrzygnięcia sądu zobowiązującego organ do wydania rozstrzygnięcia lub podjęcia czynności w danej sprawie, lecz ma na celu doprowadzenie do orzeczenia przez sąd o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Innymi słowy, fakt zakończenia sprawy przez organ administracji nie stanowi przeszkody do złożenia skargi w przedmiocie stwierdzenia bezczynności czy przewlekłości postępowania.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy zatem, mimo wydania [...] grudnia 2016 r. przez Starostę decyzji nr [...], Sąd obligowany był rozstrzygnąć czy w postępowaniu zakończonym wskazanym aktem wystąpiła przewlekłość, a jeśli tak to czy miała ona charakter rażącego naruszenia prawa.
W ocenie Sądu Starosta dopuścił się przewlekłości postępowania. Akta administracyjne wraz z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z 24 maja 2016 r. sygn. akt II SA/Go 223/16, zostały przesłane do organu I instancji [...] sierpnia 2016r. Dopiero jednak [...] września 2016r. Starosta wydał zawiadomienie informujące strony postępowania, iż nie jest możliwe załatwienie sprawy w ustawowym 30 – dniowym terminie, ze względu na gromadzenie materiału dowodowego w sprawie oraz wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy do 21 października 2016 r. Następnie organ – pismem z tej samej daty – zwrócił się do Urzędu Miejskiego o wydanie opinii wraz z jej uzasadnieniem w zakresie podania czy w planie zagospodarowania przestrzennego działek nr [...] z dnia [...] września 2003 r. przyjętym uchwałą nr IX/57/03 Rady Miejskiej, działki o numerach ewidencyjnych [...] położone są na terenie przeznaczonym pod projektowaną drogę publiczną, oraz czy w ww. planie zostały wytyczone drogi i nadano im w treści planu parametry techniczne właściwe dla zakwalifikowania ich do dróg publicznych w oparciu o obowiązujące wówczas przepisy prawa. W tym samym dniu, pismem skierowanym do Burmistrza, Starosta wystąpił o postanowienie opiniujące zgodność wstępnego projektu podziału nieruchomości z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, obejmującego m.in. przedmiotowe działki. Następnie organ - pismem z [...] października 2016 r. wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy do 20 listopada 2016 r. Dopiero jednak [...] grudnia 2016 r. Starostwa wydał decyzję merytoryczną, kończącą postępowanie w sprawie. Oznacza to, że przez okres czterech miesięcy od dnia otrzymania prawomocnego wyroku sądu wraz z aktami sprawy organ nie rozpoznał wniosku skarżącej z [...] czerwca 2015 r., ograniczając się do wystąpienia do organu gminy o dokonanie - jak słusznie podnosi skarżąca - interpretacji miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, której to interpretacji powinien dokonać sam Starostwa, na co zwrócił uwagę Sąd w wyroku z 24 maja 2016 r., wskazując, że kwestia prawidłowego ustalenia statusu powstałej w wyniku podziału działki [...], tj. ustalenie, czy stanowi ona drogę publiczną, czy tez drogę wewnętrzną, wymaga wyjaśnienia, którego powinny dokonać organy administracji.
W związku z powyższym Sąd uznał, że Starosta dopuścił się przewlekłości postępowania, o czym orzeczono pkt II wyroku, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Sąd uznał jednak, że przewlekłość postępowania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Opóźnienie w załatwieniu wniosku skarżącej wynikało niewątpliwie z trudności czy zawiłości sprawy. Nie było ono jednak spowodowane złą wolą organu. W związku z powyższym na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. – orzeczono jak w pkt III wyroku.
Z tych samych powodów Sąd oddalił wniosek o wymierzenie organowi grzywny, a w związku z tym na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w pkt IV wyroku.
Orzeczenie o zwrocie kosztów postepowania uzasadnia przepis art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ustawy p.p.s.a. Na koszty postępowania w kwocie 580 zł złożyły się: uiszczony wpis od skargi w wysokości 100 zł oraz koszty zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych(Dz.U.2015.1804).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło