I FSK 1702/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-08-20
Skład orzekający: Adam Bącal, Roman Wiatrowski, Maja Chodacka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ustalenia faktyczne i prawne zawarte w ostatecznej decyzji określającej dług celny mogą być kwestionowane w postępowaniu podatkowym dotyczącym podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów?Ratio decidendi
Ustalenia faktyczne i prawne zawarte w ostatecznej decyzji określającej dług celny, które dotyczą elementów niezbędnych do ustalenia podstawy opodatkowania (takich jak wartość celna, klasyfikacja taryfowa, cło), nie mogą być weryfikowane w postępowaniu podatkowym dotyczącym podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów, jeśli decyzja celna nie została wyeliminowana z obrotu prawnego. Postępowanie podatkowe w takim przypadku dotyczy wyłącznie kontroli sądowoadministracyjnej decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki S. sp. z o.o. od wyroku WSA w Gdańsku, który oddalił jej skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w G. określającą podatek od towarów i usług z tytułu importu towarów. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, kwestionując możliwość oparcia się przez organy na danych z decyzji celnej bez ponownego ustalania podstawy opodatkowania. Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrywał kwestię, czy ustalenia z postępowania celnego mogą być kwestionowane w postępowaniu podatkowym.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną i zasądził od S. sp. z o.o. w W. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku kwotę 5400 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Adam Bącal, Sędzia NSA Roman Wiatrowski, Sędzia WSA del. Maja Chodacka, (sprawozdawca), Protokolant Marek Kleszczyński, po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2020 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej S. sp. z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 czerwca 2017 r. sygn. akt I SA/Gd 223/17 w sprawie ze skargi S. sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia 5 grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od S. sp. z o.o. w W. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku kwotę 5400 (słownie: pięć tysięcy czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
1. Wyrok Sądu pierwszej instancji.
1.1. Zaskarżonym wyrokiem z 13 czerwca 2017 r., I SA/Gd 223/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę S. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia 5 grudnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów. Wymieniony wyrok oraz pozostałe orzeczenia sądów administracyjnych przywołane w niniejszym uzasadnieniu publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego: orzeczenia.nsa.gov.pl.
1.2. Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu wyroku stwierdził, że Naczelnik Urzędu Celnego, występujący jako organ podatkowy, postąpił prawidłowo określając Skarżącej wysokość podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów w oparciu o ustaloną wcześniej w ostatecznej decyzji wartość długu celnego. Sąd pierwszej instancji stwierdził też, że organy obu instancji wydając decyzje w sprawie podatkowej związane były ustaleniami faktycznymi i prawnymi, zawartymi w ostatecznej decyzji w sprawie długu celnego, a dotyczącymi elementów niezbędnych do ustalenia podstawy opodatkowania (kwotą długu celnego, w tym ostatecznego cła podlegającego retrospektywnemu zaksięgowaniu) i mających wpływ na określenie prawidłowej kwoty zobowiązania w podatku od towarów i usług. Nie dopatrzono się również naruszenia przepisów prawnych w zakresie określenia przez organy celne wysokości podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów. Zwiększenie kwoty wynikającej z długu celnego dokonane przez Naczelnika UC w stosunku do towaru będącego przedmiotem importu, wskutek weryfikacji zgłoszenia celnego, spowodowało zwiększenie podstawy opodatkowania, określonej zgodnie z art. 29 ust. 13 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011r., nr 177, poz. 1054 ze zm., dalej: "ustawa o podatku od towarów i usług"), a w konsekwencji również zwiększenie kwoty należnego podatku od towarów i usług, co w ocenie Sądu zostało w sposób prawidłowy uzasadnione przez organy celne.
Nie stwierdzając zatem, by zaskarżona decyzja naruszała prawo materialne, bądź przepisy postępowania, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r., poz. 718, ze zm., dalej: "ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi") oddalił skargę.
2. Skarga kasacyjna.
2.1. W skardze kasacyjnej od ww. wyroku pełnomocnik skarżącej spółki zarzucił:
1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.: art. 3 § 2 pkt 1 w związku z art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organy prawa procesowego tj. art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015r., poz. 613 ze zm., dalej: "Ordynacja podatkowa") w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy Prawo celne, poprzez brak zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w celu ustalenia podstawy opodatkowania i oparciu się w całości na danych określonych decyzją Naczelnika Urzędu Celnego w G. z dnia 28.03.2014r. nr [...],
2. naruszenie prawa materialnego tj.: art. 33 ust. 2 w związku z art. 29 ust. 13 ustawy o podatku od towarów i usług w brzmieniu obowiązującym w 2011r., poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że określenie zobowiązania w podatku VAT w imporcie towarów w drodze decyzji wydanej na podstawie art. 207 Ordynacji podatkowej, może nastąpić bez prawidłowego ustalenia podstawy opodatkowania.
2.2. Autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie spraw do ponownego rozpoznania przez Sąd oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Wniesiono o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Ponadto wniesiono o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego do czasu rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny sporu dotyczącego wniosku skarżącego o umorzenie należności celnych objętych decyzją wymiarową.
3. Odpowiedź na skargę kasacyjną.
3.1. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie w całości, zasądzenie na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
4.1. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 183 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (zob. uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 40).
Skarga kasacyjna została zatem zbadana według reguły związania zarzutami w niej zawartymi (art. 183 § 1 ab initio ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W tym zakresie okazała się niezasadna i dlatego podlegała oddaleniu.
4.2. Podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty w całości zmierzają do podważenia możliwości wykorzystania przy ustalaniu podstawy opodatkowania w podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów, elementów stanu faktycznego ustalonych w postępowaniu celnym zakończonym ostateczną decyzją określającą dług celny. Jak trafnie argumentował Sąd I instancji - przedmiotem postępowania poddanego kontroli tego Sądu, było określenie w prawidłowej wysokości podatku od towarów i usług z tytułu importu. Postępowanie to zostało poprzedzone odrębnym postępowaniem w przedmiocie weryfikacji zgłoszenia celnego, zakończonym decyzją ostateczną z 29 sierpnia 2014r., nr [...], którą Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 1 kwietnia 2015 r. (III SA/Gd 847/14) uznał za zgodną z prawem. Z oceną tą zgodził się Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z 22 lutego 2017r. (sygn. akt I GSK 1421/15) oddalił skargę kasacyjną skarżącego od powyższego wyroku. W wyroku tym Naczelny Sąd Administracyjny odniósł się obszernie do wszystkich zarzutów dotyczących, zarówno naruszenia przepisów postępowania, jak i prawa materialnego w zakresie wymiaru cła antydumpingowego.
Tym samym ostatecznie zakończony został proces określania wysokości należności celnych. Natomiast niniejsza sprawa dotyczy wyłącznie kontroli sądowoadministracyjnej decyzji określającej skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów. W przypadku, gdy wymiar cła został określony ostateczną decyzją organu celnego i decyzja ta nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego, wynikające z niej ustalenia dotyczące wartości niezbędnych do ustalenia podstawy opodatkowania, takie jak: wartość celna towaru, klasyfikacja taryfowa czy cło, nie mogą być weryfikowane w postępowaniu podatkowym dla potrzeb prawidłowego określenia należnych podatków z tytułu importu towarów. Stanowisko to jest ugruntowane w orzecznictwie (por. wyrok NSA z 18 lipca 2019r., I FSK 1026/19 i przywołane tam orzeczenia). Słusznie więc przyjął Sąd pierwszej instancji, że wykluczona jest więc ponowna weryfikacja zgłoszenia celnego oraz ustalanie na nowo wartości celnej i w konsekwencji należnego cła w ramach postępowania podatkowego dla potrzeb prawidłowego określenia należnego podatku z tytułu importu towarów (por. wyroki NSA: z dnia 6 grudnia 2011 r. sygn. akt I FSK 252/11, LEX nr 1096312 i z dnia 10 listopada 2006 r. sygn. akt I FSK 182/06, LEX nr 262185).
4.3. Naczelny Sąd Administracyjny zaznacza przy tym, że wnoszący skargę nie sformułował odrębnych zarzutów, które mogłyby potwierdzać wadliwość ustalenia podstawy opodatkowania poprzez błędne określenie jej wysokości np. wskutek niezasadnego doliczenia lub pominięcia jakiegoś w elementu. Zatem stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku odnośnie uznania, że Naczelnik Urzędu Celnego w G., występujący jako organ podatkowy, postąpił prawidłowo określając skarżącej wysokość podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów w oparciu o ustaloną wcześniej w ostatecznej decyzji wartość długu celnego - zasługuje na pełną aprobatę.
W konsekwencji powyższego za chybione należało uznać zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia prawa materialnego w zakresie art. 33 ust. 2 w związku z art. 29 ust. 13 ustawy o podatku od towarów i usług w brzmieniu obowiązującym w 2011r.
4.4. Trafnie także Sąd ten ocenił, że nie doszło w sprawie do naruszenia zasad postępowania podatkowego, sposobu gromadzenia i oceny dowodów, gdyż organy te nie prowadziły własnych ustaleń faktycznych co do wartości celnej importowanego towaru. Z tej przyczyny nie mogły zostać uznane za zasadne postawione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy prawo celne poprzez brak zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
4.5. Nie znajdował także uzasadnienia wniosek skarżącej o zawieszenie postępowania sądowego do czasu rozpoznania skargi kasacyjnej w przedmiocie wniosków o umorzenie należności celnych. Są to dwa odrębne postępowania, jedno z nich dotyczy należności celnych ustalonych prawomocną decyzją w zakresie długu celnego, a drugie podatku od towarów i usług z tytułu importu, również zakończone prawomocną decyzją. Wniosek był tym bardzie niezasadny, że wyrokiem z 29 listopada 2018 r., sygn. akt I GSK 1208/16 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną strony skarżącej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 maja 2016r. sygn. akt III SA/Gd 269/16 w sprawie ze skargi na decyzje Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia 23 grudnia 2015 r. nr [...], nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności celnych oraz zwolnienie z obowiązku złożenia zabezpieczenia.
4.6. Reasumując, Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że wbrew temu co zarzuca się w skardze kasacyjnej nie doszło w kontrolowanej sprawie do naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa procesowego i materialnego. Uznając zatem, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy Prawo o
postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w związku z art. 205 § 2 oraz art. 209 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zasądzając kwotę 5.400 zł, jako 100 % stawki minimalnej w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło