II SA/Kr 141/17
WyrokWSA w Krakowie2017-04-25
Skład orzekający: Krystyna Daniel, Tadeusz Kiełkowski, Beata Łomnicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o wznowieniu postępowania administracyjnego, wydane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w wyniku rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jest zaskarżalne do sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Postanowienie o wznowieniu postępowania administracyjnego, wydane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jest zaskarżalne do sądu administracyjnego. Jest ono traktowane jako postanowienie wydane w drugiej instancji, które rozstrzyga sprawę co do istoty w kontekście dopuszczalności wznowienia postępowania, spełniając tym samym kryteria określone w art. 3 § 2 pkt 2 PPSA.Stan faktyczny
Strona złożyła wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, twierdząc, że bez własnej winy nie brała w nim udziału, ponieważ korespondencja była kierowana na nieaktualny adres. Samorządowe Kolegium Odwoławcze początkowo odmówiło wznowienia, uznając, że strona dowiedziała się o decyzji wcześniej. Po wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Kolegium uchyliło swoje postanowienie i wznowiło postępowanie, uznając, że strona rzeczywiście mogła nie widzieć korespondencji. Strona skarżąca (podmiot, na rzecz którego wydano decyzję o warunkach zabudowy) wniosła skargę na postanowienie o wznowieniu postępowania, kwestionując zachowanie terminu przez wnioskodawczynię. WSA w Krakowie pierwotnie odrzucił skargę, uznając postanowienie za niezaskarżalne. NSA uchylił to postanowienie, stwierdzając dopuszczalność skargi. Następnie WSA w Krakowie rozpoznał sprawę merytorycznie i oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel Sędziowie: WSA Tadeusz Kiełkowski (spr.) WSA Beata Łomnicka Protokolant: Maksymilian Krzanowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi [....] Sp. z o.o Sp. k. w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 25 lutego 2016 r., znak: [....] w przedmiocie wznowienia postępowania skargę oddala.
Decyzją z dnia 26 maja 2014 r., znak [....] , Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji pn. "Budowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami w części parteru oraz z miejscami postojowymi naziemnymi, garażem podziemnym oraz dojazdem i infrastrukturą techniczną na działkach nr nr [....] obr. [....] oraz dodatkowo z infrastrukturą techniczną, dojściami, miejscami postojowymi naziemnymi i budową zjazdu na części działek nr [....] [....] obr. jw. przy ul. [....] w K". Decyzja ta jest ostateczna w toku instancji. Została ona zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Wyrokiem z dnia 17 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 970/14, sąd oddalił skargę. Wyrok jest prawomocny.
W dniu 20 sierpnia 2015 r. K.K. , strona wyżej wymienionego postępowania, złożyła wniosek za pośrednictwem Prezydenta Miasta K., w którym zażądała wznowienia postępowania w związku z okolicznością, że nie dopuszczono jej do udziału w nim, bowiem korespondencję do niej kierowaną wysyłano na adres podany w Rejestrze Gruntów, pod którym nie mieszka ona już od 2003 r. Przedłożyła kserokopię swojego dowodu osobistego, z którego wynika, że co najmniej od 2003 r. jest zameldowana w K. , pod adresem ul. [....] i, jak oświadczyła, tam zamieszkuje. Wniosek [....] został przekazany do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. w dniu 20 sierpnia 2015 r. Po otrzymaniu akt sprawy Kolegium, pismem z dnia 23 września 2015 r., wezwało stronę do uzupełnienia braków formalnych złożonego wniosku o wznowienie postępowania, poprzez określenie daty i podanie okoliczności, które mogą uprawdopodobnić kiedy wnioskująca o wznowienie postępowania dowiedziała się o wydaniu przedmiotowej decyzji SKO w K. , pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W odpowiedzi wnioskodawczyni, pismem z dnia 29 września 2015 r., poinformowała, że o fakcie wydania decyzji dowiedziała się dnia 14 sierpnia 2015 r. Wyjaśniła, że w dniach od 3 do 13 sierpnia 2015 r. jej mąż, M.K. , przebywał wraz z dziećmi w [....] u jej matki, zamieszkującej pod adresem, na który błędnie kierowana była korespondencja związana z przedmiotową sprawą adresowana do K.K. Po powrocie do [....] mąż poinformował wnioskodawczynię o fakcie, iż na adres [....] kierowana była do niej korespondencja w sprawie, oraz, że przysługiwał jej w tym postępowaniu status strony. Wnioskodawczyni wyjaśniła również, że od męża wiedziała ogólnie o toczącym się postępowaniu w sprawie planowanej inwestycji, jednak nie miała świadomości, że przysługują jej w tym postępowaniu jakiekolwiek prawa.
Postanowieniem z dnia 8 października 2015 r., [....] , Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. , działając na podstawie art. 147 oraz art. 149 § 3 k.p.a., odmówiło wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie. Jak wynika z uzasadnienia tego rozstrzygnięcia, organ uznał, że na podstawie wyjaśnień wnioskodawczyni nie można stwierdzić, że uprawdopodobniła ona, że złożyła swój wniosek w miesięcznym terminie przewidzianym przepisem art. 148 § 1 k.p.a., liczonym, w przypadku powołania się przez stronę na przesłankę, o której mowa w art. 145 §1 pkt 4 k.p.a., od daty powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. nie dało wiary oświadczeniu K.K. , wedle którego o kwestionowanej przez siebie decyzji dowiedziała się dopiero dnia 14 sierpnia 2015 r. Organ wskazał, że zarówno K.K. , jak i jej mąż, M.K. , posiadali status stron w przedmiotowym postępowaniu. Są oni zameldowani pod tym samym adresem i razem mieszkają, jednak korespondencja dla wnoszącej kierowana była na jej poprzedni adres zamieszkania w S. , który figuruje w Rejestrze Gruntów. Natomiast korespondencja do M.K. kierowana była od początku na adres ul. [....] w K. , gdzie zamieszkuje również wnioskodawczyni. Z jej pisma wynika, że wiedziała ona od męża o planowanej w sąsiedztwie inwestycji, i o tym, że w związku z nią toczy się postępowanie administracyjne. Nie wiedziała jedynie, że przysługuje jej status strony tego postępowania. K.K. dowiedziała się od męża o tym, że bierze on udział w postępowaniu administracyjnym dotyczącym inwestycji. Fakt, iż mąż wnoszącej brał czynny udział w postępowaniu (złożył odwołanie, a następnie skargę na decyzję kończącą postępowanie do WSA w Krakowie) uprawdopodabnia, że wnosząca na bieżąco wiedziała o etapach toczącego się postępowania. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. – rozpatrującego sprawę po raz pierwszy – niewiarygodnym okazało się twierdzenie wnioskodawczyni, iż jej matka była źródłem informacji o wydaniu decyzji kończącej postępowanie w sprawie, gdyż korespondencja kierowana do wnoszącej, wracała do akt sprawy z adnotacją "nie podjęto w terminie". Organ skonstatował, że po pierwsze, twierdzenie wnioskodawczyni o tym, że dowiedziała się o fakcie istnienia decyzji dnia 14 sierpnia 2015 r., którą to informację miała przekazać jej matka za pośrednictwem męża, nie jest wiarygodne, a po drugie, okoliczności sprawy wskazują, że wnosząca o decyzji wiedziała już wcześniej, a to z uwagi na fakt, że jej mąż, z którym wspólnie zamieszkuje i z którym o planowanej inwestycji rozmawiała, brał w tym postępowaniu czynny udział, co musiało wiązać się zapoznawaniem się przez niego z treścią wydawanych w sprawie rozstrzygnięć, w szczególności ze skarżoną przez niego decyzją kończącą postępowanie. Zgodnie z tymi ustaleniami, źródłem informacji wnioskodawczyni o wydanej decyzji był jej mąż, który o decyzji wiedział już w 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. oceniło, że z wyjaśnień strony przedłożonych w piśmie z dnia 29 września 2015 r. może wynikać co najwyżej, że w dniu 14 sierpnia 2015 r. uświadomiła sobie ona, że przysługiwał jej w przedmiotowym postępowaniu status strony, a nie, że dowiedziała się ona o decyzji kończącej postępowanie. Z tych przyczyn organ orzekł o odmowie wznowienia postępowania.
Pismem z dnia 26 października 2015 r. K.k. złożyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Stwierdziła w jego uzasadnieniu, że stanowczo nie zgadza się z argumentacją Kolegium, która zawiera zarówno stwierdzenia nieprawdziwe, jak i braki logiczne. K.K. wyjaśniła, że jej mąż M.K. jest zameldowany pod adresem [....] dopiero od 13 maja 2015 r., a więc znacznie później od rozpoczęcia procedowania przedmiotowej sprawy. Cała korespondencja do M.K. – inaczej niż przyjęło Kolegium – była i w dalszym ciągu jest kierowana na adres [....] w K. , gdzie był on zameldowany do dnia [....] 2015. O korespondencji tej wnioskodawczyni nie mogła zatem widzieć. Osobną kwestią – zdaniem wnioskodawczyni – jest fakt, iż po zmianie adresu zameldowania jej męża, cała korespondencja jest wciąż kierowana na stary adres. Ustosunkowując się do stwierdzenia Kolegium, iż z jej pisma wynika, że wiedziała od męża o planowanej w sąsiedztwie inwestycji i o tym, że w związku z nią toczy się postępowanie administracyjne – wnioskodawczyni podała, że to stwierdzenie jest częściowo nieprawdziwe. Prawdą jest, że wnioskodawczyni wiedziała ogólnie o planowanej inwestycji, natomiast nie jest prawdą, że wiedziała o tym, że w związku z nią toczy się jakieś postępowanie administracyjne, w którym mogłaby wziąć udział. W ocenie wnioskodawczyni, z faktu, że wiedziała ogólnie o planowanej inwestycji, nie wynika przecież automatycznie, że wiedziała również o prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Wnioskodawczyni podkreśliła, że jej mąż nie dzielił się z nią informacjami o toczącym się postępowaniu. Nawiązując do argumentacji Kolegium, że matka wnioskodawczyni nie mogła być osobą, która zawiadomiła ją o fakcie wydania decyzji kończącej postępowanie z dnia 29 kwietnia 2013 r. – K.K. przyznała Kolegium rację, ale zarazem zaznaczyła, że w żadnym miejscu swojego wniosku oraz pisma uzupełniającego nie napisała, że to jej matka była źródłem odnośnych informacji. Źródłem tych informacji był mąż wnioskodawczyni, co zostało opisane w piśmie z dnia 29 września 2015 r. Rola matki wnioskodawczyni w tej sprawie polegała jedynie na uświadomieniu jej mężowi, że urzędowa korespondencja do wnioskodawczyni była wysyłana za zły adres. Informacje wnioskodawczyni uzyskała od męża, ale dopiero w dniu 14 sierpnia 2015 r. Wnioskodawczyni skonkludowała, że argumentacja Kolegium prowadząca do odrzucenia jej wniosku jest oparta na fałszywych danych oraz błędnych wnioskach, domniemaniach oraz dowolności interpretacyjnej i nie jest poparta spójnym i logicznym tokiem rozumowania. Wobec powyższego wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Działając na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia 25 lutego 2016 r., znak [....] , uchyliło zaskarżone postanowienie z dnia 8 października 2015 r. i wznowiło postępowanie zakończone decyzją ostateczną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 26 maja 2014 r., sygn. akt [....] , utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 3 kwietnia 2014 r., nr [....] , o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji pn. "Budowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami w części parteru oraz z miejscami postojowymi naziemnymi, garażem podziemnym oraz dojazdem i infrastrukturą techniczną na działkach nr [....] , [....] obr. [....] oraz dodatkowo z infrastrukturą techniczną, dojściami, miejscami postojowymi naziemnymi i budową zjazdu na części działek nr nr [....] [....] [....] obr. jw. przy ul. [....] w K".
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. przyznało, że ustalenia, na których oparta została odmowa wznowienia postępowania, są w znaczącej części błędne. Ponowna analiza akt niniejszej sprawy wykazała, że istotnie, korespondencja urzędowa dotycząca postępowania zakończonego decyzją Kolegium z dnia 26 maja 2014 sygn. akt SKO.ZP/415/413/2014, utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 3 kwietnia 2014 r. nr [....] kierowana była do męża skarżącej na adres ul. [....] , nie zaś na adres ul. [....] , gdzie obydwoje mieszkają (oraz są zameldowani, skarżąca od 2003 r, mąż skarżącej od 13 maja 2015 r.). W świetle tego – zdaniem organu – należy uznać, że wnioskodawczyni mogła nie widzieć korespondencji urzędowej adresowanej do męża. Nie jest natomiast możliwe wykazanie w sposób niewątpliwy, czy mąż skarżącej informował ją na bieżąco o poszczególnych etapach postępowania, jak Kolegium pierwotnie twierdziło, czy też nie - przy czym obstaje wnioskodawczyni. Bezspornym jest z kolei, że skarżąca w postępowaniu została pominięta jako strona, gdyż korespondencja urzędowa adresowana do niej, przesyłana była na adres ul. [....] , nie będący już od 2003 r. jej adresem zamieszkania (oraz zameldowania). W toku całego postępowania (poza dwoma przypadkami, kiedy przesyłki urzędowe odebrała matka skarżącej) korespondencja ta nie była przez skarżącą podejmowana, co powinno dla organów orzekających w sprawie (w tym Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. ) stanowić sygnał dla sprawdzenia, czy adres ul. [....] jest w dalszym ciągu adresem zamieszkania strony. Tak się jednak nie stało. Zgodnie z zasadą uwzględniania słusznego interesu strony organ uznał przedstawioną przez wnioskodawczynię wersję za zgodną z prawdą oraz przyjął podaną przez nią datę 14 sierpnia 2015 r. za dzień, w którym dowiedziała się ona o decyzji. Oznacza to zachowanie przez nią terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania, a co za tym idzie – jego wznowienie.
Pismem z dnia 17 marca 2016 r. [....] Sp. z o.o. Sp.k. w K. złożyła skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Skarżąca zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów prawa administracyjnego materialnego i procesowego tj.: 1) art. 149 § 1 w zw. z art. 148 § 1 i 2 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez wznowienie postępowania pomimo braku zachowania przez wnioskodawczynię miesięcznego terminu zastrzeżonego do złożenia wniosku o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 ww. ustawy; 2) art. 8 w związku z art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej; 3) art. 7 i 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego poprzez niewyczerpujące zebranie oraz zbadanie materiału dowodowego w sprawie; 4) art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez zbyt skrótowe i niejasne sformułowanie uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło na wstępie o oddalenie skargi, a w dalszej części – o odrzucenie skargi. Organ podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, jak również przedstawił pogląd, że skarga na przedmiotowe postanowienie jest niedopuszczalna.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z 10 sierpnia 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 532/16, odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.). W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Sąd podkreślił, że zaskarżone postanowienie nie mieści się w kategorii postanowień wskazanych w art. 3 § 2 pkt 2 i 3 p.p.s.a. Stanowi jedynie podstawę do przeprowadzanie przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia o istocie sprawy. Nie stanowi również postanowienia, na które służy zażalenie, więc może zostać zaskarżone w odwołaniu od decyzji (art. 142 K.p.a.). Zażalenie przysługuje jedynie na postanowienie o odmowie wznowienia postępowania.
Na skutek skargi kasacyjnej [....] Sp. z o.o. Sp.k. w K. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 15 grudnia 2016 r., sygn. akt II OSK 2764/16, uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 sierpnia 2016 r. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił w szczególności, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Nie budzi wątpliwości, że postanowienie o wznowieniu postępowania administracyjnego nie należy do kategorii postanowień kończących postępowanie, ani do kategorii rozstrzygających sprawę co do istoty. Zażalenie przysługuje wyłącznie na postanowienie o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 i § 4 k.p.a.). Należy jednak wskazać, że na podstawie art. 144 k.p.a. zastosowanie znajduje art. 127 § 3 k.p.a., co oznacza, że postanowienia wydane przez samorządowe kolegium odwoławcze w pierwszej instancji, należące do tej kategorii postanowień, co do których k.p.a. przewiduje możliwość wniesienia zażalenia, są zaskarżalne wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Postanowieniem z dnia 8 października 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. odmówiło wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją z dnia 26 maja 2014 r., następnie na skutek ponownego rozpatrzenia sprawy postanowieniem z 25 lutego 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchyliło własne postanowienie i wznowiło postępowanie administracyjne. Wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia nastąpiło na skutek rozpoznania przysługującego środka zaskarżenia od postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Na postanowienie wydane w takim trybie przysługuje skarga do sądu administracyjnego, jest ono bowiem postanowieniem wydanym w II instancji wskutek uwzględnienia środka zaskarżenia od postanowienia, na które - ze względu na jego przedmiot - przysługiwało zażalenie (w rozpoznawanej sprawie - wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy). Spełnia zatem kryteria z art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Jest oczywiste przy tym, że kryterium dopuszczalności zażalenia może dotyczyć tylko postanowienia organu I instancji. W konsekwencji w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi niedopuszczalność skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność aktu z przepisami prawa. Zgodnie z art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W niniejszej sprawie wykładnia prawa dokonana przez Naczelny Sąd Administracyjny przesądza o tym, że skarga na przedmiotowe postanowienie jest dopuszczalna.
Kontrolując zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, należało uznać, że odpowiada ono prawu i nie ma podstaw do pozbawienia go mocy wiążącej. Zarzuty skargi okazały się niezasadne.
Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej "k.p.a.") wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia. Stanowi ono konsekwencję stwierdzenia przesłanek formalnych uruchomienia tego trybu nadzwyczajnego; nie jest poprzedzone badaniem przyczyn, od których zależy wzruszenie decyzji ostatecznej oraz możliwość ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, zatem o ich istnieniu jeszcze nie przesądza. W świetle § 2 art. 149 nie ulega wątpliwości, że "postępowanie co do przyczyn wznowienia oraz co do istoty sprawy" ma miejsce później (por. wyrok NSA z 30 września 1999 r., IV SA 2564/98, LEX nr 47856). Rozstrzygnięcie o wznowieniu postępowania przybiera formę postanowienia zarówno wtedy, gdy zostało zainicjowane żądaniem strony, jak i wtedy, gdy organ działa z urzędu. Rozstrzygnięcie o odmowie wznowienia postępowania również przybiera formę postanowienia (art. 149 § 3 k.p.a.). Podstawy do jego wydania zachodzą wtedy, gdy organ ma do czynienia z żądaniem, o którym mowa w art. 147, i zarazem stwierdza, że brakuje choćby jednej z przesłanek formalnych warunkujących uruchomienie trybu wznowienia postępowania.
Przesłanki formalne warunkujące uruchomienie trybu wznowienia postępowania kształtują się różnie w zależności od tego, czy ma ono nastąpić z urzędu, czy też na żądanie strony. W obu przypadkach należy do nich zakończenie sprawy decyzją ostateczną (art. 145 § 1 ab initio k.p.a.) oraz brak przepisu szczególnego wyłączającego dopuszczalność wznowienia postępowania (por. E. Klat-Górska, L. Klat-Wertelecka, Odmowa wznowienia postępowania administracyjnego, Samorząd Terytorialny 2006, nr 7-8, s. 117 i n.). W przypadku gdy wznowienie postępowania ma nastąpić na żądanie strony podczas badania jego dopuszczalności dodatkowo trzeba brać pod uwagę: legitymację składającego podanie, zachowanie terminu do złożenia podania oraz wskazanie w podaniu okoliczności odpowiadającej przyczynie wznowienia postępowania (por. wyrok NSA z 12 lipca 2011 r., II OSK 2598/10, LEX nr 1083642).
W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że postępowanie prowadzone w trybie zwyczajnym zakończyło się decyzją ostateczną – taki status ma bowiem decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 26 maja 2014 r., znak [....] ; nie ma też przepisu szczególnego, który w odnośnej sprawie wyłączałby dopuszczalność wznowienia postępowania. Podanie o wznowienie postępowania zostało złożone przez K.K. , której interes prawny w sprawie (a w konsekwencji legitymacja procesowa) jest bezsporny. Wnioskodawczyni w podaniu wskazała okoliczność odpowiadającą przyczynie wznowienia postępowania, a mianowicie okoliczność, że bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) – zaś badanie, czy ta okoliczność rzeczywiście zachodzi, należy już do materii postępowania wznowionego.
O ile powyższe ustalenia jawią się jako w gruncie rzeczy bezsporne, o tyle zachowanie przez wnioskodawczynię terminu do złożenia podania jest odmiennie oceniane przez organ i przez stronę skarżącą. Zgodnie z art. 148 § 2 k.p.a. wynoszący jeden miesiąc termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. K.K. wyjaśniła, że o decyzji dowiedziała się w dniu 14 sierpnia 2015 r., a organ uznał to wyjaśnienie za zgodne z prawdą. W konsekwencji podanie złożone w dniu 20 sierpnia 2015 r. zostało zakwalifikowane jako złożone w terminie. W ocenie Sądu ustalenia organu co do złożenia podania w terminie, w tym ustalenia co do daty dowiedzenia się przez wnioskodawczynię o decyzji, są prawidłowe.
W orzecznictwie panuje w zasadzie jednolity pogląd co do tego, że art. 148 § 2 k.p.a. nie wymaga dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. dopełnienia wymogu doręczenia decyzji, której dotyczy żądanie wznowienia. Bieg tego terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie od źródła, z którego pochodzi informacja (wyrok NSA z 18 lipca 2012 r., I OSK 1025/11, LEX nr 1405616; por. też wyrok WSA w Warszawie z 25 lipca 2012 r., I SA/Wa 2344/11, LEX nr 1225612). Wskazówki co do tego, jakie warunki muszą być spełnione, by można mówić o dowiedzeniu się o decyzji na gruncie art. 148 § 2 k.p.a. sformułował też WSA w Rzeszowie w wyroku z 5 grudnia 2012 r. (II SA/Rz 768/12, LEX nr 1235546): "Za dowiedzenie się o decyzji nie można uznać powzięcia wiadomości wyłącznie o dacie jej wydania, numerze i sprawie, której dotyczy. Informacje te nie mówią bowiem wszystkiego o tym, co stanowi o jej najważniejszym elemencie – o rozstrzygnięciu. Dowiedzenie się o rozstrzygnięciu oznacza pozyskanie wiadomości o tym, jakiej sprawy dotyczyła decyzja, czy była to decyzja pozytywna bądź negatywna, czy też w inny sposób kończąca postępowanie. Wreszcie rozstrzygnięcie, jego treść, pozwala na subiektywną ocenę zasadności wniesienia podania o wznowienie postępowania decyzją tą zakończonego".
W niniejszej sprawie korespondencja przeznaczona dla K.K. była od początku postępowania kierowana na nieaktualny adres i nie ma podstaw do twierdzenia, że była jej doręczana. Korespondencja ta nie była zatem dla wnioskodawczyni źródłem informacji o czynnościach procesowych tudzież o zapadłych w sprawie decyzjach. Z kolei korespondencja przeznaczona dla męża wnioskodawczyni była kierowana na jego poprzedni adres, a nie na adres, pod którym razem z wnioskodawczynią zamieszkiwał. W tej sytuacji na możliwość wcześniejszego dowiedzenia się przez wnioskodawczynię o decyzji wskazuje jedynie przypuszczenie, że mąż na bieżąco udzielał jej informacji w tym zakresie. To przypuszczenie, w ocenie Sądu, nie może stanowić podstawy do zakwestionowania twierdzeń wnioskodawczyni – tym bardziej, że w świetle art. 148 § 2 k.p.a. nie liczą się ogólne informacje o toczącym się postępowaniu administracyjnym tudzież nawet informacje o bliżej nieokreślonych rozstrzygnięciach. Zatem przyjęte za podstawę zaskarżonego postanowienia ustalenie organu, że K.K. o decyzji dowiedziała się w dniu 14 sierpnia 2015 r. zostało poczynione prawidłowo i nie doszło w tym zakresie do naruszenia art. 80 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Z tego też względu Sąd uznał za niezasadne sformułowane w skardze zarzuty dotyczące naruszenia 7 i 77 k.p.a. W ocenie Sądu nie doszło też do naruszenia art. 149 § 1 w zw. z art. 148 § 1 i 2 k.p.a. (w obliczu prawidłowych ustaleń faktycznych przepisy te zostały prawidłowo zastosowane) ani zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej (art. 8 k.p.a.). Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia odpowiada wymogom z art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a.
Sąd miał także na uwadze, że dopuszczalność wznowienia postępowania w konkretnej sprawie administracyjnej może doznać ograniczeń w związku z powagą rzeczy osądzonej prawomocnego wyroku sądu administracyjnego, którym oddalono skargę na wydaną w tej sprawie decyzję ostateczną. Wyrok taki czyni wznowienie postępowania niedopuszczalnym, ale tylko wtedy, gdyby miało ono nastąpić z przyczyn, które istniały i były znane Sądowi w czasie rozpoznawania skargi. Gdy w grę wchodzą inne przyczyny, możliwość wznowienia postępowania pozostaje aktualna. W niniejszej sprawie wniosek o wznowienie postępowania opierał się nie tyle na zarzucie wadliwego ustalenia kręgu stron postępowania, ile na twierdzeniu, że prawidłowo zidentyfikowana strona postępowania nie brała w nim udziału – bez własnej winy, a ściśle biorąc z powodu kierowania przeznaczonej do niej korespondencji na nieaktualny adres. Okoliczność ta jest nowa w tym sensie, że wyszła na jaw w dniu złożenia przez K.K. podania o wznowienie postępowania, a więc po wydaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyroku z dnia 17 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 970/14. Wyrok ten nie stanowi zatem przeszkody do wznowienia postępowania; odrębną kwestią, której w tym miejscu niepodobna rozstrzygać, jest znaczenie tego wyroku w postępowaniu wznowionym.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło