II OZ 1226/17

Dnia 18 października 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 18 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 lipca 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 371/17 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 18 lipca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia 7 lutego 2017 r., nr [...], którą w pkt 2 utrzymano w mocy decyzję Wójta Gminy B. z dnia [...] sierpnia 2016 r., znak: [...], o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie gospodarstwa rolnego przez budowę obiektu inwentarskiego tuczarni o obsadzie maksymalnej do 79,6 Dużych Jednostek Przeliczeniowych (obsada łączna uwzględniająca istniejącą chlewnię wyniesie 146,8 DJP), na działce nr [...] obręb [...], gmina B., powiat [...], województwo [...]. Sąd, powołując się na treść art. 61 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", stwierdził, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wskazał, że w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone jest stanowisko, że przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej, poprzez wstrzymanie wykonania decyzji, mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania (por. postanowienia NSA: z 14 grudnia 2009 r., II OSK 1898/09; z 19 lipca 2012 r., II OZ 609/12; z 29 lutego 2012 r., II OZ 116/12; z 8 października 2015 r., II OZ 966/15). Takiego charakteru nie ma w ocenie Sądu decyzja w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Z tego też powodu wniosek skarżącego nie zasługiwał na uwzględnienie. Jednocześnie Sąd podkreślił, że niezależnie od wskazanej powyżej okoliczności wniosek nie mógłby zostać uwzględniony również z tego powodu, że skarżący nie wykazał w uzasadnieniu wniosku okoliczności przemawiających za tym, że wykonanie zaskarżonego aktu grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub wywoła skutki trudne do odwrócenia (por. postanowienie NSA z 15 stycznia 2015 r., I OZ 1236/14). Niezbędne jest wskazanie na konkretne okoliczności pozwalające ocenić, czy wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Takich okoliczności nie wskazał skarżący, wnosząc o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zażalenie na ww. postanowienie wniósł K. W., podnosząc zarzuty dotyczące naruszenia: - art. 61 § 3 p.p.s.a. przez błędną wykładnię, że przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej polegającej na wstrzymaniu wykonania decyzji nie może być decyzja w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie gospodarstwa rolnego przez budowę ww. budynku tuczarni; - art. 6 w zw. z art. 49 § 1 p.p.s.a. przez jego niezastosowanie w realiach niniejszej sprawy co do osoby skarżącego działającego osobiście (bez pełnomocnika); - art. 141 § 4 w zw. z art. 166 p.p.s.a. przez brak wyjaśnienia, z jakich względów Sąd uznał, że w danej sprawie nie występują przesłanki wstrzymania wykonania aktu lub czynności stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. Z tych względów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i dopuszczenie dowodu z decyzji o warunkach zabudowy. W odpowiedzi na zażalenie P. S. (inwestor) wniósł o oddalenie zażalenia, oddalenie wniosku dowodowego i zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W niniejszej sprawie Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że nie każda decyzja może podlegać wstrzymaniu, a do takich decyzji zalicza się decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Trafnie Sąd wskazał, że tym zakresie orzecznictwo sądowoadministracyjne jest ugruntowane (por. postanowienia NSA o sygn. akt II OZ 567/16, II OZ 448/16, II OZ 826/12). Wbrew twierdzeniom strony skarżącej decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia nie wywołuje skutków, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. W tym miejscu wskazania wymaga, że proces inwestycyjno-budowlany może składać z trzech etapów, tj. postępowania środowiskowego, postępowania o udzielenie warunków zabudowy i postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę, ale skutki o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. nie muszą wystąpić na wszystkich ww. etapach. Skutkiem wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia jest pojawienie się uprawnienia inwestora do złożenia wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy lub wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę. Jednak samo pojawienie się takiego uprawnienia dla inwestora nie powoduje, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia nie może stanowić samoistnej podstawy do realizacji inwestycji, a tym samym nie powoduje zaistnienia uciążliwości dla terenów sąsiednich. Taki bowiem skutek materializuje się na etapie udzielenia pozwolenia na budowę, które powinno być zgodne z decyzją środowiskową. Konkretne rozwiązania projektowe uwzględniające treść decyzji środowiskowej pojawiają się w projekcie budowlanym, który przedkładany jest na etapie postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę. Jednak wydanie decyzji środowiskowej nie przesądza, że inwestor w ogóle uzyska pozwolenie na budowę. A zatem aktualnie prowadzenie procesu inwestycyjno-budowlanego nie powoduje żadnych skutków, w tym uciążliwości dla terenów sąsiednich. Dlatego sama obawa, że w przyszłości zostaną podjęte akty administracyjne, które doprowadzą do rozpoczęcia procesu inwestycyjnego polegającego w tym wypadku na rozbudowie tuczarni, nie stanowi okoliczności uzasadniającej zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Ponadto ustalenie kręgu stron postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę następuje w oparciu o obowiązujące przepisy prawa i wymaga wykazania istnienia interesu prawnego do bycia stroną takiego postępowania i nie zależy od arbitralnej decyzji organu architektoniczno-budowlanego w tym zakresie. Poza tym kwestia braku uzyskania przymiotu strony na dalszych etapach procesu inwestycyjno-budowlanego w żaden sposób nie uzasadnia stwierdzenia, że na aktualnym etapie tego procesu zachodzą przesłanki, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Przedstawiona powyżej ocena jest decydująca dla prawidłowości podjętego przez Sąd I instancji rozstrzygnięcia. Niemniej Sąd I instancji prawidłowo wskazał, że przedmiotowy wniosek o wstrzymanie nie zawiera uzasadnienia, które wskazywałoby na zaistnienie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Przepis ten, choć przewiduje możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji na wniosek strony, to uzależnia skorzystanie z takiego środka prawnego w sytuacji, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązkiem strony jest wskazanie we wniosku okoliczności na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z tychże przesłanek. Innymi słowy uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku, poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji (por. postanowienie NSA z 26 listopada 2007 r., II FZ 338-339/07). Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi w sposób przekonywujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 21 grudnia 2006 r., I FZ 525/06). Wyjaśnienia wymaga, że brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie nie stanowi braku formalnego, który mógłby zostać uzupełniony na wezwanie Sądu w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. Jest to brak materialnoprawny, który może mieć wpływ na treść podjętego rozstrzygnięcia. W tej jednak sprawie niezależnie od takiego braku uzasadnienia wniosku Sąd I instancji i tak ocenił, że co do zasady decyzja środowiskowa nie wywołuje skutków, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Strona skarżąca w zażaleniu nie przytoczyła zaś takiej argumentacji, która mogłaby prowadzić do podważenia dokonanej przez Sąd oceny. Jak wyżej wskazano, ani możliwości wystąpienia inwestora z wnioskiem o pozwolenie na budowę, ani kwestia ustalanie kręgu stron postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę, ani podnoszona kwestia uciążliwości nie mogą na obecnym etapie procesu inwestycyjno-budowlanego stanowić podstawy do stwierdzenia zaistnienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Tym samym uzyskanie przez skarżącego decyzji o warunkach zabudowy nie świadczy o zaistnieniu przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. W niniejszej sprawie Sąd I instancji prawidłowo argumentował, że de facto nie występuje związek pomiędzy wydaniem decyzji środowiskowej, a przesłankami wynikającymi z art. 61 § 3 p.p.s.a. Decyzja środowiskowa nie stwarza możliwości bezpośredniego zrealizowania uprawnień lub obowiązków z niej wynikających. Nie aktualizuje się bowiem możliwość spowodowania w rzeczywistości stanu faktycznego, wynikającego z decyzji środowiskowej. Jak już wyżej wskazano sama decyzja nie nadaje się bezpośrednio do wykonania i nie stanowi podstawy realizacji inwestycji. To wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę materializuje skutki decyzji środowiskowej i kończy prawny proces uzyskania zgody na realizację inwestycji. Dlatego Sąd I instancji prawidłowo zastosował art. 61 § 3 p.p.s.a. i odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Z tych względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.