IV SA/Wa 849/17
WyrokWSA w Warszawie2017-09-07
Skład orzekający: Łukasz Krzycki, Leszek Kobylski, Anita Wielopolska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, w sytuacji gdy operat szacunkowy stał się nieaktualny, może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, czy też powinien przeprowadzić postępowanie uzupełniające w ramach art. 136 K.p.a.?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, w sytuacji gdy operat szacunkowy stał się nieaktualny, nie może przeprowadzić ponownego sporządzenia operatu szacunkowego w ramach postępowania uzupełniającego na etapie postępowania odwoławczego, gdyż naruszyłoby to zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. W takim przypadku zasadne jest uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, który sporządzi nowy operat szacunkowy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia odszkodowania za ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości na potrzeby rozbudowy drogi krajowej. Po wielu latach postępowań i decyzji organów administracji, Wojewoda ustalił odszkodowanie. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wniósł odwołanie, a Minister Infrastruktury i Budownictwa uchylił decyzję Wojewody i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Skarżąca zarzuciła Ministrowi naruszenie wyroku WSA z poprzedniej instancji, który nakazywał merytoryczne rozpatrzenie sprawy. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania było zasadne z uwagi na nieaktualność operatu szacunkowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie sędzia WSA Leszek Kobylski, sędzia WSA Anita Wielopolska (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Paweł Konopelski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2017 r. sprawy ze skargi H. S. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. Minister Infrastruktury i Budownictwa po rozpatrzeniu odwołania Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad od decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. orzekającej o ustaleniu odszkodowania na rzecz H.S. za ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, położonej na terenie województwa [...] w powiecie [...], w miejscowości S. , w obrębie [...], oznaczone jako działka nr [...] o pow. 0,1342 ha w kwocie 6 059,00 zł. oraz jako działka nr [...] o pow. 0,1490 ha w kwocie 7 055,00 zł. i zobowiązującej Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do wypłaty odszkodowania w terminie 14 dni od dnia, w którym niniejsza decyzja podlega wykonaniu,
- uchylił ww decyzję Wojewody [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.
Decyzją Nr [...]z dnia [...] sierpnia 2004 r. Wojewoda [...] orzekł o ustaleniu lokalizacji drogi dla inwestycji rozbudowy drogi krajowej [...] - na odcinkach od km 179+415 do km 196+700 i od km 209+100 do km 212+140 oraz budowy odcinka obwodnicy m. S. od km 212+140 do km 214+800 wraz z przebudową urządzeń infrastruktury technicznej również poza terenem niezbędnym dla obiektów budowlanych.
Następnie decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2005 r. Wojewoda [...] zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę dla inwestycji rozbudowy drogi krajowej [...]. Pismem z dnia 25 kwietnia 2006 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości skarżącej, położonej w gm. M., obręb S. , oznaczonej jako działki nr [...] i nr [...] wraz z nadaniem decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
Wojewoda [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2007 r. orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z powyższej nieruchomości poprzez udzielenie Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad zezwolenia na przeprowadzenie na niej prac związanych z przebudową linii elektrycznych średniego napięcia oraz na dostępie do linii w celu przyszłej eksploatacji, a także zobowiązał Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego niezwłocznie po przeprowadzeniu ww. prac oraz nadał ww. decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
Pismem z dnia 1 października 2007 r. H.S. wniosła do organu o przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego i wypłacenie odszkodowania za szkody wyrządzone na nieruchomości. Decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. Starosta Powiatu w [...] odmówił ustalenia odszkodowania z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z Jej nieruchomości.
Od powyższej decyzji odwołanie do Wojewody [...] wniosła H.S. podnosząc, iż jest ona bezzasadna oraz krzywdząca i narusza prawo własności. Wojewoda [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. uchylił powyższą decyzję Starosty i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji. Pismem z dnia 17 lutego 2010 r. Wojewoda [...] zawiadomił strony, iż wszczęto z urzędu, za zgodą strony uprawnionej do złożenia wniosku, postępowanie w sprawie ustalenia przedmiotowego odszkodowania a następnie decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. odmówił jego ustalenia. Na skutek wniesionego przez Skarżącą odwołania, decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r., sprostowaną postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r., Minister Infrastruktury uchylił ww. decyzję Wojewody [...] i przekazał sprawę do ponownego rozparzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że w skład odszkodowania wlicza się również zmniejszoną wartość nieruchomości jeżeli wynikała ona z przeprowadzonej inwestycji. Powyższa okoliczność natomiast nie została uwzględniona przez organ I instancji.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewoda [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. orzekł o ustaleniu odszkodowania co do działki nr [...] w kwocie 6.059,00 zł. i co do działki nr [...] w kwocie 7.055,00 zł. oraz zobowiązał Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do wypłaty odszkodowania w terminie 14 dni od dnia, w którym ww. decyzja podlega wykonaniu.
Odwołanie od powyższej decyzji Wojewody [...] wniósł Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, który podniósł, że prace polegające na przebudowie linii średniego napięcia na przedmiotowej nieruchomości nie wymagały na nią wejścia, a więc brak jest podstaw do uznania, iż działania te mogły wywołać jakąkolwiek szkodę. Nadto wskazał, że prace związane z przebudową linii średniego napięcia 15 kV "[...]" zakończyły się w 2006 r., zaś przepis art. 128 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie stanowi podstawy do ustalenia w trybie administracyjnym odszkodowania za szkody wyrządzone działaniami dokonanymi przed wydaniem decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości.
W toku rozpoznania przedmiotowego wniosku o odszkodowanie postępowanie administracyjne zostało zawieszone na skutek wszczętego z urzędu postępowania o stwierdzenie nieważności ww decyzji Wojewody [...] ograniczającej sposób korzystania z przedmiotowej nieruchomości. Ostatecznie wobec treści zapadłego w powyższej sprawie wyroku tut. WSA z dnia 27 kwietnia 2015 r, sygn. akt IV SA/Wa 57/15, uchylającego wydane decyzje, pierwszą stwierdzającą nieważność ww decyzji Wojewody [...] i drugą utrzymującą ją w mocy, Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. umorzył wszczęte z urzędu postępowanie w powyższej sprawie.
Rozpoznając zatem wniesione odwołanie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r., uchylił decyzję Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Powyższa decyzja Ministra została zaskarżona przez H.S. do tut. Sądu, który wyrokiem z dnia 27 stycznia 2016 r, w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 2979/15 uchylił ww decyzję Ministra wskazując, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie pozwala na sformułowanie oceny jaką szkodę poniosła skarżąca w związku z wydaniem decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2007 r., zaś uzupełnienie dowodów w zakresie wskazanym przez organ odwoławczy nie wykracza poza uprawnienie wynikające z art. 136 Kpa. Sąd wskazał, że w aktach sprawy, poczynając od pisma skarżącej z dnia 1 października 2007 r., znajduje się liczna korespondencja stron dotycząca kwestii przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego. Podniósł, że sprawa dotyczy okresu już odległego, samo postępowanie zostało wszczęte w 2007 roku, materiał dowodowy znajduje się w aktach sprawy i podlega analizie i ocenie. Skarżąca już w piśmie z dnia 1 października 2007 r. sformułowała w jakim zakresie jej nieruchomość nie została przywrócona do stanu poprzedniego. Stąd też Sąd nie podzielił oceny organu odwoławczego, że w niniejszej sprawie wystąpiły przesłanki do zastosowania instytucji kasacji, uregulowanej w art.138 § 2 k.p.a., tj. do uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania temu organowi sprawy do ponownego rozpatrzenia. Również zdaniem Sądu, stanowisko Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, że na działkach skarżącej żadne prace nie były wykonywane, nie jest niczym uzasadnione bowiem już sam fakt wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości spowodował, że skarżąca musiała powstrzymać się od użytkowania swoich działek i udostępnić je GDDKiA, na którego wniosek to ograniczenie zostało ustanowione.
Wobec powyższego Minister Infrastruktury i Budownictwa, po ponownym rozpatrzeniu odwołania, mając na uwadze powołany wyrok Wojewódzkiego Sądu wskazał, że w niniejszej sprawie zagadnieniem problematycznym jest przede wszystkim określenie zakresu szkód powstałych na działkach nr [...] i [...], stanowiących własność H.S., związanych z przebudową linii napowietrznej średniego napięcia. Z akt sprawy bezspornie wynika, że działka nr [...] nie była przed realizacją ww. inwestycji obciążona linią elektroenergetyczną. Natomiast na działce [...] taka linia była już wybudowana i prace miały polegać jedynie na przeprowadzeniu, wzdłuż istniejącego kabla linii elektroenergetycznej, kabla nowego (vide: protokół z rozprawy z dnia 3 marca 2010 r. oraz protokoły z wizji działek z dnia 9 grudnia 2005 r). Jednak na obydwu działkach, ze względu na fakt, że słupy linii znajdują się poza ww. działkami prace te odbyły się bez konieczności wejścia na nieruchomość. Z operatów szacunkowych z dnia 17 lipca 2012 r. sporządzonych przez rzeczoznawcę majątkowego wynika, że na wartość szkody powstałej na ww działkach, spowodowanej ww inwestycją składają się: wartość szkody powstałej podczas budowy urządzeń (wartość utraconych pożytków) i zmniejszenie wartości nieruchomości. Wartość szkody powstałej podczas budowy urządzeń (wartość utraconych pożytków), jak wynika z operatów, dotyczy okresu od wydania decyzji, tj. od dnia [...] stycznia 2007 r. do dnia 13 września 2008 r.
Jednocześnie, mając na uwadze treść przepisu art. 156 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym operat szacunkowy może być wykorzystywany do celu, dla którego został sporządzony przez okres 12 miesięcy od daty jego sporządzenia, chyba że wystąpiły zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154 cyt. ustawy zaś na podstawie art. 156 ust. 4 ww ustawy operat szacunkowy może być wykorzystywany po upływie okresu, o którym mowa w ust. 3, po potwierdzeniu jego aktualności przez rzeczoznawcę majątkowego, Minister zwrócił się do rzeczoznawcy o potwierdzenie aktualności sporządzonych operatów szacunkowych. W odpowiedzi na powyższe w piśmie z dnia 22 września 2016 r. rzeczoznawca majątkowy wyjaśniła, że w związku z istotnymi zmianami na rynku nieruchomości w okresie od daty sporządzenia operatów (2012 rok) do sierpnia 2016 r., nie jest możliwe potwierdzenie aktualności przeprowadzonej wyceny. Stąd też Minister, kierując się zasadą wyrażoną w 15 Kpa. tj zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, uznał za zasadne uchylenie decyzji odszkodowawczej i przekazanie organowi I instancji sprawy do ponownego rozpoznania. W sprawie niniejszej wystąpiła bowiem jego zdaniem potrzeba sporządzenia nowego operatu szacunkowego, co oznacza konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części i tym samym uzasadnia zastosowanie przez organ odwoławczy przepisu art. 138 § 2 kpa.
Wobec treści powyższego rozstrzygnięcia H.S. wystąpiła do tut. Sądu ze skargą zarzucając ww decyzji sprzeczność z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 27 stycznia 2016 r. o sygn. akt: IV SA/Wa 2979/15. Wniosła o uchylenie ww decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa, jako naruszającej prawo, z powodu niezastosowania się do wytycznych zawartych w w/w wyroku WSA i nie przeprowadzenie postępowania uzupełniającego przez organ odwoławczy w trybie art. 136 k.p.a. W konsekwencji zarzuciła nieuprawnione ponowne zastosowanie art. 138, par. 2 i uchylenie decyzji organu I instancji celem ponownego przeprowadzenia postępowania. Wniosła nadto o nakazanie Ministrowi, ramach art. 136 K.P.a., stosownej korekty merytorycznej przesłanek do ustalenia należnego skarżącej odszkodowania oraz zlecenia wykonania operatu szacunkowego na ich podstawie, z określeniem terminu wykonania wyroku WSA. Jednocześnie, w przypadku uwzględnienia skargi, wniosła o obciążenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa kosztami postępowania sadowego.
W bardzo obszernym uzasadnieniu skargi zarzuciła Ministrowi Infrastruktury i Budownictwa nie wykonanie wytycznych ww wyroku WSA, co było Jego obowiązkiem i całkowicie bezzasadnie po raz kolejny przekazanie sprawy do rozpatrzenia przez organ I instancji. Wskazała na znaczny upływ czasu, podczas którego Minister mógł dokonać niezbędnych ustaleń, ewentualne pozyskać dodatkową dokumentację celem merytorycznego i ostatecznego wyjaśnienia podniesionych przez GDDKiA kwestii. Natomiast Minister ograniczył się jedynie do wystąpienia do rzeczoznawcy i uzyskania odpowiedzi rzeczoznawcy majątkowego o potrzebie wykonania nowego operatu szacunkowego z powodu dezaktualizacji poprzedniego. w ocenie skarżącej, taką informację można było i należało uzyskać już po pierwszym wyroku WSA z dnia 17 kwietnia 2015 r. utrzymującym w mocy zakwestionowaną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2007 r., a już z pewnością w kwietniu 2016 r. zaraz po uprawomocnieniu się drugiego wyroku WSA, nie czekając z podjęciem stosownych działań na upływ kolejnych 5 miesięcy. Dezaktualizacja operatu szacunkowego została spowodowana wyłącznie karygodną opieszałością w pozornym, a nie merytorycznym wyjaśnieniu sprawy przez Ministra Infrastruktury i Budownictwa, który zajął się bezzasadnie podważeniem decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. Nakazane wyrokiem WSA działania oraz na ich podstawie zlecenie rzeczoznawcy sporządzenie operatu szacunkowego było całkowicie możliwe do wykonania przez organ II instancji, w oparciu o art. 136 K.p.a, nie powstały bowiem żadne istotne, wcześniej nieznane okoliczności, które uprawniałyby Ministra do ponownego przekazania sprawy organowi I instancji.
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Budownictwa wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji oraz podkreślił, że wskazanych w skardze okoliczności nie można traktować jako przesłanki do zastosowania art. 136 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest niezasadna.
Ustosunkowując się do jej zarzutów Sąd zauważa, że w uzasadnieniu przywołanego wyroku z dnia 27 stycznia 2016 r. orzekający tam Sąd wskazał, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie pozwala na sformułowanie oceny jaką szkodę poniosła skarżąca w związku z wydaniem decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2007 r., zaś uzupełnienie dowodów w zakresie wskazanym przez organ odwoławczy nie wykracza poza uprawnienie wynikające z art. 136 Kpa. Powyższe oznacza, że w ocenie Sądu brak jest podstaw do przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdyż dokumentacja zgromadzona w dotychczasowym toku postępowania jest wystarczająca do wydania rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy, brakujące zaś dowody mogą zostać uzupełnione przez organ drugiej instancji w ramach uprawnienia przewidzianego art. 136 Kpa.
Wskazać należy, że kierując się zasadą wyrażoną w art. 153 p.p.s.a., organ odwoławczy przeprowadził, zgodnie z zaleceniami Sądu, uzupełniające postępowanie dowodowe, zwracając się pismem z dnia 12 września 2016 roku do rzeczoznawcy majątkowego E.K. o pilne zajęcie stanowiska w przedmiocie aktualizacji operatów szacunkowych sporządzonych w dniu 17 lipca 2012 r., stanowiące podstawę do ustalenia przedmiotowego odszkodowania jak również pismami z dnia 12 września 2016 r., z dnia 11 stycznia 2017 roku zwrócił się do Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad o wyjaśnienie, czy przed wydaniem decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2007 r., ograniczającej sposób korzystania z przedmiotowej nieruchomości, nad działką nr [...] przebiegała linia średniego napięcia, a jeśli tak czy miała ona wpływ na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, a nadto na jakiej podstawie wybudowano uprzednio posadowioną sieć, a także czy inwestor posiadał uprawnienie do udostępnienia mu nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii linii elektroenergetycznej, jeszcze przed wydaniem decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2007 r. oraz o wskazanie, kiedy zostały zakończone prace związane z przebudową linii średniego napięcia, jaki był zakres robót i czy obejmował wejście na nieruchomość skarżącej.
Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad do chwili wydania zaskarżonej decyzji z dnia [...] stycznia 2017 r. nie udzielił odpowiedzi na wystąpienie Ministra Infrastruktury i Budownictwa, natomiast rzeczoznawca majątkowy wskazała na brak możliwości potwierdzenia aktualności przeprowadzonej wyceny.
Mając na uwadze treść przepisu art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia, ma oczywiście bezwzględne zastosowanie i w ocenie Sądu, organ odwoławczy temu obowiązkowi nie uchybił, jednakże, na co należy wskazać i co istotne, w sytuacji zmiany okoliczności sprawy, organ nie może dosłownie wykonać wiążącej go treści wyroku, aby w ten sposób uniknąć naruszenia innej materii, przepisów postępowania czy prawa materialnego. Zatem, skoro rzeczoznawca majątkowy w sposób jednoznaczny odmówił aktualizacji sporządzonych operatów szacunkowych, które stanowią zasadniczy dowód przy ustalaniu odszkodowania, organ odwoławczy nie był władny przeprowadzić postępowania od początku, gdyż naraziłby się na zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
Podkreślenia wymaga, że przez wskazania co do dalszego postępowania należy rozumieć konsekwencje oceny prawnej, które dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci przykładowo braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. I te wskazania zostały przez ministra w całości uwzględnione.
W ocenie Sądu, uchylenie decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji było absolutnie zasadne z uwagi na konieczność sporządzenia nowego operatu szacunkowego, wobec utraty aktualności dotychczasowej wyceny. Jak słusznie zaznaczono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, sporządzenie nowego operatu szacunkowego oznacza w istocie przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w znacznej części, gdyż jego treść przesądza o treści decyzji administracyjnej. Operat szacunkowy wpływa bezpośrednio na wysokość odszkodowania przyznanego stronie postępowania i dlatego należy zagwarantować jej prawo do oceny tego operatu przez organy obu instancji. W przeciwnym wypadku merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy mogłoby nastąpić z naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
Zaznaczyć wypada, iż w trybie art. 136 Kpa może być uzupełniona opinia biegłego, lecz ponowne przeprowadzenie tego dowodu, tj. ponowne sporządzenie od nowa operatu szacunkowego i to przy zastosowaniu innych danych rynkowych, oznacza w istocie przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w znacznej części. W art. 15 Kpa została sformułowana jedna z podstawowych dla procedury administracyjnej zasad - zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Respektowanie tej zasady oznacza, iż organy administracji publicznej winny prowadzić postępowanie w taki sposób, aby nie doprowadzić do "faktycznego" rozpoznania sprawy w jednej tylko instancji. W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lipca 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 353/10 stwierdzono, iż rangę zasady wyrażonej w art. 15 Kpa potwierdza art. 78 Konstytucji RP. Powyższy pogląd Naczelny Sąd Administracyjny wyraził już w wyroku z dnia 14 grudnia 2007 r. sygn. II OSK 1756/06 oraz w wyroku z dnia 16 listopada 2009 r. sygn. I OSK 175/09. Podobnie, w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2016 r., sygn. I OSK 918/15 wskazano, że przeprowadzenie w postępowaniu odwoławczym uzupełniającego postępowania dowodowego, co jest dopuszczalne w świetle art. 136 Kpa, nie może dotyczyć dowodów mających charakter podstawowy i rozstrzygający, a takim dowodem dla ustalenia odszkodowania należnego z tytułu wywłaszczenia jest operat szacunkowy, wskazujący na wartości przejętej nieruchomości.
Należy z całą mocą podkreślić, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, iż z uwagi na treść art. 15 Kpa, dowód z operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego w sprawie, w której istotą było ustalenie wysokości odszkodowania, winien być przeprowadzony w postępowaniu przed organem I instancji (vide wyroki NSA: z dnia 9 grudnia 2010 r. sygn. akt I OSK 226/10, z dnia 17 lutego 2010 r. sygn. akt I OSK 624/09, z dnia 14 grudnia 2007 sygn. akt II OSK 1753/6 i z dnia 20 maja 1998 r. sygn. akt IV SA 2058/97).
A zatem, mając powyższe na uwadze, Minister nie był władny do zlecenia dokonania wyceny nieruchomości w ramach uzupełniającego postępowania dowodowego na etapie postępowania II - instancyjnego w trybie art. 136 kpa. Również zlecony organowi I instancji zakres czynności oraz zakres dokonanych przez Ministra istotnych ustaleń w przedmiocie szkody a przedstawionych Wojewodzie, nie budzi w ocenie Sądu żadnych wątpliwości. Wobec powyższego zarzuty skargi nie mogły przez Sąd zostać uwzględnione.
Jednocześnie, na co skarżąca zwraca uwagę, i w brew jej stanowisku, szybkość postępowania nie może być dostatecznym usprawiedliwieniem dla nieprzestrzegania jednej z fundamentalnych zasad postępowania administracyjnego, jaką jest powołana wyżej zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
Na marginesie należy przypomnieć, że skarżąca pismem z dnia 20 grudnia 2016 r. wezwała Ministra Infrastruktury i Budownictwa do usunięcia naruszenia prawa z uwagi na opieszałość w podejmowaniu decyzji. Sąd zatem wskazuje, że może Ona dochodzić sowich praw związanych z przewlekłością procedowania przez organy w sprawie niniejszej, jednakże w trybie innego odrębnego postępowania administracyjnego. Powyższy zarzut zatem nie mógł zostać przez Sąd uwzględniony.
W obliczu powołanych okoliczności, w ocenie Sądu, skarga jako niezasadna, podlegała oddaleniu na zasadzie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło