VIII SA/Wa 1113/16
WyrokWSA w Warszawie2017-06-23
Skład orzekający: Leszek Kobylski, Sławomir Fularski, Renata Nawrot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Rozwoju i Finansów zobowiązująca jednostkę samorządu terytorialnego do zwrotu nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej za 2010 rok, wydana po upływie 5-letniego terminu od końca roku budżetowego, narusza przepisy o przedawnieniu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja zobowiązująca do zwrotu nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej za 2010 rok, wydana przez Ministra Rozwoju i Finansów w dniu 2016-10-27, nie narusza przepisów o przedawnieniu. Termin 5-letni, liczony od końca roku budżetowego, w którym sporządzono sprawozdanie z wykonania budżetu, nie został przekroczony, ponieważ decyzja organu pierwszej instancji została wydana w dniu 2014-12-23, a decyzja organu odwoławczego, nawet jeśli wydana po upływie terminu, nie tworzy nowego zobowiązania, a jedynie koryguje istniejące.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Miasta na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów nakazującą zwrot nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej za 2010 rok. Minister pierwotnie zobowiązał gminę do zwrotu kwoty wynikającej z zawyżenia liczby uczniów w systemie informacji oświatowej (SIO) na podstawie błędnych danych. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Minister uchylił częściowo swoją pierwotną decyzję i ustalił niższą kwotę do zwrotu. Miasto wniosło skargę do WSA, zarzucając m.in. naruszenie przepisów o przedawnieniu oraz błędne ustalenia faktyczne dotyczące wykazania uczniów w SIO.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca), Protokolant Sekretarz sądowy Karolina Kaca, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2017 r. w Radomiu sprawy ze skargi Miasta [...] na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu do budżetu państwa nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej za 2010 rok oddala skargę.
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga Miasta [...] na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów znak [...]
z [...] października 2016 r. w przedmiocie zwrotu do budżetu państwa nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej za 2010 rok.
Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy:
Decyzją znak [...] z [...] grudnia 2014 r. Minister działając na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 1115 ze zm., zwana dalej: u.d.j.s.t.) i art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2013 r., poz. 267, ze zm., zwana dalej: k.p.a.), zobowiązał Gminę (Miasto na prawach Powiatu [...]) do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty,
w części powiatowej, części oświatowej subwencji ogólnej za 2010 r. w wysokości [...] zł.
W uzasadnieniu podjętej decyzji Minister wskazał, iż podziału części oświatowej subwencji ogólnej między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego (zwane dalej: j.s.t.) na rok 2010 dokonał MEN, dysponując bazą danych systemu informacji oświatowej (zwana dalej: SIO), według algorytmu określonego w załączniku do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 grudnia 2009 r. w sprawie podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w rok 2010 (Dz. U. z 2010 r. Nr 222, poz. 1756, zwane dalej: rozporządzeniem MEN).
W ocenie Ministra brak było podstaw do wykazania w SIO, a następnie uwzględnienia przy naliczaniu dla beneficjenta części oświatowej subwencji ogólnej na 2010 r., jako uczniów objętych kształceniem specjalnym, uczniów, którzy na dzień
[...] września 2009 r. nie posiadali orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego bądź zostali zakwalifikowani do wagi niewynikającej z posiadanego orzeczenia. Dotyczy to również błędnego zakwalifikowania do odpowiedniej wagi.
Wyjaśnił, iż w SIO według stanu na dzień [...] września 2009 r.: •w wyniku błędnego ujęcia uczniów szkół muzycznych I i II stopnia, uczęszczających równolegle do szkół ogólnodostępnych, uczniowie szkół publicznych i niepublicznych dla dzieci młodzieży zostali wykazani podwójnie - w szkole muzycznej i szkole macierzystej - na tej podstawie zawyżono o 226 liczbę uczniów ogółem oraz przelicznych wagą P40;
•w Bursie Szkolnej Nr [...] zawyżono o 198 liczbę wychowanków przeliczonych wagą P29; •w [...] Liceum Ogólnokształcącym zawyżono o 3 liczbę uczniów przeliczonych wagą P2; •w [...] Liceum Ogólnokształcącym zawyżono o 3 liczbę wychowanków przeliczonych wagą P2 oraz zawyżono o 3 liczbę wychowanków przeliczonych wagą P3; •w [...] Liceum Ogólnokształcącym zawyżono o 1 liczbę uczniów przeliczonych wagą P3;
•w Zasadniczej Szkole Zawodowej przy ul. [...] zawyżono o 2 liczbę uczniów przeliczonych wagą P6; •w Ogólnokształcącej Szkole [...] przy ul. [...] zawyżono o 56 liczbę uczniów przeliczonych wagą P26 oraz zawyżono o 106 liczbę uczniów przeliczonych wagą P8; •w Liceum [...] przy ul. [...] zawyżono o 95 liczbę uczniów przeliczonych wagą P19 przy jednoczesnym zaniżeniu o 95 liczby uczniów przeliczonych wagą P18 oraz zawyżono
o 95 liczbę uczniów przeliczonych wagą P8; •w Szkole [...] stopnia (sześcioletnia) przy ul. [...] zawyżono o 86 liczbę uczniów przeliczonych wagą P7; •w Szkole [...] stopnia (czteroletnia) przy ul. W. [...] zawyżono o 78 liczbę uczniów przeliczonych wagą P7; •w Ogólnokształcącej Szkole [...] stopnia (sześcioletnia) przy ul. [...] zawyżono o 79 liczbę uczniów przeliczonych wagą P7 przy jednoczesnym zaniżeniu o 79 liczby uczniów przeliczonych wag P26 oraz zawyżono o 116 liczbę uczniów przeliczonych wagą P8; •w Szkole [...] stopnia (sześcioletnia) przy ul. [...] zawyżono o 55 liczbę uczniów przeliczonych wagą P7 oraz zawyżono o 55 liczbę uczniów przeliczonych wagą P8; •w Szkole [...] stopnia* (czteroletnia) przy ul. [...] zawyżono o 7 liczbę uczniów przeliczonych wagą P7 oraz zawyżono o 7 liczbę uczniów przeliczonych wagą P8 - co spowodowało zawyżenie liczby uczniów przeliczeniowych o [...].
W związku z powyższym przy ustalaniu, w części powiatowej, części oświatowej subwencji ogólnej na 2010 r. dla beneficjenta została zawyżona liczba uczniów przeliczeniowych o [...] uczniów.
Wskazano dalej, że w części powiatowej, część oświatowa subwencji ogólnej za 2010 r., o której skarżąca została powiadomiona pismem z [...] lutego 2010 r.,
nr [...], została skalkulowana z uwzględnieniem zawyżonej o [...] uczniów liczby uczniów przeliczeniowych i wynosiła [...] zł. Po ponownym przeliczeniu tj. bez uwzględnienia o [...] uczniów przeliczeniowych, część oświatowa subwencji wynosi [...] zł. Kwotę [...] zł, stanowiącą różnicę pomiędzy kwotą części oświatowej subwencji ogólnej, którą otrzymał beneficjent na 2010 r., a kwotą ustaloną w niniejszym postępowaniu, należy uznać za kwotę nienależną. Kwota ta podlega zwrotowi do budżetu państwa.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że beneficjent otrzymał kwotę części oświatowej subwencji ogólnej w wysokości wyższej od należnej o [...] zł.
Wskazaną na wstępie i stanowiącą przedmiot rozpoznania w niniejszej sprawie decyzją znak [...] z [...] października 2016 r. Minister, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 127 § 3 k.p.a., orzekł
o uchyleniu zaskarżonej decyzji w części dotyczącej ustalenia wysokości podlegającej zwrotowi kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2010 i orzekając w tym zakresie ustalił tę kwotę w wysokości [...] zł.
W uzasadnieniu podjętej decyzji Minister po przedstawieniu stanu sprawy wskazał, iż przy wagach P2, P3, P6 i P8 przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej na 2010 r., mogli być uwzględnieni uczniowie wykazani w SIO, którzy według stanu na dzień [...] września 2009 r. posiadali orzeczenia poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, o potrzebie kształcenia specjalnego wydane z uwagi na wskazaną w orzeczeniu niepełnosprawność. Zgodnie z art. 71b ust. 3 u.s.o., kształcenie specjalne organizowane jest na podstawie orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego wydanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym poradniach specjalistycznych. W związku z powyższym brak orzeczeń publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, o potrzebie kształcenia specjalnego, powodował, iż nie było możliwe ujęcie uczniów (wychowanków) przy kalkulacji części oświatowej subwencji ogólnej na 2010 r. przy wagach przeznaczonych odpowiednio dla uczniów objętych kształceniem specjalnym i dla dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju.
Organ podał, iż j.s.t. odpowiada za dane przekazane jej z baz danych szkół
i placówek przez nią prowadzonych i wpisywanych do ewidencji. W terminie wykazywania przez szkoły i placówki oświatowe prowadzone (dotowane) przez skarżącą danych
o liczbie uczniów w systemie informacji oświatowej obowiązywała ustawa z dnia 19 lutego 2004 r. o systemie informacji oświatowej (Dz. U. z 2004 r. Nr 49, poz. 463 ze zm., zwana dalej: u.s.o. z 2004 r.), na podstawie której zostało wydane rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 16 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowego zakresu danych w bazach danych oświatowych, zakresu danych identyfikujących podmioty prowadzące bazy danych oświatowych, terminów przekazywania danych między bazami danych oświatowych oraz wzorów wydruków zestawień zbiorczych (Dz. U. z 2004 r. Nr 277, poz. 2746, ze zm.). U.s.o. z 2004 r. określiła terminy wykazywania przez szkoły danych w systemie informacji oświatowej (zwana dalej: SIO) o liczbie uczniów tj. na dzień 31 marca i na dzień 30 września każdego roku. Wobec powyższego, odpowiadając za poprawność danych, j.s.t. bierze również odpowiedzialność za poprawność danych przyjętych do naliczenia części oświatowej subwencji ogólnej.
Minister podał, iż w SIO według stanu na dzień 30 września 2009 r. odnotowano m.in.: 1) w Bursie Szkolnej Nr [...] zawyżenie o 198 liczbę wychowanków przeliczonych wagą P29; 2) w [...] Liceum Ogólnokształcącym zawyżenie o 3 liczbę uczniów przeliczonych wagą P2; 3) w [...] Liceum Ogólnokształcącym zawyżenie o 3 liczbę wychowanków przeliczonych wagą P2 oraz o 3 liczbę wychowanków przeliczonych wagą P3; 4) w [...] Liceum Ogólnokształcącym zawyżenie o 2 liczbę uczniów przeliczonych wagą P3; 5)
w Zasadniczej Szkole Zawodowej przy ul. [...] zawyżenie o 2 liczbę uczniów przeliczonych wagą P6; 6) w Ogólnokształcącej Szkole [...] przy
ul. [...] zawyżenie o 56 liczbę uczniów przeliczonych wagą P7 przy jednoczesnym zaniżeniu o 56 uczniów w wadze P26 oraz zawyżeniu o 56 liczbę uczniów przeliczonych wagą P8; 7) w Szkole [...] stopnia (sześcioletnia) przy
ul. [...] zawyżenie o 86 liczbę uczniów przeliczonych wagą P7; 8) w Szkole [...] stopnia (czteroletnia) przy ul. [...] zawyżenie o 78 liczbę uczniów przeliczonych wagą P7; 9) w Ogólnokształcącej Szkole [...] stopnia (sześcioletnia) przy ul. [...] zawyżenie o 79 liczbę uczniów przeliczonych wagą P7 oraz o 79 liczbę uczniów przeliczonych waga P8 - co spowodowało zawyżenie liczby uczniów przeliczeniowych łącznie o [...].
Tym samym przy ustalaniu, w części powiatowej, części oświatowej subwencji ogólnej na 2010 r. dla beneficjenta została zawyżona liczba uczniów przeliczeniowych
o [...] uczniów.
Wyjaśnił dalej, iż w trakcie prowadzonego postępowania ustalono, iż dla Bursy Szkolnej nr [...] w [...] ul. [...] - w systemie informacji oświatowej wykazano ogółem [...] wychowanków przy 250 miejscach. Ilość uczniów według stanu na 30 września 2009 r. została rozpisana na typy szkół, w wierszu dotyczącym "Młodocianych pracowników uczęszczający na dokształcanie teoretyczne w oddziale, nie będący uczniami" wpisano "0". Natomiast w kolumnie dotyczącej średniej w poprzednim roku szkolnym wszystkich wychowanków w ilości [...] przypisano do wiersza "Młodocianych pracowników uczęszczających na dokształcanie teoretyczne w oddziale, nie będący uczniami", zamiast rozpisać ich zgodnie z typami szkół. Suma ilości wychowanków według stanu na 30 września 2009 r. ([...]) i średniej z roku poprzedniego ([...]) daje liczbę przypisanych do wagi P29 to jest [...] wychowanków.
Dla [...] Liceum Ogólnokształcącego w [...] ul. [...] ustalono, że
3 uczniów Liceum przypisanych do wagi P2 zostało ujętych w SIO (tabela NP2) na podstawie orzeczeń o niepełnosprawności wydanych przez Miejski Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...].
Dla [...] Liceum Ogólnokształcącego w [...] ul. [...] ustalono, że w tabeli NP2 SIO wpisano 1 ucznia z niepełnosprawnością ruchową oraz 1 ucznia słabo-widzącego. Konsekwencją takiego wpisu do SIO było przypisanie
2 uczniów do wagi P3. Ustalono, że dziecko z niepełnosprawnością ruchową posiadało orzeczenie o niepełnosprawności wydane przez Miejski Zespół Do Spraw Orzekania
o Niepełnosprawności w [...], a nie przez Poradnię Psychologiczno-Pedagogiczną. W przypadku drugiej uczennicy na podstawie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego ustalono, że posiada ona wadę słuchu, więc nie powinna być zaliczona do wagi P3.
Dla [...] Liceum Ogólnokształcącego w [...] ul. [...] ustalono, że
3 uczniów przypisanych do wagi P2 oraz 3 uczniów przypisanych do wagi P3 zostało ujętych w SIO tabela NP2 na podstawie orzeczeń o niepełnosprawności wydanych przez Miejski Zespól ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...].
W ocenie Ministra w przypadku [...] Liceum Ogólnokształcącego w [...]
ul. [...],[...] Liceum Ogólnokształcącego w [...] ul. [...],[...] Liceum Ogólnokształcącego w [...] ul. [...] – uczniowie nie posiadali wymaganego art. 71b ust. 1 u.s.o. orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydanego przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno- pedagogicznych, w tym poradniach, wydane na ww. okoliczność orzeczenia wydał bowiem Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...].
Dla Zasadniczej Szkoły Zawodowej w [...] ul. [...] ustalono, że
w tabeli NP2 SIO wpisano 2 uczniów uczęszczających do klasy integracyjnej, natomiast obowiązujące w tym zakresie przepisy (§ 5 ust. 2 załącznika nr 2 do rozporządzenia MEN z dnia 21 maja 2001 r. w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół - Dz.U. z 2001 r. Nr 61 poz. 624 ze zm.) wyraźnie określają wymaganą (konieczną) minimalną i maksymalną liczbę uczniów w oddziale integracyjnym (od 15 do 20), jak i minimalną i maksymalną liczbę uczniów niepełnosprawnych w takim oddziale (od 3 do 5). Aby utworzyć zatem oddział integracyjny konieczne jest spełnienie obu ww. warunków dotyczących liczebności, co w tym przypadku nie miało miejsca.
Dla Ogólnokształcącej Szkoły [...] w [...] ul. [...] ustalono, że w placówce tej wykazano błędnie [...] uczniów
w wadze P8, którzy uczyli się na poziomie gimnazjalnym. Ponadto z uwagi na fakt, iż zostali oni przeliczeni wagą P19 (dla uczniów ogólnokształcących szkół sztuk pięknych), nie należy ich przeliczać dodatkowo wagą P26. Waga P8 przeznaczona jest dla słuchaczy kolegiów pracowników służb społecznych oraz uczniów szkół ponadgimnazjalnych prowadzących kształcenie zawodowe, w tym na realizację praktycznej nauki zawodu,
a także dla uczniów liceów profilowanych i uczniów szkół specjalnych przysposabiających do pracy dla uczniów z upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym lub znacznym oraz dla uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi.
Dla Szkoły [...] stopnia (sześcioletnia) w [...] ul. [...] ustalono, że w SIO szkoła wykazała dane, które skutkowały przypisaniem uczniów do wagi P7. Ustalono, że szkoła realizuje naukę przedmiotów muzycznych w ramach sześcioletniego działu dziecięcego. Dzieci równocześnie uczęszczają do ogólnodostępnych szkół podstawowych.
Dla Szkoły [...] stopnia (czteroletnia) w [...] ul. [...] ustalono, że w SIO szkoła wykazała dane, które skutkowały przypisaniem uczniów do wagi P7. Ustalono, że szkoła realizuje naukę przedmiotów muzycznych w ramach czteroletniego działu młodzieżowego. Młodzież równocześnie uczęszczała do ogólnodostępnych szkół podstawowych lub gimnazjalnych.
Zdaniem organu uczniów Szkoły [...] stopnia (sześcioletnia) w [...]
ul. [...] i Szkoły [...] stopnia (czteroletnia) w [...]
ul. [...], nie można było zakwalifikować do wagi P7. Do szkół muzycznych
I stopnia uczęszczają dzieci i młodzież do 16 roku życia tj. do ukończenia gimnazjum, zatem nie można przypisać uczniów Szkoły [...] stopnia do wagi P7, która przeznaczona jest dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych.
Dla Ogólnokształcącej Szkoły [...] stopnia (sześcioletnia) w [...]
ul. [...] ustalono, że w SIO szkoła wykazała dane, które skutkowały przypisaniem uczniów do wagi P7 oraz P8. Waga P7 dotyczy szkół ponadgimnazjalnych. Szkoła realizuje nauczanie na podbudowie szkoły podstawowej, więc obejmuje ona poziom gimnazjalny i ponadgimnazjalny. Trzy pierwsze klasy obejmują poziom gimnazjalny natomiast trzy kolejne obejmują poziom liceum i kończą się egzaminem maturalnym. Do klas I - III (poziom gimnazjalny) uczęszczało [...] uczniów, którzy zgodnie
z przepisami rozporządzenia MEN, zostali jako uczniowie pobierający naukę na poziomie gimnazjalnym a nie ponadgimnazjalnym, nieprawidłowo wykazani w wadze P7. Natomiast waga P8 przeznaczona jest dla słuchaczy kolegiów pracowników służb społecznych oraz uczniów szkół ponadgimnazjalnych prowadzących kształcenie zawodowe, w tym na realizację praktycznej nauki zawodu, a także dla uczniów liceów profilowanych i uczniów szkół specjalnych przysposabiających do pracy dla uczniów z upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym lub znacznym oraz dla uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi. Zatem również w tym przypadku uczniowie ze względu na charakter szkoły, zostali nieprawidłowo wykazani w wadze P8. Ogólnokształcąca Szkoła [...] przygotowuje do wykonywania zawodu związanego ze zdobytym wykształceniem muzycznym a tego typu profesja nie jest nauczana w placówkach edukacyjnych, dla których właściwa jest waga P8.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Minister stwierdził, iż nie należy kwestionować wykazania w SIO pozostałych uczniów (wychowanków), wymienionych w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do wniosku beneficjenta o umorzenie postępowania z uwagi na przedawnienie roszczenia wskazał, iż prawo do wydania decyzji nie uległo przedawnieniu. Wyjaśnił w tym zakresie, że według art. 38 ust. 1 u.d.j.s.t., w odniesieniu do nienależnie otrzymanych w latach poprzedzających rok budżetowy kwot części oświatowej subwencji ogólnej stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U z 2015 r. poz. 613, ze zm., zwana dalej: o.p.). Wyłączenie przepisów o.p. zawiera m.in. art. 37 ust. 5 w związku z art. 36 ust. 8 u.d.j.s.t. Według art. 37 ust. 5 u.d.j.s.t. do decyzji o zwrocie nienależnej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej przepis art. 36 ust. 8 stosuje się odpowiednio. Przepis ten stanowi, iż decyzja o zwrocie nienależnej kwoty części subwencji ogólnej nie może być wydana po upływie 5 lat, licząc od końca roku budżetowego, za który sporządzono sprawozdanie z wykonania budżetu jednostki samorządu terytorialnego, zawierające dane stanowiące podstawę do wyliczenia subwencji. Zakres zadań realizowanych przez poszczególne j.s.t., stanowiący podstawę naliczenia subwencji na 2010 r., określony został na podstawie danych
o liczbie uczniów (wychowanków) w roku szkolnym 2009, wykazanych w SIO, według stanu na dzień 30 września 2009 r. i na dzień 10 października 2009 r. Zatem 5-letni okres upływał z dniem [...] grudnia 2014 r. Decyzja Ministra określająca podlegającą zwrotowi przez beneficjenta nienależnie uzyskaną kwotę w części powiatowej, części oświatowej subwencji ogólnej, została wydana [...] grudnia 2014 r., i doręczona dnia [...] grudnia 2014 r. tak więc 5-letni termin do wydania decyzji nie został przekroczony.
Odnosząc się do zarzutu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, iż stanowisko MEN pozostaje w sprzeczności z protokołem kontroli DUKS, w którym stwierdzono, iż dane wykazane w SIO według stanu na 30 września 2009 r. są zgodne z dokumentacją źródłową podał, iż powyższe nie oznacza prawidłowego wykazywania uczniów
a jedynie potwierdza symetrię danych w postaci dokumentów z informacjami wprowadzonymi do SIO. W części powiatowej, część oświatowa subwencji ogólnej za 2010 r., o której skarżąca została powiadomiona pismem z [...] lutego 2010 r., została skalkulowana z uwzględnieniem zawyżonej o [...] uczniów liczby uczniów przeliczeniowych i wynosiła [...] zł. Po ponownym przeliczeniu, tj. bez uwzględnienia o [...] uczniów przeliczeniowych, część oświatowa subwencji ogólnej wynosi [...] zł.
Z uwagi na to, iż Minister rozpatrując ponownie sprawę ustalił kwotę do zwrotu
w wysokości niższej niż w zaskarżonej decyzji, należało na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylić w części zaskarżoną decyzję i orzec o zwrocie przez skarżącą, nienależnie uzyskanej kwoty w części powiatowej, części oświatowej subwencji ogólnej za 2010 r.
w wysokości [...] zł.
Skargę do sądu administracyjnego na powołane rozstrzygnięcie – w części dotyczącej ustalenia wysokości podlegającej zwrotowi kwoty w części powiatowej, części oświatowej subwencji ogólnej za 2010 r. i ustalającej tę kwotę w wysokości [...] zł - złożyła skarżąca wnioskując o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ. Wydanemu rozstrzygnięciu postawiła zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 36 ust. 8 u.d.j.s.t. poprzez jego niezastosowanie, a to poprzez wydanie decyzji ustalającej wysokość podlegającej zwrotowi kwoty w części powiatowej, części oświatowej subwencji ogólnej za 2010 r. w dniu [...] października 2016 r., to jest po upływie 5-letniego okresu przedawnienia;
2. art. 38 ust. 1 u.d.j.s.t. poprzez błędną wykładnię oraz przyjęcie, że art. 37 tej ustawy stanowi samoistną podstawę do żądania zwrotu nienależnie otrzymanej subwencji, co w konsekwencji doprowadziło do niezastosowania na podstawie ustawowego odesłania odpowiednich przepisów o.p.;
3. art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t. poprzez niewłaściwe zastosowanie, w sytuacji gdy cześć powiatowa, część oświatowa subwencji ogólnej przyznanej skarżącej nie była wyższa od należnej;
4. art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego i niewyjaśnienie stanu faktycznego, polegające na przyjęciu, że: •w Ogólnokształcącej Szkole [...] przy ul. [...] zawyżono o 56 liczbę uczniów przeliczonych wagą P7 przy jednoczesnym zaniżeniu o 56 uczniów w wadze P26 oraz zawyżono o 56 liczbę uczniów przeliczonych wagą P8, •w Szkole [...] stopnia (sześcioletnia) przy ul. Wary[...] zawyżono o 86 liczbę uczniów przeliczonych wagą P7, •w Szkole [...] stopnia (czteroletnia) przy ul. [...] zawyżono o 78 liczbę uczniów przeliczonych wagą P7, •w Ogólnokształcącej Szkole [...] stopnia (sześcioletnia) przy ul. [...] zawyżono o 79 liczbę uczniów przeliczonych wagą P7 oraz zawyżono o 79 liczbę uczniów przeliczonych wagą P8, co w konsekwencji doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych;
5. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i nie umorzenie postępowania pierwszoinstancyjnego.
W uzasadnieniu złożonego środka zaskarżenia skarżąca wskazała, że Minister uchylając zaskarżoną decyzją pierwotnie wydaną decyzję, wskazał że uchyla ją
w części dotyczącej ustalenia wysokości podlegającej zwrotowi kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2010 r. Podniesiono również, że zaskarżona decyzja została wydana [...] października 2016 r. - już po upływie 5 letniego terminu przedawnienia, co narusza przepis art. 36 ust. 8 i art. 38 ust. 1 u.d.j.s.t. przez błędną wykładnię pomijającą obowiązek odpowiedniego stosowania przepisów o.p.
Skarżąca podała, iż jak wynika z treści zaskarżonej decyzji organ przyznał, że 5-letni okres przedawnienia upłynął [...] grudnia 2014 r. Jednak decyzją z [...] października 2016 r. Minister uchylił w części własną decyzję i na nowo ustalił zobowiązanie skarżącej. Tym samym wysokość zobowiązania została ustalona na nowo już po terminie, a zatem po upływie okresu przedawnienia.
Z ostrożności skarżąca zarzuciła zaskarżonym decyzjom również błędne ustalenia faktyczne dotyczące stwierdzenia, że w SIO według stanu na dzień 30 września 2009 r.: 1) w Ogólnokształcącej Szkole [...] przy ul. [...] zawyżono o 56 liczbę uczniów przeliczonych wagą P7 przy jednoczesnym zaniżeniu o 56 uczniów w wadze P26 oraz zawyżono o 56 liczbę uczniów przeliczonych wagą P8;
2) w Szkole [...] stopnia (sześcioletnia) przy ul. [...] zawyżono o 86 liczbę uczniów przeliczonych wagą P7; 3) w Szkole [...] stopnia (czteroletnia) przy ul. [...] zawyżono o 78 liczbę uczniów przeliczonych wagą P7;
4) w Ogólnokształcącej Szkole [...] stopnia (sześcioletnia) przy ul. [...] zawyżono o 79 liczbę uczniów przeliczonych wagą P7 oraz zawyżono o 79 liczbę uczniów przeliczonych wagą P8. Zdaniem beneficjenta w SIO nie są ujawnione przeliczenia uczniów wagami, co wynika wprost z ustawy o systemie informacji oświatowej według stanu na 2009 rok. Ponadto przeliczenia uczniów wagami dokonuje MEN.
W przedmiotowej sprawie MEN naliczając część powiatową, części oświatowej subwencji ogólnej na 2010 r., bazując na danych SIO, uwzględnił 56 uczniów Ogólnokształcącej Szkoły [...] w [...] i 79 uczniów Ogólnokształcącej Szkoły [...] stopnia (sześcioletniej) w [...] w wadze P8 oraz 56 uczniów Ogólnokształcącej Szkoły [...] w [...], 79 uczniów Ogólnokształcącej Szkoły [...] stopnia (sześcioletniej) w [...], 86 uczniów Szkoły [...] stopnia (sześcioletniej) w [...] i 78 uczniów Szkoły [...] stopnia (czteroletniej) w [...] w wadze P7. W SIO według stanu na dzień 30 września 2009 r. dane dotyczące ww. szkół są prawidłowe.
Oceniła, iż organ zarówno w przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym jak
i w przedmiotowej decyzji, nie wskazał błędów w danych w tabelach SIO dotyczących ww. szkół. Minister nie przedstawił żadnych dowodów, że w SIO według stanu na dzień 30 września 2009 r., ww. szkoły wykazały błędne dane. Tym bardziej nieuzasadnione jest jeszcze dalej idące ustalenie w zaskarżonej decyzji (pkt 7-9 uzasadnienia), że szkoła wykazywała dane, które skutkowały rzekomym zawyżeniem. Zatem twierdzenie Ministra, że nienależnie uzyskana kwota w części powiatowej, części oświatowej subwencji ogólnej za 2010 r. dla skarżącego wynosi [...] zł jest nieuzasadnione, w związku z czym zobowiązując skarżącą do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty w części powiatowej części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2010 naruszył art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.t.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc argumenty prezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., zwana dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Podniesione w skardze zarzuty naruszenia wskazanych zasad procedury administracyjnej i prawa materialnego nie potwierdziły ich słuszności. Ocena ta wynika z konfrontacji prawidłowo poczynionych ustaleń faktycznych z dyspozycjami norm zawartych w przepisach prawnych mających zastosowanie w sprawie.
Materialnoprawną podstawę orzekania w rozpoznawanej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz.U. 2015. 513 ze zm., dalej u.d.j.s.t.).
Rozpoznając sprawę na wstępie podkreślić należy, że w myśl art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t. w przypadku gdy ustalona dla jednostki samorządu terytorialnego część oświatowa subwencji ogólnej jest wyższa od należnej, minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze decyzji zobowiązuje do zwrotu nienależnej kwoty tej części subwencji, chyba że jednostka wcześniej dokonała zwrotu nienależnie otrzymanych kwot subwencji za lata poprzedzające rok budżetowy. Jak wynika
z powyższego, wydanie przez Ministra decyzji zobowiązującej do zwrotu nienależnej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej, może nastąpić po zweryfikowaniu przez organ wysokości należnej subwencji i stwierdzeniu, że przysługuje w niższej wysokości niż kwota subwencji uprzednio ustalonej i wypłaconej.
Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Przedmiotem prowadzonego przez Ministra Finansów postępowania był zwrot nienależnie otrzymanej przez skarżącą kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2010, poprzedzony wynikiem kontroli w zakresie prawidłowości gospodarowania środkami publicznymi,
w tym wykonywania obowiązków związanych z gromadzeniem danych stanowiących podstawę naliczania subwencji za rok 2010.
Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów Sąd stwierdza
w pierwszej kolejności, iż w ocenie Sądu art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t. - stanowi samoistną podstawę do żądania zwrotu nienależnie otrzymanej części subwencji.
Wyjaśnienia wymaga, iż zgodnie z art. 38 ust. 1 pkt 3 u.d.j.s.t., o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, w odniesieniu do nienależnie otrzymanych w latach poprzedzających rok budżetowy kwot części oświatowej subwencji ogólnej stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
z wyłączeniem przepisu art. 57 oraz rozdziału 6 i art. 67 § 1 pkt 3 tej ustawy.
Z użytego w tym przepisie sformułowania "o ile przepisy ustawy stanowią inaczej" jednoznacznie wynika, iż w przypadku orzekania o zwrocie nienależnie uzyskanej przez j.s.t. kwoty części oświatowej subwencji ogólnej w pierwszej kolejności znajdą zastosowanie przepisy u.d.j.s.t. Przepisy tej ustawy regulują natomiast kwestię zwrotu ww. nienależnie uzyskanej subwencji. Podstawą wydania decyzji w tym przedmiocie jest bowiem powołany art. 37 ust. 1 pkt 2, zgodnie z którym w przypadku gdy ustalona dla jednostki samorządu terytorialnego część oświatowa subwencji ogólnej jest wyższa od należnej minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze decyzji zobowiązuje do zwrotu nienależnej kwoty tej części subwencji, chyba że jednostka dokonała wcześniej zwrotu nienależnie otrzymanych kwot – w zakresie subwencji za lata poprzedzające rok budżetowy.
Zwrócić uwagę należy, że również u.d.j.s.t., reguluje kwestię przedawnienia żądania zwrotu nienależnej kwoty części (oświatowej) subwencji ogólnej. Zgodnie bowiem z art. 36 ust. 8 u.d.j.s.t. decyzja w tym przedmiocie nie może być wydana po upływie 5 lat, licząc od końca roku budżetowego, za który sporządzono sprawozdanie
z wykonania budżetu jednostki samorządu terytorialnego, zawierające dane stanowiące podstawę do wyliczenia subwencji. Podkreślenia wymaga, iż część oświatowa stanowi część subwencji ogólnej zatem powołany przepis niewątpliwie mógłby znaleźć zastosowanie w przedmiotowej sprawie o ile oczywiście nastąpiłby upływ terminu (5 lat) wskazanego w jego treści. Termin ten jednak w rozpoznawanej sprawie nie upłynął, bowiem decyzja organu pierwszej instancji wydana została w dniu [...] grudnia 2014 r. doręczona skarżącej w dniu [...] grudnia 2014r. Wskazać też należy, iż art. 37 ust. 5 u.d.j.s.t. zawiera wyraźne odesłanie do ww. art. 36 ust. 8 stanowiąc, iż przepis ten stosuje się odpowiednio.
Organ zasadnie stwierdził, że ustawa o dochodach jest ustawą szczególną
i ma pierwszeństwo stosowania przed ustawą Ordynacja Podatkowa. Okoliczność, że decyzja II instancji została wydana w dniu [...] października 2016 r. nie ma na to wpływu.
Zgodnie z art. 38 ust. 1 u.d.j.s.t. do nienależnie otrzymanych przez jednostki samorządu terytorialnego kwot części subwencji ogólnej stosuje się przepisy Działu III Ordynacji Podatkowej. W sprawie niniejszej kompetencje organu podatkowego – wykonuje minister właściwy do spraw finansów publicznych.
Decyzja zobowiązująca jednostkę samorządu terytorialnego do zwrotu ma charakter konstytutywny, a przy jej wydaniu stosuje się w zakresie nieuregulowanym
w ustawie o dochodach - przepisy Dz. III Ordynacji Podatkowej. Instytucje przedawnienia prawa do wydania decyzji wymiarowej reguluje art. 68 § 1 Ordynacji Podatkowej, zgodnie z którym zobowiązanie podatkowe nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Natomiast przedawnienie zobowiązań podatkowych reguluje art. 70 § 1 Ordynacji Podatkowej, zgodnie
z którym zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.
Jednakże przedawnienie prawa do wydania decyzji ustalającej wysokość podlegającej do zwrotu części oświatowej subwencji ogólnej jest uregulowane w art. 36 ust. 8 u.d.j.s.t. i to jej przepisy mają zastosowanie przed przepisami Ordynacji Podatkowej zgodnie z zasadą "Lex specialis derogat legi generali" (ustawa szczególna uchyla ustawę powszechną).
Zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym postępowanie I instancji zmierza do wydania decyzji powodującej powstanie zobowiązania podatkowego,
a II instancja rozpoznaje odwołanie w sytuacji już istniejącego zobowiązania.
Wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 30 stycznia 2015 r. sygn. akt: II FSK 3232/12 stwierdził, że utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, organ II instancji aprobuje całokształt dokonanych ustaleń, w tym zasadność ustalonego zobowiązania. Nie ma więc znaczenia, że decyzja II instancji (utrzymująca w mocy) jest wydana po upływie terminu (orzeczenie dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W niniejszej sprawie przedawnienie nie wystąpiło i decyzja mogła być wydana.
Po drugie decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji, jak też decyzja zaskarżony akt zmieniająca, bo za taką uznać należy rozstrzygnięcie uchylające decyzję organu pierwszej instancji w całości lub
w części i w tym zakresie orzekające co do istoty sprawy, nie prowadzą do powstania nowego zobowiązania podatkowego. Utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu wcześniej rozpoznającego sprawę podatnika organ odwoławczy aprobuje bowiem całokształt dokonanych ustaleń, w tym zasadność ustalonego zobowiązania. Źródło powstania zobowiązania podatkowego, którym jest decyzja organu pierwszej instancji, pozostaje zatem to samo. Podobnie zmieniając decyzję organu pierwszej instancji organ odwoławczy nie neguje zasadności ustalenia zobowiązania, a dokonuje jedynie niezbędnej w jego ocenie korekty istotnych jego cech. Wobec tego i w tym przypadku, pomimo poczynionych zmian, źródłem zobowiązania podatkowego pozostanie więc decyzja organu pierwszej instancji. Uchylenie decyzji, któremu towarzyszy rozstrzygnięcie sprawy co do istoty nie skutkuje zatem wyeliminowaniem wszystkich skutków, jakie pociągała za sobą wymiarowa decyzja organu pierwszej instancji, jak by to mogło wynikać z dosłownego rozumienia zwrotu: "uchylenie decyzji".
Stanowisko takie wynika z analizy orzecznictwa sądowoadministracyjnego.
Przykładowo w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2012 r.
II FSK 1727/10 stwierdzono, że decyzja organu odwoławczego, o której mowa w art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) O.p. wydana po upływie terminu określonego w art. 68 § 4 O.p., która uchyla decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodu i ustala wysokość zobowiązania podatkowego w mniejszej wysokości, nie jest powtórnym merytorycznym rozstrzygnięciem kreującym zobowiązanie podatkowe, lecz oznacza jedynie stwierdzenie, że decyzja organu pierwszej instancji, w wyniku której powstało zobowiązanie podatkowe, była zgodna z prawem, jednak nieprecyzyjna co do wysokości zobowiązania podatkowego. Podobnie, wskazując na utrwalone orzecznictwo, Sąd ten orzekł w wyroku z dnia 1 kwietnia 2008 r. II FSK 182/07 uznając, że zobowiązanie podatkowe kreuje decyzja organu pierwszej instancji i nie zmienia tego fakt, że sprawa w postępowaniu odwoławczym została rozpoznana po upływie terminu przedawnienia. Z kolei w wyroku z dnia 28 maja 2009 r. II FSK 145/08 inny skład tego Sądu zważył, że w doręczonej podatnikowi decyzji reformatoryjnej z art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) O.p., organ odwoławczy nie może ustalić i wykreować zobowiązania podatkowego podatniczki. On może co najwyżej ustalić inną i tylko niższą (z uwagi na wynikający
z art. 234 O.p. zakaz reformationis in peius) - po dacie przedawnienia z art. 68 § 4 O.p. - wysokość tego zobowiązania podatkowego. Brak przeszkód, aby po upływie terminu, o którym mowa w art. 68 O.p. wydać decyzję obniżającą wysokość podatku ukształtowanego decyzją konstytutywną w postępowaniu zwyczajnym NSA potwierdził również w wyroku z dnia 15 września 2011 r. II FSK 507/10.
Zgodzić należy się też z wnioskiem, że skoro decyzja organu odwoławczego nie zakwestionowała zasadności ustalenia zobowiązania, to zmiana jego wysokości przez organ odwoławczy dokonana po upływie terminu określonego w art. 68 § 4 O.p. nie stanowi naruszenia terminu przedawnienia (por. wyrok z dnia z dnia 9 lutego 2010 r. II FSK 2019/08). Zbieżne wnioski płyną także z uzasadnienia wyroku z dnia
5 listopada 2009 r. II FSK 874/08 gdzie potwierdzono, że wydając decyzję po upływie terminu określonego w art. 68 § 4 O.p. organ odwoławczy nie może skierować sprawy do wymiaru uzupełniającego, ani też do ponownego rozpoznania, ale może wydać decyzję, w której ustali wysokość zobowiązania w kwocie niższej niż to wynika z decyzji organu I instancji. Wobec tego doręczenie przez podatkowy organ odwoławczy decyzji uchylającej w całości decyzję organu pierwszej instancji i orzekającą mniejszą kwotę tego zobowiązania nie stanowi naruszenia przepisu art. 68 § 4 O.p.
Możliwość zmiany decyzji wymiarowej w postępowaniu odwoławczym,
w sytuacji gdy upłynął w trakcie tego postępowania termin przedawnienia prawa do wymiaru podatku nie budzi też większych wątpliwości w piśmiennictwie. Leonard Etel,
w komentarzu do art. 68 O.p., wyraził pogląd, że: "w przypadku, gdy podatnikowi doręczono decyzję wymiarową w terminie, a następnie odwołał się on od niej i w trakcie postępowania odwoławczego upłynął omawiany termin przedawnienia, organ odwoławczy może nie tylko utrzymać w mocy tę decyzję, ale także ją uchylić i orzec merytorycznie. Decyzja organu odwoławczego nie może być jednak mniej korzystna dla podatnika niż uchylona. Skorygowanie przez organ odwoławczy decyzji wymiarowej nie jest ustaleniem zobowiązania podatkowego - ono już istnieje po doręczeniu decyzji wymiarowej organu pierwszej instancji, ale jest przejawem kontroli poprawności tego ustalenia i w razie stwierdzenia uchybień, ich wyeliminowania. Korekta decyzji organu pierwszej instancji wymaga jej uchylenia w całości lub w części i orzeczenia co do meritum przez organ odwoławczy.
Organ odwoławczy nie może jednak po upływie terminu przedawnienia prawa do ustalenia zobowiązania uchylić w całości decyzji wymiarowej i przekazać sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W takiej sytuacji upływ terminu przedawnienia uniemożliwia organowi pierwszej instancji wydanie i doręczenie decyzji ustalającej zobowiązanie (Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. V, J. Brolik, R. Dowgier, L. Etel, C. Kosikowski, P. Pietrasz, M. Popławski, S. Presnarowicz,
W Stachurski, LEX 2013).
Brak jest w przekonaniu Sądu przesłanek do umorzenia postępowania. Sąd stwierdza, że organ prawidłowo ustalił, iż część oświatowa subwencji ogólnej na rok 2010 została nieprawidłowo skalkulowana z uwzględnieniem zawyżonej liczby uczniów przeliczeniowych.
Za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia przez organ art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t. Subwencją należną jest subwencja obliczona według danych przekazanych na dzień 30 września 2009 r.
Odnosząc się natomiast do wskazanych w skardze zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, wskazać należy, że niezrozumiałe okazały się twierdzenia strony skarżącej, iż wydana przez Ministra Finansów decyzja nakazuje zwrot nienależnie pobranej subwencji oświatowej w innej ( wyższej ) kwocie aniżeli wynikająca z ustaleń kontroli skarbowej przeprowadzonej przez Urząd Kontroli Skarbowej w [...] (wyniki kontroli z [...] września 2013 r.), a organ nie uzasadnił należycie z czego to wynika .
Wyjaśnić zatem należy, że Urząd Kontroli Skarbowej w [...] w wyniku kontroli z dnia [...] września 2013 r. nr [...] skierowanym do skarżącej wskazał wyraźnie, iż przeprowadzona analiza wykazała, że dzieci uczęszczające do szkół muzycznych realizujących wyłącznie naukę przedmiotów muzycznych zostały zaliczone do liczby uczniów szkół publicznych i niepublicznych
w systemie dziennym (waga Sa) dwa razy, raz w szkole macierzystej drugi raz
w szkole muzycznej (str. 9v wyników kontroli).
Z wyników kontroli Urzędu Kontroli Skarbowej wynika, że w szkole [...] stopnia (6 letnia), która realizuje naukę przedmiotów muzycznych i dzieci uczęszczają do szkół ogólnodostępnych podstawowych nie może mieć przypisanej wagi P7 zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 grudnia 2009 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2010. Zatem waga P7 została zawyżona o 86 uczniów. Z kolei
w Szkole [...] stopnia (4 letniej) w SIO szkoła wykazała dane, które skutkowały przypisaniem uczniów do wag P7, P14, gdy tymczasem waga P7 przeznaczona jest dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych i nie może być przypisana dla uczniów realizujących obowiązek szkolny równocześnie w ogólnodostępnych szkołach. Waga P7 została zawyżona o 78 uczniów.
Natomiast w Ogólnokształcącej Szkole [...] stopnia (6 letniej),
w SIO szkoła wykazała dane, które skutkowały przypisaniem uczniów do wagi P7
i P8. Zważyć należy, że waga P8 przeznaczona jest dla słuchaczy kolegiów pracowników służb społecznych oraz uczniów szkół ponadgimnazjalnych prowadzących kształcenie zawodowe. Pierwsze 3 klasy obejmują poziom gimnazjalny, do klas I-III uczęszczało 79 uczniów, zatem nie mogli być objęci wagą P7 (waga P7 przeznaczona jest dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych). Również jeżeli chodzi o uczniów klas IV-VI w ilości 37 to nie mogli być przypisani do wagi P8, która przeznaczona jest dla słuchaczy kolegiów pracowników służb społecznych oraz uczniów szkół ponadgimnazjalnych prowadzących kształcenie zawodowe. Jak wynika z ustaleń kontroli waga P7 została zawyżona o 79 uczniów. Waga P8 zaś o 116 uczniów, zaś waga P26 została zaniżona o 79 uczniów.
Odnośnie Ogólnokształcącej Szkoły [...] w [...] (str. 14v-15 wyników kontroli), w SIO szkoła wykazała dane, które skutkowały przypisaniem uczniów do wag Sa, P7, P8, P19. Stwierdzono, że 56 uczniów na poziomie klas I-III gimnazjum, nie mogło być przypisanych do wagi P7, P8, a powinno być przypisanych do wagi P26. Do klas IV-VI uczęszczało [...] uczniów. Wykazano, że waga P7 została zawyżona o 56 uczniów oraz waga P8 została zawyżona o 106 uczniów, przy czym waga P26 została zaniżona o 56 uczniów. Okoliczności nazwy szkoły czy adresu wskazane jako błędne przez organ a sprostowane przez skarżąca nie mają wpływu na treść rozstrzygnięcia.
Wbrew temu co twierdzi skarżąca, Minister wyjaśnił i uzasadnił w zaskarżonej decyzji wyliczoną kwotę nienależnie pobranej subwencji oświatowej.
Zauważyć należy, że Minister Edukacji Narodowej będący organem administracji rządowej właściwym w zakresie oświaty, do którego zadań należy m.in. gromadzenie
i przetwarzanie danych niezbędnych do podziału części oświatowej subwencji ogólnej oraz wyliczanie kwot tej części subwencji dla poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego dokonał analizy danych. W wyniku przeprowadzonej analizy danych pismem z dnia [...] listopada 2015 r. Ministerstwo Edukacji Narodowej poinformowało Ministerstwo Finansów o uzyskaniu przez Miasto na Prawach Powiatu [...], części powiatowej, kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2010 w wysokości wyższej od należnej, podając jednocześnie zawyżoną liczbę uczniów przy poszczególnych wagach uwzględnionych przy kalkulacji dla Miasta na Prawach Powiatu [...], części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2010 i łączną liczbę uczniów przeliczeniowych. Kwotę nienależnie otrzymanej przez jednostkę samorządu terytorialnego części oświatowej subwencji ogólnej Minister Finansów ustalił na podstawie informacji uzyskanej od Ministra Edukacji Narodowej opartej na wynikach kontroli.
Wyjaśnić przy tym należy, że zgodnie z algorytmem podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego na rok 2010, stanowiącym załącznik do ww. rozporządzenia, podstawę do kalkulacji części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2010 dla poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego stanowiła liczba uczniów (wychowanków) szkół i placówek prowadzonych/dotowanych przez poszczególne jednostki samorządu terytorialnego ustalona na podstawie danych systemu informacji oświatowej dla bazowego roku szkolnego, tj. roku szkolnego 2009/2010 według stanu na dzień 30 września 2009 r. i dzień 10 października 2009 r., tj. w terminach wykazywania przez szkoły i placówki danych o liczbie uczniów (wychowanków) określonymi w art. 8 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 19 lutego 2004 r.
o systemie informacji oświatowej (Dz. U. 49, poz. 463, z późn. zm.).
Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, jeżeli ustalona dla jednostki samorządu terytorialnego część oświatowa subwencji ogólnej za lata poprzedzające rok budżetowy jest wyższa od należnej, minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze decyzji, zobowiązuje do zwrotu nienależnej kwoty tej części subwencji, chyba że jednostka ta dokonała wcześniej zwrotu nienależnie otrzymanych kwot.
Wydając zaskarżoną decyzję Minister dysponował adnotacją z przeglądu dokumentów źródłowych związanych z naliczeniem części oświatowej subwencji ogólnej z [...] kwietnia 2013 r. (Załącznik nr 39), dodatkowym uzupełniającym pismem Ministra Edukacji Narodowej z [...] lipca 2016 r. oraz wyjaśnieniami w formie pisemnej złożonej przez stronę skarżącą z dnia [...] stycznia 2015 r. (wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy), [...] lutego 2016 r., [...] sierpnia 2016 r.
W przekonaniu Sądu analiza akt administracyjnych prowadzi do wniosku, że Minister podjął czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, dokonał wnikliwej analizy zebranego materiału prawidłowej oceny prawnej, zasadnie uznając obowiązek zwrotu subwencji w kwocie podanej w decyzji. Do akt sprawy dołączone zostały dokumenty stanowiące wynik kontroli jaką przeprowadził UKS w zakresie ustalenia prawidłowości gospodarowania środkami publicznymi obejmującymi cześć oświatową subwencji ogólnej. Minister uzyskał także wyjaśnienia od Ministra Edukacji Narodowej jako organu właściwego w zakresie oświaty
i wychowania, a także organu, do którego zadań należy m.in. gromadzenie
i przetwarzanie danych niezbędnych do podziału części oświatowej subwencji ogólnej oraz wyliczanie kwot tej części subwencji dla poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego w tym dla Miasta na Prawach Powiatu.
Organ ponownie rozpatrzył i rozstrzygnął sprawę zwrotu przez skarżącą kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2010. W oparciu o stanowisko Ministra Edukacji Narodowej, organ dokonał również analizy i oceny argumentów przedstawionych przez stronę skarżącą.
Również skarżąca na każdym etapie postępowania mogła zapoznać się
z aktami sprawy oraz wypowiedzieć się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego.
Wobec nie podważenia stanu faktycznego ustalonego przez Ministra
w zaskarżonej decyzji, niezasadny okazał się zarzut naruszenia art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t.
Nie można także zgodzić się z podnoszoną przez stronę skarżącą argumentacją dotyczącą naruszenia art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze, zasadnym było zobowiązanie skarżącej do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2010 r. Jednocześnie Sąd zauważa, iż art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t. nakłada na Ministra obowiązek orzeczenia o zwrocie nienależnie uzyskanej kwoty subwencji, a jego działalnie w tym przedmiocie nie jest oparte na uznaniu administracyjnym. Wynika to wprost z kategorycznego sformułowania przepisu, w którym nie użyto słowa "może" charakterystycznego dla przepisów dopuszczających uznaniowe działanie organów administracji, tzw. "luz decyzyjny".
Podsumowując uznać należy, iż Minister dokonał prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego, a także przestrzegał wskazanych reguł procesowych.
Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło