II OZ 893/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 13 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. D. na postanowienie zawarte w punkcie III wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 czerwca 2017 r., sygn. akt VII SAB/Wa 6/17 w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania w sprawie ze skargi A. D. na bezczynność Burmistrza Miasta [...] w przedmiocie wybudowania zjazdu postanawia: 1. uchylić postanowienie zawarte w punkcie III wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 czerwca 2017 r., sygn. akt VII SAB/Wa 6/17; 2. zasądzić od Burmistrza Miasta [...] na rzecz A. D. kwotę 834 (osiemset trzydzieści cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem zawartym w punkcie III wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 czerwca 2017 r., sygn. akt VII SAB/Wa 6/17 Sąd ten zasądził od Burmistrza Miasta [...] na rzecz A. D. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że o kosztach postępowania orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), uwzględniając treść wniosku skarżącego oraz fakt, że jego pełnomocnik ustanowiony był jedynie do działania w postępowaniu przed NSA. Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie, zarzucając mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie podczas rozstrzygania o kosztach postępowania, kosztów postępowania należnych skarżącemu w związku z postępowaniem przed NSA w sprawie II OSK 2855/16, w którym wniesiona przez A. D. skarga kasacyjna doprowadziła do uchylenia zaskarżonego postanowienia o odrzuceniu skargi, a więc WSA w Warszawie w wyroku z dnia 5 czerwca 2017 r. powinien zasądzić od organu na rzecz skarżącego koszty postępowania kasacyjnego, na które składa się wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 360 zł. Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie od Burmistrza Miasta [...] na rzecz skarżącego kwoty 560 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego oraz zasądzenie od Burmistrza Miasta [...] na rzecz skarżącego kosztów niniejszego postępowania zażaleniowego według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa prawnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zawiera usprawiedliwione podstawy. Stosownie do art. 200 p.p.s.a., w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Zgodnie zaś z art. 205 § 2 p.p.s.a., do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Należy zauważyć, że postanowieniem z dnia 12 października 2016 r., sygn. akt VII SAB/Wa 56/16 WSA w Warszawie odrzucił skargę A. D. na bezczynność Burmistrza Miasta [...] w przedmiocie wybudowania zjazdu. Od powyższego postanowienia A. D., reprezentowany przez adwokata, złożył skargę kasacyjną, w której zawarł wniosek o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych. NSA postanowieniem z dnia 10 stycznia 2017 r., sygn. akt II OSK 2855/16 uwzględnił skargę kasacyjną i uchylił ww. postanowienie o odrzuceniu skargi. Zaskarżonym postanowieniem zawartym w punkcie III wyroku z dnia 5 czerwca 2017 r., sygn. akt VII SAB/Wa 6/17 Sąd I instancji zasądził na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, a więc jedynie zwrot wpisu od wniesionej skargi, pomijając koszty postępowania kasacyjnego związanego z wydanym postanowieniem o odrzuceniu skargi. Tymczasem wskazane koszty postępowania kasacyjnego, w sytuacji uwzględnienia skargi przez Sąd I instancji niewątpliwie stanowiły koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw. Wskazać należy, że w uchwale z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07 NSA stwierdził, że art. 203 i art. 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie. W uchwale tej NSA podkreślił, że przyjęte w ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozwiązanie nie niweczy prawa strony skarżącej do otrzymania zwrotu kosztów postępowania. NSA wyjaśnił, że jeżeli w następstwie uwzględnienia skargi kasacyjnej na postanowienie kończące postępowanie przed sądem administracyjnym pierwszej instancji, sąd pierwszej instancji, po ponownym rozpoznaniu sprawy, uwzględni skargę, to nie ma przeszkód, aby na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądzić na rzecz skarżącego wszystkie koszty postępowania, w tym koszty postępowania kasacyjnego związane ze skargą kasacyjną od postanowienia o odrzuceniu skargi, ponieważ podlegają one zaliczeniu do poniesionych przez skarżącego kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw (zob. także R. Hauser, M. Wierzbowski (red.): Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. C.H. BECK, Warszawa 2015, s. 754 i 762). Wobec powyższego wskazać należy, że w okolicznościach niniejszej sprawy, w związku z art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., oprócz kwoty 100 złotych, stanowiącej wpis od skargi, zwrotowi podlegały koszty postępowania kasacyjnego związane z zaskarżeniem postanowienia Sądu I instancji o odrzuceniu skargi, których Sąd I instancji nie uwzględnił w zaskarżonym postanowieniu o zwrocie kosztów. Na koszty te składa się wpis sądowy od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł, koszty sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej w wysokości 360 zł (§ 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie - Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm., dalej "rozporządzenie") oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł. Z tych względów Sąd powinien był zasądzić od Burmistrza Miasta [...] na rzecz skarżącego A. D. kwotę 577 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Do kwoty tej należy dodać koszty niniejszego postępowania zażaleniowego, na które składają się koszty zastępstwa procesowego w kwocie 240 zł (§ 14 ust. 1 pkt 2 lit. d rozporządzenia) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł. Należy ponadto zauważyć, że skarżący prawidłowo uiścił również wpis od zażalenia w wysokości 100 zł, bowiem zażalenie to zostało wniesione w trybie art. 194 § 1 pkt 9 p.p.s.a., a więc na postanowienie w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania, zawarte w wyroku z dnia 5 czerwca 2017 r., sygn. akt VII SAB/Wa 6/17, a nie w trybie art. 227 § 1 p.p.s.a., czyli na zarządzenie bądź postanowienie wydawane w przedmiocie kosztów sądowych, co do którego odnosi się zwolnienie od pobierania opłat sądowych - art. 227 § 2 p.p.s.a. Wskazać należy, że kategoria kosztów postępowania dotyczy ponoszenia kosztów związanych z udziałem strony w sprawie (art. 199 p.p.s.a., art. 200 p.p.s.a.). Natomiast koszty sądowe obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków (art. 211 p.p.s.a.). W ramach instytucji zwrotu kosztów postępowania między stronami, strona może domagać się zwrotu wszystkich kosztów poniesionych w sprawie, w tym między innymi uiszczonych kosztów sądowych. Zwolnienie od pobierania opłat sądowych, o którym mowa w art. 227 § 2 p.p.s.a. dotyczy jedynie zażaleń od postanowień (zarządzeń) wydanych w przedmiocie kosztów sądowych. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, że zwolnienie to odnosi się także do zażaleń na postanowienia w przedmiocie zwrotu poniesionych przez stronę kosztów postępowania, a takie zostało w niniejszej sprawie przez stronę zaskarżone (zob. postanowienia NSA: z dnia 17 sierpnia 2017 r., sygn. akt I OZ 1202/17, z dnia 10 lipca 2008 r., sygn. akt II FZ 284/08, orzeczenia.nsa.gov.pl; R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), op. cit., s. 860). W niniejszej sprawie, zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału VII WSA w Warszawie z dnia 25 lipca 2017 r. nakazano zwrócić skarżącemu kwotę 100 zł uiszczoną tytułem wpisu od zażalenia, błędnie uznając, że zażalenie skarżącego nie podlegało opłacie sądowej. W tej sytuacji, NSA rozstrzygając o kosztach postępowania sądowego nie orzekł o zwrocie ww. kwoty. Mając powyższe na uwadze, należało uchylić postanowienie zawarte w punkcie III wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 czerwca 2017 r., sygn. akt VII SAB/Wa 6/17 i zasądzić od Burmistrza Miasta [...] na rzecz A. D. kwotę 834 złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, na podstawie art. 188 w związku z art. 197 § 2 oraz art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.