I OZ 735/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [..]sp. z o.o. sp. komandytowa z siedzibą w Poznaniu na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 stycznia 2017 r. sygn. akt II SA/Po 1011/16 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi [..]sp. z o.o. sp. komandytowa z siedzibą w Poznaniu na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w Poznaniu z dnia 18 października 2016r. Nr [..] w przedmiocie nakazu z zakresu inspekcji pracy postanawia oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, postanowieniem z dnia 18 stycznia 2017 r. sygn. akt II SA/Po 1011/16, odmówił [..]sp. z o.o. sp. komandytowa z siedzibą w Poznaniu wstrzymania wykonania decyzji Okręgowego Inspektora Pracy w Poznaniu z dnia 18 października 2016r. Nr [..]w przedmiocie nakazu z zakresu inspekcji pracy. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że skarżąca [..]Sp. z o.o. Sp. komandytowa z siedzibą w Poznaniu wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w Poznaniu z 18 października 2016r. uchylającą w punktach 2, 3, 4, 5, 13, 14, 16 i 20 nakaz inspektora pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w Poznaniu z 17 listopada 2014r. i przekazującą sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Sąd I instancji podkreślił, że wstrzymanie wykonania aktu dotyczy sytuacji, gdy zaskarżony akt lub czynność wywołuje skutki materialnoprawne. Nie można mówić o wykonywaniu decyzji uchylającej decyzję organu I instancji, ponieważ nie ma ona węzła praw i obowiązków, który mógłby podlegać wykonaniu. Przedmiotem skargi skarżącej Spółki jest właśnie taka decyzja, którą organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Oznacza to, że do momentu rozpoznania sprawy strona skarżąca nie ponosi żadnych trudnych do odwrócenia skutków prawnych, czy też kosztów, bowiem obecnie nie jest do niczego zobowiązana - decyzja organu I instancji została uchylona do ponownego rozpoznania. W ocenie Sądu I instancji, zaskarżona decyzja ma charakter stricte procesowy. W tej sytuacji nie może być mowy o wstrzymaniu zaskarżonego aktu, albowiem brak mu cechy wykonalności, co przesądza o niemożliwości pozytywnego rozpoznania przedmiotowego wniosku skarżącej. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła [..]sp. z o.o. sp. komandytowa z siedzibą w Poznaniu, zaskarżając je w całości zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie art. 61 § 3, art. 61 § 2 pkt 1 w zw. z art. 163 § 2 P.p.s.a. W konkluzji zażalenia wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej w skrócie "P.p.s.a."), po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mógłby dla strony wywołać taki akt, zanim zostanie zbadany przez sąd administracyjny pod kątem legalności. Odnosi się ona do sytuacji szczególnego i wyjątkowego zagrożenia, która wymaga zastosowania specjalnego rodzaju tymczasowej ochrony strony postępowania. Ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że jego wykonanie faktycznie spowoduje powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Przedmiotem ochrony tymczasowej mogą być jednak wyłącznie takie akty, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny, lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w tym akcie. Sąd pierwszej instancji zasadnie stwierdził, że wstrzymanie wykonania decyzji dotyczy sytuacji, gdy zaskarżony akt wywołuje skutki materialnoprawne. Wykonalność dotyczy zatem aktów zobowiązujących, które ustalają dla ich adresatów nakazy lub zakazy określonego zachowania. W szczególności zaś nie podlegają wykonaniu, a tym samych ochronie tymczasowej, decyzje kasacyjne wydawane na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., tak jak w sprawie niniejszej. Rozstrzygnięcie kasatoryjne ze swej istoty nie wywołuje skutków prawnych, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., uzasadniających zastosowanie instytucji wstrzymania jego wykonania. Skutki prawne, o których mowa w powyższym przepisie, wystąpić mogą, co do zasady, dopiero wskutek wydania decyzji załatwiającej sprawę administracyjną co do jej istoty. Utrwalonym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest pogląd, że co do zasady nie nadają się do wykonania wszelkie orzeczenia kasacyjne, jako mające charakter czysto procesowy, gdyż nie stanowią one aktów wywołujących skutki materialnoprawne (postanowienie NSA z: 15.12.2004 r., OZ 805/04; 8.6.2010 r., II OZ 489/10, Lex nr 649157; 16.8.2011 r., I FZ 142/11, Lex nr 864188; 21.1.2011 r., II OZ 3/11, Lex nr 953121; 24.2.2011 r., II OZ 108/11, Lex nr 783950). Niezależnie od powyższych rozważań należy wskazać, iż skarżąca Spółka uzasadnia wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji pojawieniem się dla niej niekorzystnej sytuacji dualizmu postępowania administracyjnego oraz sądowo-administracyjnego w tej samie sprawie, co zdaniem Sądu nie może stanowić przesłanki udzielenia ochrony tymczasowej w przedmiotowej sprawie. W przypadku wydania decyzji merytorycznej przez organ I i II instancji i ewentualnej skargi do sądu administracyjnego strona będzie mogła wystąpić z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji merytorycznej. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.