I FSK 1636/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-03-04
Skład orzekający: Bartosz Wojciechowski, Izabela Najda-Ossowska, Zbigniew Łoboda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku wspólnego prowadzenia działalności rolniczej (chowu i hodowli indyków) przez kilka osób fizycznych, z których tylko jedna złożyła zgłoszenie rejestracyjne jako podatnik VAT, ta jedna osoba jest podatnikiem VAT od wszystkich transakcji związanych z tą działalnością, nawet jeśli inne osoby również dokonywały zakupów i sprzedaży?Ratio decidendi
W przypadku wspólnego prowadzenia działalności rolniczej przez kilka osób fizycznych, gdy tylko jedna z nich złożyła zgłoszenie rejestracyjne jako podatnik VAT, ta jedna osoba jest podatnikiem VAT od wszystkich transakcji związanych z tą działalnością. Pozostałe osoby, nawet jeśli dokonywały zakupów i sprzedaży, nie stają się podatnikami VAT z tytułu tej działalności, niezależnie od tego, czy złożyły własne zgłoszenia rejestracyjne. Jest to zgodne z art. 15 ust. 4 i 5 ustawy o VAT, które określają, że w takich sytuacjach podatnikiem jest wyłącznie osoba, która dokonała zgłoszenia rejestracyjnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła rozliczenia podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2012 r. przez J.W., zarejestrowanego podatnika VAT z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego. Organy podatkowe uznały, że J.W. powinien rozliczyć całość podatku należnego i naliczonego z transakcji związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego (chów i hodowla indyków), mimo że część obrotu przypisywana była innym osobom (żonie, synowi, zięciowi). Skarżący zarzucał nieprawidłowe ustalenia faktyczne i błędną wykładnię przepisów, twierdząc, że osoby te prowadziły odrębne działalności. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bartosz Wojciechowski, Sędzia NSA Izabela Najda-Ossowska, Sędzia WSA del. Zbigniew Łoboda (sprawozdawca), Protokolant Marek Kleszczyński, po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2020 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 6 lipca 2017 r. sygn. akt I SA/Ol 316/17 w sprawie ze skargi J.W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Olsztynie z dnia 28 lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące styczeń, od kwietnia do grudnia 2012 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od J.W. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie kwotę 5400 (słownie: pięć tysięcy czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 6 lipca 2017 r., sygn. akt I SA/Ol 316/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi J. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Olsztynie z dnia 28 lutego 2017 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń oraz od kwietnia do grudnia 2012 r., na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., w skrócie – "p.p.s.a."), oddalił skargę.
Z uzasadnienia wyroku wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w O., dokonując w decyzji z dnia 29 listopada 2016 r. rozliczenia podatku od towarów i usług za wymienione miesiące uznał, że J. W., jako podatnik podatku od towarów i usług, zarejestrowany w związku z prowadzeniem gospodarstwa rolnego, winien dokonać rozliczenia całości kwot podatku należnego i naliczonego, wynikających z transakcji związanych z prowadzeniem tego gospodarstwa, niezależnie od tego, że część obrotu z owego gospodarstwa przypisały sobie inne osoby, to jest A. W. (żona), P. W. (syn) oraz T. G. (zięć). Zdaniem organu podatkowego, wszystkie wymienione osoby prowadziły wspólnie działalność rolniczą w zakresie chowu i hodowli indyków (ferma drobiu w S.). Jako podstawę prawna decyzji organ powołał między innymi art. 15 ust. 5 w zw. z ust. 4 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm., dalej – "u.p.t.u.").
W złożonym odwołaniu J. W. zarzucił, że w sprawie poczyniono nieprawidłowe ustalenia faktyczne, albowiem wymienione osoby prowadziły odrębne działalności (przedsiębiorstwa) i każda z nich była podatnikiem podatku od towarów i usług. Ponadto wykładnia przepisów art. 15 ust. 4 i ust. 5 u.p.t.u. budzi wątpliwości, co winno skłaniać do przyjęcia kierunku interpretacji korzystnego dla podatnika.
Dyrektor Izby Skarbowej w Olsztynie, powołaną na początku decyzją z dnia 28 lutego 2017 r., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Zdaniem organu odwoławczego, zgromadzone dowody dawały podstawę do wniosku, że J. W. prowadził wspólną działalność z żoną, synem i zięciem i nie było powodów do odrębnego rozliczenia obrotów przez wymienione osoby. O wspólnym prowadzeniu działalności świadczyło szereg okoliczności, a miedzy innymi prowadzenie działalności w tym samym zakresie (chów i hodowla indyków), w tych samych obiektach (kurnikach), bez podziału na poszczególne fermy. Ponadto J. W. rozliczał koszty wspólnej działalności, jak zakup pasz, usług laboratoryjnych, energii elektrycznej, gazu, węgla, wody), jak również z jego rachunku bankowego (wspólnego z A. W.) dokonywane były płatności za faktury wystawione na poszczególne osoby.
Dyrektor Izby Skarbowej w Olsztynie stwierdził także, że przepisy art. 15 ust. 5 i ust. 4 u.p.t.u. są jednoznaczne i wyrażają zasadę dotyczącą formalnego statusu podatnika VAT w przypadku rodzinnych (wieloosobowych) gospodarstw rolnych, a mianowicie, że w takich przypadkach, podatnikiem może być ta i tylko ta osoba fizyczna, która dokonała wymaganego zgłoszenia rejestracyjnego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie J. W. zarzucił, że nie wyjaśniono istotnych okoliczności sprawy i dowolnie oceniono materiał dowodowy. Działalność nie była prowadzona wspólnie, gdyż zachowano odrębności kosztów przez każdą z ferm, natomiast jeżeli część kosztów opłacona była przez stronę, to nie świadczy to o wspólnej produkcji, lecz o obowiązku ich refakturowania na faktycznych nabywców. Organ nie interesował się tym, jak wyglądała organizacja produkcji.
Według skarżącego, zastosowane w sprawie przepisy nie są precyzyjne, albowiem art. 15 ust. 5 u.p.t.u. może być rozumiany w ten sposób, że odnosi się do podmiotów prowadzących wyłącznie działalność rolniczą, co nie dotyczy A. W., P. W. i T. G., którzy obok działalności rolniczej prowadzili inną jeszcze działalność gospodarczą.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalając skargę wskazanym na początku wyrokiem z dnia 6 lipca 2017 r. uznał, że nie była zasadna.
Sąd podkreślił, że z przepisów art. 15 ust. 4 i ust. 5 u.p.t.u. wynika, że w sytuacji, gdy gospodarstwo rolne stanowi, jak w niniejszej sprawie, współwłasność kilku osób, podatnikiem VAT może zostać tylko jedna osoba, która dokonała zgłoszenia rejestracyjnego. Skoro zatem J. W. zarejestrował się jako podatnik VAT czynny z tytułu chowu i hodowli indyków, to stał się podatnikiem VAT od wszystkich czynności wykonywanych w ramach działalności rolniczej prowadzonej wspólnie z żoną, synem i zięciem, występując jako reprezentant wspólnej działalności. Zasada in dubio pro tributario nie została naruszona, gdyż nie było wątpliwości co do interpretacji przepisów prawa.
Za niezasadne Sąd uznał także zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania podatkowego. W ocenie Sądu, organy podjęły niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia tej sprawy. Materiał dowodowy był wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia, a w tym wskazywał na sposób prowadzenia produkcji (m.in. protokół oględzin z dnia 3 lutego 2015 r. i protokół przesłuchania G. B. z dnia 27 listopada 2014 r.). Z materiału tego wynikało, że produkcja w danym obiekcie prowadzona była łącznie, nie zawierała przegród oraz nie była rozdzielana na poszczególne fermy.
Na powyższy wyrok J. W. złożył skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok ów w całości i wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Skarżący, powołując art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a., zarzucił naruszenie przepisów, a mianowicie:
1) art. 15 ust. 1-2 i ust. 4-5, art. 29 ust. 1, art. 7 ust. 1-2 oraz art. 8 ust. 2a u.p.t.u., polegające na przypisaniu obrotu z dostaw skarżącemu, których nie zrealizował, pominięcie w tym obrocie wartości towarów i usług, jaka powinna zostać zrefakturowana przez skarżącego na inne podmioty, pozbawienie statusu podatnika VAT osób, które wykonywały działalność gospodarczą w sposób samodzielny;
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie skargi w sytuacji, gdy decyzja organu podatkowego narusza prawo materialne (naruszenia zawarte w pkt 1);
3) art. 145 § 1 pkt 1 lit c) w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie skargi w sytuacji, gdy decyzja organu podatkowego została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 2a, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm., dalej – "O.p.") wobec:
- dowolnej oceny zebranego dotychczas w sprawie materiału dowodowego,
- niezgromadzenia pełnego materiału dowodowego i niewyjaśnienia kwestii ponoszenia niektórych kosztów przez Skarżącego a wykazujących związek w części także z działalnością rolniczą innych osób, które powinny podlegać opodatkowaniu jako czynności odpłatne lub nieodpłatne, a więc okoliczności istotnych z punktu widzenia poprawnej podstawy opodatkowania;
4) art. 141 § 4 p.p.s.a , art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a w zw. z art. 191 i art. 210 § 4 O.p. wobec braku odniesienia się Sądu do istotnych i podnoszonych w treści skargi argumentów (materiału potwierdzającego odrębność prowadzonych produkcji zebranego w toku postępowania oraz przedstawionego na etapie postępowania sądowego), wobec braku rozważań Sądu I instancji co do uzasadnienia faktycznego decyzji, w którym organ nie wskazał przyczyn, dla których przedstawionym przez stronę dowodom na odrębne prowadzenie produkcji odmówił wiarygodności;
5) art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a w zw. z art. 210 § 4 O.p., wobec braku rozważań Sądu I instancji co do uzasadnienia faktycznego decyzji, w którym organ nie wskazał przyczyn, dla których przedstawionym przez stronę dowodom na odrębne prowadzenie produkcji odmówił wiarygodności.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie była zasadna i podlegała oddaleniu.
Wstępnie trzeba zaznaczyć, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Zasada ta oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest władny badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji naruszył inne przepisy, niż wskazane w zarzutach skargi kasacyjnej. Sąd ten nie może również zastępować strony i precyzować, czy też uzupełniać przytoczonych podstaw kasacyjnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 sierpnia 2004 r., sygn. akt FSK 299/2004).
Zasadnicze jej zarzuty sprowadzają się do kwestionowania ustaleń organów podatkowych oraz akceptacji tych ustaleń przez Sąd pierwszej instancji, to jest co do tego, że wymienione powyżej osoby (J. W., A. W., P. W. oraz T. G.) prowadziły wspólnie działalność rolniczą w zakresie fermowego chowu indyków. Według skarżącego, działalność we wskazanym zakresie prowadzona była przez te osoby odrębnie, o czym miały świadczyć dowody niedocenione przez organy i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie.
Sformułowane w powyższym zakresie zarzuty nie zasługiwały na uwzględnienie. Wbrew wywodom skarżącego, organy podatkowe zgromadziły kompletny materiał dowodowy oraz dokonały swobodnej jego oceny, a przeto należycie postąpił Sąd pierwszej instancji, aprobując poczynione w sprawie podatkowej ustalenia faktyczne.
Należy przypomnieć, że teza odnośnie wspólnego prowadzenia działalności gospodarczej we wskazanym zakresie oparta została na szeregu ustaleniach przedstawionych w zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Olsztynie z dnia 28 lutego 2017 r. Przede wszystkim, działalność w zakresie chowu indyków prowadzona była bez wyodrębnienia, to jest bez podziału na poszczególne fermy, które przynależeć miały do poszczególnych osób. Decyzje Powiatowego Lekarza Weterynarii w sprawie nadania numerów identyfikacyjnych wskazywały poszczególne obiekty (pod adresami) bez podziału na poszczególne fermy. Pisklęta kupowane w tym samym czasie wstawiane były do tych samych obiektów również bez podziału na fermy poszczególnych osób. J. W. ponosząc koszty funkcjonowania obiektów, nie refakturował wydatków na pozostałych i regulował z własnego rachunku bankowego (wspólnego z A. W.) koszty wynikające z faktur wystawionych na inne osoby. Brak było odrębnych liczników energii elektrycznej, wspólny był system ogrzewania, ładowania pasz (w poszczególnych obiektach), wspólne pomieszczenia magazynowe, zaś monitoring obejmował całą posesję. Organ zwrócił także uwagę na dokonywanie w kontrolowanym okresie przez A. i J. W., A. W. i P. W. sprzedaży indyków pochodzących z produkcji odbywającej w tych samych obiektach na rzecz tych samych ubojni i w tym samym czasie, a ponadto rozbieżności w ilościach zakupionych, wstawionych i sprzedanych indyków przez poszczególne osoby oraz niezgodności pomiędzy ilością żywca faktycznie zdaną do uboju przez poszczególne fermy, a ilością wykazaną w fakturach sprzedaży, wystawionych przez wymienione osoby.
Trzeba zaznaczyć, że prowadzenie odrębnej działalności wymaga niewątpliwie wyodrębnienia organizacyjnego (w efekcie i przedmiotowego), ażeby możliwe było przyporządkowanie do niej zarówno obrotów powstałych w ramach tej działalności, jak i dotyczących jej kosztów. Przywołane za organem okoliczności, których strona ani w skardze do Sądu pierwszej instancji, ani w skardze kasacyjnej nie podważyła, nie pozwalają uznać, ażeby konkluzja odnośnie wspólnej działalności w zakresie chowu indyków miała dowolny charakter. O braku wyodrębnienia działalności poszczególnych osób (w interesującym zakresie), przesądza całokształt stwierdzonych okoliczności. Sformułowanego przez organy wniosku nie podważa więc podniesiona przez skarżącego okoliczność posiadania przez osoby faktur dotyczących zakupu piskląt czy paszy, gdyż rzeczy te nie zostały ujęte (przeznaczone) w ramach wyodrębnionych ferm. Znamienne są przy tym zeznania świadka G.B., pracownika wykonującego czynności w kurnikach nr 2, 3 i 4, położonych przy ul. [...]. Świadek zatrudniony był na podstawie umowy z dnia 30 kwietnia 2008 r, zawartej z Fermą Drobiu A. W., J. W., K. W-G. Świadek zeznał między innymi, że poza nim, weterynarzem oraz A. W. i J. W. na terenie kurników nie przebywały inne osoby. Z protokołu oględzin z dnia 3 lutego 2015 r. wynikało zaś, że przy każdym kurniku znajdował się jeden silos, służący do przechowywania paszy.
Z powyższego wynika więc, że gospodarstwo rolne nie było przystosowane do obsługi czterech, odrębnych od siebie i samodzielnie wykonywanych działalności oraz że działalności takie (odrębne) nie były w jego ramach wykonywane. Argumentacja skargi w istocie ma charakter polemiczny i nie wskazuje na konkretne uchybienia organów w procesie dowodzenia, a w tym w zakresie oceny materiału dowodowego. Ogólnikowe twierdzenie o ekonomicznym i logistycznym uzasadnieniu dla dokonywania zakupów przez poszczególne fermy w tym samym czasie oraz ponoszenia kosztów utrzymania ferm przez J. W., trudno uznać za rzeczowy wywód, który mógłby zostać przeciwstawiony zaprezentowanej ocenie organów podatkowych. Nie zasługiwała także na uwzględnienie argumentacja, ze każdy z właścicieli podejmował samodzielne decyzje w zakresie chowu indyków, skoro brak było zorganizowania w odrębne fermy, w których takie decyzje mogłyby być wykonywane. Także deklarowanie dochodu z działów specjalnych produkcji rolnej nie przesądza oceny w sprawie podatku od towarów i usług. Ponadto skarżący zarzucając dowolną ocenę dowodów wskazuje (str. 5 skargi kasacyjnej), że wbrew temu co zostało przyjęte, w sprawie kilka osób prowadziło kilka gospodarstw, nie zaś wspólnie jedno gospodarstwo. Przy tym jednak strona nie precyzuje, jakie to były gospodarstwa (inne), gdzie były umiejscowione i które z wymienionych osób miały je prowadzić oraz jakie dowody stoją za taką tezą. Należy przypomnieć, że jak to wynika z ustaleń kontroli podatkowej, J. W. zgłosił i prowadził działalność w zakresie chowu i hodowli indyków w obiektach przy ul. [...] oraz ul. [...] w S., które były zgłaszane także przez pozostałe ososby. W sumie więc nie doszło do naruszenia art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p.
Nie został także naruszony przepis art. 210 § 4 O.p. Wbrew twierdzeniom skarżącego, organ odwoławczy nie pominął okoliczności posiadania faktur zakupu przez poszczególne osoby, ani też świadczących o dokonywaniu przez nie sprzedaży. Na te okoliczności Dyrektor Izby Skarbowej zwraca uwagę na str. 2 oraz str. 5 uzasadnienia decyzji. Jednakże brak przydania określonym dowodom znaczenia oczekiwanego przez stronę nie oznacza automatycznie naruszenia wymogów co do treści uzasadnienia decyzji.
Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a., co miało polegać na braku ustosunkowania się Sądu pierwszej instancji do "materiału potwierdzającego odrębność prowadzonych produkcji". Z tak sformułowanym zarzutem nie można się zgodzić. Po pierwsze, zastrzeżenie pod adresem Sądu nawiązujące do dokumentów załączonych do skargi wymagałoby w pierwszej kolejności postawienia zarzutu naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Skoro bowiem Sąd nie przeprowadził dowodu z załączonych dokumentów, to nie było podstaw aby dokonywał ich oceny i ustosunkowywał się do ich wartości dowodowej w uzasadnieniu wyroku. Tymczasem strona nie wskazała na naruszenie art. 106 § 3 p.p.s.a. Po wtóre, z całości wypowiedzi Sądu pierwszej instancji, aprobującej ocenę dowodów przeprowadzoną przez organ nie można wywnioskować, że faktury na zakup towarów, czy też dotyczące sprzedaży przez A. W., P. W. i T. G. (tylko faktury nabycia) zostały pominięte, lecz tylko, że zostały odmiennie od oczekiwania strony ocenione w powiązaniu z pozostałymi dowodami zgromadzonymi w sprawie podatkowej.
Nie był zasadny zarzut naruszenia wskazanych powyżej przepisów prawa materialnego. Według art. 15 ust. 1 u.p.t.u., podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Działalność gospodarcza – zgodnie z ust. 2 art. 15 u.p.t.u. - obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Działalność rolnicza, zgodnie z zapisem art. 2 pkt 15 u.p.t.u., obejmuje produkcję roślinną i zwierzęcą, w tym również produkcję materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego oraz reprodukcyjnego, produkcję warzywniczą, gruntową, szklarniową i pod folią, produkcję roślin ozdobnych, grzybów uprawnych i sadowniczą, chów, hodowlę i produkcję materiału zarodowego zwierząt, ptactwa i owadów użytkowych, produkcję zwierzęcą typu przemysłowego lub fermowego oraz chów i hodowlę ryb i innych organizmów żyjących w wodzie, a także uprawy w szklarniach i ogrzewanych tunelach foliowych, uprawy grzybów i ich grzybni, uprawy roślin "in vitro", fermową hodowlę i chów drobiu rzeźnego i nieśnego, wylęgarnie drobiu, hodowlę i chów zwierząt futerkowych i laboratoryjnych, chów i hodowlę dżdżownic, entomofagów i jedwabników, prowadzenie pasiek oraz chów i hodowlę innych zwierząt poza gospodarstwem rolnym oraz sprzedaż produktów gospodarki leśnej i łowieckiej, z wyjątkiem drewna okrągłego z drzew tropikalnych (PKWiU 02.20.13.0) oraz bambusa (PKWiU ex 01.29.30.0), a także świadczenie usług rolniczych.
Działalność rolnicza jest działalnością gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2, jednakże jej wykonywanie może rodzić szczególne skutki podatkowe, między innym w zakresie statusu podatnika podatku od towarów i usług. Zgodnie bowiem z art. 15 ust. 4 u.p.t.u., w przypadku osób prowadzących wyłącznie gospodarstwo rolne, leśne lub rybackie za podatnika uważa się osobę, która złoży zgłoszenie rejestracyjne, o którym mowa w art. 96 ust. 1. Przepis ust. 4 stosuje się odpowiednio do osób fizycznych prowadzących wyłącznie działalność rolniczą w innych niż wymienione w ust. 4 przypadkach (art. 15 ust. 5 u.p.t.u.).
Z przepisów tych wynika, że w przypadku prowadzenia przez grupę osób wyłącznie gospodarstwa rolnego (leśnego, rybackiego) bądź wspólnie działalności rolniczej (poza gospodarstwem rolnym), za podatnika podatku od towarów i usług uważa się tylko jedną z tych osób, a mianowicie tę, która złoży zgłoszenie rejestracyjne, o którym mowa w art. 96 ust. 1 u.p.t.u. W sytuacji więc dokonania zgłoszenia rejestracyjnego przez jedną z tych osób, podatnikiem podatku z tytułu tej działalności nie może zostać żadna z pozostałych osób prowadząca to gospodarstwo rolne bądź działalność rolniczą. Skoro w niniejszej sprawie zgłoszenia rejestracyjnego dokonał J. W., to był on podatnikiem z tytułu działalności w zakresie chowu i hodowli indyków na posiadanych gruntach (kurniki w S. przy ul. [...] oraz [...]. Podatnikami nie były więc pozostałe osoby z tytułu tej działalności i to niezależnie od tego, czy dokonały zgłoszenia rejestracyjnego. Prawidłowo zatem organy zastosowały prawo materialne.
Prawidłowo także uznał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, że nie została naruszona zasada in dubio pro tributario. W orzecznictwie wielokrotnie wypowiadano stanowisko, że w przypadku prowadzenia gospodarstwa rolnego wieloosobowo, podatnikiem podatku od towarów i usług może być tylko jedna z tych osób, która dokonała zgłoszenia rejestracyjnego i wówczas osoba ta rozlicza całość zakupów i sprzedaży związanych z prowadzeniem tego gospodarstwa (przykładowo wyroki NSA z dnia 29 maja 2014 r., sygn. I FSK 757/13, z dnia 13 maja 2015 r., sygn. I FSK 210/14, z dnia 15 listopada 2017 r., sygn. I FSK 372/16, z dnia 27 lutego 2018 r., sygn. I FSK 674/16, z dnia 10 kwietnia 2018 r., sygn. I FSK 1005/16, z dnia 29 października 2019 r., sygn. I FSK 1480/19). W orzecznictwie tym wskazuje się również, ze osoba współprowadząca z podatnikiem gospodarstwo rolne może uzyskać podmiotowość prawnopodatkową w zakresie podatku od towarów i usług tylko z tytułu innej niż rolnicza działalności gospodarczej.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło