II OSK 2959/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-05-24
Skład orzekający: Zofia Flasińska, Małgorzata Miron, Piotr Broda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej i sąd administracyjny mogą samodzielnie ocenić dokumentację medyczną i ustalić związek przyczynowo-skutkowy między schorzeniem a wykonywaną pracą, czy też są związane opinią jednostki orzeczniczej w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej?Ratio decidendi
Organy inspekcji sanitarnej i sądy administracyjne nie posiadają specjalistycznej wiedzy medycznej do samodzielnej oceny schorzeń pod kątem chorób zawodowych. Opinie jednostek orzeczniczych, wydane zgodnie z przepisami, są wiążące dla organów administracji, które mogą je weryfikować jedynie formalnie pod kątem uzasadnienia i zgodności z innymi dowodami. Organy te nie mają prawa do samodzielnej oceny dokumentacji medycznej prowadzącej do odmiennego rozpoznania choroby zawodowej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A.W. na decyzję Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, która utrzymała w mocy decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej – przewlekłego zapalenia okołostawowego barku obustronnego. Pomimo pracy na stanowiskach wymagających powtarzalnych ruchów dłońmi, organy uznały, że nie doszło do nadmiernego obciążenia narządów mogącego prowadzić do schorzenia, a uraz barku nastąpił po zakończeniu pracy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 24 maja 2018 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zofia Flasińska Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Miron sędzia del. WSA Piotr Broda (spr.) po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2018 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 27 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Lu 234/17 w sprawie ze skargi A.W. na decyzję Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Lublinie z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 27 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Lu 234/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę A. W. na decyzję L. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w L. z dnia [...] stycznia 2017 r. w przedmiocie choroby zawodowej.
Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Zaskarżoną decyzją L. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w L. utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L. z dnia [...] października 2016 r. o braku podstaw do stwierdzenia u A. W. choroby zawodowej - przewlekłego zapalenia okołostawowego barku obustronnego, wymienionej w poz. 19 pkt 4 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367).
Z uzasadnienia decyzji Państwowego Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego oraz akt sprawy wynikało, że w dniu 17 lipca 2014 r. wpłynęło zgłoszenie podejrzenia u A. W. choroby zawodowej. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w L. ustalił, iż A. W. pracowała w okresie od 13 sierpnia 1984 r. do 29 czerwca 2001 r. na stanowisku kuśnierza w Zakładach Futrzarskich "[...]" S.A., a w okresie od 14 lipca 2003 r. do 15 lipca 2010 r. na stanowisku szwacza maszynowo - ręcznego w Zakładzie Przemysłu Dziewiarskiego [...] Sp. J. We wspomnianym wyżej Zakładzie Przemysłu Dziewiarskiego A. W. pracowała w systemie dwuzmianowym, w wymiarze 40 godzin tygodniowo, w pozycji siedzącej. Wszystkie wykonywane przez nią czynności wymagały pracy dłońmi i wykonywania powtarzalnych ruchów zginania i prostowania w nadgarstkach. Podczas wykonywania czynności związanych z szyciem wyrobów dzianinowych pracownik operował rękoma, nierzadko dochodziło do okresowego obciążenia kończyn górnych. Nadto praca na stanowisku krawca wiązała się się z koniecznością wykonywania powtarzalnych ruchów zginania i prostowania dłoni w stawie nadgarstkowym. Organ odwoławczy wskazał, że po zebraniu materiału dowodowego sprawy, w tym kart oceny narażenia zawodowego oraz uzyskaniu orzeczenia lekarskiego, w dniu [...] maja 2015 r. wydano decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. W trakcie kontroli instancyjnej powyższe rozstrzygnięcie zostało uchylone decyzją organu odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2015 r. i sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym rozpoznaniu sprawy i sporządzeniu karty oceny narażenia zawodowego z dnia [...] marca 2016 r. - zgodnie z zaleceniami zawartymi w decyzji L. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego i mając na uwadze dołączony do odwołania przez stronę wykaz czynności wykonywanych podczas zatrudnienia w Zakładzie Przemysłu Dziewiarskiego [...] Sp. J. – organ wystąpił do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w L. celem weryfikacji orzeczenia Nr [...] z dnia [....] marca 2015 r. Jednostka orzecznicza I stopnia w piśmie z dnia [..] maja 2016 r. poinformowała, iż analiza całości dokumentacji oraz wszelkie dodatkowe informacje zawarte zarówno w karcie oceny narażenia zawodowego z dnia [...] marca 2016 r., jak i dodatkowej dokumentacji medycznej A. W., nie wnosi "nowych dowodów". Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w L. podtrzymał tym samym swoje stanowisko zawarte w orzeczeniu lekarskim Nr [...]. W tej sytuacji Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w L. w dniu [...] października 2016 r. wydał decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.
Organ odwoławczy uznał, że decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej lub decyzję o braku podstaw do stwierdzenia takiej choroby - zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia - wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Organ I instancji odniósł się do sporządzonego przez stronę wykazu czynności. Ustalił, że czynności wykonywane przez A. W. nie wiązały się z ciężką pracą fizyczną polegającą na ręcznym przenoszeniu i podnoszeniu ciężarów. W świetle orzeczenia lekarskiego nr [...] brak było przesłanek do stwierdzenia choroby zawodowej.
Rozpoznając skargę od w/w decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wskazał, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy brak jest podstaw do zakwestionowania oceny dowodów i poczynionych w oparciu o tę ocenę ustaleń przyjętych za podstawę zaskarżonej decyzji. W rozpoznawanej sprawie pozostaje poza sporem, że przewlekłe zapalenie okołostawowego barku obustronnego jest chorobą wymienioną pod pozycją 19 pkt 4 wykazu chorób zawodowych. Prawidłowe jest stanowisko organu, że przeprowadzone postępowanie dowodowe nie dało podstaw do uznania zawodowego charakteru występującego u A. W., schorzenia przewlekłego zapalenia okołostawowego barku obustronnego.
Orzeczenie lekarskie z dnia [...] maja 2015 r. w sprawie wydał lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisie § 5 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Przy tym, co wymaga podkreślenia, w uzupełnieniu tego orzeczenia w dniu [...] maja 2016 r. lekarz podtrzymał – po analizie dokumentacji medycznej przedstawionej przez stronę oraz nowej karty oceny narażenia zawodowego - swoją wcześniejsza opinię o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Orzeczenie lekarskie w sposób jednoznaczny i zgodny stwierdzało, że czynności zawodowe wykonywane podczas zatrudnienia do 2010 r. były różnorodne i nie miały charakteru, który mógłby skutkować wystąpieniem opisanego schorzenia. Skarżąca doznała urazu prawnego stawu barkowego w okresie po zakończeniu pracy. Charakter pracy nie wymagał nadmiernego wysiłku fizycznego związanego z ręcznym przenoszeniem, podnoszeniem ciężarów, które powodowałyby zmiany obustronne w strukturach obręczy barkowych.
W ocenie Sądu, wszelkie okoliczności podnoszone przez skarżącą odnośnie charakteru wykonywanych przez nią czynności były przez organ inspekcji sanitarnej wyjaśniane poprzez żądanie od jednostki orzeczniczej dodatkowych informacji. Sąd zwrócił uwagę, że wypowiadając się dwukrotnie Wojewódzki Ośrodek Medycy Pracy w L. jednoznacznie wykluczył możliwość zakwalifikowania schorzenia skarżącej jako choroby o charakterze zawodowym. Fakt istnienia w przypadku skarżącej schorzenia nie stanowi sam przez się pozytywnej przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej, do czego niezbędne jest ponadto wywołanie choroby wskutek narażenia zawodowego.
Skargę kasacyjną od w/w wyroku wniosła A. W., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 2351 K.p. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na niezasadnym przyjęciu, że nie zostały spełnione przesłanki warunkujące uznanie choroby skarżącej za chorobę zawodową - przewlekłego zapalenia okołostawowego barku obustronnego,
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych poprzez wydanie orzeczeń lekarskich o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej bez uwzględnienia danych zawartych w dokumentach i informacjach stanowiących materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, z których wynika, że istniał związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy chorobą skarżącej a sposobem wykonywania pracy,
3. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 80 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. polegające na nieuchyleniu decyzji L. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w L. z dnia [...] stycznia 2017 r. mimo, iż decyzja ta została wydana z przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów, polegającej na błędnym przyjęciu, że orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] marca 2015 r. sporządzone przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w L. oraz uzupełnienie orzeczenia lekarskiego [...] sporządzone przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w L. Instytut Medycyny Pracy w L. z dnia [...] maja 2016 r. stanowi wyłączną przesłankę do wydania decyzji o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej w sytuacji, gdy wydanie takiej decyzji powinno zostać poprzedzone analizą całokształtu materiału dowodowego, czego w sprawie niniejszej nie przeprowadzono,
4. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. . w zw. z art. 80 w zw. z art. 84 § 1 K.p.a. polegające na nieuchyleniu decyzji L. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w L. z dnia [...] stycznia 2017 r. pomimo, że decyzja ta została wydana z przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów, polegające na błędnym przyjęciu, że orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] marca 2015 r. sporządzone przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w L. oraz uzupełnienie orzeczenia lekarskiego [...] sporządzone przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w L. Instytut Medycyny Pracy w L. z dnia [...] maja 2016 r. są spójne, przekonywujące i spełniają kryteria opinii biegłego w rozumieniu przepisu art. 84 § 1 K.p.a., mimo iż nie uwzględniono w nich wniosków płynących z informacji i dokumentacji medycznej przekazanej przez skarżącą na etapie postępowania przed organami administracji publicznej,
5. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 p.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi, w sytuacji, gdy na gruncie niniejszej sprawy zachodziły podstawy do jej uwzględnienia.
Wskazując na powyższe, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz pełnomocnika kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W skardze kasacyjnej zawarto również oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy w niniejszej sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 80, art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 84 § 1 K.p.a. nie okazały się zasadne. W kontekście powyższych zarzutów naruszenia przepisów regulujących postępowanie wyjaśniające przed organami administracji publicznej należy zwrócić uwagę na szczególny charakter postępowania administracyjnego jakim jest postępowanie w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej. Charakteryzuje się ono istotną specyfiką w zakresie postępowania dowodowego. Wynika ona z faktu, że ani organy inspekcji sanitarnej, ani sądy administracyjne, kontrolujące wydane przez te organy decyzje administracyjne, nie posiadają wysoko specjalistycznej wiedzy lekarskiej pozwalającej na samodzielną ocenę konkretnych przypadków lub jednostek chorobowych pod kątem ich zaliczenia do określonej choroby zawodowej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2016 r., sygn. akt II OSK 1483/14, dostępny:orzeczenia.nsa.gov.pl). Na mocy § 5 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych rozpoznanie chorób zawodowych, a w tym i ustalenie związku przyczynowo - skutkowego między zdiagnozowanym schorzeniem a wykonywaną pracą w narażeniu zawodowym należy do właściwych jednostek organizacyjnych służb zdrowia. Dane zawarte w orzeczeniach lekarskich tych jednostek stanowią na mocy § 8 ust. 1 rozporządzenia część materiału dowodowego, na podstawie którego organy inspekcji sanitarnej wydają decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia tej choroby. Orzeczenia jednostek organizacyjnych służby zdrowia w kwestii rozpoznania choroby zawodowej lub braku do tego podstaw są wiążące dla organów inspekcji sanitarnej, jeżeli zostały wydane z zachowaniem norm określonych w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych.
Niewątpliwie rację ma skarżąca kasacyjnie, że mimo decydującego znaczenia opinii wydanej przez jednostkę orzeczniczą w toku postępowania w przedmiocie choroby zawodowej, dowód ten powinien podlegać ocenie stosownie do art. 80 K.p.a. Nie należy jednak zapominać, że opinia jednostki orzeczniczej podlega weryfikacji przez organ administracji publicznej wyłącznie pod względem formalnym. Z uwzględnieniem art. 80 K.p.a. w ramach tej kontroli ocenie podlega wyłącznie, czy wywody i wnioski sformułowane w tych orzeczeniach są należycie uzasadnione i zgodne z innymi dowodami zgromadzonymi w sprawie. Organ administracji publicznej prowadzący postępowanie w przedmiocie choroby zawodowej nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania choroby zawodowej i zobligowany jest przyjąć ustalenia zawarte w orzeczeniu lekarskim, jeśli nie budzi ono wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Z taką sytuacją mieliśmy do czynienia w niniejszej sprawie. Pierwotne rozstrzygnięcie organu I instancji w przedmiocie choroby zawodowej zostało uchylone decyzją organu odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2015 r. W toku ponownie prowadzonego postępowania sporządzono nową kartę narażenia zawodowego z dnia [...] marca 2016 r. zgodnie z zaleceniami zawartymi w decyzji L. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z uwzględnieniem również dołączonego przez stronę wykazu czynności wykonywanych podczas zatrudnienia. W tym kontekście ocena spełnienia przez ten dokument wymogów rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. nie powinna budzić wątpliwości. Aktualna karta narażenia zawodowego wyklucza czynnik narażenia zawodowego jako czynnik rozwoju dolegliwości u skarżącej. Zarówno nowa karta narażenia zawodowego, jak i dokumentacja medyczna przedłożona przez skarżącą, stanowiła przedmiot oceny Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy, który w opinii uzupełniającej z dnia [...] maja 2016 r. podtrzymał wnioski sformułowane w orzeczeniu lekarskim nr [...] wykluczające czynnik zawodowy w rozwoju schorzenia u skarżącej. Niewątpliwie w razie potrzeby organ może oczywiście zwrócić się do lekarzy jednostek orzeczniczych wyższego stopnia o wyjaśnienie wątpliwości, czy sprzeczności, które nie pozwalają mu na rozstrzygnięcie sprawy, jednakże z takimi okolicznościami nie mieliśmy do czynienia w niniejszej sprawie. Wniosek o opinię jednostki orzeczniczej II stopnia nie został również sformułowany przez samą skarżącą. Zasadnie Sąd I instancji stwierdził zatem brak podstaw do przyjęcia, że organy dokonały ustaleń z naruszeniem przepisów art. 77 § 1 i 80 K.p.a. W świetle specyfiki postępowania dowodowego prowadzonego w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej, wszystkie standardy wyznaczone w/w przepisami zostały spełnione. Wbrew stanowisku skarżącej, przedstawiona przez stronę dokumentacja medyczna została uwzględniona w toku postępowania. Przyczyną odmownego załatwienia niniejszej sprawy był brak związku schorzeń opisanych w tej dokumentacji z czynnikami występującymi w środowisku pracy, nie zaś wykluczenie choroby jako takiej. Ujawniona w dokumentacji medycznej dolegliwość, na którą cierpi skarżąca, nie została zakwestionowana przez organy, lecz wykluczono jej charakter jako choroby zawodowej.
Zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. nie zawierał usprawiedliwionych podstaw. Przepis ten jest tzw. przepisem wynikowym. Warunkiem jego zastosowania jest spełnienie hipotezy w postaci odpowiednio stwierdzenia czy niestwierdzenia przez sąd naruszeń prawa przez organ administracji publicznej. Naruszenie zatem art. 151 p.p.s.a. mogłoby nastąpić w sytuacji, gdyby sąd oddalił skargę pomimo stwierdzenia uchybień skutkujących podjęciem przez sąd określonych rozstrzygnięć. Tymczasem w niniejszej sprawie Sąd I instancji uznał, że brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji i na tej podstawie skargę oddalił.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego wskazać należy, że właściwe sformułowanie tej podstawy kasacyjnej w przypadku zaskarżania wyroku sądu pierwszej instancji powinno sprowadzać się do powołania jako naruszonego art. 145 § 1 pkt 1 lit. a (ewentualnie w powiązaniu z art. 145a bądź art. 146) p.p.s.a. w związku z odpowiednimi przepisami prawa materialnego (zob. wyrok NSA z dnia 30 września 2014 r., sygn. akt II GSK 1211/13, LEX nr 1572635), a także wskazania, w jakiej formie i dlaczego te przepisy zostały naruszone. Tymczasem zarzut skargi kasacyjnej błędnie powołuje jedynie przepis prawa materialnego zarzucając jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, podczas gdy sąd orzekający w sprawie nie stosował wskazanych przepisów a jedynie dokonał oceny ich zastosowania oraz wykładni dokonanej przez organy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego niedopuszczalne jest również postawienie zarzutu naruszenia prawa materialnego zamiast zarzutu naruszenia przepisów postępowania i podważanie za jego pomocą ustaleń faktycznych. Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego. Ewentualnie może być ona skuteczna tylko w ramach podstawy kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. ( por. wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2017r. sygn. akt II OSK 1037/15, LEX nr 2226863).
Niezależnie od powyższego nie sposób podzielić stanowiska skarżącej, że zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza w jej przypadku chorobę zawodową. Z treści art. 2351 K.p. wynika, że za chorobę zawodową uważa się chorobę, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy (narażenie zawodowe). Definicja prawna choroby zawodowej składa się z dwóch elementów, z których jeden polega na ujęciu choroby w wykazie chorób zawodowych określonych rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. i ten warunek został w sprawie spełniony, a drugi dotyczy związku przyczynowego objętej wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy. Z powołanej definicji choroby zawodowej wynika, że wymagane jest ustalenie związku przyczynowego między działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy a powstaniem choroby. Choroba zawodowa istnieje tylko wtedy, gdy została spowodowana działaniem określonych czynników, a takie ujęcie zakłada, że muszą one istnieć i oddziaływać obiektywnie, a nie być jedynie prawdopodobne. W celu stwierdzenia, że związek przyczynowy ma charakter bezsporny lub wysoce prawdopodobny, należy zbadać, jaki był wpływ czynników szkodliwych pochodzących ze środowiska pracy lub sposobu wykonywania pracy na powstanie choroby. Chodzi więc o ustalenie udziału określonych przyczyn w spowodowaniu choroby (por. W. Witoszko, Przyczyny choroby zawodowej w: W. Witoszko, Jednorazowe odszkodowanie z ubezpieczenia wypadkowego, lex, 2010 r.).
Organy obu instancji, a następnie Sąd I instancji odniosły się do kwestii związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy czynnikami narażenia zawodowego skarżącej a powstaniem choroby, prawidłowo przesądzając o braku istnienia takiego związku. Brak podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej potwierdza orzeczenie lekarskie z dnia [...] maja 2015 r., uzupełnione orzeczeniem z dnia [...] maja 2016 r., wydanym w oparciu o dokumentację medyczną przedstawioną przez skarżącą oraz uzupełnioną kartę oceny narażenia zawodowego. Orzeczenia w sposób zgodny stwierdzają, że czynności zawodowe wykonywane przez skarżącą były różnorodne i nie miały charakteru stwarzającego ryzyko wywołania schorzenia przewlekłego zapalenia okołostawowego barku obustronnego. Charakter pracy nie wymagał nadmiernego wysiłku fizycznego związanego z ręcznym przenoszeniem, podnoszeniem ciężarów, które powodowałyby zmiany obustronne w strukturach obręczy barkowych. Skarżąca doznała zaś urazu prawego stawu barkowego w okresie po zakończeniu pracy. Powyższą oceną narażenia zawodowego związane były organy orzekające w sprawie ze względu na fakt, iż nie posiadają merytorycznych kwalifikacji do ingerencji w treść dokumentacji medycznej i wniosków wyciągniętych z niej przez jednostki orzecznicze. Organy nie kwestionowały wystąpienia u skarżącej objawów chorobowych, jednak w toku postępowania wykluczono ich zawodowy charakter, co zadecydowało o wydaniu decyzji o odmowie stwierdzenia choroby zawodowej. Nie stwierdzono bowiem występowania w środowisku pracy czynnika narażenia zawodowego, który mógłby uzasadniać związek schorzenia skarżącej z wykonywaną pracą. Przedstawiona przez skarżącą dokumentacja medyczna, która była przedmiotem analizy organów, obrazuje stan zdrowia z przebiegiem chorób kręgosłupa, barku, cieśni nadgarstka, uszkodzenia nerwu łokciowego, jednak w toku postępowania oceniając narażenie zawodowe skarżącej wykluczono związek tych schorzeń z wykonywaną pracą. Dlatego też jako prawidłową należy uznać ocenę stanowiska organów dokonaną przez Sąd I instancji.
Zarzut naruszenia § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych również nie okazał się zasadny. Stosownie do powyższego przepisu, lekarz, o którym mowa w § 5 ust. 1 rozporządzenia, wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Nie ulega wątpliwości, że kwestionowane przez stronę orzeczenia lekarskie zostały wydane na podstawie kompletnej dokumentacji medycznej, w tym przedłożonej przez stronę oraz na podstawie pozostałych dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, co wprost wynika z treści tych orzeczeń. Zatem spełnione zostały wymogi wynikające z powołanego w zarzucie przepisu rozporządzenia. Decydujący w sprawie czynnik narażenia zawodowego został oceniony przez lekarza orzecznika w odniesieniu do sposobu wykonywania pracy. W oparciu o ust. 2 pkt 5 § 6 rozporządzenia, na podstawie chronometrażu czynności zawodowych, wykluczono nadmierne obciążenie narządów, które mogło by prowadzić do rozwoju zapalenia okołostawowego barku obustronnego. Lekarze orzecznicy dysponowali uzupełnioną kartą oceny narażenia zawodowego skarżącej oraz jej kompleksową dokumentacją medyczną, przy czym organ orzeczniczy I stopnia odnosząc się do dołączonej przez skarżącą do odwołania dokumentacji obrazującej przebieg choroby poinformował, że dokumenty te w kontekście braku czynników narażenia zawodowego nie wpływają w żaden sposób na treść orzeczenia, a argumentacji tej zasadnie nie zakwestionował organ orzekający w sprawie.
Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw i na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu. W zakresie dotyczącym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego ustanowionego z urzędu właściwym do rozstrzygnięcia pozostaje Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło