II GZ 569/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło - Chlabicz po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia E. A. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 451/17 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi E. A. przy udziale E. K. na postanowienie Głównej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistych omyłek pisarskich w sprawach dotyczących naruszenia dyscypliny finansów publicznych postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 451/17 - odrzucił skargę [...] na postanowienie Głównej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych z dnia [...] listopada 2016 r. w przedmiocie sprostowania oczywistych omyłek pisarskich w sprawach dotyczących naruszenia dyscypliny finansów publicznych. Z uzasadnienia orzeczenia Sądu I instancji wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjęto następujące ustalenia: Zarządzeniem z dnia 8 marca 2017 r. Przewodniczący Wydziału V Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwał [...] (dalej: skarżąca) do usunięcia braków formalnych skargi poprzez złożenie odpisu skargi celem doręczenia uczestnikowi postępowania - w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało skutecznie doręczone w dniu 24 marca 2017 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru – k 22 akt sądowych). W zakreślonym terminie braki formalne skargi nie zostały usunięte. Wobec powyższego Sąd I instancji uznał, że skarga podlega odrzuceniu zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, wnosząc o jego uchylenie w całości. W uzasadnieniu zażalenia skarżąca wskazała, że nie otrzymała wezwania do złożenia odpisu skargi. Natomiast w korespondencji otrzymanej w dniu 24 marca 2017 r. skarżąca otrzymała jedynie zarządzenie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, co też uczyniła. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Z uzasadnienia zażalenia wynika, że skarżąca kwestionuje przyjęcie przez Sąd I instancji, że stan faktyczny sprawy odpowiada dyspozycji art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Twierdzi bowiem, że w sprawie nieuzupełnienia braku formalnego skargi, poprzez nadesłanie jej odpisu, nie otrzymała stosowanego wezwania. Przechodząc do rozważań na temat prawidłowości postanowienia Sądu I instancji, należy zauważyć, że WSA stwierdzając nieusunięcie w zakreślonym terminie braków formalnych skargi - oparł się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru spornej przesyłki (k. 22 akt sądowych) przyjmując, że zawierała ona oprócz wezwania do uiszczenia wpisu sądowego, także wezwanie do nadesłania odpisu skargi. Niewątpliwie "zwrotne potwierdzenie odbioru" jest dokumentem urzędowym – korzystającym z domniemania prawdziwości. Domniemanie to może być jednak podważone, przy czym ustawa nie wprowadza ograniczeń, co do środków dowodowych, zmierzających do obalenia domniemania zgodności takich dokumentów z prawdą. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego - co do zasady - brak więc przeszkód ku temu, by strona podważała prawdziwość dokumentu także przez złożenie stosownych wyjaśnień. Ocenie podlega zaś wiarygodność takich wyjaśnień (postanowienie NSA z dnia 7 lipca 2017 r., sygn. akt II GZ 390/17). Przede wszystkim należy zauważyć, że jak wynika z akt sądowych sprawy wezwanie do usunięcia braków formalnych oraz fiskalnych skargi przesłano w jednej przesyłce, co z uwagi na potrzebę ograniczania kosztów funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości uznać należy za działanie zrozumiałe. W terminie czterech dni od doręczenia ww. przesyłki skarżąca wykonała wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, nie przesłała natomiast żądanego przez Przewodniczącego Wydziału odpisu skargi, co w tych okolicznościach uzasadniało – co do zasady – jej odrzucenie. Strona skarżąca twierdzi jednak, że w kopercie doręczonej w dniu 24 marca 2017 r. nie otrzymała wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi w postaci nadesłania jej odpisu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyjaśnienia skarżącej zasługują na wiarę i uzasadniają przypuszczenie, że w toku technicznego wykonania zarządzeń WSA w Warszawie, mogło dojść do przypadkowego niezałączenia wezwania do usunięcia braków formalnych. Przekonanie powyższe wzmacnia również brak logiki w działaniu skarżącej, która – gdyby założyć, iż została prawidłowo wezwana zarówno do uzupełnienia braków formalnych jak i fiskalnych skargi – wykonałaby tylko wezwanie w zakresie braków fiskalnych skargi, pomijając braki formalne - nie nadsyłając odpowiedniej liczby jej odpisów (por. postanowienie NSA z dnia 24 stycznia 2017 r., sygn. akt I OZ 92/17). Innymi słowy, nie można ponad wszelką wątpliwość stwierdzić, że w sekretariacie sądu umieszczono w kopercie wszystkie pisma, które zostały wymienione na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Wobec stanowiska autora zażalenia trzeba uznać, że w sprawie istnieją wątpliwości co do tego, czy skarżąca faktycznie otrzymała wezwanie do złożenia odpisu skargi (por. postanowienie NSA z dnia 29 lipca 2015 r., sygn. akt II GSK 1411/15). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, jeżeli istnieją wątpliwości, co do prawidłowości doręczenia zarządzeń nakładających na stronę określone obowiązki i to pod rygorem formalnego zakończenia sprawy poprzez odrzucenie skargi, to uwzględniając okoliczności sprawy, należy kierować się potrzebą doprowadzenia do merytorycznego jej zbadania (por. postanowienie NSA z dnia 1 września 2011 r. o sygn. akt I OSK 1448/11; postanowienie NSA z dnia 26 września 2012 r. o sygn. akt I OSK 2161/12; postanowienie NSA z dnia 3 czerwca 2015 r., I OSK 1388/15). W tej sytuacji kwestię powyższych wątpliwości należy rozstrzygnąć na korzyść strony mając na uwadze przede wszystkim zagwarantowane konstytucyjnie prawo do Sądu - art. 45 Konstytucji RP (por. postanowienie NSA z dnia 5 stycznia 2010 r., II OZ 1150/09). W związku z tym zaskarżone postanowienie należało uchylić, o czym Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.