II SA/Op 98/17
WyrokWSA w Opolu2017-04-06
Skład orzekający: Daria Sachanbińska, Teresa Cisyk, Elżbieta Naumowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej (starosta) jest uprawniony do samodzielnego ustalania lub weryfikowania liczby punktów karnych przypisanych kierowcy przez Policję, w sytuacji gdy wniosek o skierowanie na badania psychologiczne opiera się na tej liczbie punktów?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, wydając decyzję o skierowaniu kierowcy na badania psychologiczne na podstawie wniosku Policji o przekroczeniu limitu 24 punktów karnych, nie jest uprawniony do samodzielnego ustalania lub weryfikowania liczby tych punktów. Jest związany danymi zawartymi w ewidencji prowadzonej przez Policję. Kwestia prawidłowości wpisów punktów karnych może być kwestionowana jedynie w odrębnym postępowaniu przed sądem administracyjnym lub poprzez zwrócenie się do organu prowadzącego ewidencję.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o skierowaniu skarżącego, posiadającego uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B, na badania psychologiczne. Decyzja została wydana na podstawie wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji o przekroczeniu przez skarżącego 24 punktów karnych. Skarżący kwestionował liczbę punktów karnych, wskazując na odbycie szkolenia redukującego punkty oraz na błędy w naliczaniu. Organy administracji utrzymały decyzję w mocy, argumentując, że nie są uprawnione do weryfikacji punktów karnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska Sędziowie Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz (spr.) Protokolant St. inspektor sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi G. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 28 listopada 2016 r., nr [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne oddala skargę.
Przedmiotem skargi, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez G. D., reprezentowanego przez pełnomocnika, jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 28 listopada 2016 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Starosty Opolskiego z dnia 16 czerwca 2016 r., nr [...], w przedmiocie skierowania skarżącego, posiadającego uprawnienia do kierowania w zakresie prawa jazdy kategorii B, na badania psychologiczne w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań do kierowania pojazdem.
Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym:
Komendant Wojewódzki Policji w [...] wystąpił do Starosty Opolskiego wnioskiem z dnia 1 października 2015 r. o skierowanie G. D. na badania psychologiczne, wskazując że naruszył on przepisy ruchu drogowego i uzyskał łącznie 27 punktów karnych w okresie od 3 grudnia 2014 r. do 28 września 2015 r., tj. w dniu 3 grudnia 2014 r. - 5 punktów, w dniu 2 lutego 2015 r. - 6 punktów, w dniu 1 maja 2015 r. - 4 punkty, 10 września 2015 r. - 4 punkty i w dniu 28 września 2015 r. - 8 punktów.
Decyzją z dnia 17 listopada 2015 r. Starosta Opolski skierował G. D. na badania psychologiczne. Pismem z dnia 28 grudnia 2015 r. Naczelnik Wydziału Ruchu Drogowego KWP w [...] poinformował o anulowaniu wniosku o skierowanie ww. kierowcy na badania psychologiczne, z uwagi na modyfikację ilości punktów w ewidencji w związku z nieprawidłowym wpisem liczby 8 zamiast 2 punktów karnych za naruszenie z dnia 28 września 2015 r.
Na podstawie kolejnego wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia 14 marca 2016 r., o skierowanie G. D. na badania psychologiczne w związku z otrzymaniem łącznie 25 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego w okresie od 3 grudnia 2014 r. do 1 maja 2015 r., tj. w dniu 3 grudnia 2014 r. - 5 punktów, w dniu 2 lutego 2015 r. - 6 punktów, w dniu 9 lutego 2015 r. - 10 punktów i w dniu 1 maja 2015 r. - 4 punkty, Starosta Opolski pismem z dnia 17 marca 2016 r. zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie. Następnie postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2016 r. zawiesił to postępowanie wobec treści pisma G. D. z dnia 20 kwietnia 2016 r., reprezentowanego przez pełnomocnika, w którym wskazano, że wniosek o skierowanie na badania psychologiczne był wadliwy, gdyż w dniu zwrócenia się przez Komendanta z tymże wnioskiem nie została przekroczona liczba 24 punktów karnych. Na dzień 3 grudnia 2015 r. sprawa dotycząca zdarzenia z dnia 9 lutego 2015 r., za które naliczono 10 punktów karnych, toczyła się bowiem przed Sądem Okręgowym w [...] na skutek wniesionej apelacji, a prawomocne rozstrzygnięcie zapadło dopiero w dniu 18 lutego 2016 r., w związku z czym wpisane punkty mają charakter tymczasowych, natomiast zainteresowany posiadał jedynie 15 punktów karnych. Analogiczna sytuacja dotyczyła 6 punktów karnych za zdarzenie z dnia 2 lutego 2015 r., które powinny zostać usunięte z ewidencji w dniu 2 lutego 2016 r., tj. po upływie rocznego terminu od zdarzenia.
Na wezwanie Starosty, Naczelnik Wydziału Ruchu Drogowego KWP w [...] w piśmie z dnia 2 maja 2016 r. wyjaśnił, że punkty w okresie od 3 grudnia 2014 r. do 1 maja 2015 r. zostały naliczone prawidłowo. Podał, że punkty przypisane za wykroczenie drogowe z dnia 9 lutego 2015 r. miały charakter tymczasowych, a za pozostałe wykroczenia - ze względu na ukaranie mandatami karnymi - miały charakter ostatecznych. Punkty naliczone od dnia 3 grudnia 2014 r. nie uległy przy tym przedawnieniu, z uwagi na dopuszczenie się przed upływem roku naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu, przekroczyła 24.
Po podjęciu postanowieniem z dnia 6 maja 2016 r. zawieszonego postępowania, Starosta Opolski, działając na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2016 r. poz. 627), wydał decyzję z dnia 16 czerwca 2016 r., nr [...], o skierowaniu G. D. - jak podał: w trybie art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. b - na badania psychologiczne przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań do kierowania pojazdem. W uzasadnieniu wskazał na wniosek Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia 14 marca 2016 r.
Nie godząc się z powyższą decyzją G. D., nadal reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł odwołanie, w którym zarzucił naruszenie art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a., polegające na przedwczesnym wydaniu decyzji. Podniósł, że organ pierwszej instancji nie zgromadził wyczerpująco materiału dowodowego w sprawie i oparł rozstrzygnięcie na wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji, który nie wskazał organowi okoliczności anulowania 6 punktów karnych z uwagi na szkolenie, odbyte w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w [...] w czerwcu 2015 r. Tym samym, nawet w sytuacji , gdy wpisowi ostatecznemu uległo 10 punktów karnych za wykroczenie z dnia 9 lutego 2015 r., to odwołujący powinien mieć przypisanych 19 punktów karnych. Wskazał ponadto, że jest to już druga sytuacja pochopnego wniosku o zainicjowanie postępowania w sprawie skierowania na badania psychologiczne. Poza tym podniósł, że w dniu 3 grudnia 2015 r. zatarciu powinno ulec 5 punktów karnych. Na tej podstawie odwołujący domagał się uchylenia zakwestionowanej decyzji.
W wyniku rozpatrzenia odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu opisaną na wstępie decyzją z dnia 28 listopada 2016 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Jako podstawę prawną decyzji organ odwoławczy wskazał art. 138 § 1 punkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, z późn. zm.). W uzasadnieniu decyzji przedstawił przebieg postępowania oraz powołał treść art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. b oraz art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami, a także § 2-4 i § 6 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r., poz. 488), zwanego dalej rozporządzeniem, i podał, że z przepisów ustawy wynika obowiązek skierowania kierowcy na badania psychologiczne w przypadku zaistnienia przesłanki z art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b powołanej ustawy. Kolegium zaakcentowało, w oparciu o orzecznictwo sądowoadministracyjne, że w postępowaniu tym właściwy organ nie jest uprawniony ani do samodzielnego ustalania ilości punktów przypisanych kierowcy z powodu naruszenia przepisów ruchu drogowego, ani do weryfikacji wskazanych we wniosku komendanta Policji punktów. Czym innym jest prowadzenie ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, a czym innym prowadzenie postępowania w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. Są to dwa różne postępowania, należące do dwóch różnych organów administracji publicznej. Organ podkreślił, że według ww. przepisów rozporządzenia odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyła lub przekroczyłaby 24. Kolegium stwierdziło, że decyzja organu pierwszej instancji wydana została po otrzymaniu wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], z którego wynikało, iż odwołujący otrzymał łącznie 25 punktów karnych za naruszenia przepisów ruchu drogowego w okresie od 3 grudnia 2014 r. do 1 maja 2015 r., zatem Starosta zasadnie wszczął postępowanie i wydał decyzję w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne. Kolegium uznało zarzuty odwołania za chybione, wskazując na tym tle, że w dacie odbywania szkolenia w czerwcu 2015 r. strona miała wpisanych 25 punktów ostatecznych i tymczasowych, gdyż tylko takie naruszenia obejmuje wniosek Komendanta. Organ nie naruszył przepisów postępowania, a materiał dowodowy będący podstawą rozstrzygnięcia, jest kompletny. Organ odwoławczy dostrzegł, że w związku ze stanowiskiem strony w toku postępowania organ pierwszej instancji wystąpił do Komendanta o wyjaśnienia. Nadto Kolegium stwierdziło, że wywód, jaki przedstawiło w uzasadnieniu decyzji stanowi uzupełnienie lakonicznego uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji.
W skardze zarzucono naruszenie "art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. g w zw. z art. 139 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym" w zw. z § 8 ust. 2 rozporządzenia przez wydanie decyzji o skierowaniu skarżącego na badanie psychologiczne w sytuacji, gdy wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji pozbawiony był podstawy prawnej, bowiem w ewidencji punktów karnych powinien być zapis o ilości 21, a nie 25 punktów karnych, jak to wskazano we wniosku oraz z uwagi na odbyte przez skarżącego w dniu 16 lutego 2015 r. szkolenie ilość punktów karnych nie przekraczała 25. Ponadto skarżący zarzucił naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy wadliwie zebrany w sprawie materiał dowodowy uzasadniał uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania. Kolejnym zarzutem było naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy, co doprowadziło do poczynienia przez organ drugiej instancji całkowicie dowolnych i nieuprawnionych ustaleń faktycznych. Stosownie do powyższego, skarżący wnosił o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o dopuszczenie dowodu z zaświadczenia Dyrektora Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w [...] z dnia 16 lutego 2015 r. Dowód ten dołączony został do skargi. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że organy obu instancji oparły rozstrzygnięcia na przesłankach wskazanych we wniosku Komendanta, który nie wskazał, że anulowaniu uległo 6 punktów karnych z uwagi na szkolenie, jakie skarżący odbył w dniu 16 lutego 2015 r. i nastąpiło to przed przekroczeniem przez stronę 24 punktów karnych, gdyż w chwili odbycia szkolenia, tj. na dzień 16 lutego 2015 r., G. D. miał przypisanych 11 punktów ostatecznych: za zdarzenie z 3 grudnia 2014 r. - 5 punktów i za zdarzenie z 2 lutego 2015 r. - 6 punktów, a także 10 punktów tymczasowych. Na dzień 14 marca 2016 r. brak było więc podstaw do wystąpienia z wnioskiem o skierowanie na badania psychologiczne. Ponadto, odnośnie zarzutu odwołania, że szkolenie miało miejsce w czerwcu 2015 r., w skardze wyjaśniono, iż skarżący nie był wcześniej w posiadaniu zaświadczenia o odbyciu szkolenia, z uwagi na jego zagubienie. Niemniej jednak organ odwoławczy powinien tę okoliczność należycie wyjaśnić, natomiast Komendant w pisemnym wyjaśnieniu z dnia 2 maja 2016 r. nie wspomniał o szkoleniu ani nie zweryfikował wskazywanej daty jego odbycia przez stronę. Skarżący powtórzył, że jest to już druga sytuacja pochopnego wniesienia do Starosty wniosku o skierowanie na badania psychologiczne z rażącym naruszeniem jego podstaw. Zdaniem skarżącego, nie zaszły przesłanki do wydania decyzji w przedmiocie skierowania skarżącego na badania psychologiczne.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w motywach zaskarżonej decyzji. Dodatkowo Kolegium wyjaśniło, że pismem z dnia 3 lutego 2017 r. wystąpiło do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], który w piśmie z dnia 9 lutego 2017 r. wyjaśnił, iż 6 spornych punktów, związanych z ukończeniem szkolenia w dniu 16 lutego 2015 r., zostało stronie odjętych od punktów aktywnych przypisanych do najstarszego punktowanego czynu zarejestrowanego w ewidencji kierowców naruszających przepisy drogowe, tj. za wykroczenie z dnia 18 czerwca 2014 r. Organ wskazał na przepis art. 8 ust. 4 rozporządzenia, według którego punkty zmniejsza się według kolejności wpisów, począwszy od wpisu odpowiadającego naruszeniu popełnionemu z datą najwcześniejszą, z zastrzeżeniem ust. 5 i 6, które w niniejszej sprawie nie mają zastosowania. Ponadto Kolegium podniosło, że nie jest uprawnione do samodzielnego redukowania ilości punktów przypisanych kierowcy w ewidencji, gdyż uprawnienie w tym zakresie należy wyłącznie do Policji. Wniosek komendanta wojewódzkiego Policji jest wiążący i nie podlega jakiejkolwiek ocenie przez organy administracji. Jeżeli kierowca kwestionuje przypisane mu punkty, może zwrócić się do organu prowadzącego ewidencję o podjęcie czynności lub wydanie aktu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066, z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, jak również trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Z tego względu - co należy podkreślić z uwagi na treść zarzutów skargi - dokonując kontroli legalności, Sąd nie może uczynić przedmiotem oceny innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Nie może wkraczać w sprawę odrębną bądź nową, w stosunku do tej, która była albo powinna być przedmiotem postępowania administracyjnego i wydawanych w nim decyzji administracyjnych lub postanowień.
Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a, uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku natomiast braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu, bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.), skarga podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych kryteriów, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że decyzja ta nie narusza przepisów prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi i podjęcie orzeczenia na podstawie art. 145 § 1 P.p.s.a. Sąd nie stwierdził nieprawidłowości zarówno co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów prawa materialnego oraz procesowego. Z tego powodu uznał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie przypomnienia wymaga, że materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy powołanej już wyżej ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. Stosownie do art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. b w zw. z art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b tej ustawy, wskazywanych jako podstawa prawna działania organów w niniejszej sprawie, badaniu psychologicznemu podlega kierujący motorowerem, pojazdem silnikowym lub tramwajem, jeżeli przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego, przy czym decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu wydaje starosta w razie przekroczenia liczby 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Zgodnie natomiast z art. 99 ust. 2 pkt 2 omawianej ustawy, starosta z urzędu wydaje decyzję w zakresie skierowania na badanie psychologiczne na wniosek organu kontroli ruchu drogowego lub dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego.
Z powołanych przepisów wynika jednoznacznie, że w przypadku złożenia stosownego wniosku przez organ kontroli ruchu drogowego - którym z mocy art. 129 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137, z późn. zm. [obecnie Dz. U. z 2017 r. poz. 128 - dopisek Sądu]) jest również komendant wojewódzki Policji - właściwy starosta zobligowany jest do skierowania kierowcy na badania psychologiczne. Organ ten nie ma więc wyboru co do możliwości skorzystania lub nie z powyższego obowiązku. Starosta nie posiada również uprawnień do badania celowości wniosku otrzymanego od komendanta wojewódzkiego Policji, czy też kontrolowania prawidłowości naliczenia przez ten organ liczby punktów karnych podanych we wniosku. Zgodnie bowiem z art. 130 ust. 1 powołanej ustawy Prawo o ruchu drogowym, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do ewidencji. W § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r., poz. 488), zwanego nadal rozporządzaniem, wydanym na podstawie delegacji zawartej w art. 130 ust. 4 omawianej ustawy, określono, że ewidencję kierowców prowadzi komendant wojewódzki Policji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania ewidencjonowanych. W orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że ewidencja jest swego rodzaju rejestrem (wykazem), w którym wpisów dokonuje wyłącznie uprawniony do tego organ Policji, a wpis stanowi czynność materialnoprawną, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. W przypadkach spornych tylko sąd administracyjny może stwierdzić nieprawidłowość dokonanego wpisu do ewidencji, lecz następuje to w odrębnym w stosunku do niniejszego postępowaniu. Inny organ administracyjny, w toku prowadzonego przez siebie postępowania, takich kompetencji nie posiada i jest związany treścią danych zawartych w ewidencji. Natomiast prawidłowość wysokości wpisu punktów karnych w ewidencji i ich usunięcia może być kwestionowana w odrębnym postępowaniu. Zaskarżeniu podlega bowiem pismo właściwego organu prowadzącego ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego w sprawie ustalenia liczby punktów karnych, przy czym strona zainteresowana wykreśleniem punktów z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego może zwrócić się o podjęcie określonego aktu lub czynności, a w razie milczenia organu skorzystać ze skargi w oparciu o przepis art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. (por. wyroki NSA z 24 stycznia 2017 r., I OSK 731/15; z 9 sierpnia 2013 r., I OSK 855/12; z 31 marca 2011 r., I OSK 1013/10; z 13 lipca 2006 r., I OSK 1087/05, dostępne - jak wszystkie orzeczenia powołane w niniejszym wyroku - na stronie internetowej Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jedynie więc komendant wojewódzki Policji jest organem, który dokonuje wpisów do ewidencji, czyli ujawnia w ewidencji punkty karne przyznane poszczególnym kierowcom i dokonuje ich wykreśleń w drodze czynności materialno-technicznych, natomiast zainteresowany kierowca może zaskarżyć do sądu administracyjnego powyższe czynności. Z tego względu kwestia prawidłowości dokonanych wpisów, a co za tym idzie - ilości punktów karnych przypisanych danemu kierowcy, nie może być rozpatrywana ani w postępowaniu administracyjnym, w którym przesłanką rozstrzygnięcia jest ilość punktów uwidocznionych w prowadzonej przez komendanta wojewódzkiego Policji ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, tak jak ma to miejsce w sprawie skierowania kierowcy na badanie psychologiczne, o jakim mowa w art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami, jak również w postępowaniu sądowym prowadzonym ze skargi na decyzje wydane w takich sprawach. Tym samym ani starosta ani samorządowe kolegium odwoławcze, prowadząc odrębne postępowanie w sprawie skierowania na badania psychologiczne, nie mają kompetencji do samodzielnego ustalania ilości punktów przypisanych kierowcy ze względu na naruszenie przez niego przepisów ruchu drogowego. Wiążący jest w tym zakresie wniosek komendanta wojewódzkiego Policji wskazujący liczbę przypisanych punktów przekraczającą limit 24 punktów, co w myśl art. 99 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami uzasadnia wydanie decyzji o skierowaniu kierowcy na badanie psychologiczne.
Ubocznie tylko dodać można, że na zasadzie art. 130 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty (..). Wynika z tego jednoznacznie, że punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego są przypisywane konkretnemu zdarzeniu i dla konsekwencji prawnych decydujące znaczenie ma data popełnienia naruszenia, a nie data wpisu tych punktów do ewidencji czy też np. data wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie skierowania na badania psychologiczne (por. wyroki NSA z dnia 4 października 2016 r. I OSK 288/15; z 4 kwietnia 2013 r., I OSK 2256/11; z 31 marca 2011 r., I OSK 1013/10; z 16 grudnia 2010 r., I OSK 275/10).
W świetle powyższego, w ocenie Sądu, nie doszło do uchybienia przepisom prawa materialnego, tj. art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami. Dostrzec trzeba, że podniesiony w petitum skargi zarzut naruszenia art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. g ustawy Prawo o ruchu drogowym, dotyczący zatrzymania prawa jazdy, jest na gruncie niniejszej sprawy całkowicie chybiony i niezrozumiały, gdyż przepis ten nie miał zastosowania.
Nie są również zasadne zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów procedury administracyjnej, tj. art. 7 i art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. Wyjaśnić w tym miejscu przyjdzie, że art. 7 K.p.a. wskazuje na konieczność podejmowania przez organy administracji wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Przepis art. 77 § 1 K.p.a. nakłada z kolei na organy obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, który zgodnie z art. 80 K.p.a. w całości powinien być podstawą dokonywanej przez organ oceny. Materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie pozwalał na ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego i był wystarczający do wydania decyzji o skierowaniu skarżącego na badania psychologiczne. Nie naruszono zasady obligującej organ do ustalenia prawdy obiektywnej. Zauważenia bowiem wymaga, iż w treści wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia 14 marca 2016 r. wskazano, że skarżący w okresie od 3 grudnia 2014 r. do 1 maja 2015 r. czterokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, za które otrzymał łącznie 25 punktów karnych. W dacie wniosku punkty te miały walor ostatecznych. Powtórzyć przyjdzie, że organy administracyjne orzekające w rozpoznawanej sprawie, tj. zarówno Starosta, jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, nie tylko mogły, ale były zobowiązane do przyjęcia jako ustalonej takiej liczby punktów, która wynikała z powyższego wniosku. Skoro ziściły się przesłanki z art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami, gdyż liczba punktów karnych przekraczała 25, to obowiązek organu sprowadzał się do wydania decyzji o skierowaniu skarżącego na badania psychologiczne. Tak wyznaczone granice postępowania zainicjowanego wnioskiem Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] determinowały zakres działań organów przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu odwoławczego, a także kontrolę ich legalności dokonywaną przez Sąd w niniejszej sprawie.
Skarżący nie kwestionuje popełnienia wskazanych naruszeń, a jedynie fakt nieuwzględnienia odbycia szkolenia w dniu 16 lutego 2015 r. Zarzuty te dotyczą jednak w istocie ustalenia liczby punktów przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], które to kwestie - jak wywiedziono już wyżej - nie mogą być przedmiotem rozstrzygnięcia w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami. Tym samym brak było podstaw do dokonania oceny w powyższym zakresie i prawidłowo organy nie rozstrzygały o tych kwestiach, chociaż podjęły czynności zmierzające do wyjaśnienia twierdzeń podnoszonych przez skarżącego. Z tych też względów nie mogą odnieść zamierzonego skutku zarzuty dotyczące niewyjaśnienia przez organ odwoławczy faktycznej liczby punktów karnych w związku z odbyciem przez skarżącego szkolenia, które w rzeczywistości miało miejsce w dniu 16 lutego 2015 r., a nie - jak to wskazywał skarżący w toku postępowania administracyjnego - w czerwcu 2015 r. W związku z tym nie można również skutecznie zarzucić organowi odwoławczemu naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. Przyjęcie poglądu, że organ administracji jest uprawniony do samodzielnego weryfikowania liczby punktów karnych prowadziłoby w rezultacie do tego, że to ten organ, a nie właściwy organ Policji, ustalałby ilość przypisanych danemu kierowcy punktów karnych.
Na zakończenie wskazać przyjdzie, że - jak trafnie dostrzegł organ odwoławczy - decyzja organu pierwszej instancji zawiera wyjątkowo lakoniczne uzasadnienie. Oczywiście jest to wada w świetle wymogów ustanowionych w art. 107 § 3 K.p.a., jednak brak ten nie może stanowić podstawy stwierdzenia nieważności tej decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.) lub jej uchylenia. Uchybienie to nie miało wpływu na treść zapadłego rozstrzygnięcia. Braki uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji zostały sanowane przez organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, w ramach zasady dwuinstancyjności.
Mając na uwadze przedstawione okoliczności i rozważania prawne, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzeczono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło