II FSK 2942/17

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-08-27

Skład orzekający: Jacek Brolik, Bogdan Lubiński, Bogusław Woźniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu dotyczącym określenia odsetek od niezapłaconych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych, sąd administracyjny może badać ustalenia faktyczne stanowiące podstawę decyzji wymiarowej dotyczącej zobowiązania podatkowego za dany rok podatkowy?
Ratio decidendi
W postępowaniu dotyczącym odsetek za zwłokę od niezapłaconych w terminie zaliczek na podatek dochodowy, sąd administracyjny nie może badać ustaleń faktycznych stanowiących podstawę wydania decyzji wymiarowej dotyczącej zobowiązania podatkowego. Decyzja w przedmiocie odsetek ma charakter pochodny i opiera się na ustaleniach poczynionych w postępowaniu wymiarowym, które są wiążące dla organu podatkowego.
Stan faktyczny
Skarga kasacyjna została wniesiona od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę R. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie w przedmiocie określenia odsetek od niewpłaconych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2013 r. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w szczególności zasady swobodnej oceny dowodów, poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego, polegające na nieuwzględnieniu zeznań świadka oraz braku uwzględnienia "dobrej wiary" skarżącego w relacjach z kontrahentem.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną i zasądzono od R. S. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie kwotę 1800 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jacek Brolik, Sędzia NSA Bogdan Lubiński, Sędzia WSA del. Bogusław Woźniak (sprawozdawca), Protokolant Justyna Nawrocka, po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2019 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej R. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 czerwca 2017 r. sygn. akt VIII SA/Wa 200/17 w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 29 grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia odsetek od niewpłaconych w wymaganym terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2013 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od R. S. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie kwotę 1800 (słownie: jeden tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 23 czerwca 2017 r., sygn. akt VIII SA/Wa 200/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę R. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 29 grudnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie określenia odsetek od niewpłaconych w wymaganym terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej jako: "P.p.s.a". Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł R. S. zaskarżając ten wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił, na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. art. 187 § 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm., dalej jako: "O.p."), poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów skutkujące błędnym ustaleniem stanu faktycznego, polegającym na przyjęciu, że zeznania świadka K. B. nie mają wpływu na ustalenie stanu faktycznego, gdyż zeznania świadek dotyczą innych budów niż te, które są objęte tym postępowaniem, podczas gdy świadek K. B. zeznał, że widział H. Z. na budowach, a to, że były to inne budowy nie świadczy o tym, że zeznania świadka nie mogą stanowić podstawy zmiany ustaleń faktycznych dokonanych przez organy podatkowe oraz Sąd I instancji; 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 122, art. 187 i art. 191 O.p. poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów skutkujące błędnym ustaleniem stanu faktycznego, polegającym na przyjęciu, że skarżący miał świadomość jakiego charakteru nawiązuje współpracę z D. D., działającym w imieniu firmy K[...] K.D., podczas gdy D. D. wprowadził skarżącego w błąd co do oszukańczego charakteru wystawiania faktur, co w konsekwencji doprowadziło do nierozpatrzenia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a mianowicie tzw. "dobrej wiary" skarżącego podczas nawiązywania relacji z firmą K[...] K. D. W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie Wydział Vlll Zamiejscowy w Radomiu. Pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie stający na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 27 sierpnia 2019 r. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw zatem podlega oddaleniu. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) – dalej jako: "P.p.s.a." Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Analiza akt sprawy wskazuje, że nie zachodzi żadna z przesłanek wskazanych w art. 183 § 2 P.p.s.a. Rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego mogą zatem dotyczyć jedynie naruszeń przepisów wskazanych w skardze kasacyjnej. Na wstępie należy podkreślić, że dokonując kontroli legalności decyzji w przedmiocie odsetek za zwłokę kwestie, które stały się podstawą wydania ostatecznej decyzji wymiarowej nie mogą podlegać ocenie w postępowaniu dotyczącym odsetek za zwłokę od zaliczek na podatek dochodowy. Nie ma wątpliwości, że wydając decyzję określającą odsetki od niezapłaconych w terminie zaliczek na podatek dochodowy organ podatkowy nie bada okoliczności faktycznych, które mają znaczenie dla wymiaru zobowiązania podatkowego, ale dokonuje matematycznej operacji w sytuacji, gdy zaistnieją ustawowo przewidziane przesłanki do określenia odsetek. Art. 51 § 2 O.p. za zaległość podatkową nakazuje uznać również niezapłaconą w terminie zaliczkę na podatek, z kolei art. 53 § 1 O.p. wprowadza zasadę, zgodnie z którą od zaległości podatkowych naliczane są odsetki za zwłokę. Odsetki naliczane są zatem z mocy prawa, a organ wydaje decyzję, w której określona zostaje jedynie ich wysokość, gdy ziszczą się warunki, o jakich mowa w art. 53a § 1 O.p. Z przepisu art.53a O.p. wynika, że decyzja w przedmiocie odsetek od niezapłaconych zaliczek nie ma charakteru samoistnego, a jest - w sferze ustaleń faktycznych - prostą pochodną wyniku postępowania podatkowego, prowadzonego w stosunku do podatnika za okres roku podatkowego (lub innego okresu rozliczeniowego). Ustalenia tego postępowania stanowią więc podstawę faktyczną, w oparciu o którą organ dokonuje odpowiedniego przypisania tych ustaleń do okresów płatności zaliczek, a w konsekwencji - obliczenia wysokości odsetek od kwot nieuiszczonych lub uiszczonych w zbyt niskiej wysokości zaliczek, za określony czas. Oznacza to, że decyzja wydana w zakresie odsetek od zaliczek nie wymaga powtórzenia wszystkich ustaleń faktycznych postępowania podatkowego, a organ nie ma obowiązku ponownego ich oceniania, ani odnoszenia się do zarzutów proceduralnych, czy materialnoprawnych, dotyczących postępowania "wymiarowego". Wystarczającym jest powołanie się na ustalenia tego postępowania, znajdujące wyraz w decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w innej niż zadeklarowana wysokości. Decyzja ta ma bowiem wiążący charakter dla organu podatkowego i tak długo jak obowiązuje w obrocie prawnym, stanowi dostateczną podstawę faktyczną decyzji "odsetkowej" (por. wyroki NSA z dnia 23 czerwca 2015 r., sygn. akt II FSK 1388/13; z dnia 19 marca 2019 r., sygn. akt II FSK 354/17, publ. CBOSA). Organy podatkowe określając wysokość odsetek powinny mieć na względzie wyłącznie wskazane wyżej przepisy. Zatem zarzuty skargi kasacyjnej oraz ich uzasadnienie zmierzające do zakwestionowania ustaleń faktycznych stanowiących podstawę wydania decyzji określającej skarżącemu wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. nie mogą być przedmiotem rozważań w niniejszym postępowaniu, gdyż w istocie wykraczają poza granicę sprawy, o której stanowi art. 134 § 1 P.p.s.a. Zauważyć wobec tego należy, że wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2019 r., sygn. akt II FSK 2943/17, wydanym w przedmiocie decyzji określającej skarżącemu wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny prawomocnie przesądził o jej prawidłowości podzielając w tym względzie stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażone w wyroku z dnia 23 czerwca 2017 r., sygn. akt VIII SA/Wa 201/17. Powyższe oznacza, że argumenty zmierzające do podważenia ustaleń faktycznych poczynionych przez organy podatkowe dokonujące wymiaru podatku nie przyniosły zamierzonego przez skarżącego skutku. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 oraz art. 209 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło