I OZ 1406/17

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2017-09-29

Skład orzekający: Sędzia NSA Czesława Nowak-Kolczyńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości w celu realizacji inwestycji celu publicznego powinien zostać uwzględniony, pomimo potencjalnych trudnych do odwrócenia skutków dla strony skarżącej?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, uznając, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo odmówił wstrzymania wykonania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. Sąd podkreślił, że wstrzymanie wykonania decyzji o charakterze inwestycji celu publicznego, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, byłoby sprzeczne z wolą ustawodawcy i niweczyłoby cel takiego uregulowania. W ocenie Sądu, ważny interes gospodarczy i społeczny związany z realizacją inwestycji energetycznej przeważa nad interesem indywidualnym strony skarżącej, nawet jeśli wykonanie decyzji może wiązać się z trudnymi do odwrócenia skutkami.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił wstrzymania wykonania decyzji Wojewody Warmińsko-Mazurskiego zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości w celu założenia linii energetycznej. Sąd uznał, że wykonanie decyzji może spowodować trudne do odwrócenia skutki, jednakże ważny interes gospodarczy i społeczny związany z realizacją inwestycji celu publicznego przemawia przeciwko uwzględnieniu wniosku. Spółka złożyła zażalenie, zarzucając naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez orzekanie w oparciu o niewłaściwe przesłanki i odmowę wstrzymania wykonania mimo trudnych do odwrócenia skutków.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Czesława Nowak-Kolczyńska po rozpoznaniu w dniu 29 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 27 lipca 2017 r. sygn. akt II SA/Ol 549/17 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia [...] maja 2017 r., nr [...] w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowieniem z 27 lipca 2017r. wydanym na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, dalej: p.p.s.a.), odmówił [...] Sp. z o.o. wstrzymania wykonania zaskarżonej przez tę Spółkę decyzji Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z [...] maja 2017 r. w sprawie udzielenia [...] S.A. zezwolenia na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości, położonej w obrębie K., Gmina G. oznaczonej jako działki nr [...] i [...], stanowiącej własność skarżącej Spółki, w celu założenia i przeprowadzenia linii 110 kV [...], zgodnie z decyzją Starosty G. z [...]grudnia 2016 r. Sąd podkreślił, że w zawartym w skardze wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazano, iż decyzja ta niewątpliwie wywołuje trudne do odwrócenia skutki. Wyrażają się one m.in. w możliwości dokonania przez inwestora zabudowy nieruchomości i dokonania w niej trwałych zmian. W decyzji tej dopuszczono również wycinkę drzew. W związku z tym realizacja uprawnień wynikających z decyzji może prowadzić do zaistnienia trudnych, a wręcz niemożliwych do odwrócenia skutków, których wymiar ekonomiczny będzie znaczący, tak dla skarżącej jaki i inwestora. Dokonując analizy uwarunkowań prawnych dla wydania zaskarżonej decyzji Sąd podkreślił, że decyzją tą udzielono zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości celem realizacji inwestycji celu publicznego. Decyzja ta stanowi wykonanie decyzji Starosty G. z [...] grudnia 2016 r. ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości, utrzymanej w mocy decyzją Wojewody Warmińsko-Mazurskiego, co do której nieprawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 8 czerwca 2017r. (sygn. akt II SA/Ol 341/17) skarga została oddalona. Z pisma inwestora ([...] S.A.) z [...] marca 2017r., znajdującego się w aktach administracyjnych wynika, że planowana napowietrzna linia elektroenergetyczna spełniać będzie istotną funkcję w systemie rozdziału i jakości energii elektrycznej na obszarze województwa, będzie przebiegać przez teren 2 powiatów i 3 gmin, a jej wykonanie istotnie zwiększy zdolność przesyłową i pewność zasilania odbiorców, a także poprawi bezpieczeństwo energetyczne regionu oraz zmniejszy straty energii przy przesyle prądu. W tych okolicznościach Sąd uznał, że uwzględnienie wniosku skarżącego z jednej strony niweczyłoby cel uregulowania zawartego w art. 124 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r. poz. 1774 ze zm., dalej: u.g.n.), a także rygor natychmiastowego wykonania decyzji, a z drugiej - uniemożliwiałoby realizację inwestycji służącej ogółowi społeczeństwa zamieszkałego w regionie. Te okoliczności – w ocenie Sądu – przemawiały przeciwko uwzględnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd podkreślił ponadto, że w decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości, w której wykonaniu wydano zaskarżoną decyzję, nałożono na inwestora obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego lub w przypadku braku takiej możliwości – do zapłaty odszkodowania. W zażaleniu na powyższe postanowienie [...], reprezentowana przez adwokata, podniosła zarzut naruszenia art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez: 1) orzeczenie w oparciu o przesłanki niewymienione w tym przepisie takie jak interes i stanowisko pozostałych uczestników postępowania; 2) odmowę wstrzymania wykonania decyzji pomimo, iż wykonanie decyzji wydanych w sprawie spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Wskazując na powyższe wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji Starosty G. z [...] kwietnia 2017 r. o udzieleniu [...] S.A. zezwolenia na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości, względnie uchylenie zaskarżonego postanowienia. Ponadto zwrócono się o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania w postępowaniu zażaleniowym. W odpowiedzi na zażalenie [...] S.A., reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła o jego oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z przepisu tego wynika więc, iż warunkiem wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest wykazanie we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w wyniku jej wykonania. Możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie oznacza jednak, że sąd jest zobligowany w każdym przypadku – niezależnie od okoliczności sprawy – uwzględnić wniosek strony skarżącej. Wniesienie skargi nie pociąga za sobą automatycznego skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu zależy od oceny sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie (por. T.Woś [w:] T.Woś, H.Knysiak-Molczyk, M.Romańska - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2008, s. 335 i n.). Podkreślenia wymaga, że sąd administracyjny ocenia zaistnienie przesłanek wstrzymania w kontekście okoliczności całej sprawy, może zatem dodatkowo rozważyć z urzędu, czy nie zachodzą inne jeszcze okoliczności mające wpływ na przedstawiony wniosek. Wbrew twierdzeniom zawartym w zażaleniu, sąd administracyjny, rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, powinien uwzględniać interesy i stanowiska wszystkich uczestników postępowania, bowiem niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o czym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., może zachodzić nie tylko po stronie wnoszącego skargę (wnioskodawcy), lecz także po stronie innych uczestników postępowania (postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 13 maja 2009 r., sygn. II OZ 410/09, 12 czerwca 2008 r., sygn. II OZ 588/08, 10 lutego 2006 r., sygn. II OZ 102/06, 20 kwietnia 2006 r., sygn. II OZ 407/06, 21 stycznia 2010 r., sygn. II OZ 1200/09, CBOSA). Wstrzymanie wykonania aktu nie może szkodzić innym, a jego zastosowanie jest co do zasady wyjątkowe. Z woli ustawodawcy wyłączony został niejako automatyzm wynikający z przywołanego przepisu ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zwłaszcza w tego rodzaju sprawach, jak niniejsza w toku badania przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. konieczne jest także wyważenie racji subiektywnych i obiektywnych, a więc racji indywidualnych i zbiorowych. Uwzględnienie żądania udzielenia ochrony tymczasowej nie może bowiem niekorzystnie wpływać na realizację celów nadrzędnych, w tym tzw. inwestycji celu publicznego. Rozpoznawany zatem przez Sąd I instancji w niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji o udzieleniu zezwolenia na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości, będącej własnością Spółki [...], zasadnie został rozważony przez Sąd nie tylko przy ocenie podanych we wniosku okoliczności, ale również przy uwzględnieniu charakteru inwestycji, jakiej podyktowana była konieczność wydania przedmiotowej decyzji. Nie mógł zatem pozostawać bez znaczenia fakt, że materialnoprawną podstawę wydania decyzji kontrolowanej w sprawie stanowił art. 124 ust. 1a u.g.n., zgodnie z którym, w przypadkach określonych w art. 108 k.p.a. lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1. Wstrzymanie wykonania decyzji wydanej na tej podstawie, której dodatkowo nadano rygor natychmiastowej wykonalności, byłoby działaniem sprzecznym z założeniem ustawodawcy i niweczyłoby cel takiego uregulowania, jak też instytucję natychmiastowej wykonalności decyzji. Podkreślić trzeba, że wydanie zaskarżonej decyzji było uzasadnione ważnym interesem gospodarczym i ta argumentacja nie może budzić zastrzeżeń. Założenie i przeprowadzenie linii energetycznej spełniać będzie istotną funkcję rozdziału i jakości energii elektrycznej na obszarze województwa warmińsko-mazurskiego. Jej zadaniem jest zwiększenie zdolności przesyłowej oraz pewność zasilania odbiorców w energię elektryczną, co znacząco poprawi bezpieczeństwo energetyczne regionu. Znaczenie ma również terminowe realizowanie inwestycji. Te okoliczności czynią nieuzasadnionym pogląd wyrażony w zażaleniu co do wadliwości wydanego przez Sąd I instancji postanowienia odmawiającego wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło