II SA/Sz 295/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.),, Sędzia WSA Maria Mysiak, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 lipca 2017 r. sprawy ze skargi Z. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Starosta M. orzekł o cofnięciu Z.J. uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii [...] potwierdzonego prawem jazdy [...], na druku serii [...], przyznanego decyzją ostateczną Starosty M. z dnia [...] r. z uwagi na niezgłoszenie się we wskazanym terminie na egzamin państwowy w trybie art. 49 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami. Pismem z dnia [...] r. (data nadania w urzędzie pocztowym [...] r.) Z. J. wniósł odwołanie od powyższej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu wskazał, że w przebywał za granicą w pracy i nie miał możliwości podjęcia kierowanej do niego przesyłki. O wydaniu decyzji dowiedział się z pisma z dnia [...] r., które odebrał w kancelarii swojego pełnomocnika, po powrocie z zagranicy w dniu [...] r. Z powyższych względów, zdaniem odwołującego, zaniechanie odbioru przez niego przedmiotowej korespondencji miało charakter niezawiniony. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], działając na podstawie art. 58 § 1, art. 59 § 2 w związku z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23), zwanej dalej "K.p.a.", po rozpatrzeniu wniosku Z.J., odmówiło wnioskodawcy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od opisanej decyzji Starosty M. z dnia [...] r. W motywach uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia, Kolegium wskazało, że decyzja organu I instancji została skutecznie doręczona skarżącemu w dniu [...] r., w trybie przepisu art. 43 K.p.a. Uwzględniając jako początek biegu terminu doręczenia decyzji dzień [...] r. – data pozostawienia pierwszego awizo, jego upływ nastąpił w dniu [...] r., a zatem termin do wniesienia odwołania rozpoczął swój bieg w dniu [...] r. i upłynął w dniu [...] r. Odnosząc się do okoliczności podniesionych we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, organ wskazał, że korespondencja w przedmiotowej sprawie kierowana była na adres zamieszkania skarżącego. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania zawierające stosowne pouczenia zostało doręczone skarżącemu w dniu [...] r. w trybie zastępczym, tj. pełnoletniemu domownikowi ([...]). Zatem skarżący miał wiedzę o toczącym się postępowaniu, o przysługujących mu uprawnieniach i obowiązkach, a mimo to nie podjął jakiejkolwiek aktywności w postępowaniu – nie zgłosił też udziału pełnomocnika. Organ podkreślił, że zaskarżone postanowienie stanowi samodzielne i odrębne postępowanie administracyjne od postępowania w sprawie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji zakończonego ostatecznie decyzją Starosty M. z dnia [...] r., dlatego wszelkie obowiązki i uprawnienia strony postępowania, w tym ewentualne reprezentowanie przez pełnomocnika, oceniane są odrębnie i niezależnie od wcześniej toczących się postępowań rozstrzygających w innym przedmiocie. Kolegium zaznaczyło, że wskazany przez skarżącego pobyt za granicą, nie stanowi usprawiedliwionej przyczyny niedochowania terminu do złożenia środka zaskarżenia, a wręcz przeciwnie świadczy o braku staranności w zorganizowaniu ważnych spraw w sposób optymalnie zabezpieczający przed ewentualnym niekorzystnym wpływem nieobecności dla ich biegu. Wnioskodawca nie wskazał jakiejkolwiek okoliczności, która stanowiłaby przeszkodę obiektywnie uniemożliwiającą złożenie odwołania w ustawowym terminie, skutkiem czego organ orzekł o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Powyższe postanowienie Z.J., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. wnosząc o jego uchylenie oraz zmianę, poprzez przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] r. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 58 § 1 K.p.a., poprzez błędne przyjęcie przez organ, że nie uprawdopodobnił, iż uchybienie w dochowaniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji nastąpiło bez jego winy, ponieważ musiał nagle wyjechać za granicę, aby zastąpić zatrudnionego kierowcę, który nie mógł dokończyć zlecenia transportowego. Z uwagi na fakt, że był to wyjazd krótkotrwały i niezaplanowany skarżący nie miał możliwości przewidzenia, że w tym czasie doręczona mu zostanie decyzja Starosty M., ponadto nie miał możliwości przezwyciężenia przeszkody, która spowodowała niedochowanie terminu do wniesienia w terminie odwołania. W tym zakresie organ winien przeprowadzić dowód z przesłuchania skarżącego, który na etapie wniosku o przywrócenie terminu działał bez profesjonalnego pełnomocnika, w celu ustalenia charakteru jego pobytu za granicą oraz przyczyn niedochowania terminu do złożenia odwołania. Oparcie zawartych w treści uzasadnienia ustaleń, że pobyt za granicą nie stanowi wystarczającej podstawy do uznania niezawinionego charakteru w niedochowaniu terminu do złożenia odwołania jest pobieżne i niewystarczające do przesądzenia o jego charakterze. Trudno uznać za zasadne, aby skarżący wyjeżdżając na krótki okres za granicę uprzedzał o tym fakcie organ administracyjny. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. podtrzymało w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 2062 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Przedmiotowym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. po rozpatrzeniu wniosku Z.J. odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty M. z dnia [...] r. (a nie jak błędnie wskazano w skardze z dnia [...] r.) uznając, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Zdaniem sądu, stanowisko organu jest prawidłowe. Podstawowym przepisem, który ma zastosowanie w niniejszej sprawie jest art. 58 K.p.a. Stanowi on, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Z brzmienia powołanego przepisu wynika, że warunkiem dopuszczalności przywrócenia stronie terminu do dokonania czynności procesowej jest łączne spełnienie określonych w tym przepisie przesłanek, tj. uprawdopodobnienie przez stronę, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, wniesienie prośby (wniosku) o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, dopełnienie czynności, dla której był przewidziany termin jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu. W rozpoznawanej sprawie Kolegium uznało, że skarżący składając w dniu [...] r. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji, o wydaniu której uzyskał informację tego samego dnia uprawdopodobnił, że zachował siedmiodniowy termin do złożenia wniosku. Okoliczność powyższa nie jest w żaden sposób kwestionowana. Zdaniem sądu, organ zasadnie stwierdził, że koniecznym, a jednocześnie podstawowym warunkiem przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności procesowej jest uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu. To na stronie ciąży obowiązek uwiarygodnienia, poprzez przedstawienie stosownej argumentacji, że dochowała ona należytej staranności, jednakże dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanego i istniejącej przez cały czas, aż do wniesienia wniosku. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że brak winy w uchybieniu terminu zachodzi, gdy zachowanie strony postępowania odpowiada obiektywnemu miernikowi staranności, a więc staranności w prowadzeniu spraw, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Nawet lekkie niedbalstwo przy dokonywaniu czynności w toku postępowania wyklucza przywrócenie terminu. O braku winy można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, tj. że strona nie mogła tej przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku i jeśli przeszkoda ta powstała w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej (np. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 17 października 2012 r., sygn. akt II SA/Po 648/12). Wskazuje się także, że przywrócenie terminu usprawiedliwia zaistnienie obiektywnych, występujących bez woli strony okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się np. przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar, nieprawidłowe doręczenie pisma (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 października 2012 r., sygn. akt I FSK 2179/11, wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 marca 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 2210/13). Tylko w takich warunkach można przyjąć brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto przy ocenie winy strony lub jej braku w niedochowaniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 maja 2008 r., sygn. akt I OZ 354/08). Z przywołanych orzeczeń wynika, że miernik staranności do wykonywania czynności procesowych został określony wysoko, nawet lekkie niedbalstwo oceniane jest jako zawinione. W rozpoznawanej sprawie skarżący jako przyczynę uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty M. z dnia [...] r. wskazał fakt przebywania za granicą w pracy i tym samym brak możliwości podjęcia decyzji. Skarżący zaznaczył, że o jej wydaniu dowiedział się po powrocie z zagranicy w dniu [...] r. Oceniając powyższe, prawidłowo organ uznał, że przedstawiona przez skarżącego argumentacja jest nieprzekonywująca i nie uprawdopodabnia braku winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania od decyzji Starosty M., a przeciwnie, podniesione okoliczności wskazują, że skarżący nie dochował należytej staranności w prowadzeniu swojej sprawy. Zdaniem sądu orzekającego w niniejszej sprawie, sam fakt przebywania w pracy za granicą i w konsekwencji powzięcie wiedzy o wydaniu decyzji dopiero w dniu [...] r., nie są wystarczające dla uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. Nie kwestionując okoliczności przebywania skarżącego poza miejscem zamieszkania uznać należy, że nie stanowi ona okoliczności nie do przezwyciężenia, a już na pewno nie przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Istotne jest przy tym, że skarżący wiedział o toczącym się postępowaniu administracyjnym, a więc także o tym, że jego pobyt za granicą ma miejsce w toku tego postępowania. Jak wynika z analizy zgromadzonego materiału dowodowego doręczone mu zostało m.in. zawiadomienie o wszczęciu postępowania z [...] r., w którym zawarto stosowne pouczenia. Skarżący będąc zatem stroną toczącego się postępowania powinien liczyć się z otrzymywaniem korespondencji urzędowej, jak również koniecznością dokonywania czynności procesowych w tym postępowaniu, dla których przepisy przewidują określone wymogi prawne, w tym m.in. dotyczące terminów ich dokonywania. Dbając należycie o własne interesy winien był podjąć stosowne działania, które umożliwiłyby mu dokonanie określonych czynności procesowych w terminie. Nic nie stało na przeszkodzie aby na czas wyjazdu do pracy za granicę ustanowił pełnomocnika do doręczeń, czy też zlecił odbieranie korespondencji urzędowej członkom rodziny, tym bardziej, że z akt sprawy wynika, że na wcześniejszym etapie była ona odbierana przez [...] skarżącego oraz jego [...]. Za nieprzekonywujące i pozostające bez wpływu na dokonaną ocenę uznać należy dodatkowe okoliczności podniesione w skardze przez pełnomocnika, wskazujące, że wyjazd za granicę był nagły i krótkotrwały w celu zastąpienia kierowcy. We wniosku o przywrócenie terminu skarżący jednoznacznie bowiem określił, że przebywał za granicą w pracy, co przeczy twierdzeniom pełnomocnika i wskazuje na dłuższy okres pobytu. Nadto gdyby wyjazd ten był, tak jak twierdzi, pełnomocnik krótkotrwały, to skarżący miałby możliwość odebrania kierowanej do niego przesyłki, która została złożona w urzędzie pocztowym na okres 14 dni. Brak również przesłanek do przesłuchania skarżącego w celu ustalenia charakteru jego pobytu za granicą, ponieważ wskazane okoliczności we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania były wystarczające do podjęcia rozstrzygnięcia. Jak już wskazano przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Tymczasem, na co wskazano powyżej, z przedstawionych okoliczności wynika, że uchybienie terminu do dokonania czynności procesowej nastąpiło z winy strony. Ustalone przez organ okoliczności przemawiają za przyjęciem, że zachowanie strony, nosi znamiona winy, a co najmniej niedbalstwa. Ustalenie winy - w jakiejkolwiek jej postaci, a zatem także winy polegającej na niedbalstwie, powoduje, że organ nie może dokonać przywrócenia uchybionego terminu, zaś czynność procesowa podjęta przez stronę po jego upływie pozostaje bezskuteczna. Przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Taka sytuacja nie zaistniała w przedmiotowej sprawie i skarżący nie wskazał żadnych okoliczności, które w sposób obiektywny uzasadniałyby przywrócenie terminu. W świetle powyższego skład orzekający w niniejszej sprawie uznał, iż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a skarga nie ma uzasadnionych podstaw. Mając, zatem powyższe na uwadze, w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.