II OZ 988/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 26 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia C. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Gl 223/17 oddalające wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi C. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy terenu postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 5 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Gl 223/17 oddalił wniosek C. J. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi C. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy terenu. Sąd wskazał, że uzasadniając wniosek strona podała, że wykonanie decyzji może doprowadzić do trudnych do odwrócenia skutków oraz znacznej szkody, gdyż inwestor będzie mógł kontynuować zamierzoną inwestycję przez realizację kolejnych kroków faktycznych i prawnych. Sąd powołał art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej p.p.s.a. i wskazał, że wstrzymanie aktu lub czynności dotyczy jedynie tych z nich, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do wykonania, pod pojęciem którego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Do aktów takich nie będą zatem należeć te, które dla sprowadzenia stanu prawnego lub faktycznego w nich określonego nie wymagają czynności podmiotów uprawnionych. Pojęcie wykonania aktu administracyjnego w rzeczywistości dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego nałożone zostają na niego obowiązki (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 26 lipca 2005 r., sygn. akt II SA/Gd 396/05, LEX nr 220325). Powołując orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (vide: postanowienia z dnia 29 maja 2013 r., sygn. akt II OZ 412/13 oraz z dnia 28 maja 2013 r., sygn. akt II OZ 399/13, www.orzeczenia.nsa.gov.pl), Sąd uznał, że decyzja ustalająca warunki zabudowy nie mieści się w katalogu decyzji nadających się do wykonania. Decyzja w tym przedmiocie stwierdza jedynie istnienie pewnego stanu faktycznego i prawnego. W myśl art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 778 ze zm.) decyzja o warunkach zabudowy nie rodzi praw do terenu oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich. Stanowi ona dla potencjalnego inwestora szczegółową informację o możliwym sposobie zagospodarowania nieruchomości i jest jedną z przesłanek uzyskania, w odrębnym postępowaniu, pozwolenia na budowę. Jednakże okoliczność, że decyzja ta jest elementem procesu budowlanego pozostaje bez znaczenia dla faktu, że samodzielnie nie uprawnia ona do podjęcia jakichkolwiek robót budowlanych. Ewentualne niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków lub znacznej szkody, można rozpatrywać dopiero na dalszym etapie procesu inwestycyjnego, po uzyskaniu przez stronę decyzji o pozwoleniu na budowę. Postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę jest natomiast odrębnym postępowaniem administracyjnym, w którym stronom przysługują odrębne środki prawne, w tym prawo wniesienia odwołania, skargi do sądu administracyjnego, a także wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji udzielającej pozwolenia na budowę. Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie, zaskarżając postanowienie w całości, zarzucając naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że decyzja o warunkach zabudowy nie nadaje się do wykonania, a w konsekwencji nieuzasadnione stwierdzenie, że jej realizacja nie pociągnie za sobą niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ewentualnie jego uchylenie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, a także o rozpoznanie zażalenia na posiedzeniu jawnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. Wniosek taki jest jednym ze środków procesowych dla obrony interesów wnoszącego skargę. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem (por. postanowienia NSA: z dnia 14 grudnia 2009 r., sygn. akt II OSK 1898/09, z dnia 29 lutego 2012 r., sygn. akt II OZ 116/12, z dnia 29 grudnia 2015 r., sygn. akt II OZ 1322/15, z dnia 17 maja 2016 r., sygn. akt II OZ 484/16, z dnia 1 czerwca 2016 r., sygn. akt II OSK 1200/16, orzeczenia.nsa.gov.pl), przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania. Przez wykonanie aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie przymusu państwowego (egzekucji administracyjnej) do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Wstrzymanie wykonania dotyczy więc sytuacji, gdy zaskarżony akt wywołuje skutki materialnoprawne. Skutków takich nie wywołuje decyzja o warunkach zabudowy, gdyż nie podlega wykonaniu w postępowaniu egzekucyjnym. Wydanie zaskarżonej decyzji nie wiąże się dla stron z obowiązkiem działania, zaniechania, czy też nakazem znoszenia zachowania innych podmiotów. Decyzja ta jako pierwszy etap procesu inwestycyjnego daje inwestorowi prawo do wystąpienia do organu architektoniczno - budowlanego o pozwolenie na budowę. Nie stanowi jednak ona aktu, który dawałby podstawę do rozpoczęcia robót budowlanych i realizacji planowanej inwestycji. Tym samym nie można stwierdzić na tym etapie postępowania zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W konsekwencji uznać należy, że zasadnie Sąd I instancji stwierdził, że w stosunku do decyzji w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy nie może mieć zastosowania instytucja wstrzymania wykonania aktu uregulowana w art. 61 § 3 p.p.s.a. Odnosząc się zaś do wniosku o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu jawnym, wyjaśnić należy, że stosownie do art. 197 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje zażalenia na posiedzeniu niejawnym. Skierowanie sprawy na posiedzenie jawne i wyznaczenie rozprawy w sytuacji, gdy sprawa co do zasady podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym (art. 90 § 2 p.p.s.a.) jest jedynie uprawnieniem sądu. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie ma potrzeby rozpoznania zażalenia na rozprawie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił zażalenie oddalić.