VII SA/Wa 164/15

WyrokWSA w Warszawie2015-06-17

Skład orzekający: Justyna Mazur, Joanna Gierak – Podsiadły, Agnieszka Wilczewska - Rzepecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy linia energetyczna SN 15 kV wybudowana w warunkach samowoli budowlanej w 1978 r. nad działką budowlaną, która uniemożliwia jej zabudowę, podlega nakazowi rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r.?
Ratio decidendi
Linia energetyczna SN 15 kV wybudowana w warunkach samowoli budowlanej w 1978 r. nad działką budowlaną, która uniemożliwia jej zabudowę, podlega nakazowi rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. Sąd jest związany oceną prawną i wskazaniami wyrażonymi w poprzednich prawomocnych orzeczeniach dotyczących tej samej sprawy, które przesądziły o prawidłowości stosowania przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. oraz o wystąpieniu przesłanki niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę linii energetycznej SN 15 kV, wybudowanej w warunkach samowoli budowlanej w 1978 r. nad działką należącą do Z. H. Skarżąca spółka P. S.A. kwestionowała zastosowanie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. oraz zasadność nakazu rozbiórki, argumentując m.in. brak podstaw faktycznych do zastosowania art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. i wadliwość opinii stanowiącej podstawę ustaleń organów. Sprawa była wielokrotnie rozpatrywana przez organy administracji i sądy administracyjne.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur, , Sędzia WSA Joanna Gierak – Podsiadły (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka, Protokolant spec. Eliza Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala Przedmiotem skargi wniesionej przez P. Spółkę Akcyjną w L. jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...]. Decyzją tą organ utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta S. z dnia [...] października 2014 r. nr [...], nakazującą P. S.A z siedzibą w L. rozbiórkę linii energetycznej SN 15 kV wybudowanej w warunkach samowoli budowlanej, nad działką oznaczoną nr geod. [...] w S. przy ul. S., stanowiącą własność Z. H.. W uzasadnieniu decyzji organ wojewódzki wskazał, iż sprawa ww. linii energetycznej SN 15 kV wybudowanej w warunkach samowoli budowlanej, przebiegającej nad ww. działką, była już przedmiotem kilku rozstrzygnięć zarówno powiatowego organu nadzoru budowlanego, organu nadzoru budowlanego II instancji, jak i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta S. decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] nakazał P. [...] - [...] Sp. z o.o. Rejon Energetyczny S. wykonanie zmiany linii energetycznej SN 15 kV wybudowanej w warunkach samowoli budowlanej, przebiegającej nad ww. działką, w celu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami, poprzez dokonanie jej przebudowy na terenie ww. działki w terminie do dnia [...] czerwca 2013 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] uchylił decyzję organu powiatowego w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3 lipca 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 139/13, oddalił skargę Z. H. na ww. decyzję organu wojewódzkiego. Następnie organu powiatowy decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] odmówił wydania nakazu rozbiórki omawianej linii energetycznej, a organ wojewódzki decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] utrzymał tą decyzję organu powiatowego w mocy. Po rozpoznaniu skargi Z. H. na ww. decyzję organu wojewódzkiego z dnia [...] sierpnia 2013 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 lutego 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 2262/13, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. I dalej, organ powiatowy decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] nakazał P. [...] - [...] Sp. z o.o. Rejon Energetyczny S. ul. P. rozbiórkę przedmiotowej linii energetycznej. Organ wojewódzki decyzją z dnia [...] września 2014 r. nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez skarżącą na kolejną decyzję organu powiatowego z dnia [...] października 2014 r. nr [...], nakazującą rozbiórkę ww. linii energetycznej, organ wojewódzki stwierdził, iż zaskarżona decyzja organu powiatowego zasługuje na utrzymanie. Organ wskazał, że będąca przedmiotem postępowania linia energetyczna przebiegająca nad działką ozn. nr geod. [...] położoną w S. została wybudowana przez inwestora w warunkach samowoli budowlanej w 1978 r. W związku z powyższym w niniejszej sprawie zastosowanie znajduje ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229, ze zm.), dalej "Prawo budowlane z 1974 r.". Odnosząc się do zarzutów strony skarżącej dotyczących zasadności prowadzenia postępowania w oparciu o przepisy ww. ustawy podał, że niniejsza sprawa była już badana przez tut. organ, jak też podlegała ocenie prawnej WSA w Warszawie, który w wyroku z dnia 19 lipca 2011 r. stwierdził, iż zabudowa działki skarżącego linią eneregetyczną SN-15 kV nastąpiła w warunkach samowoli budowlanej. Organ podał przy tym, iż zgodnie z dyspozycją art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409, ze zm.), dalej "Prawo budowlane", do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy, tj. przed 1 stycznia 1995 r., wyłączone jest stosowanie art. 48 ustawy. Oznacza to, że likwidacja samowoli budowlanej następuje na podstawie przepisów art. 37-42 Prawa budowlanego z 1974 r. W myśl art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r., obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudową albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Organ odwoławczy wskazał, że w świetle powyższego nakaz wykonania w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami może być wydany w stosunku do budowy obiektu wykonanej równocześnie bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz przy braku spełnienia przesłanek określonych w art. 37 pkt 1 i 2 ww. ustawy. Podniósł następnie, że w związku z pierwszą przesłanką, którą należy sprawdzić, dokonano analizy, czy przedmiotowy obiekt budowlany pobudowany został na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym jest przeznaczony pod tego typu zabudowę. Z akt sprawy wynika, że organ pierwszej instancji podjął wszelkie działania zmierzające do bezsprzecznego ustalenia, czy na terenie przedmiotowej inwestycji w latach jej powstania istniał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. W konsekwencji podniesiono, że na terenie na którym znajduje się działka Z. H. obowiązywały prawdopodobnie ustalenia szczegółowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w S. z dnia [...] września 1968 r. nr [...]. Zarządzeniem Naczelnika Miasta S. z dnia [...] października 1974 r. nr [...] ustalono, że zgodnie ze szczegółowym planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą z dnia [...] września 1968 r. nr [...] przeznaczono pod budownictwo jednorodzinne (zagrodowe) teren położony na działkach w obrębie ulic: W., L., O. i [...], określając go jako "teren budowlany". Zgodnie z §4 tego zarządzenia na omawianym terenie w ramach terenowych planów gospodarczych, planowane było wybudowanie m. in. sieci elektrycznej z terminem rozpoczęcia robót od 1976 r. i ich zakończenia do 1978 r. Powyższe świadczy o fakcie, iż przedmiotowy teren przeznaczony był pod tego typu zabudowę. Jak wynika bowiem ze złożonych dokumentów teren nieruchomości stanowi działkę budowlaną pod zabudowę jednorodzinną. Linie energetyczne stanowią zaś urządzenia techniczne mające na celu zaspokojenie podstawowych potrzeb ludności. Z racji swojej funkcji usytuowane są m. in. na terenach przeznaczonych pod zabudowę jednorodzinną, gdyż stanowią uzupełnienie tejże zabudowy. Fakt, iż właściwe organy wydały decyzję zezwalającą na przeprowadzenie remontu przedmiotowej linii świadczy natomiast o tym, iż nie było przeciwwskazań do lokalizacji tego typu inwestycji na omawianym terenie. Organ zaznaczył przy tym, że powyższe zostało wskazane w decyzji [...] WINB z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...], w stosunku do której WSA w Warszawie oddalił skargę oraz w decyzji [...] WINB z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...], w stosunku do której WSA w Warszawie podzielił stanowisko w powyższym zakresie. Organ wojewódzki przytoczył dalej zalecenia wynikające z wyroku WSA w Warszawie z dnia 19 lipca 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 193/11, zapadłego w niniejszej sprawie a wskazujące na brak pełnej analizy w kontekście art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. Przywołał przy tym treść art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zauważył następnie, że art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. wymaga jednoznacznego wykazania, że w konkretnej sytuacji naruszenie prawa wywołuje bądź nie niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia lub niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Wykazanie tych okoliczności w sposób niebudzący wątpliwości można osiągnąć jedynie poprzez dogłębną analizę i ocenę ich skutków. Podał w tym kontekście, że z opinii opracowanej przez mgr inż. J. K. z dnia [...] kwietnia 2011 r., stanowiącej ocenę zgodności usytuowania przebiegającej przez przedmiotową nieruchomość linii energetycznej napowietrznej SN 15 kV z obowiązującymi regulacjami prawnymi i normami technicznymi, wynika jednoznacznie, że omawiana linia uniemożliwia zabudowę powyższej działki. W tym opracowaniu z uwagi na brak obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz decyzji o warunkach zabudowy wykazano na podstawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta S., a także na podstawie przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przy uwzględnieniu przepisów techniczno - budowlanych, możliwość wybudowania na działce skarżącego budynku o szerokości 7 m. Realizacja takiego obiektu nie jest możliwa przy obecnej lokalizacji spornej linii napowietrznej. Organ przytoczył w tym miejscu ocenę sprawy i zalecenia wynikające z wyroków WSA w Warszawie zapadłych w tej sprawie, z dnia 19 lipca 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 193/11 oraz z dnia 14 lutego 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 2262/13. Mając na uwadze ww. wyroki uznał, że PINB Miasta S. w sposób wysarczający i dokładny wyjaśnił kwestię tego, czy przedmiotowa linia energetyczna, wybudowana w warunkach samowoli budowlanej nad działką Z. H. pogarsza w stopniu niedopuszczalnym warunki zdrowotne i użytkowe otoczenia. Stwierdził, że samowolnie wzniesiona linia energetyczna zlokalizowana została w sposób istotnie ograniczający możliwość zabudowy nieruchomości będącej własnością Z. H.. Stąd też podzielił stanowisko organu powiatowego zawarte w zaskarżonej decyzji z dnia [...] paźdizernika 2014 r. W skardze do Sądu na ww. decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2014 r., strona skarżąca – P. S. A. z siedzibą w L. zarzuciła: 1) naruszenie przepisu art. 37 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. w związku z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego poprzez jego zastosowanie, w sytuacji, gdy brak było podstaw faktycznych do orzekania w oparciu o wskazane przepisy, 2) naruszenie przepisu art. 84 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013, poz. 267, ze zm.), dalej "k.p.a.", poprzez uznanie, iż opinia opracowana na zlecenie Z. H. przez J. K. z dnia [...] kwietnia 2011 r. jest opinią w rozumieniu tego przepisu, 3) naruszenie przepisu art. 7 k.p.a. w związku z art. 11 k.p.a., poprzez brak podjęcia wszelkich kroków mających na celu wyjaśnienie stanu faktycznego i brak wyjaśnienia przesłanek ustalenia stanu pierwotnego, w odniesieniu do którego należy badać sposób wykonania inwestycji, a także ustalenie terminu wykonania prac, który jest niemożliwy do dotrzymania oraz zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego powołanego przez organ, w sytuacji gdy w stosunku do opinii prywatnej Z. H. zostały wniesione uzasadnione zastrzeżenia, dyskwalifikujące tą opinię, 4) naruszenie przepisu art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie wyrażające się w niepełnym uzasadnieniu prawnym, braku odniesienia się do złożonych zastrzeżeń wniesionych w stosunku do dokumentu w postaci opinii prywatnej wykonanej przez J. K.. W uzasadnieniu skargi skarżąca stwierdziła, iż mając na uwadze zapadłe wcześniej wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w szczególności w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 193/11, rzeczą organów było zbadanie, czy w wyniku wybudowania linii energetycznej rzeczywiście nastąpiło niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia w odniesieniu do działki o nr ew. [...]. Zdaniem skarżącej w realiach niniejszej sprawy nie zachodziły żadne przyczyny, na podstawie których w sprawie zaistniała negatywna przesłanka z art. 37 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. Materiał dowodowy wskazuje, iż w wyniku uchwalenia w 1968 r. szczegółowego planu zagospodarowania przestrzennego, działka Z. H., nad którą przebiega obecnie linia energetyczna, była do czasu uchwalenia tego planu działką rolniczą. Dopiero na skutek uchwalenia tego planu doszło do podziału nieruchomości na mniejsze działki budowlane, wywłaszczeń pod budowę domów jednorodzinnych oraz wytyczenia ulic. Wynika to z treści zarządzenia Naczelnika Miasta S. z dnia [...] października 1974 r., będącego wykonaniem szczegółowego planu zagospodarowania przestrzennego, które w żaden sposób nie odnosi się do ulicy S.. Zarządzenie to wskazywało, jak podnosi skarżąca, jedynie istniejące w 1974 r. ulice: W., O., L. Skarżąca wskazała też, że szczegółowy plan zagospodarowania przestrzennego nakazywał wybudowanie sieci energetycznej. W związku z powyższym należało zdaniem skarżącej stwierdzić, iż to na podstawie szczegółowego planu zagospodarowania przestrzennego nastąpiło pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia, gdyż plan ten wprowadzał nowy element w przestrzeni w postaci infrastruktury energetycznej. Dlatego zdaniem skarżącej całkowicie niemiarodajną była prywatna opinia J. K. wykonana na zlecenie Z. H.. Skarżąca stwierdziła, że to nie istniejąca linia energetyczna, która zlokalizowana jest w pasie wyłączonym z możliwości zabudowy poprzez ustaloną linię zabudowy, lecz gabaryty działki, której szerokość wynosi 9,8 m nie pozwalają na racjonalną zabudowę nieruchomości Z. H.. Wbrew twierdzeniom eksperta J. K. usytuowanie istniejącego budynku na działce o nr ew. [...] nie może wyznaczać linii zabudowy dla działki o nr ew. [...] z uwagi na to, iż działka ta nie przylega do ul. S.. Linie zabudowy może jedynie wyznaczyć budynek mieszkalny znajdujący się w dalszej części działki o nr ew. [...], który odsunięty jest około 5 m od ul. S.. Powyższe w połączeniu z zastrzeżeniami wyrażonymi w trakcie postępowania administracyjnego wskazuje zdaniem skarżącej na to, iż ww. opinia J. K. nie może być dowodem w sprawie z uwagi na uregulowania wynikające z art. 84 § 1 k.p.a. Nie powinno bowiem (jak podniosła) budzić wątpliwości, że opiniom sporządzonym na zlecenie strony nie można przypisać waloru dowodu z opinii biegłego, nawet jeśli sporządzone zostały przez osoby posiadające wiedzę fachową a wywołanie takiej opinii zalecał Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 lipca 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 193/11. Rzeczą organu w takiej sytuacji, gdy sam nie czuł się na silach ocenić przesłanek z art. 37 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r., było zdaniem skarżącej powołanie opinii niezależnego biegłego. Skarżąca podniosła również, że w niniejszym postępowaniu organy nadzoru budowlanego prowadziły postępowanie uznając, iż linia SN 15 kV wybudowana w 1978 r. przebiegająca między innymi nad działką nr ew. [...], wybudowana została bez pozwolenia na budowę, a jedynie w oparciu o zatwierdzony plan realizacyjny remontu linii średniego napięcia na trasie [...] - [...] Z. N. " [...] " oraz budowy stacji transformatorowej "[...] ", "[...] ", "[...]", "[...] ", "[...] ", "[...] " i "[...] " decyzją Prezydenta Miasta S. z dnia [...] stycznia 1976 r. oraz w oparciu o decyzję tego organu z dnia [...] kwietnia 1976 r. pozwalającą na czasowe zajęcie nieruchomości położonych na trasie tej linii. Natomiast organy nadzoru stwierdziły, iż w dacie ważności tych decyzji inwestor nie uzyskał pozwolenia na budowę. Skarżąca wskazała, że ustalenia powyższe nie wynikały z postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie, lecz z ustaleń z innej sprawy, a mianowicie ze sprawy zakończonej wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 125/06, oddalającym skargę kasacyjną Z. H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 października 2005 r. sygn. akt VII SA/Wa 170/05. W wyroku tym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż skarga kasacyjna Z. H. nie zasługuje na uwzględnienie z uwagi na istnienie w obrocie prawnym ostatecznych decyzji zezwalających na budowę linii energetycznych niskiego napięcia. Dodatkowo zaś Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż brak jest na tym etapie postępowania decyzji pozwalających na remont linii średniego napięcia przebiegającej nad działką o nr ew. [...], która jest własnością skarżącego w tej konkretnej sprawie. Wobec powyższego skarżąca podniosła, iż ww. konstatacja Naczelnego Sądu Administracyjnego stała się podstawą do wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie I dalej, skarżąca podniosła, że organy nadzoru budowlanego w swoich ustaleniach oparły się jedynie na przypuszczeniach polegających na przyjęciu, iż w 1968 r. został uchwalony przez Miejską Radę Narodową w S. szczegółowy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego zatwierdzony uchwalą Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w S. z dnia [...] września 1968 r. nr [...], w wyniku którego zarządzeniem z dnia [...] października 1974 r. nr [...] Naczelnik Miasta S. przeznaczył pod budownictwo jednorodzinne i zagrodowe tereny w granicach administracyjnych Miasta S., położone między innymi w obrębie działki nr ew. [...] stanowiącej własność Z. H.. Organy zaniechały przy tym poszukiwania dowodów wskazujących na to, czy Zakład Energetyczny [...][...] po uzyskaniu decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] stycznia 1976 r. nr [...] o zatwierdzeniu planu realizacji remontu kapitalnego linii SN 15 kV na trasie [...][...] Z. [...] "[...]" oraz budowy stacji transformatorowej "[...] ", "[...] ", "[...]", "[...] ", "[...] ", "[...] " i "[...] " oraz decyzji z dnia [...] kwietnia 1976 r. pozwalającej na czasowe zajęcie nieruchomości położonych na trasie lej linii, uzyskał decyzję o pozwoleniu na budowę. Skarżąca stwierdziła, iż w sprawie w żaden sposób nie ustalono, czy pozwolenie na budowę miał wydać Prezydent Miasta S., czy też inny organ upoważniony do wydawania tego rodzaju decyzji, np. Okręgowa Dyrekcja Rozbudowy Miast i Osiedli, która z mocy art. 57 ust 2 Prawa budowlanego z 1974 r., uprawniona była do wydawania pozwoleń na budowę w stosunku do inwestycji realizowanych przez jednostki gospodarki uspołecznionej w oparciu o zatwierdzone plany realizacyjne. W tym zakresie zdaniem skarżącej organy nadzoru budowlanego dowolnie przyjęły, iż inwestor - Zakład Energetyczny [...][...] nie uzyskał pozwolenia na budowę. Skarżąca stwierdziła nadto, że w sprawie należało mieć na uwadze, iż przepisy Prawa budowlanego do dnia 1 stycznia 1995 r. nie obligowały inwestora ani właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego do archiwizowania dokumentacji związanej z realizacją obiektu a organy wydające pozwolenia na budowę były zobligowane do przechowywania dokumentów dotyczących wydawanych pozwoleń na budowę tylko przez okres 5 lat. Dopiero przepis art. 63 Prawa budowlanego (z 1994 r.) wprowadził taki obowiązek. W opinii skarżącej, istniejące i odnalezione dokumenty w postaci zatwierdzenia planu realizacyjnego i pozwolenia na czasowe zajęcie terenu wskazują, iż inwestycja nie była samowolą budowlaną. Trudno bowiem przypuszczać, że inwestor nie uzyskał pozwolenia na budowę, skoro otrzymał decyzję zatwierdzającą jej plan realizacyjny i decyzję pozwalającą na czasowe zajęcie terenu. Skarżąca podniosła także, że organy obu instancji zaniechały prowadzenia postępowania w zakresie, czy linia energetyczna przebiegająca nad działką o nr ew. [...] była przedmiotem remontu. Z treści decyzji z dnia [...] stycznia 1976 r. zatwierdzającej plan realizacyjny w sposób jednoznaczny wynikało, że dotyczy ona nie budowy nowej linii lecz remontu kapitalnego dotychczas istniejącej linii średniego napięcia. Skarżąca podniosła także, że organ w zaskarżonej decyzji nie rozważył skutków decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] kwietnia 1976 r. wydanej w trybie art 35 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64), która to decyzja skierowana była także do Z. H. - poz. [...] wykazu zawartego w tej decyzji. Decyzja ta dawała inwestorowi prawo do dysponowania gruntem, co w świetle pouczenia zawartego w decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] stycznia 1976 r. uprawniało do rozpoczęcia budowy. Nadto, w trakcie postępowania nie stwierdzono -zdaniem skarżącej- aby wybudowana linia energetyczna średniego napięcia w jakikolwiek sposób naruszała warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać instalacje elektroenergetyczne obowiązujące w okresie wykonywania tej inwestycji, to jest rozporządzenia Ministrów Energetyki i Energii Atomowej oraz Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 9 kwietnia 1977 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać instalacje elektroenergetyczne i urządzenia oświetlenia elektrycznego (Dz. U. Nr 14, poz. 58, ze zm.), a także i warunki techniczne obowiązujące obecnie z mocy ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz. U. z 2006 r Nr 89, poz. 625, ze zm.). W opinii skarżącej, przy ocenie przesłanki wynikającej z przepisu art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. należy też mieć na uwadze gabaryty przedmiotowej dziatki, a w szczególności jej szerokość i istniejącą już zabudowę sąsiednich działek, która uniemożliwia jakąkolwiek jej zabudowę, co wynika jednoznaczne z pisma uprawnionego architekta Z. S.. Ewentualna zabudowa tej działki możliwa jest jedynie przy istnieniu linii napowietrznej, która pozwala na budowę pod linią energetyczną przy zachowaniu warunków z [...]:[...].[...], o czym najdobitniej świadczy fakt uzyskania pozwolenia na budowę i wybudowania budynku mieszkalno - gospodarczego przez właściciela działki. Dlatego, zdaniem skarżącej istnienie linii napowietrznej w pięciometrowym pasie gruntu liczonym od granicy działki do wyznaczonej przez miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego zabudowy w niczym nie przeszkadza zabudowie a możliwości wzniesienia nowych budynków wynikają z jej gabarytów, w szczególności z jej szerokości wynoszącej 9,8 m i istniejącej sąsiedniej zabudowy. Na koniec skarżąca podniosła, iż sprawa dotyczy rozbiórki linii energetycznej będącej częścią "[...]" zasilającego w energię elektryczną południową część Miasta S.. Jej likwidacja doprowadziłaby do pozbawienia prądu elektrycznego znacznego obszaru miasta S. i co za tym idzie dużej grupy ludności miasta liczącego około 80.000 mieszkańców, a co najmniej znacznie pogorszyła bezpieczeństwo energetyczne tych mieszkańców. Wobec powyższego skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji organu wojewódzkiego oraz poprzedzającej ją decyzji organu powiatowego. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Bdowlanego z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję PINB Miasta S. z dnia [...] października 2014 r. nr [...] nakazującą rozbiórkę linii energetycznej SN 15 kV, przebiegającej nad działką oznaczoną nr geod. [...], położoną w Siedlcach przy ul. S., stanowiącą własność Z. H.. Co istotne, postępowanie zakończone ww. decyzją, prowadzone było od 2008 r. Zapadło w efekcie w tej sprawie wiele decyzji organów nadzoru budowlanego I i II instancji, a także wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Stąd też rozważania nad zgodnością z prawem zaskarżonego orzeczenia należało poprzedzić wskazaniem na ww. wyroki. To z nich wynikało bowiem w jakim kierunku winno zmierzać przyszłe postępowanie oraz, jakie okoliczności w ramach tego postępowania winny być ustalone jako te, mogące mieć znaczenie prawne. Powyższe jest o tyle istotne dla oceny kontrolowanej obecnie przez Sąd decyzji, albowiem zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Ponieważ ocena ta i wskazania, stosownie do art. 141 § 4 p.p.s.a., formułowane są w uzasadnieniu wyroku, moc wiążącą ma nie tylko samo rozstrzygnięcie ale i uzasadnienie. W konsekwencji, przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Ocena prawna może dotyczyć zarówno samej wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią natomiast z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie administracyjne. Dodać należy, iż przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Przy czym, związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu ww. przepisu oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełni oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej. Dodać w tym miejscu też trzeba, iż bezwzględny obowiązek zastosowania się przez organ administracji do poglądu prawnego wyrażonego w orzeczeniu sądu i wynikających z niego wytycznych co do dalszego biegu postępowania może być wyłączony tylko w razie istotnej zmiany stanu faktycznego lub zmiany przepisów prawa, a także po wzruszeniu tego orzeczenia w przewidzianym do tego trybie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 maja 2009 r. sygn. akt II OSK 691/08, Lex nr 574442). Reasumując, badając zaskarżoną decyzję, Sąd zobowiązany był wziąć pod uwagę wyroki tut. Sądu zapadłe w tej sprawie. Sąd stwierdza przy tym, iż wyroki te stały się prawomocne, a akta sprawy nie wskazują na to, aby wystąpiły okoliczności (powyżej podane), czyniące je nieaktualnymi (a więc - uzasadniające odstąpienie od wytycznych w nich podanych). W tej sytuacji, wyroki te są wiążące, co zaś istotne – poprzedzały wydanie kwestionowanej obecnie decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu powiatowego o nakazie rozbiórki spornej linii energetycznej. Stąd też rozpoznając skargę w niniejszej sprawie, należało w szczególności ustalić, jakie były wskazania co do dalszego postępowania określone w ww. wyrokach oraz, czy organy orzekające zastosowały się do zaleceń z tych wyroków wynikających. W tym miejscu konieczne jest więc przypomnienie, iż wyrokiem z dnia 19 lipca 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 193/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, kontrolując ze skargi Z. H. decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] o odmowie wydania nakazu rozbiórki, uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu orzeczenia wskazał na zasadność prowadzenia tego postępowania. Wskazał, że "Skoro samowolnej budowy spornej inwestycji inwestor dokonał w 1978 r. - jak słusznie ustaliły organy, to w niniejszej sprawie - zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), zastosowanie znajdowała ustawa z 1974 r. Obowiązkiem organów było zatem jednoznaczne wykazanie, że nie zachodziły przesłanki wymienione w art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ww. ustawy (...). Wprawdzie organy dokonały oceny w zakresie art. 37 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, jednak dla wykluczenia zastosowania art. 37 ust. 1 pkt 2 niezbędne było jednoznaczne wykazanie, że obiekt nie tylko nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia, albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych, ale również niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych otoczenia." Sąd wskazał przy tym, że przez niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia należy rozumieć takie naruszenie wymogów Prawa budowlanego, których usunięcie nie jest możliwe przez wydanie nakazu dokonania w obiekcie zmian lub przeróbek w trybie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. Wskazał również, iż celem art. 37 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego z 1974 r. jest uniemożliwienie sprawcom samowoli budowlanej ominięcie obowiązujących przepisów prawa materialnego, w tym także przepisów prawa cywilnego, regulujących stosunki własności. Interes społeczny i słuszny interes właścicieli nieruchomości wymaga, aby realizacja samowoli budowlanej nie stawiała sprawcy takiej samowoli w sytuacji lepszej, niż inwestorów budujących zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych. I dalej, Sąd podał, że "Na gruncie niniejszej sprawy przytoczyć należy tezę zawartą w wyroku z dnia 21 czerwca 2006 r. w sprawie o sygn. akt II OSK 911/05, LEX nr 265785, w którym Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż przesłanka pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia, o której mowa w art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r., będzie spełniona wówczas, gdy samowolnie wzniesiony obiekt budowlany zlokalizowany został w sposób uniemożliwiający lub istotnie ograniczający możliwość zabudowy sąsiedniej nieruchomości. Organ administracji publicznej orzekający w sprawie nakazu rozbiórki na tej podstawie musi zbadać i wskazać, czy zabudowa sąsiedniej działki stała się rzeczywiście niemożliwa lub czy nastąpiło znaczne jej ograniczenie". Sąd stwierdził, że takiej oceny w kontrolowanej sprawie organy nie dokonały. W konsekwencji Sąd przyjął, iż nie dokonano wystarczających ustaleń w kontekście przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy w zakresie niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia. Jak wskazał, "Okoliczności te nie zostały wyjaśnione pomimo, że w toku postępowania skarżący podnosił, iż postawiono go w gorszych warunkach, gdyż zabudowana sporną inwestycją nieruchomość ma szerokość 10 m przy 85 m długości, co w 100% nie pozwala na postawienie domu, a nawet garażu. Wskazywał również, że uzyskał odmowę w zakresie planowanej budowy budynku mieszkalno-usługowego o trzech kondygnacjach. Podnosił, że wprawdzie została wydana decyzja o warunkach zabudowy, ale budynkiem o szerokości 2,3 m, co uniemożliwia wyprowadzenie nawet klatki schodowej." Nadto, jak zauważył Sąd, do ww. decyzji o warunkach zabudowy dołączono opinię Zakładu Energetycznego sprzeczną z wydanymi warunkami, która uniemożliwia realizację budowy. Zatem, z przytoczonego (obszernie z uwagi na zarzuty skargi), wyroku Sądu wynika, że już na tym etapie postępowania przesądzono prawidłowość jego prowadzenia w trybie art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r., na podstawie art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. Dodać należy, że wówczas następca prawny inwestora nie kwestionował ustaleń organu co do realizacji przedmiotowej linii średniego napięcia w warunkach samowoli budowlanej. Nie zakwestionował też ww. wyroku Sądu, jednoznacznie wskazującego na prawidłowość prowadzenia postępowania w ww. trybie, właściwym dla inwestycji zrealizowanych w warunkach samowoli budowlanej przed dniem [...] stycznia 1995 r. W tej sytuacji za całkowicie chybione należało uznać te zarzuty skargi, które kwestionują zasadność prowadzenia niniejszego postępowania, a to z tej przyczyny, iż w toku postępowania nie ustalono, czy rzeczywiście pozwolenie na budowę dla przedmiotowej inwestycji nie zostało wydane, skoro wydano inne zezwolenia związane z realizacją tej inwestycji (poprzedzające wydanie pozwolenia na budowę). Sąd w ww. wyroku przesądził również (a to z uwagi na ich zaakceptowanie) prawidłowość rozważań organów w kontekście art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. Wskazał natomiast na potrzebę uzupełnienia postępowania w kontekście przesłanki z pkt 2 tego artykułu. Wskazał przy tym na to, iż konieczne jest ustalenie, czy inwestycja nie powoduje niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia dostrzegając, iż sporna linia energetyczna może powodować brak możliwości zabudowy działki skarżącego, nad którą to została wykonana. Na konieczność realizacji wytycznych wynikających z ww. wyroku z dnia 19 lipca 2011 r., wskazał Wojewódzki Sąd Adminisrracyjny w Warszawie w kolejnym wyroku zapadłym w tej sprawie w dniu 14 lutego 2014 r. o sygn. akt VII SA/Wa 2262/13. Wyrokiem tym Sąd uchylił kontrolowane wówczas orzeczenie [...] WINB z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] i poprzedzające go orzeczenie organu powiatowego o odmowie wydania nakazu rozbiórki. Wskazał na naruszenie art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podniósł bowiem, że "Wbrew jednoznacznemu zaleceniu i wskazaniu co do dalszego postępowania, organy przy ocenie przesłanki pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia, którą należy rozumieć jako sytuację, gdy samowolnie wzniesiony obiekt budowlany zlokalizowany został w sposób uniemożliwiający lub istotnie ograniczający możliwość zabudowy sąsiedniej nieruchomości uznały, że nie zachodzi ta przesłanka. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika wręcz coś odmiennego: skarżący posiada działkę budowlaną, którą zgodnie z miejscowym prawem nie może zabudować właśnie ze względu na zabudowę jej linią energetyczną, wybudowaną w warunkach samowoli budowlanej. Fakt usytuowania istniejącego budynku nie może przecież ograniczać uprawnień właściciela działki. Z opinii przedstawionej przez skarżącego wynika jednoznacznie, że linia SN 15 kV przebiegająca nad działką uniemożliwia zabudowę działki. Również z opinii Zakładu Energetycznego w S. wynika, że przy liniach SN=15 kV nie jest możliwa jakakolwiek budowa." Dodać trzeba, iż do dnia wydania tego ostatniego wyroku, jak i po nim, akta sprawy dowodowo zostały poszerzone tylko o opinię wykonaną na zlecenie uczestnika postępowania – Z. H. przez mgr inż. J. K., w której wnioskach końcowych wskazano, iż "Linia SN 15 kV przebiegającą nad działką [...] uniemożliwia zabudowę powyższej działki". Zatem, jak wynika z przytoczonego wyroku Sądu z dnia 14 lutego 2014 r., w sprawie nie tylko należało procedować w oparciu o przepisy art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r., z uwagi na realizację inwestycji w warunkach samowoli budowlanej przed dniem [...] stycznia 1995 r., ale też przyjąć, że materiał dowodowy pozostający w dyspozycji organów nadzoru budowlanego stanowi podstawę do stwierdzenia, że w sprawie wystąpiła przesłanka wymieniona w art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Dostrzegając powyższe i kierując się powyżej poczynionymi uwagami, Sąd orzekając w niniejszej sprawie uznał, iż orzeczenia organów nadzoru budowlanego, w tym zaskarżone organu odwoławczego (wydane po wskazanych wyrokach tut. Sądu), są prawidłowe. Organy te, procedując w sprawie uwzględniły przede wszystkim zalecenia Sądów, w tym - interpretację prawa i wskazania co do dalszego postępowania. Zgodnie z zapadłymi w tej sprawie wyrokami, obowiązane były rozpatrzeć sprawę w trybie przepisów ustawy z 1974 r., ze szczególnym uwzględnieniem przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. Tak też uczyniły, opierając się w tym zakresie na zgromadzonym materiale dowodowym, biorąc przy tym pod uwagę ocenę Sądu odnoszącą się do tego materiału, a wyrażoną w wyroku z dnia 14 lutego 2014 r. o sygn. akt VII SA/Wa 2262/13. Podnieść przy tym należ, iż wyrok ten jest prawomocny, co oznacza, że żadna ze stron skutecznie nie wniosła od niego skargi kasacyjnej, zgadzając się w konsekwencji z zalecenimi w nim zawartymi. Nie sposób w tej sytuacji przyjąć (tak, jak twierdzi skarżąca w skardze), iż wyrok ten nie powinien być brany pod uwagę, albowiem błędnie przywołano w nim wskazania zawarte w wyroku wcześniejszym z dnia 19 lipca 2011 r. Wyrok ten jest prawomocny, a wobec tego obowiązujący i wiążący tak organy orzekające w tej sprawie, jak i Sąd kontrolujący obecnie zaskarżoną decyzję organu wojewódzkiego. Stąd też Sąd orzekając w niniejszej sprawie nie mógł wyrazić poglądów sprzecznych z tym wyrokiem, pominąć go, ani czynić zarzutów organom w sytuacji, gdy w pełni się do niego zastosowały. Wskazać dalej należy, że wbrew treści skargi z powyżej przytoczonego wyroku Sądu, jak i poprzedzającego go wyroku z dnia 19 lipca 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 193/11 nie wynika obowiązek uzupełnienia akt o opinie biegłego w zakresie ustalenia, czy sporna linia eneregetyczna nad działką Z. H. powoduje niedopuszalne pogorszenie warunków użytkowych tej nieruchomości. W wyroku z dnia 19 lipca 2011 r. Sąd wskazał wyraźnie w jakim kierunku winno zmierzać przyszłe postępowanie, przedstawił też wykładnię art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r., niemniej nie wskazał jak postępowanie dowodowe winno w sprawie przebiegać, a w konsekwencji – w oparciu o jakie dowody organy winny ustalić, czy wystąpiła przesłanka wymieniona w ww. przepisie. Stąd też Sąd kontrolując obecnie zaskarżoną decyzję nie znalazł podstaw, aby zarzucić organom orzekającym w sprawie nie wykonanie wytycznych ww. Sądu z uwagi na nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego tym bardziej w sytuacji, gdy do akt sprawy wpłynęła z inicjatywy uczestnika postępowania opinia w ww. zakresie, sporządzona przez mgr inż. J. K.. Opinia ta ma walor dokumentu prywatnego, nie stanowi opinii biegłego w rozumieniu art. 84 k.p.a. I tak też nie była traktowana. Niemniej stanowi jeden z dowodów w sprawie, stosownie do art. 75 § 1 k.p.a., w myśl którego jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Co istotne, odwołując się do ww. opinii, Sąd w prawomocnym wyroku z dnia 14 lutego 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 2262/13 zakwestionował ustalenia organów obu instancji (wyrażone w decyzjach poddanych wówczas kontroli Sądu) co do braku wystąpienia w sprawie przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. Stwierdził, że z materiału dowodwego wynika wręcz coś odmiennego. Wskazał przy tym m. in., że z opinii przedstawionej przez uczestnika postępowania wynika jednoznacznie, że przedmiotwa linia SN 15 kV przebiegająca nad działką Z. H. uniemożliwia jej zabudowę. W tej sytuacji, nie sposób podzielić kolejnych zarzutów skargi, kwestionujących wiarygodność ww. opinii prywatnej oraz wskazujących na potrzebę przeprowadzenia opinii biegłego w trybie art. 84 k.p.a. Dodać w tym kontekście jedynie należy, iż kwestionowana opinia z dnia [...] kwietnia 2011 r. (uzupełniona oświadczeniem jej autora z dnia [...] maja 2011 r.), została złożona do akt przez Z. H. już w 2011 r., to zaś oznacza, że skarząca miała dość dużo czasu, aby podważyć tę opinię kontrdowodem o tej samej wartości (dotyczącym tej samej materii). W konsekwencji, w świetle powyżej poczynionych spostrzeżeń, Sąd nie znalazł podstaw, by stwiedzić, iż organy orzekające nie mogły oprzeć się w sprawie na wnioskach końcowych wynikających z ww. dokumentu sporządzonego przez mgr. inż. J. K.. Reasumując, w ocenie Sądu, w sprawie nie doszło do istotnych uchybień procesowych, ani do naruszenia norm prawa materialnego. Kierunek postępowania w tej sprawie wyznaczony został prawomocnymi wyrokami tut. Sądu. W efekcie, będąc związany wskazaniami zawartymi w tych wyrokach, organ wojewódzki prawidłowo orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu powiatowego nakazującej rozbiórkę spornej linni, na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. Dodać trzeba, iż zgodnie z tym przepisem obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. W wyroku z dnia 19 lipca 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 193/11 WSA w Warszawie wskazał w kontekście tej normy prawnej, że konieczne jest ustalenie, czy sporna linia SN nie uniemożliwia zabudowy działki nr [...], nad którą to została zrealizowana. Z ww. opinii mgr inż. J. K. wynika, że taka właśnie sytuacja ma miejsce – linia SN uniemożliwa bowiem zabudowę wymienionej nieruchomości. Autro opinii wskazał przy tym na to, iż tereny, na których znajduje się przedmiotowa działka, to (zgodnie ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta S. – zał. nr 1 do uchwały nr [...] Rady Miasta S. z dnia [...] listopada 2005 r.), tereny mieszkaniowo-usługowe oraz, że nad działką tą, o szerokości 9,8 m, przebiega sporna linia SN o rozstawie skrajnych przewodów 3,6 m. Powyższe uzasadniało w efekcie stwiedzenie, iż linia SN 15 kV zrealizowana nad działką o nr ewid. [...] przy ul. S. w S., powoduje niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia, a to uzasadniało wydanie orzeczenia o nakazie jej rozbiórki, na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. w zw. z art. 103 ust. 2 Prawa budowlenego z 1994 r. Z tych przyczyn, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło