I FZ 53/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia W.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 października 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 1560/17 odmawiające przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi W.W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 24 lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z 30 października 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 1560/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi W. W. (zwany dalej jako "skarżący") na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z 24 lutego 2017 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W treści postanowienia Sąd wskazał, że skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Sąd stwierdził, że siedmiodniowy termin do uiszczenia wpisu rozpoczął bieg następnego dnia po doręczeniu wezwania 25 maja 2017 r. Termin ten upłynął 31 maja 2017 r. WSA wskazał, że skoro z dokumentów księgowych Sądu wynika, iż do 21 czerwca 2017 r. nie odnotowano wpływu kwoty stanowiącej wpis od skargi, oznacza to, że wpis od skargi nie został uiszczony w wyznaczonym terminie siedmiu dni, to – tym samym - została spełniona przesłanka odrzucenia skargi. Skarżący, pismem z 18 września 2017 r., zwrócił się o przywrócenie terminu do uiszczenia opłaty od skargi. Wyjaśnił, że nie wie, dlaczego opłata nie została wniesiona, prawdopodobnie był to błąd sekretarki. Wskazał, że o braku jego winy w uchybieniu terminu wskazuje to, że pełnomocnik upoważniony do odbioru korespondencji nie dopełnił obowiązków. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, okoliczność podniesiona przez skarżącego we wniosku nie jest wystarczająca do przywrócenia terminu do dokonania uchybionej czynności procesowej i w związku z nie uprawdopodobnieniem braku winy w uchybieniu terminu na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2017 r. poz. 1369 ze zm.) dalej jako: "p.p.s.a.". odmówił jego przywrócenia. Skarżący zaskarżył powyższe postanowienie wnosząc o jego uchylenie w całości oraz przywrócenie terminu do wniesienia opłaty. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie Stosownie do art. 86 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie natomiast do art. 87 § 1 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Zgodnie z kolei z brzmieniem 87 § 2 p.p.s.a., w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy (p. postanowienie NSA z 23 marca 2011 r., sygn. akt II OZ 196/11, publ.: orzeczenia.nsa.gov.pl). Z brakiem winy mamy do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi, niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu (zob. postanowienie NSA z 13 września 2012 r., sygn. akt II FZ 689/12, LEX nr 1223294). Pojęcie winy strony w uchybieniu terminu w postępowaniu sądowym obejmuje swym zakresem także winę osób trzecich, które strona upoważniła do dokonania określonej czynności ( postanowienie NSA z 20 grudnia 2012 r., II FZ 993/12, lex nr 1240585 ). Za działania i zaniechania osób trzecich w zakresie powierzonych im czynności procesowych odpowiedzialność ponosi strona. Zaniedbanie osoby, której powierzono wykonanie czynności, do której zobowiązany był skarżący, nie uzasadnia przywrócenia uchybionego terminu. W ramach kryterium dochowania staranności, warunkującego brak winy w uchybieniu terminowi mieści się bowiem również kontrola sposobu wykonania powierzonej czynności (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera, M. Wierzbowskiego, C.H. Beck, Warszawa 2011, s. 413 i powołane tam orzecznictwo sądów administracyjnych). Jeżeli bowiem strona powierza dokonanie określonych czynności konkretnej osobie, licząc na jej dokładność i staranność, ponosi także ryzyko związane z zachowaniem tej osoby. Zawinienie osoby, której powierzono wykonanie czynności, w uchybieniu terminu nie stanowi przesłanki do przywrócenia terminu. Takie stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny (np. postanowienie NSA z 10 stycznia 2012 r., sygn. I OZ 1103/11, LEX nr 1107481, postanowienie NSA z 28 czerwca 2011 r. sygn. I FZ 160/11, LEX nr 1082356, postanowienie NSA z 3 lutego 2011 r. sygn. II OZ 31/11, LEX nr 1071315, postanowienie NSA z 19 stycznia 2012 r., sygn. I FZ 445/10, LEX 741029, postanowienie NSA z 26 czerwca 2008 r. sygn. II OZ 678/08, LEX nr 493712). Stanowisko to Naczelny Sąd Administracyjny w tym składzie w pełni podziela. We wniosku o przywrócenie terminu skarżący jako przesłankę braku winy w uchybieniu terminu wskazał na okoliczność odebrania przesyłki przez pracownika skarżącego i to przez błąd pracownika zdaniem skarżącego nie doszło do uiszczenia wpisu od skargi w terminie. Sąd pierwszej instancji uznał, że powyższe okoliczności nie uprawdopodabniały braku winy w uchybieniu terminu, bowiem działania pracowników skarżącego oraz zaniedbania osób, którymi się posługuje, obciążają jego samego i nie uwalniają one stronę od winy w niezachowaniu terminu. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, że przekonanie skarżącego, że jego jedyną winą było, iż zaufał osobie, która tego zaufania nadużyła, a nawet świadomie wprowadzała go w błąd - nie świadczy o braku winy skarżącego w uchybieniu terminowi. Należy bowiem podkreślić, że wina pracownika, którego działanie lub zaniechanie stało się przyczyną uchybienia terminu, jest tożsama z winą podmiotu go zatrudniającego, organizującego pracę w sposób zapewniający nadzór nad wykonywaniem zadań przez pracowników (por. postanowienie NSA z dnia 16 maja 2013 r. o sygn. akt I GZ 159/13). Skarżący, odpowiada za wewnętrzną organizację, w tym w zakresie obiegu i właściwego nadzoru korespondencji. Fakt, że pracownik zapomniał przekazać odebraną przez siebie przesyłkę adresowaną do jego pracodawcy jest co najmniej następstwem niedbalstwa i nie stanowi uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu, a tym samym wyklucza możliwość przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej. Zdaniem NSA, Sąd pierwszej instancji trafnie ocenił, że skoro przesyłka zawierająca wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi została przesłana na właściwy, znany z akt sprawy adres i skutecznie doręczona pełnomocnikowi ustanowionemu przez skarżącego do odbioru przesyłek, to nieprzekazanie do rąk skarżącego oraz niepoinformowanie go o fakcie odbioru tej przesyłki, skutkują uznaniem, że zwłoka w dokonaniu wymaganej czynności, nie nastąpiła bez winy skarżącego. Podnoszone we wniosku okoliczności świadczą o niedochowaniu należytej staranności przy prowadzeniu własnych spraw. W związku z powyższym prawidłowo sąd pierwszej instancji ocenił, że skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak jego winy w uchybieniu terminowi do uzupełniania braków formalnych skargi. Mając powyższe na uwadze, naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.