I SA/Po 1171/16

WyrokWSA w Poznaniu2017-08-09

Skład orzekający: Aleksandra Kiersnowska – Tylewicz, Katarzyna Nikodem, Waldemar Inerowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rekompensata wypłacona pracownikowi w ramach Programu Dobrowolnych Odejść (PDO) w związku z rozwiązaniem umowy o pracę na mocy porozumienia stron, stanowi odszkodowanie lub zadośćuczynienie zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że rekompensata wypłacona pracownikowi w ramach Programu Dobrowolnych Odejść (PDO) w związku z rozwiązaniem umowy o pracę na mocy porozumienia stron nie stanowi odszkodowania ani zadośćuczynienia w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Świadczenie to nie miało charakteru odszkodowawczego, lecz było dodatkową gratyfikacją wynikającą ze stosunku pracy, a jego wysokość i zasady ustalania wynikały z wewnętrznego aktu pracodawcy (PDO), który nie był źródłem prawa pracy w rozumieniu Kodeksu pracy. W związku z tym, świadczenie to podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 r., argumentując, że otrzymana od pracodawcy rekompensata w ramach Programu Dobrowolnych Odejść (PDO) powinna być zwolniona z podatku jako odszkodowanie. Organy podatkowe odmówiły stwierdzenia nadpłaty, uznając, że rekompensata nie spełnia warunków zwolnienia określonych w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ponieważ nie wynikała z przepisów prawa pracy ani nie miała charakteru odszkodowawczego. Skarżąca podtrzymała swoje stanowisko w skardze do sądu, zarzucając organom naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska – Tylewicz Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Nikodem (spr.) Sędzia WSA Waldemar Inerowicz Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 sierpnia 2017r. sprawy ze skargi BP na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych oddala skargę Decyzją z dnia [...] marca 2016 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. [...], po przeprowadzeniu postępowania podatkowego wszczętego na wniosek B. P., odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 r. w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w dniu [...] grudnia 2015 r. do Urzędu Skarbowego w N. [...] wpłynął wniosek podatniczki o stwierdzenie nadpłaty wraz z korektą zeznania [...], w której wykazano podatek należny w wysokości [...] zł oraz nadpłatę w wysokości [...] zł. Przyczyną złożenia korekty był fakt, że w lipcu 2014 r. podatniczce została wypłacona od pracodawcy [...] [...] w W. - W. Oddział Handlowy, P., rekompensata w kwocie [...]zł wynikająca z § 2 ust. 1 Programu Dobrowolnych Odejść (dalej PDO) dla Pracowników Spółki [...] [...] S.A., które w ocenie strony, zgodnie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 361 ze zm. dalej u.p.d.o.f.), zwolniona jest z podatku dochodowego od osób fizycznych. W ocenie organu podatkowego pierwszej instancji, wypłacona podatniczce w 2014r. kwota [...]zł w związku rozwiązaniem umowy o pracę na mocy porozumienia stron, nie korzysta ze zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.of. Organ podkreślił, że przystąpienie do PDO było w pełni dobrowolne i było uprawnieniem pracownika. Wypłacane środki pieniężne w postaci rekompensaty, miały na celu zachęcić pracowników do przystąpienia do Program i zgodnie ze stanowiskiem Spółki [...] S.A., było świadczeniem wynikającym ze stosunku pracy łączącego pracownika z pracodawcą. Ponadto PDO dla pracowników [...] S.A., na podstawie którego dokonano wypłaty rekompensaty, nie stanowi materii układu zbiorowego pracy, innego opartego na ustawie porozumienia zbiorowego, regulaminu lub statutu określającego prawa lub obowiązki stron w stosunku pracy, w rozumieniu art. 9 § 1 ustawy z dnia 27.06.1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1502 ze zm.) dalej K.p. PDO został wprowadzony do stosowania w [...] S.A. przez pracodawcę na mocy uchwały z dnia [...].04.2014r. w sprawie przyjęcia PDO dla pracowników Spółki [...] S.A., a następnie zmieniony uchwałą z dnia [...].04.2014r. w sprawie PDO dla pracowników Spółki [...] S.A. W tej sytuacji otrzymane w 2014 r. przez B. P. świadczenie pieniężne z tytułu rozwiązania stosunku pracy podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych za 2014 r. na zasadach ogólnych jako przychód ze stosunku pracy i zostało w prawidłowej wysokości wykazane do opodatkowania w zeznaniu podatkowym [...] za 2014 r. złożonym w dniu [...].04.2015 r. Strona nie zgadzając się z podjętym rozstrzygnięciem, pismem z dnia [...].03.2016 r. wniosła odwołanie od decyzji organu podatkowego pierwszej instancji. Podatniczka zarzuciła, że decyzja jest sprzeczna z ustaleniami wynikającymi z treści zebranego materiału i zawiera błędne zastosowanie przepisów prawa materialnego. Zdaniem skarżącej w przedmiotowej decyzji organ I instancji pominął fakt, jakim jest utrata pracy, skupiając się jedynie na stwierdzeniu, że PDO nie wynikał ze zbiorowego układu pracy. Ponadto w decyzji nie została wyjaśniona kwestia odszkodowania, jakie strona otrzymała, a które stanowi naprawę szkody związanej z utratą pracy. Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzje organu I instancji. W uzasadnieniu organ przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie podatniczka otrzymała rekompensatę z tytułu rozwiązania umowy o pracę na podstawie porozumienia zawartego w dniu [...].06.2014 r. z [...] [...] S.A. Jak jednoznacznie wynika z treści porozumienia, rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło zgodnie z warunkami określonymi w PDO dla pracowników [...] S.A. przyjętego do stosowania na mocy uchwały nr [...] Zarządu Spółki [...] [...] S.A. z dnia [...] kwietnia 2014 r. W porozumieniu tym zawarto zapisy dotyczące wysokości świadczenia. Zapisy te odwołują się do PDO dla pracowników [...] S.A., który reguluje kwestię wysokości świadczenia w sposób autonomiczny. Zarówno indywidualne porozumienie pomiędzy pracownikiem i pracodawcą, jak i uchwała zarządu spółki akcyjnej (czy też dokument, stanowiący załącznik do takiej uchwały) nie mieszczą się w zamkniętym katalogu źródeł prawa pracy. W konsekwencji wysokość i zasady ustalania wypłaconego podatnikowi odszkodowania nie wynikają z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 K.p. Nie wynikają one bowiem z uzgodnień mających miejsce pomiędzy pracodawcą podatnika a związkami zawodowymi. Powyższe zostało potwierdzone w piśmie z dnia [...].12.2015 r., w którym Spółka [...] [...] S.A. wskazała, że PDO dla pracowników Spółki [...] S.A. z 2014 r., na podstawie którego dokonano wypłaty rekompensaty nie stanowi elementu Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy dla Pracowników Spółki [...] S.A. lub innego opartego na ustawie porozumienia zbiorowego, regulaminu czy też statutu określającego prawa i obowiązki stron stosunku pracy w rozumieniu art 9 ust. 1 K.p. PDO został wprowadzony do stosowania w [...] S.A. przez pracodawcę na mocy uchwały z dnia [...].04.2014r. w sprawie przyjęcia PDO dla pracowników Spółki [...] S.A., a następnie zmieniony uchwałą z dnia [...].04.2014r. w sprawie PDO dla pracowników Spółki [...] S.A. Podstawą opodatkowania wypłaconej pracownikowi rekompensaty był art. 31 u.p.d.o.f. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że przepis art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. g) u.p.d.o.f. wyłącza ze zwolnienia podatkowego odszkodowania, wynikające z zawartych umów. Porozumienie zawarte w dniu [...].06.2014 r. pomiędzy B. P. a [...] S.A., niewątpliwie stanowi umowę. W przedmiotowej sprawie to podatniczka wystąpiła w dniu [...].05.2014 r. z wnioskiem o rozwiązanie za porozumieniem stron umowy o pracę i objęciem jej PDO dla pracownika Spółki [...] S.A. Strona zawierając porozumienie stron o rozwiązaniu umowy o pracę, otrzymała świadczenie pieniężne (rekompensatę), które nie stanowi odszkodowania w rozumieniu Kodeksu pracy. Przepisy ustawy Kodeks pracy nie przewidują bowiem wypłaty odszkodowania w sytuacji rozwiązania umowy za porozumieniem stron. Konsekwencją powyższego jest brak możliwości sprecyzowania na gruncie powołanej ustawy podstawy prawnej ustalenia wysokości odszkodowania. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że przyznanie rekompensaty w związku z rozwiązaniem umowy o pracę ostatecznie nastąpiło na mocy porozumienia. Porozumienie to jest umową zawartą między pracownikiem a pracodawcą, która ustalała warunki rozwiązania stosunku pracy B. P. oraz określała należną rekompensatę z tego tytułu. Kwota rekompensaty wynikająca z ustaleń zawartych między stronami, której wysokość uwzględnia interesy obu stron, wynikające z łączącego strony stosunku pracy, miała przede wszystkim być zachętą do przystąpienia do PDO i stanowiła dodatkową gratyfikację pieniężną wynikającą ze stosunku pracy. Powyższa rekompensata nie jest odszkodowaniem za szkodę z tytułu bezpodstawnego (krzywdzącego) sposobu rozwiązania umowy o pracę, jeśli rozwiązanie umowy nastąpiło w efekcie porozumienia stron (czyli za zgodą pracownika). Rekompensata była w ocenie organu odwoławczego dodatkowym wynagrodzeniem, z tytułu dobrowolnego przystąpienia do PDO. W skardze z dnia [...] czerwca 2016 r. skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1. Naruszenie prawa materialnego poprzez: a. niewłaściwą wykładnię i zastosowanie art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f., b. niewłaściwą wykładnię i zastosowanie art. 9 K.p., co skutkowało oceną braku zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych rekompensaty otrzymanej przez skarżącą. 2. Naruszenie przepisów postępowania tj. art. 75, art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.) dalej O.p. poprzez odmowę stwierdzenia nadpłaty, przeprowadzenie postępowania podatkowego z naruszeniem zasad ogólnych postępowania, niewłaściwa ocenę materiału dowodowego. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca wskazała, że organy podatkowe niezasadnie przyjęły, że wypłacona skarżącej rekompensata nie stanowi odszkodowania i zadośćuczynienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f., w związku z czym dokonały niewłaściwej wykładni i zarazem zastosowania tego przepisu. Ponadto zdaniem skarżącej PDO dla pracowników Spółki [...] jest regulaminem, o którym mowa w art. 9 § 1 K.p i stanowi tym samym źródło prawa pracy. Reguluje on bowiem materię praw i obowiązków pracowników, tryb rozwiązywania umów o pracę, zasad przyznawania i ustalania wysokości rekompensat w przypadku dobrowolnego rozwiązania stosunku pracy tj. materię właściwą dla regulaminów wynagradzania ( art.77 i n.K.p.) oraz zwolnień grupowych ( art. 3 ust.4 ustawy z dnia [...] marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników - Dz.U.z 2015, poz.192 ). Fakt wprowadzenia tego programu uchwałą Zarządu i poinformowanie o jego treści pracowników w sposób przyjęty u pracodawcy potwierdzają charakter tego Programu jako regulaminu, o którym mowa w ww. art. 9 § 1 K.p. Stanowi on wewnętrzną regulację Spółki dotyczącą stosunków pracy. W związku z powyższym, wskutek odmowy kwalifikacji PDO dla pracowników [...] jako regulaminu, o którym mowa w art.9 § 1 K.p. organy podatkowe dokonały błędnej wykładni i zastosowania tego przepisu. Strona skarżąca podniosła również, że organy podatkowe naruszyły przepisy postępowania, nie biorąc pod uwagę przy ocenie charakteru rekompensaty jej kompensacyjnego i odszkodowawczego charakteru, przesądzającego o kwalifikacji tego świadczenia jako odszkodowania z art. 21 ust.1 pkt 3 u.p.d.o.f. Ponadto przy kwalifikacji PDO jako źródła prawa pracy oparły się na odpowiedzi [...] co do sposobu jego wprowadzenia w życie, zamiast dokonać własnej oceny jego charakteru pod kątem regulacji Kodeksu pracy. Odpowiadając na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się nieuzasadniona. Przedmiotem sporu w sprawie jest ocena czy wypłacona skarżącej kwota dodatkowego świadczenia korzysta ze zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. jako odszkodowanie lub zadośćuczynienie i ustalenie, czy przysługuje jej uprawnienie do nadpłaty z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2014 r. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, wskazać należy, że zdaniem Sądu, organy podatkowe nie naruszyły norm o charakterze procesowym. Wbrew stanowisku skarżącej zebrany w sprawie materiał dowodowy był kompletny i wystarczający dla podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie. Należy mieć na uwadze, że organy podatkowe są zobowiązane do gromadzenia dowodów w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne do ustalenia stanu faktycznego sprawy. Oznacza to, że jeżeli organ podatkowy na podstawie zebranych w toku postępowania dowodów może dokonać niebudzącego wątpliwości ustalenia stanu faktycznego sprawy, wówczas dalsze prowadzenie postępowania dowodowego nie jest niezbędne. W przedmiotowej sprawie organy podatkowe prawidłowo przyjęły, że zgromadzony materiał dowodowy umożliwiał ustalenie wszystkich niezbędnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych, zatem nie doszło w omawianym zakresie do naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej. Ustalono wszelkie fakty niezbędne dla rozstrzygnięcia, a zebrane dowody zostały ocenione zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów. W ocenie Sądu organy podatkowe prawidłowo również zastosowały w ustalonym stanie faktycznym przepis prawa materialnego, to jest art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. Przepis ten ( w brzmieniu obowiązującym w 2014r.) stanowił, że wolne od podatku dochodowego są otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, oraz otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 K.p. z wyjątkiem: a) określonych w prawie pracy odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę, b) odpraw pieniężnych wypłacanych na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, c) odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia funkcjonariuszom pozostającym w stosunku służbowym, d) odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji, e) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, f) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, lub na zasadach, o których mowa w art. 30c, g) odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugód innych niż ugody sądowe. Wymieniony art. 9 § 1 K.p. stanowi, że ilekroć w tym kodeksie jest mowa o prawie pracy, rozumie się przez to przepisy Kodeksu pracy oraz przepisy innych ustaw i aktów wykonawczych, określające prawa i obowiązki pracowników i pracodawców, a także postanowienia układów zbiorowych pracy i innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów i statutów określających prawa i obowiązki stron stosunku pracy. Z powyższych regulacji wynika zatem, że zwolnieniem od podatku dochodowego od osób fizycznych objęte są wypłacone pracownikowi świadczenia, które łącznie spełniają następujące warunki: ich wysokość lub zasady ustalania wypłaty wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw lub z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 K.p. oraz mają odszkodowawczy charakter, tj. są odszkodowaniem lub zadośćuczynieniem z wyjątkiem tych, o których mowa w lit. a-g art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. Niespełnienie powyższych warunków powoduje brak podstaw do zwolnienia z opodatkowania. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego m. in. wynika, że z dniem [...] czerwca 2014 r. uległa rozwiązaniu umowa o pracę skarżącej z [...] [...] S.A. na podstawie porozumienia stron w ramach PDO dla pracowników [...] S.A. Zasady i tryb rozwiązania umowy o pracę, a także zasady wypłaty świadczeń pieniężnych z PDO, miały związek z likwidacją Biura Obsługi Klienta w N. [...]. PDO został wprowadzony do stosowania w [...] S.A. przez pracodawcę na mocy Uchwały Nr [...] Zarządu Spółki [...] S.A. z dnia [...].04.2014 r. w sprawie przyjęcia PDO dla pracowników Spółki [...] S.A., a następnie zmieniony Uchwałą Nr [...] Zarządu Spółki [...] S.A., z dnia [...].04.2014 r. w sprawie PDO dla pracowników Spółki [...] S.A. Zgodnie ze stanowiskiem [...] S.A. PDO dla pracowników Spółki [...] S.A. z 2014 r., na podstawie którego dokonano wypłaty rekompensaty, nie stanowi elementu Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy dla Pracowników Spółki [...] S.A. lub innego opartego na ustawie porozumienia zbiorowego, regulaminu czy też statutu określającego prawa i obowiązki stron stosunku pracy w rozumieniu art 9 ust. 1 K.p. Stosownie do § 2 PDO w związku z rozwiązaniem umowy o prace, pracownik (w analizowanym przypadku skarżąca) otrzymała rekompensatę pieniężną w ustalonej wysokości. Wskazać również należy, iż w ustawie z dnia [...] marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (t. j. Dz. U z 2015 r. poz. 192) na którą powołuje się skarżąca, brak jest regulacji dotyczących tzw. Programów Dobrowolnych Odejść. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd podziela pogląd, że wyszczególniona w porozumieniu o rozwiązaniu stosunku pracy w ramach PDO kwota rekompensaty nie korzysta ze zwolnienia z podatku, o którym stanowi art. 21 ust. 1 pkt. 3 u.p.d.o.f., albowiem nie ma swojego bezpośredniego źródła w przepisach prawa pracy. Zasady ustalania i wysokość rekompensaty wynikały z PDO – aktu utworzonego praz pracodawcę ( PDO w aktach adm.). Sąd akceptuje stanowisko organów, że PDO nie jest źródłem prawa pracy w ujęciu art. 9 § 1 K.p., gdyż nie jest porozumieniem zawartym ze związkami zawodowymi ani regulaminem lub statutem opartymi na ustawie, a jednostronną decyzją pracodawcy, aktem prywatnoprawnym o charakterze oferty w rozumieniu art. 66 K.c ( por. wyrok Sądu Najwyższego z 14 stycznia 2009 r. sygn. akt III PK47/08 ). Tym samym nie jest zasadny zarzut , iż regulamin PDO jest regulaminem, o którym mowa w art. 9 § 1 K.p. W kwestii charakteru wypłaconego świadczenia, ponieważ przepisy podatkowe nie definiują pojęcia szkody, ani nie odnoszą się do cech odszkodowania czy zadośćuczynienia - należy odwołać się do znaczenia tych pojęć wypracowanego na gruncie prawa cywilnego i prawa pracy. Polski kodeks cywilny przewiduje dwa zasadnicze rodzaje odpowiedzialności: kontraktową oraz deliktową, wynikającą z czynów niedozwolonych. Odszkodowanie jest świadczeniem, którego celem jest naprawienie wyrządzonej szkody, czyli uszczerbku, jakiego doznaje poszkodowany we wszelkiego rodzaju dobrach chronionych przez prawo. Zadośćuczynienie jest natomiast formą rekompensaty pieniężnej z tytułu szkody niemajątkowej. Podstawą jego żądania jest krzywda w postaci ujemnych przeżyć związanych z cierpieniami psychicznymi i fizycznymi, wynikająca z naruszenia wskazanych w K.c. dóbr osobistych. Tymczasem odprawa nie ma charakteru odszkodowawczego, lecz socjalny, alimentacyjny, jej celem i funkcją jest złagodzenie ekonomicznych i społecznych skutków utraty zatrudnienia, ułatwienie pracownikowi dostosowania się do nowej sytuacji życiowej - pozostawania bez pracy po ustaniu zatrudnienia ( por. wyrok Sąd Najwyższy z dnia 6 stycznia 2009 r. o sygn. akt II PK 117/08). W związku z powyższym przewidziane w art. 21 ust.1 pkt 3 u.p.d.o.f. zwolnienie dotyczy tylko takiego odszkodowania, które na gruncie Kodeksu pracy ma charakter odszkodowawczy (kompensacyjny) za niezgodne z prawem rozwiązanie stosunku pracy, z wyjątkiem świadczeń majątkowych z zakresu prawa pracy określanych w pkt a-e. (tak np. WSA w Szczecinie wyroku z dnia 14 kwietnia 2016 r. sygn. akt I SA/Sz 172/16). Należy zatem uznać, że funkcję odszkodowawczą na gruncie Kodeksu pracy pełni zryczałtowane odszkodowanie przysługujące pracownikowi na podstawie art. 58 Kp. w zw. z art. 56 § 1 Kp. Sąd w tym kontekście podkreśla, że wypłacona skarżącej rekompensata nie nosi wskazanych cech. Rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło bowiem zgodnie z prawem, na podstawie obowiązujących przepisów, a wypłacona rekompensata miała na celu zrekompensowanie pracownikowi skutków pewnych zdarzeń, które nie mają jednak cech szkody w rozumieniu art. 361 K.c. Z ustalonego stanu faktycznego jednoznacznie wynika, że skarżąca dobrowolnie przystąpiła do PDO i rozwiązała stosunek pracy za porozumieniem stron. Wypłacone świadczenie miało na celu "wynagrodzenie" pracownikowi czasu pozostawania bez pracy, a nie naprawienie szkody. Świadczenie to miało zatem na celu zrekompensowanie pracownikowi skutków zdarzeń, które nie noszą cechy ani czynu niedozwolonego ani nienależytego wykonania zobowiązania, gdyż związane było ze zgodnym z prawem rozwiązaniem stosunku pracy. Rozwiązanie umowy o pracę na mocy porozumienia stron z inicjatywy strony ( dobrowolność przystąpienia do PDO) wskazywało na wolę ukształtowania relacji z pracodawcą w sposób wskazany we wniosku, dodatkowo wymagającym akceptacji tego ostatniego. Biorąc pod uwagę, że pracownik świadomie wybrał dodatkowe świadczenie w związku z rozwiązaniem umowy o pracę, nie może powoływać się następnie na fakt wyrządzenia mu krzywdy czy też szkody. Źródłem wypłaconego świadczenia było dobrowolne porozumienie pomiędzy pracownikiem a pracodawcą. W związku z tym, organy podatkowe zgodnie z prawem uznały, że brak jest podstaw do zastosowania zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. i świadczenie to stanowi przychód ze stosunku pracy podlegający opodatkowaniu na podstawie art. 12 ust. 1 u.p.d.o.f. W konsekwencji prawidłowe jest także stanowisko organów w kwestii braku podstaw do stwierdzenia nadpłaty w podatku od osób fizycznych za 2014 r. i uwzględnienia wniosku skarżącej. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2017, poz. 1369 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło