II SA/Go 1072/16
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2017-04-12
Skład orzekający: Krzysztof Dziedzic, Michał Ruszyński, Jacek Jaśkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy negatywna ocena projektu dofinansowania, wynikająca z niespełnienia kryteriów merytorycznych, w tym braku przewidzianych szkoleń z języka francuskiego, jest zgodna z prawem, jeśli wnioskodawca argumentuje, że nie ma zapotrzebowania na ten język na rynku pracy?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że negatywna ocena projektu dofinansowania była zgodna z prawem. Wnioskodawca nie wykazał, że brak szkoleń z języka francuskiego wynikał z wyboru uczestników projektu, co było wymogiem podejścia popytowego. Sąd podkreślił, że jego rolą jest kontrola legalności, a nie merytoryczna ocena projektu czy wiedzy ekspertów.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył wniosek o dofinansowanie projektu szkoleniowego. Instytucja zarządzająca – Zarząd Województwa – oceniła wniosek negatywnie, mimo uzyskania ogólnej liczby punktów, z powodu niespełnienia wymogów merytorycznych, w tym braku przewidzianych szkoleń z języka francuskiego oraz zarzutów dotyczących zbyt ogólnego opisu etapów kształcenia i zbyt wysokiego procentu szacowanych egzaminów poprawkowych. Po nieuwzględnieniu protestu, wnioskodawca wniósł skargę do sądu administracyjnego, zarzucając wadliwą ocenę projektu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Protokolant referent stażysta Krzysztof Frączek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi D.O. na informację Zarządu Województwa z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie negatywnej oceny projektu oddala skargę.
1. Wnioskiem z dnia [...] maja 2016 r. D.O. złożył wniosek o dofinasowanie projektu: [...]. Szkolenia i kursy komputerowe dla mieszkańców województwa w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego 2020, Oś 8. Nowoczesna Edukacja, Działanie 8.3 Upowszechnienie kształcenia ustawicznego związanego z nabywaniem i doskonaleniem kwalifikacji zawodowych, nr konkursu [...].
Pismem z dnia [...] października 2016 r. nr instytucja zarządzająca – Zarząd Województwa poinformował wnioskodawcę, że wskazany wyżej wniosek o dofinansowanie projektu uzyskał końcowy wynik 84 punkty, jednakże ze względu na nieuzyskanie minimum 70% pkt w ocenie przynajmniej jednej części D. Kryteria merytoryczne Karty Oceny Formalno-Merytorycznej (KOF-M) tj. III, IV, 5.1,5,2, 5.3-5.5 oraz VI od każdego oceniającego (pomimo uzyskania od każdego oceniającego pozytywnej oceny spełnienia kryteriów z części A, B i C KOF-M) wniosek został oceniony negatywnie i nie otrzymał dofinansowania.
Jak wskazano w informacji negatywnej wniosek o dofinansowanie projektu, aby mógł zostać skierowany do dofinansowania, musi uzyskać od każdego oceniającego, którego ocena jest brana pod uwagę, pozytywną ocenę za spełnianie wszystkich kryteriów obligatoryjnych z części A, B i C KOF-M oraz pozytywną ocenę za część D KOF-M. Pozytywna ocena za część D KOF-M oznacza uzyskanie minimum 70% punktów za każdą część podlegającą ocenie w tej części KOF-M tj. IlI, IV, 5,1, 5.2, 5,3-5,5 oraz VI. Wniosek o dofinansowanie projektu, który nie spełnił warunków podanych powyżej, nie może uzyskać dofinansowania nawet, gdy ogólna liczba punktów uzyskanych w części D KOF-M będzie wyższa niż 70 punktów. Niespełnienie któregokolwiek z kryterium wyboru ocenianego w części A, B, C KOF-M skutkuje przyznaniem zera punktów w końcowej ocenie wniosku o dofinansowanie projektu.
Szczegółowa informacja o wyniku oceny została zawarta w karcie oceny formalno-merytorycznej, stanowiącej załącznik do informacji. Wynikało z niej, że oceniający 1 stwierdził w Karcie Oceny Formalno-Merytorycznej, iż spełnia on co prawda wszystkie kryteria formalne, dostępu oraz horyzontalne, jednak w projekcie nie przewidziano podejścia popytowego, bowiem projekt nie uwzględnia wszystkich języków wymaganych konkursem języków to jest języka francuskiego.
Tożsamy zarzut postawił drugi oceniający, zarzucając także projektowi zbyt ogólny opis etapów kształcenia i zawyżony procent szacunku egzaminów poprawkowych.
2. We wniesionym w terminie proteście wnioskodawca zarzucił dokonanej ocenie niezgodność z treścią wniosku o dofinansowanie, instrukcją wypełniania wniosku oraz regulaminem konkursu podnosząc, że wskazanie zapotrzebowania na kursy było zgodne z metodą podejścia popytowego i polemizując z zarzutem zbytniej ogólności problemów wsparcia wskazanych w charakterystyce grupy docelowej projektu oraz zastrzeżeniem eksperta dotyczącym założenia "zbyt dużego procentu na egzaminy poprawkowe".
3. Pismem z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] Zarząd Województwa poinformował wnioskodawcę, że protest nie został uwzględniony. Ustosunkowując się do zarzutów protestu wskazano, że oceniający projekt słusznie obniżyli punktację w części D karty oceny formalno-merytorycznej, gdyż we wniosku o dofinansowanie D.O. nie odniósł się do kwestii zapotrzebowania na kompetencje w obszarze języka francuskiego w województwie. Organ wskazał, że wnioskujący, zgodnie z wymogami konkursu, był zobowiązany dokonać analizy zapotrzebowania na szkolenia z języka francuskiego i na tej podstawie zdecydować, czy faktycznie taka potrzeba istnieje.
Tymczasem skarżący objął analizą jedynie fakt, w jakim procencie procesów rekrutacyjnych w regionie wymaga się znajomości języka angielskiego, a w jakim niemieckiego. Przy czym z przedstawionych przez niego danych wynika, iż w przypadku 20% procesów rekrutacyjnych pracodawcy wymagają znajomości innych języków obcych niż niemiecki i angielski.
Zdaniem organu w prawidłowo dokonanej analizie skarżący powinien przedstawić również dane dotyczące języka francuskiego i na ich podstawie wyciągnąć wnioski, czy istnieje potrzeba (lub nie) wprowadzenia do projektu szkoleń z języka francuskiego.
Odnosząc się do kwestii spełnienia kryterium dostępu od merytorycznej oceny zadań projektu organ podtrzymał własne stanowisko wskazując, że nie można dokonywać oceny merytorycznej wniosku w oderwaniu od kryteriów formalnych, horyzontalnych, czy też dostępu. O ile w częściach A-C KOF-M wniosku spełnienie kryteriów merytorycznych weryfikowane jest na zasadzie spełnia/nie spełnia, to w części D zapisy te podlegają ocenie jakościowej. W tym miejscu oceniający mają możliwość wskazać wady w złożonej aplikacji, które w ich opinii nie powodują naruszenia kryteriów ocenianych "0-1", ale powodują obniżenie wartości merytorycznej wniosku, co zawarto w kartach oceny.
Odnosząc się do kwestii proporcji egzaminów poprawkowych organ podtrzymał stanowisko zawarte w ocenie projektu kwestionujące założenie wnioskodawcy, że 68 ze 170 uczestników projektu nie zaliczy egzaminu w pierwszym terminie. Zdaniem organu słusznie wzbudziło wątpliwości oceniającego, w związku z czym mógł on obniżyć punktację.
Podsumowując wnioski ponownej oceny organ uznał, że ocena formalno-merytoryczna oraz rozpatrzenie protestu odbyły się w zgodzie z obowiązującym prawodawstwem oraz dokumentami horyzontalnymi i programowymi, bez naruszenia przepisów prawnych, w tym szczególnie ustawy z dnia 11 lipca 2014 o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (tekst jedn. Dz. U.2016 poz. 217).
4. Wobec nieuwzględnienia protestu wnioskodawca wniósł, z zachowaniem terminu, skargę na negatywną ocenę projektu zarzucając zaskarżonemu rozstrzygnięciu:
1) wadliwe przyjęcie, że ze względu na brak szkoleń z języka francuskiego w ofercie skierowanej do uczestników projektu, system popytowy nie będzie w pełni realizowany, podczas gdy skarżący na podstawie przytoczonych źródeł dokonał szczegółowej analizy rynku pracy w województwie, z których jednoznacznie wynika, iż na terenie województwa nie występuje popyt na pracowników znających język francuski;
2) wadliwe przyjęcie, że Skarżący nie oferuje szkoleń z języka francuskiego nie udowadniając, iż popyt na takie wsparcie nie występuje, podczas gdy skarżący we wniosku przytoczył źródła, z których jednoznacznie wynika, iż na terenie województwa nie występuje popyt na pracowników znających język francuski;
3) wadliwe uznanie za zasadną uwagę oceniających w przedmiocie zbyt ogólnego sformułowania przez skarżącego opisu etapów nabycia kompetencji cyfrowych, podczas gdy Skarżący dokonał opisu powyższych etapów zgodnie z treścią regulaminu, który wskazuje, że w przypadku gdy weryfikacji i certyfikacji może dokonać uprawniony do tego podmiot zewnętrzny, obowiązek opracowania kryteriów należy uznać za spełniony – we wniosku o dofinansowanie projektu należy dokonać opisu w sposób ogólny, wskazując przede wszystkim na czym będzie polegała weryfikacja nabycia kompetencji, pozwalająca na sprawdzenie i porównanie wyników ze wzorcem;
4) wadliwe przyjęcie, że zarzut drugiego z oceniających dotyczy zbyt dużej liczby przewidzianych egzaminów poprawkowych jest zasadny, co skutkowało obniżeniem punktacji w powyższym zakresie, podczas gdy skarżący w sposób prawidłowy dokonał analizy zdawalności egzaminów, szczegółowo i wyczerpująco uzasadniając przyjęte przez niego założenie.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, a także o zasądzenie kosztów postępowania.
Uzasadniając skargę wnioskodawca podniósł, iż jego zdaniem dokumentacja konkursowa ma wady, które w jego ocenie zdeterminowały błędy w dokonanej ocenie wniosku, podniesione już w proteście.
W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
5. Zaskarżona informacja została wydana na podstawie art. 58 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 217; dalej u.z.r.p.). Kognicja sądu administracyjnego do rozpoznawania skarg na tego rodzaju rozstrzygnięcia wynika z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej p.p.s.a.) w związku art. 61 ust. 1 u.z.r.p.
Dokonując kontroli tego rozstrzygnięcia pod względem zgodności z prawem stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sąd w myśl art. 64 u.z.r.p. stosuje w zakresie nieuregulowanym w u.z.r.p. przepisy p.p.s.a. określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, art. 146, art. 150 i art. 152 p.p.s.a.
6. Jak stanowi art. 1 ust. 1 u.z.r.p., ustawa ta określa zasady realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, podmioty uczestniczące w realizacji tych programów i polityki oraz tryb współpracy między nimi. Zgodnie z przyjętymi w tej ustawie zasadami realizacji programów operacyjnych, wybór projektów do dofinansowania następuje w trybie konkursowym albo pozakonkursowym. Konkurs jest postępowaniem służącym wybraniu do dofinansowania projektów, które spełniły kryteria wyboru projektów i uzyskały największą liczbę punktów (art. 38 ust. 1, art. 39 ust.2 u.z.r.p.). Wnioskodawcy, w przypadku negatywnej oceny jego projektu wybieranego w trybie konkursowym, przysługuje prawo wniesienia protestu w celu ponownego sprawdzenia złożonego wniosku w zakresie spełniania kryteriów wyboru projektów (art. 53 ust. 1 u.z.r.p.). Protest jest rozpatrywany przez właściwą instytucję zarządzającą, którą w przypadku regionalnego programu operacyjnego jest zarząd województwa (art. 9 ust. 1 pkt 2 u.z.r.p.) lub pośredniczącą, jeżeli została ustanowiona dla danego programu operacyjnego i instytucja zarządzająca powierzyła jej zadania w tym zakresie (art. 55 u.z.r.p.). W przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego (art. 61 ust. 1 u.z.r.p.).
Zgodnie z art. 41 ust. 1 u.z.p.r. właściwa instytucja przeprowadza konkurs na podstawie określonego przez siebie regulaminu. Obligatoryjne elementy regulaminu konkursu zostały zawarte w art. 41 ust. 2 u.z.p.r., regulamin ten określa m.in. kryteria wyboru projektów wraz z podaniem ich znaczenia (art. 41 ust. 2 pkt 7 u.z.p.r.).
7. W myśl art. 7 Konstytucji RP wszystkie organy państwa obowiązane są do działania na podstawie i w granicach obowiązującego prawa. Przepis ten widzieć należy w kontekście postanowień art. 87 Konstytucji RP i systemu źródeł prawa powszechnie obowiązującego. Z regulacji tej wynika, że jedynie tego typu źródła prawa mogą kształtować sytuację prawną adresata działań administracji publicznej.
Przytoczenie, znanych zapewne stronom podstaw prawnych, jest potrzebne z tego powodu, że w niniejszej sprawie kontroli sądowej poddana została czynność organu administracji publicznej, która posiada zakotwiczenie w normach prawa powszechnie obowiązującego, jak również w akcie, który nie legitymuje się statusem aktu normatywnego, a mianowicie w regulaminie konkursu przyjętym przez właściwą instytucję zarządzającą przeprowadzającą konkurs, co wymaga rozważenia pod kątem zakresu i kryterium kontroli sądowej.
W niniejszej sprawie instytucją zarządzającą był Zarząd Województwa. Regulamin konkursu był dostępny na stronach internetowych właściwej instytucji. Regulamin taki, jak przyjmuje się w doktrynie i judykaturze nie legitymuje się statusem aktu normatywnego, jednakże w tego rodzaju sprawach może stanowić stanowi wzorzec kontroli sądowej.
Jakkolwiek regulamin ten nie jest źródłem prawa w rozumieniu art. 87 Konstytucji RP, tym niemniej spełnia kryteria źródeł prawa w szerokim tego słowa znaczeniu. Mając na uwadze normatywny charakter regulaminu stwierdzić należy, że jako akt tworzący system realizacji odpowiednich programów, przyjętych na podstawie stosownych umocowań ustawowych przyznanych instytucjom zarządzającym, regulamin konkursu, określany w doktrynie między innymi jako swoiste bądź niezorganizowane źródło prawa, winien stanowić podstawę oceny legalności rozstrzygnięcia konkursowego, jednakże tylko łącznie z odpowiednimi przepisami prawa powszechnie obowiązującego (por. m.in. wyroki WSA w Szczecinie z 9 listopada 2016 r., I SA/Sz 1033/16, WSA w Gdańsku z 23 listopada 2016 r., I SA/Gd 1094/16 oraz WSA w Rzeszowie z 13 grudnia 2016 r., I SA/Rz 823/16, orzeczenia.nsa.gov.pl). W konsekwencji wzorcem sądowej kontroli czynności prawnej podejmowanej przez organ administracji publicznej jest przywołana powyżej ustawa, inne przepisy prawa powszechnie obowiązującego, jak również regulamin konkursu, w ramach którego zgłoszono wniosek podlegający ocenie w niniejszej sprawie.
8. W kontrolowanej sprawie strona skarżąca zarzuciła wadliwą ocenę projektu nie z powodu zastosowania nienormatywnych kryteriów kontroli lub kryteriów niezgodnych z przepisami prawa, lecz podjęła merytoryczna polemikę z oceną projektu, w szczególności z oceną ekspercką. Odnosząc się jednak z urzędu do kwestii związania stron konkursu (organu i wnioskującego) postanowieniami systemu realizacji, w szczególności regulaminu konkursu i procedowania w oparciu o postanowienia tego systemu należy wskazać, że zgodnie z Regulaminem Konkursu Regionalny Program Operacyjny – 2020. W myśl tego Regulaminu ocena formalno-merytoryczna wniosków o dofinansowanie w ramach RPO-2020 przeprowadzana jest przez Komisję Oceny Projektów (zwaną dalej KOP).
Wniosek aby mógł zostać skierowany do dofinansowania, musi uzyskać pozytywną ocenę za spełnianie wszystkich kryteriów obligatoryjnych oraz musi uzyskać pozytywną ocenę za część E. Kryteria merytoryczne KOF-M, a to oznacza, że uzyska minimum 70% punktów bezwarunkowych za każdą część, tj. III, IV, 5.1, 5.2, 5.3-5.5 oraz VI, podlegającą ocenie w części D Kryteria merytoryczne KOF-M. Aby wniosek mógł uzyskać punkty za kryteria premiujące musi uzyskać minimum 70% punktów bezwarunkowych za każdą część, tj. III, IV, 5.1, 5.2, 5.3-5.5 oraz VI, podlegającą ocenie w części D Kryteria merytoryczne KOF-M.
Oceny punktowe przyznawane przez oceniających są w postaci liczb całkowitych (bez części ułamkowych). Każdy wniosek o dofinansowanie projektu w ramach RPO-2020, który został przekazany do KOP, jest oceniany w sposób niezależny przez dwóch losowo wybranych członków KOP. Jeżeli oceniający uzna, że projekt nie spełnia któregokolwiek z kryteriów obligatoryjnych, odpowiednio odnotowuje ten fakt na KOF-M oraz uzasadnia decyzję o uznaniu danego kryterium za niespełnione. Powyższe oznacza skierowanie projektu do negocjacji w zakresie warunkowo dokonanej oceny – o ile projekt bezwarunkowo uzyskał od oceniającego minimum 70% punktów możliwych do uzyskania w każdej części D. Kryteria merytoryczne KOF-M, tj. III, IV, 5.1, 5.2, 5.3-5.5 oraz VI i spełnił wszystkie kryteria obligatoryjne.
Zgodnie z art. 39 ust. 2 u.z.p.r. oraz Regulaminem Konkursu RPO – 2020, projekt może zostać wybrany do dofinansowania, jeżeli spełnił wszystkie kryteria wyboru projektów i uzyskał wymaganą liczbę punktów tj. od każdego z oceniających, którego ocena brana jest pod uwagę bezwarunkowo otrzymał minimum 70% punktów w każdej części D. Kryteria merytoryczne KOF-M tj. III, IV, 5.1, 5.2, 5.3-5.5,VI oraz uzyskał kolejno największą liczbę punktów w końcowej ocenie wniosku w przypadku, gdy kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w konkursie nie wystarcza na objęcie dofinansowaniem wszystkich projektów.
Do dofinansowania zostaną wybrane te projekty, które spełniły wszystkie kryteria wyboru projektów i uzyskały od każdego oceniającego, którego ocena jest brana pod uwagę, wymaganą liczbę punktów, tj. bezwarunkowo otrzymały minimum 70% punktów w każdej z części D. Kryteria merytoryczne KOF-M tj. III, IV, 5.1, 5.2, 5.3-5.5, VI, a w przypadku gdy kwota przeznaczona na konkurs nie wystarcza na objęcie dofinansowaniem wszystkich projektów, które uzyskały wymagane minimum oraz uzyskały kolejno w końcowej ocenie wniosku najwyższą liczbę punktów na liście wszystkich projektów podlegających ocenie formalno-merytorycznej w przedmiotowym konkursie.
Wybór projektów do dofinansowania odbywał się w oparciu o kryteria formalno-merytoryczne (horyzontalne i premiujące) przyjęte przez KM RPO-2020 uchwałą nr [...] z dnia [...] listopada 2015 r., zmieniającą uchwałę nr [...] Komitetu Monitorującego Regionalny Program Operacyjny – 2020 z dnia [...] maja 2015 r., w sprawie przyjęcia Kryteriów wyboru projektów dla poszczególnych osi priorytetowych, działań i poddziałań RPO – 2020 finansowanych z EFS stanowiących załącznik nr 5 do Regulaminu, tj. Kryteria wyboru projektów dla poszczególnych osi priorytetowych, działań i poddziałań RPO 2020 finansowanych z EFS.
Odnosząc regulacje wynikające z norm prawa powszechnie obowiązującego oraz przywołanego wyżej Regulaminu Konkursu RPO – 2020 do okoliczności niniejszej sprawy wskazać należy, iż przedmiotowy projekt spełnił kryteria formalne, ale nie spełnił kryteriów merytorycznych. Pomimo bowiem uzyskania wymaganej ogólnej ilości punktów w części D – kryteria merytoryczne, nie uzyskał minimum 70% punktów w zakresie każdego kryterium merytorycznego od każdego z obydwu oceniających. Wniesiony przez stronę skarżącą protest został częściowo uwzględniony. Jednak w dalszym ciągu Instytucja zarządzająca uznała, że jeżeli chodzi o kryteria wskazane w części III oraz w części 5.3-5.5 karty oceny projektu, nie spełnił on wymogów merytorycznych i przyznana w zakresie tych kryteriów przez każdego z oceniających liczba punktów wyniosła poniżej 70%.
9. Przypomnieć należy, że krajowy model kontroli sądowej nad rozdziałem środków pomocowych podlega autonomii proceduralnej. Model ten ewaluował od braku kontroli sądowej po rozwiązania przyjęte w ustawie o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, przeniesione z modyfikacjami do ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów (por. J. Jaśkiewicz, Ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Komentarz, wyd. II, SIP LEX, Wprowadzenie punkt 3). Mimo poszerzenia dostępu do drogi sądowej i sprecyzowania trybu kontroli sądowej – jego zakres pozostał niezmienny. Rzeczą sądu jest wyłącznie kontrola prawa, sąd administracyjny nie jest dokonywać oceny słuszności, efektywności, racjonalności kryteriów konkursowych, ani tym bardziej zastępować oceniających lub weryfikować merytorycznie wiedzę ekspercką. Sądowa kontrola legalności działań instytucji zarządzającej w procesie wyboru projektu do dofinansowania jest ograniczona kryterium legalności rozumianym stricte jako zgodność albo niezgodność oceny z prawem powszechnie obowiązującym i niesprzecznymi z nim postanowieniami systemu realizacji.
Odnosząc się zakresu kryterium legalności, które – jak pokazuje orzecznictwo – ma szeroką konotację pojęciową to, zgodnie z wypracowanym w sprawach z zakresu polityki spójności stanowiskiem sądów administracyjnych, rozpatrując skargę wniesioną na negatywną ocenę projektu, sąd administracyjny bada legalność oceny projektu w zakresie dyskrecjonalności merytorycznej oceny instytucji zarządzającej. Przypomina to kontrolę sądową decyzji uznaniowych czy raczej aktów opartych na opiniach biegłych, w ramach której sąd ocenia czy argumentacja organu nie jest dowolna, czy mieści się w granicach danej sprawy, czy nie jest oderwana od kryteriów wynikających z regulaminu.
Sąd administracyjny nie ma natomiast kompetencji do merytorycznej weryfikacji oceny projektu, dokonanej na podstawie opinii ekspertów, na przykład poprzez odmienną ocenę założeń tego projektu i przyznanie określonej liczby punktów ocenianemu projektowi, lecz uprawniony jest do kontroli sporządzonej oceny w kontekście przestrzegania zasad tej oceny wynikających z prawa unijnego (w szczególności rozporządzenia ogólnego nr 1303/2013 oraz stanowiącej jego "transpozycję" na grunt krajowego systemu prawnego ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów) takich jak równość, przejrzystość, bezstronność, niezmienność i rzetelność (por. wyrok NSA z 17 grudnia 2013 r., II GSK 2249/13, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Podobnie sądowa ocena opinii eksperta polega na badaniu, czy jest ona spójna, wyczerpująca, logiczna i czy odpowiada na zasadnicze pytania. Treść merytoryczna oceny nie mieści się w granicach kontroli sądu administracyjnego, bowiem to oceniający jest ekspertem w danej dziedzinie (por. wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2011 r., II GSK 1115/10).
10. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy uznać należy, co wyżej wskazano, że wewnętrzne podstawy prawne konkursu (system realizacji i, w tym zwłaszcza regulamin konkursu) i przyjęte w nim kryteria są zgodne z prawem powszechnie obowiązującym. Potwierdza to skarga dotycząca w istocie merytorycznych elementów oceny.
Zdaniem sądu dokonana przez ekspertów negatywna ocena kryteriów merytorycznych Kryteria merytoryczne Karty Oceny Formalno-Merytorycznej (KOF-M) tj. III, IV, 5.1,5,2, 5.3-5.5 oraz VI nie narusza zasad określonych art. 37 ust. 1 ustawy o zasadach realizacji programów, takich jak przejrzystość, rzetelność, bezstronność wyboru projektów oraz równość wnioskodawców w dostępie do informacji o zasadach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania czyi w konsekwencji nie narusza zasady równego dostępu do pomocy.
Te okoliczności, które odniesiono w proteście i skardze, w szczególności zarzuty 3 i 4 skargi, wykraczają poza kryterium legalności bowiem zmierzają do weryfikacji wiedzy ekspertów i ich rozeznania co do rynku lokalnego, efektów społecznych realizacji projektowanych założeń oraz trafności (słuszności) przyjętych w projekcie założeń, instrumentów i rozwiązań. Natomiast zdaniem sądu argumentacja ekspertów przyjęta i rozważona w kontekście protestu przy ponownej ocenie projektu nie jest dowolna i spełnia standardy proceduralne, które, co należy podkreślić, w ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów, są inaczej i restryktywniej skonstruowane, niż choćby standardy wymagane dla wydania decyzji administracyjnej.
11. Odnosząc się do kwestii dotyczącej braku szkoleń z języka francuskiego, (zarzuty 1 i 2 skargi), które częściowo można wiązać z oceną prawną (legalnością) działania organu należy wskazać, że wskazany wyżej Regulamin stanowił, iż dystrybucja środków oparta będzie na podejściu popytowym, które powoduje, że centralnym podmiotem działań edukacyjnych będzie osoba dorosła i jej potrzeby. Choć zgodnie z regulaminem każdy uczestnik projektu powinien mieć zapewnioną możliwość dokonania samodzielnego wyboru formy wsparcia spośród wszystkich form wsparcia dopuszczalnych zapisami Poddziałania 8.3, to jednak w Regulaminie w sposób wyraźny wskazano, że szkolenia językowe będą realizowane zgodnie z zakresem określonym w załączniku nr 7, w którym wymienione zostały: język angielski, język niemiecki oraz język francuski.
Zgodnie z tym Regulaminem zakres prowadzonych przez beneficjenta poszczególnych szkoleń oraz kursów, w ramach danego projektu, jest determinowany tylko i wyłącznie wyborami dokonywanymi przez uczestników projektu, a nie natomiast ewentualnymi możliwościami technicznymi oraz planami wnioskodawcy. Zatem jedynie wybory dokonywane przez osoby do których skierowany jest dany projekt, a zatem zgłaszane przez nie potrzeby w tym zakresie, będą decydowały o tym, czy – przykładowo – realizowana będzie nauka jednego z języków obcych, oferowana w ramach danego projektu. Do takiego wyboru nie jest upoważniony wnioskodawca, niezależnie od tego jak trafne są jego rozeznania co do potencjalnego popytu na dany język.
Regulamin definiuje więc na czym polega podejście popytowe, odnosząc je wprost i bezpośrednio do wyborów dokonywanych przez uczestników projektu. Również zakres w jakim dokonywane będą powyższe wybory, został określony w sposób konkretny i w tym zakresie spełnia wymogi zapewniające przejrzystość, rzetelność oraz równość w dostępie do informacji o warunkach o sposobie wyboru projektów, w myśl art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. To zaś, że skarżąca podważa w istocie słuszność takiego założenia konkursowego pozostaje poza sferą legalności.
W sprawie nie budzi wątpliwości, że projekt zgłoszony przez skarżącą spółkę nie przewidywał nauki języka francuskiego, który stanowił obligatoryjny element projektu. Skarżąca nie wykazała, że rezygnacja z nauki języka francuskiego była wynikiem wyboru uczestników projektu, do czego zobowiązywała ją zasada podejścia popytowego
12. Stosownie do treści art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a u.z.p.r., w wyniku rozpoznania skargi sąd może uwzględnić skargę tylko wówczas, gdy stwierdzi, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny. Naruszeń prawa o wskazanym stopniu Sąd nie stwierdził, uznając, co wyżej rozważono także wszystkie zarzuty skargi za niezasadne. Wobec czego skarga wniesiona w niniejszej sprawie podlegała oddaleniu na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 2 u.z.p.r.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło