I SA/Gl 462/17
WyrokWSA w Gliwicach2017-07-18
Skład orzekający: Ewa Madej, Dorota Kozłowska, Bożena Suleja-Klimczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, w szczególności przepisów dotyczących doręczeń zastępczych?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania było prawidłowe. Sąd stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji została skutecznie doręczona stronie w trybie fikcji doręczenia (art. 44 K.p.a.), a odwołanie zostało wniesione po upływie ustawowego terminu. Nawet drobna omyłka w dacie doręczenia wskazana przez sąd nie miała wpływu na wynik sprawy, gdyż odwołanie zostało wniesione znacznie po terminie.Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., które stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Miejskiego Zarządu Oświaty w B. w sprawie zwrotu dotacji. Organ pierwszej instancji określił kwotę zwrotu dotacji i odsetki. SKO uznało, że decyzja została doręczona stronie w trybie fikcji doręczenia w dniu 8 listopada 2016 r., a odwołanie zostało wniesione po upływie 14-dniowego terminu. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów K.p.a., w tym przepisów dotyczących doręczeń zastępczych, twierdząc, że termin powinien być liczony od daty osobistego odbioru decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę jako nieuzasadnioną.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Madej, Sędziowie WSA Dorota Kozłowska, Bożena Suleja-Klimczyk (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 lipca 2017 r. sprawy ze skargi I. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie zwrotu dotacji udzielonej z budżetu miasta oddala skargę.
Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. (dalej Kolegium lub SKO), działając na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 z późn. zm. - dalej K.p.a.) - po rozpatrzeniu odwołania I. B. (dalej strona skarżąca) od decyzji Dyrektora Miejskiego Zarządu Oświaty w B. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zwrotu dotacji w wysokości [...] zł, jako wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem wraz z odsetkami - stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu Kolegium wyjaśniło, że ww. decyzją z dnia [...] Dyrektor Miejskiego Zarządu Oświaty w B. określił przypadającą do zwrotu do budżetu Miasta B. przez stronę:
1) kwotę [...] zł stanowiącą wyrównanie dotacji za 2012 r. przekazanej z budżetu Miasta w dniu 30 kwietnia 2015 r. na rzecz A - jako wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem,
2) kwotę [...] zł tytułem odsetek od kwoty dotacji podlegającej zwrotowi, o której mowa w pkt 1 za okres od dnia 30 kwietnia 2015 r. do dnia 17 października 2016 r.,
3) dalsze odsetki w wysokości 200% podstawowej stopy oprocentowania lombardowego ustalonej zgodnie z przepisami o Narodowym Banku Polskim + 2% w stosunku rocznym nie mniej jednak niż 8% rocznie od wskazanej w pkt 1 kwoty za okres od dnia 18 października 2016 r. do dnia zwrotu.
W motywując swoje rozstrzygnięcie organ I instancji wskazał, że w dniu 30 kwietnia 2015 r. stronie została udzielona na podstawie art. 90 ust. 2b ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty z budżetu Miasta B. dotacja wyrównawcza za 2012 r. w wysokości [...] zł oraz dotacja wyrównawcza za 2013 r. w wysokości [...] zł na dofinansowanie realizacji zadań A. Strona w dniu 20 stycznia 2016 r. złożyła w Miejskim Zarządzie Oświaty w B. szczegółowe rozliczenie wykorzystania dotacji otrzymanych w 12 częściach za 2015 r. w łącznej kwocie [...] zł. Natomiast do dnia 31 stycznia 2016 r. dotowana nie złożyła szczegółowego rozliczenia wykorzystania dotacji wyrównawczej za 2012 r. w wysokości [...] zł.
Od powyższej decyzji strona reprezentowana przez pełnomocnika złożyła odwołanie.
Dalej SKO wskazało, że zgodnie z art. 129 § 1 i 2 K.p.a. - odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Przepisy szczególne mogą przewidywać inne terminy do wniesienia odwołania (art. 129 ust. 3 K.p.a.). Artykuł 134 K.p.a. stanowi zaś, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania lub uchybienie terminu do wniesienia odwołania, a postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Z przytoczonych przepisów wynika, że odwołanie dla swojej skuteczności musi być wniesione w terminie określonym w art. 129 § 2 K.p.a. lub w terminie określonym w przepisach szczególnych (art. 129 § 3 K.p.a.) oraz, że w przypadku czternastodniowego terminu z art. 129 § 2 K.p.a., bieg jego rozpoczyna się od dnia doręczenia decyzji stronie (ewentualnie ogłoszenia decyzji - gdy decyzja była ogłaszana). Terminy do wnoszenia odwołania są terminami ustawowymi, a więc nie mogą być przedłużane ani skracane przez organ administracji publicznej, terminami procesowymi obliczanymi według przepisów kodeksu oraz terminami zawitymi, których upływ organ odwoławczy uwzględnia z urzędu. Konsekwencją wniesienia odwołania po terminie, w sytuacji braku uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, jest obowiązek organu wydania aktu, o którym mowa w art. 134 K.p.a., a więc postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania.
Jak podkreśliło Kolegium, w doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania i stwierdzenie tej okoliczności przez organ nie zależy od uznania organu odwoławczego i jest okolicznością obiektywną, w związku z tym, w takiej sytuacji organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia przewidzianego w art. 134 K.p.a. (Komentarz Lex do art. 134, Andrzej Wróbel; wyrok NSA z dnia 21 marca 1997 r., sygn. akt. SA/Łd 2990/95; wyrok NSA z dnia 29 stycznia 1997 r., sygn. akt I SA/Gd 1482/96; wyrok NSA z dnia 15 listopada 1995 r., sygn. akt SA/Ka 2111/94).
Odnosząc przytoczone przepisy prawne do okoliczności faktycznych niniejszej sprawy Kolegium stwierdziło, iż strona uchybiła 14 - dniowemu terminowi do wniesienia odwołania. Wskazuje na to zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, z którego jednoznacznie wynika, iż decyzja organu I instancji została stronie prawidłowo doręczona w trybie art. 44 K.p.a. w dniu 8 listopada 2016 r. (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki z podwójnym awizem - K. 3 akt administracyjnych), natomiast pełnomocnik strony złożył odwołanie za pośrednictwem placówki pocztowej w W. w dniu 5 grudnia 2016 r. (dowód: data stempla pocztowego), podczas gdy termin do wniesienia odwołania upływał z dniem 22 listopada 2016 r. Co istotne, decyzja organu I instancji zawierała prawidłowe pouczenie zarówno o terminie, jak i sposobie wniesienia odwołania.
Strona zatem, zgodnie z treścią przepisów art. 129 § 1 i 2 K.p.a., jak i pouczenia zawartego w decyzji organu I instancji, miała do wniesienia odwołania 14 dni od dnia doręczenia decyzji, tj. od dnia 8 listopada 2016 r. Skoro więc strona wniosła odwołanie w dniu 5 grudnia 2016 r., nie ulega wątpliwości, że uczyniła to po upływie ustawowego terminu do dokonania tej czynności.
SKO wskazało, że z unormowań K.p.a. w zakresie sposobów doręczeń pism administracyjnych wynika, że zasadą jest, iż doręczenie pisma następuje do rąk adresata, jest to tzw. doręczenie właściwe (art. 42 § 1, 2 i 3 K.p.a.). W razie nieobecności adresata można zastosować tryb doręczenia zastępczego, a więc dokonać doręczenia pisma za pokwitowaniem dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi (art. 43 zdanie 1 K.p.a.). Natomiast w sytuacji, gdy doręczyciel nie może doręczyć pisma w sposób właściwy lub zastępczy, wówczas stosuje się przepis art. 44 K.p.a. normujący tzw. fikcję prawną doręczenia pisma, którą to regulację Kolegium dalszej części uzasadnienia decyzji omówiło.
Jak podkreśliło SKO, z akt sprawy bezsprzecznie wynika, że przesyłka zawierająca decyzję organu I instancji została wysłana do strony na adres: I.B. ul. [...], a następnie z uwagi na niezastanie strony pod tym adresem dwukrotnie awizowana tj. 24 października 2016 r. i 2 listopada 2016 r. Nie budzi sporu również, że odwołująca się nie podjęła przesyłki przez okres 14 dni od dnia pierwszego awiza, a więc do dnia 8 listopada 2016 r. Stosownie do treści art. 44 § 4 K.p.a. okoliczności te uprawniały do zastosowania fikcji doręczenia. Zdaniem organu w badanej sprawie nie było podstaw do zakwestionowania trybu doręczenia z art. 44 K.p.a. Skarżąca bowiem nie poinformowała organu o innym adresie, pod który należy dokonywać doręczeń niż ww. adres. Skoro więc strona odbierała wcześniejszą korespondencję organu pod tym adresem to nie można zarzucić organowi I instancji błędu w zakresie doręczenia decyzji.
Kolegium zwróciło uwagę, że strona stawiła się w Miejskim Zarządzie Oświaty w B. i osobiście odebrała przedmiotową decyzję w dniu 21 listopada 2016 r. (pismo Dyrektora MZO z dnia 17 stycznia 2017 r.), niemniej jednak pozostaje to bez wpływu na konstatację, że odwołanie zostało złożone z uchybieniem 14 - dniowego terminu do wniesienia odwołania, który upływał z dniem 22 listopada 2016 roku.
Końcowo Kolegium zauważyło, że odwołanie złożone po upływie ustawowego terminu nie zawiera prośby w trybie art. 58 K.p.a. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wraz z uprawdopodobnieniem, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Jednocześnie w treści odwołania nie podniesiono żadnych okoliczności, które wskazywałyby na przyczynę uchybienia terminu.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przypisanych.
Postanowieniu stwierdzającemu uchybienie terminu do wniesienia odwołania strona zarzuciła naruszenie przepisów postępowania poprzez naruszenie art. 7 w związku z art. 77 § 1, art. 8 i art. 80 K.p.a. oraz naruszenie art. 44 § 1 pkt 1 K.p.a.
W uzasadnieniu skargi podniosła, iż w dniu 5 grudnia 2016 r. pełnomocnik w jej imieniu złożył odwołanie od decyzji Dyrektora Miejskiego Zarządu Oświaty w B. z dnia [...].
Argumentując naruszenie art. 7 w związku z art. 77 § 1 K.p.a. skarżąca podniosła, iż organ II instancji nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego.
Następnie zacytowała art. 7 K.p.a., który zawiera zasadę prawdy obiektywnej oraz art. 77 § 1 K.p.a., zobowiązujący organ administracji publicznej do zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Z przepisów tych zdaniem strony wynika, że - odmiennie niż w sprawach cywilnych - w postępowaniu administracyjnym ciężar dowodu spoczywa na organach administracyjnych. W postępowaniu administracyjnym organ administracji publicznej powinien z własnej inicjatywy zgromadzić w aktach sprawy dowody niezbędne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy i z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy.
W opinii strony skarżącej w niniejszej sprawie organ nie wywiązał się z tego obowiązku, o czym świadczą chociażby sformułowania dotyczące upływu terminu do odebrania przez stronę skarżonej decyzji (w świetle zawiadomienia powtórnego o złożeniu przesyłki w postępowaniu administracyjnym) i skutecznym przyjęciu domniemania prawnego skutecznego doręczenia przedmiotowej decyzji.
Jednocześnie w związku z naruszeniem przez organ art. 44 § 1 pkt. 1 K.p.a. wniosek strony został rozpatrzony z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej i słusznego interesu obywatela wyrażonymi w art. 7 K.p.a.
Następnie strona odwołała się do treści art. 80 K.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Stwierdziła, iż w przedmiotowej sprawie organ przekroczył swobodną ocenę dowodów. Ocena ta przybrała cechy arbitralności poprzez pominięcie szeregu dowodów w sprawie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Organ niewłaściwie przeprowadził postępowanie dowodowe, na co skarżąca wskazała w pkt 1 skargi. Arbitralność organu w ocenie dowodów stanowiąca naruszenie art. 80 K.p.a., a także naruszenie art. 7 K.p.a. w związku z art. 77 § 1 K.p.a. w efekcie doprowadziło do błędnego ustalenia przez organ stanu faktycznego.
Strona skarżąca podniosła także naruszenie art. 8 K.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.
W jej ocenie naruszenie wskazanych powyżej przepisów K.p.a. doprowadziło także do uchybienia zasadzie wynikającej z tego artykułu.
Następnie strona przytoczyła treść przepisu art. 44 K.p.a., który określa instytucję doręczenia zastępczego. Wskazała w tym zakresie, że SKO uznało, iż tą datą doręczenia był dzień 8 listopada 2016 r. (strona 3 skarżonego postanowienia), podczas gdy z otrzymanego zawiadomienia powtórnego o złożeniu przesyłki w postępowaniu administracyjnym z dnia 2 listopada 2016, wynika bez wątpienia, iż dniem tym był 7 listopada 2016 r. Tym samym ww. zawiadomienie narusza art. 44 § 1 pkt 1 K.p.a., albowiem zgodnie z tym przepisem operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego. Termin czternastu dni od dnia 25 października 2016 roku tj. terminu nie zastania adresata przesyłki pod wskazanym w przesyłce adresem upływał w dniu 8 listopada 2016 r. tak jak to wskazało SKO, a nie w dniu 7 listopada 2016 r. tak jak to wskazano w ww. zawiadomienia powtórnego.
Zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 czerwca 2016 r. (sygn. akt. IV SA/Wa 470/16) "z uregulowania art. 44 K.p.a. wynika, że skuteczność doręczania zastępczego pism uzależniona została od bezwzględnego zachowania wymogów określonych w tym przepisie. Dlatego też zasady i procedury odnoszące się do stosowania instytucji doręczenia zastępczego powinny być przestrzegane ściśle. Uchybienie któremukolwiek z elementów procedury doręczenia zastępczego powoduje, iż nie można skutecznie powołać się na domniemanie doręczenia. Musi bowiem istnieć pewność co do tego, że nastąpiło prawidłowe zawiadomienie adresata o pozostawieniu przesyłki w oddawczym urzędzie pocztowym przez określony czas. Adresat musi być zawiadomiony zarówno o pozostawieniu pisma, jak i miejscu gdzie może go odebrać i o terminie odbioru, a zwrotne potwierdzenie odbioru musi zawierać pełną informację o sposobie poinformowania adresata. Aby organ administracji mógł przyjąć zaistnienie materialnoprawnego skutku doręczenia pisma stronie w trybie doręczenia zastępczego (art. 44 § 4 Kp.a.), zwrotne potwierdzenie odbioru musi być wypełnione czytelnie wraz z podpisem listonosza".
Jak wskazała skarżąca, w jej przypadku przepis art. 44 K.p.a. nie powinien zostać zastosowany wobec braku przesłanek do zaistnienia skutków prawnych związanych z domniemaniem ustanowionym w tym przepisie. K.p.a. nie reguluje trybu składania oświadczeń woli i dochodzenia ich do wiadomości adresata, lecz normuje samą czynność procesową doręczenia pisma. Natomiast doręczenie zastępcze tworzy jedynie domniemanie doręczenia pisma. Dlatego też podkreśla się, iż domniemanie to może być obalone dowodem przeciwnym.
Tym samym termin na złożenie odwołania powinien być liczony od dnia 21 listopada 2016 r. tj. od dnia odebrania przez nią w Miejskim Zarządzie Oświaty w B. skarżonej decyzji. Pełnomocnik jednoznacznie wskazał w odwołaniu, iż decyzja została odebrana w dniu 21 listopada 2016 r. Zatem od tego terminu powinien liczyć się 14 dniowy termin na złożenie odwołania od przedmiotowej decyzji, który w ocenie strony został zachowany.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. - dalej P.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Stwierdzenie, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonego postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 P.p.s.a.).
W ocenie Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.
Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Kolegium z dnia [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji.
Na wstępie podnieść należy, iż pierwszym etapem postępowania odwoławczego przed organem odwoławczym jest etap badania odwołania pod kątem spełnienia wymogów formalnych. Czynności w nim podejmowane zmierzają do ustalenia zaistnienia przesłanek warunkujących merytoryczne rozpatrzenie odwołania. Jednym z zasadniczych elementów podlegających wstępnej kontroli organu jest termin złożenia środka odwoławczego. Zgodnie z art. 129 § 1 K.p.a. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Natomiast § 2 tego przepisu (znajdujący zastosowanie w niniejszej sprawie) stanowi, że odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie.
Dalej odwołać się trzeba do treści art. art. 134 K.p.a., w myśl którego organ odwoławczy ocenia, czy: 1) odwołanie jest dopuszczalne, 2) odwołanie zostało wniesione w ustawowym terminie. W razie stwierdzenia, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu organ odwoławczy ma bezwarunkowy obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu, które jest ostateczne. Podejmując rozstrzygnięcie w oparciu o powołany wyżej przepis organ odwoławczy ogranicza się wyłącznie do badania, czy odwołanie zostało wniesione w terminie. Jak trafnie podniósł organ odwoławczy, uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie ww. postanowienia. Nawet nieznaczne przekroczenie obowiązującego terminu stanowi jego uchybienie i obliguje organ odwoławczy do wydania postanowienia w tym zakresie, chyba że strona domaga się przywrócenia uchybionego terminu, a wniosek ten zostanie uwzględniony.
Podstawę do wydania postanowienia w trybie art. 134 K.p.a. stanowi ustalenie, w jakiej dacie doręczona została zaskarżona decyzja, w jakiej dacie skutecznie wniesione zostało od niej odwołanie oraz czy zachowany został termin określony w ustawie (por. wyrok Naczelny Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2010 r. sygn. akt II FSK 372/09 wydany na gruncie art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej).
W świetle przytoczonych regulacji prawnych ocenić należało, czy i z jaką datą skarżącej doręczono decyzję organu I instancji. Jest to istotne, gdyż doręczenie decyzji stanowi o jej wprowadzeniu do obrotu prawnego.
W ocenie Sądu organ odwoławczy zasadnie przyjął, iż w przedmiotowej sprawie doręczenia decyzji organu I instancji dokonano skutecznie w trybie art. 44 K.p.a.
Doręczenie to znajduje zastosowanie w przypadku niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 (doręczenie pisma adresatowi w miejscu zamieszkania, miejscu pracy, w lokalu organu administracji lub innym miejscu, gdzie zastanie się adresata) lub art. 43 K.p.a. (doręczenie dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi). W tego typu sytuacji operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej (art. 44 § 1 pkt 1 K.p.a.). Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w art. 44 § 1 K.p.a., umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 K.p.a.). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie 7 od pierwszego zawiadomienia, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 K.p.a.). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, tj. z upływem 14 dnia liczonego od pierwszego zawiadomienia, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 44 § 4 K.p.a.).
Dokonując oceny skuteczności doręczenia w trybie art. 44 K.p.a. należy mieć na uwadze, że muszą być spełnione wszystkie określone w nim warunki, tj. adresat musi być zawiadomiony zarówno o pozostawieniu pisma, jak i miejscu gdzie może go odebrać i o terminie odbioru, a zwrotne potwierdzenie odbioru musi zawierać pełną informację o sposobie poinformowania adresata. Skutek prawny doręczenia mogą mieć tylko takie czynności doręczającego, które realizują wszystkie wymogi określone w art. 44 K.p.a. (zob. wyrok NSA z dnia 2 lipca 2013 r. sygn. akt II OSK 572/12, LEX nr 1372126; wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 grudnia 2016 r. sygn. akt VIII SA/Wa 820/16, LEX nr 2178589 ). Inaczej rzecz ujmując, brak któregokolwiek z warunków wyklucza możliwość przyjęcia fikcji doręczenia pisma na podstawie art. 44 K.p.a.
Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy przede wszystkim zauważyć trzeba, że decyzja pierwszoinstancyjna zawierała prawidłowe pouczenie o środkach zaskarżenia. Została ona wysłana na wskazany przez stronę adres do korespondencji, czego skarżąca nie kwestionowała.
Stwierdzić nadto należy, że przesyłka, która została nadana u operatora pocztowego w dniu 24 października 2016 r. i która stała się podstawą dla stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, w pełni spełnia opisane wyżej warunki. Na zwrotnym poświadczeniu odbioru widnieje adnotacja, że przesyłka z powodu niemożności doręczenia została po raz pierwszy awizowana w dniu 24 października 2016 r. i pozostawiona na okres 14 dni do dyspozycji adresata w Urzędzie Pocztowym K. a zawiadomienie o tym fakcie umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Ponadto na ww. zwrotnym potwierdzeniu znajduje się adnotacja powtórnym awizowaniu przesyłki w dniu 2 listopada 2016 r. i o zwrocie przesyłki do adresata w dniu 8 listopada 2016 r. - wobec jej niepodjęcia w terminie. Zwrotne potwierdzenie odbioru zostało wypełnione czytelnie i zawiera podpis doręczyciela.
Na podstawie tych danych stwierdzić należy, że spełnia ona wszystkie wymagania określone w art. 44 K.p.a. Wynika z niej jednoznacznie, że skutek doręczenia nastąpił z dniem 7 listopada 2016 r. Natomiast przyjęcie przez Kolegium, że skutek doręczenia nastąpił w dniu 8 listopada 2016 r. należy uznać za zwykłą omyłkę (nota bene korzystną dla strony skarżącej), która nie miała jednakże żadnego wpływu na wynik sprawy.
Skoro bowiem decyzja organu I instancji została skarżącej skutecznie doręczona w trybie tzw. fikcji doręczenia z dniem 7 listopada 2016 r. - to termin do złożenia odwołania upływał z dniem 21 listopada 2016 r. Nawet przyjęcie wskazanej przez Kolegium daty, w której nastąpił skutek doręczenia (8 listopada 2016 r.) nie mogłoby zmienić oceny, że wniesienie środka zaskarżenia od decyzji organu I instancji przez pełnomocnika strony w dniu 5 grudnia 2016 r. nastąpiło ewidentnie z uchybieniem owego 14 - dniowego terminu. Co istotne, strona nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W pełni zasadnie zatem organ odwoławczy stwierdził na podstawie art. 134 K.p.a. uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Na powyższą konstatację bez wpływu pozostaje późniejszy osobisty odbiór decyzji pierwszoinstancyjnej przez stronę w dniu 21 listopada 2016 r. Zdaniem Sądu nie może budzić wątpliwości, że w sytuacji gdy nastąpił prawny skutek procesowy doręczenia określony w art. 44 § 4 K.p.a, późniejsze powtórne doręczenie decyzji (poprzez jej osobisty odbiór) nie otwierało ponownie terminu do wniesienia odwołania, a miało jedynie charakter informacyjny.
Mając na względzie całokształt poczynionych w sprawie ustaleń stwierdzić należy, iż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, a co za tym idzie skarga nie może zostać uwzględniona. W szczególności trzeba zaakcentować, iż organ nie uchybił przepisowi art. 134 K.p.a. i dokonał jego prawidłowej wykładni. Podkreślenia wymaga, że podnosząc w sposób ogólnikowy zarzuty naruszenia podstawowych reguł postępowania administracyjnego (art. 7, 8, 77 § 1 i 80 K.p.a.) skarżąca poprzestała na ich omówieniu, nie wskazując w istocie na czym konkretnie naruszenie to miałoby polegać w niniejszej sprawie. Niemniej jednak kontrolując zaskarżone postanowienie Sąd uznał działanie organów administracji za zgodne z zasadami określonymi w ww. przepisach i tym samym nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Jedynym uchybieniem, które dostrzegł Sąd było zawarcie w osnowie postanowienia zapisu od słów "od decyzji Dyrektora Miejskiego Zarządu Oświaty w B. z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zwrotu wraz z odsetkami dotacji pobranej w nadmiernej wysokości oraz dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczenie", który najwyraźniej dotyczy innej decyzji, a który Sąd uznał za oczywistą omyłkę pisarską.
Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło