VII SA/Wa 2481/16

WyrokWSA w Warszawie2017-09-12

Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Bogusław Cieśla, Włodzimierz Kowalczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku stwierdzenia samowoli budowlanej polegającej na budowie obiektu niezgodnego z przepisami techniczno-budowlanymi, organ administracji ma obowiązek przeprowadzić postępowanie legalizacyjne, czy może od razu wydać nakaz rozbiórki?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że nawet w przypadku stwierdzenia niezgodności obiektu budowlanego z przepisami techniczno-budowlanymi, organ administracji nie może od razu wydać nakazu rozbiórki. W pierwszej kolejności powinien wszcząć postępowanie legalizacyjne, dając inwestorowi możliwość doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Nakaz rozbiórki może być orzeczony dopiero wtedy, gdy legalizacja okaże się niemożliwa lub inwestor nie podejmie działań w celu jej przeprowadzenia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę drewnianego domku amfiteatru wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organy uznały obiekt za samowolę budowlaną, trwale związany z gruntem i naruszający przepisy techniczno-budowlane w zakresie usytuowania względem granicy działki. Skarżący kwestionowali charakter obiektu i prawidłowość zastosowania przepisów.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), Protokolant ref. staż. Patryk Wernio, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2017 r. sprawy ze skargi K. J. i Ł.J. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz K. J. i Ł. J. kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzja z dnia [...] sierpnia 2016 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 z późn. zm.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290) po rozpatrzeniu odwołania Państwa Ł. i K. J. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O.Nr [...] z dnia [...].06.2016 r., nakazującej Państwu Ł.i K. J. rozbiórkę drewnianego domku amfiteatru, o powierzchni zabudowy ok. 73,75 m2, zlokalizowanego przy granicy, na terenie ośrodka wypoczynkowego "N.", na działce nr ewid. [...], przy ul. B. [...] w B., powiat ostrowski, województwo [...], wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy przestawił stan faktyczny wskazując, iż w dniach 30.12.2015 r. oraz 13.01.2016 r. do PINB w O. wpłynęło pismo Państwa D. i D. Z. zawierające informacje o m. in. wybudowaniu na ławie fundamentowej amfiteatru w sposób niezgodny z warunkami technicznymi jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W dniu 23.02.2016 r. upoważnieni przedstawiciele PINB w O. przeprowadzili kontrolę na działce nr ewid. [...] przy ul. B. [...] w toku której ustalili, że znajduje się na niej m. in. budynek sceny o konstrukcji drewnianej, kryty blachodachówką, posadowiony na blokach betonowych. Wymiary budynku to ok. 6,12 m x 12,05 m. Odległość od ogrodzenia z działką nr ewid. [...] wynosi ok 1, 85 m. Obecny w trakcie kontroli Pan K. J. oświadczył, iż "obiekt sceny, która była wykonana w postaci namiotu brezentowego została zniszczona w 2011 r. podczas silnej wichury. Wskutek istniejących potrzeb po tym zajściu zostało wykonane zadaszenie o lekkiej konstrukcji z drewna na słupkach drewnianych na istniejącej scenie przykryte blachodachówką. Na powyższe roboty budowlane nie posiadam żadnych dokumentów formalno-prawnych ". Zawiadomieniem z dnia 31.03.2016 r. organ powiatowy poinformował strony o wszczęciu w dniu 08.02.2016 r. postępowania administracyjnego w sprawie rozbiórki budynku rekreacyjnego - amfiteatru drewnianego, zlokalizowanego przy granicy, na terenie ośrodka wypoczynkowego "N.", na działce nr ewid. [...], przy ul. B. [...] w B., stanowiącej współwłasność Państwa Ł. i K. J. Pismem z dnia 07.04.2016 r. PINB w O. zwrócił się do Ośrodka Dokumentacji Geodezyjno-Kartograficznej Starostwa Powiatowego w O. o przekazanie kopii mapy zasadniczej dla działek nr ewid. [...] oraz [...] z roku jej założenia wraz z przeprowadzonymi jej aktualizacjami w poszczególnych latach. Wymagana dokumentacja wpłynęła do organu powiatowego w dniu 15.04.2016 r. Następnie organ I instancji pismem z dnia 27.04.2016 r. wystąpił do Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej o przesłanie zdjęć lotniczych przedstawiających zabudowę działek nr ewid. [...] oraz [...] w latach 1994, 1997 oraz 2011. Ww. dokumentacja wpłynęła do PINB w O. w dniu [...].06.2016 r. Decyzją Nr [...] z dnia [...].06.2016 r., znak [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. nakazał Państwu Ł. i K. J. rozbiórkę drewnianego domku amfiteatru, o powierzchni zabudowy ok. 73,75 m2, zlokalizowanego przy granicy, na terenie ośrodka wypoczynkowego "N.", na działce nr ewid. [...], przy ul. B. [...] w B., powiat [...], województwo [...], wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Odwołanie od ww. rozstrzygnięcia z zachowaniem ustawowego terminu złożyli Państwo Ł. i K. J. Rozpatrując sprawę w postępowaniu odwoławczym organ II instancji stwierdził, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru budowlanego w O. dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego przedmiotowej sprawy. Przedmiotem postępowania administracyjnego prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego jest drewniany budynek amfiteatru o powierzchni zabudowy ok. 73,75 m2, zlokalizowany na terenie ośrodka wypoczynkowego "N." w miejscowości B. Dalej organ II instancji wskazał, że organ powiatowy celem ustalenia daty powstania przedmiotowego obiektu zebrał obszerny materiał dowodowy, na który składają się m. in. zdjęcia lotnicze oraz kopie map zasadniczych przedstawiających zabudowę działek nr ewid. [...] i [...] w latach 1979 r., 1997 r., 2010 r., i 2013 r. PINB w O. prawidłowo uznał, że na mapach przedstawiających stan zabudowy ww. działek w latach 1979-2012 r. przedmiotowy obiekt nie był naniesiony. Istnienie ww. budynku potwierdza dopiero mapa do celów projektowych wykonana w 2012 r. oraz szkic polowy sporządzony w 2012 r. przez geodetę inż. A. T., z którego wynika, że niniejszy obiekt ma wymiary 6,08 mx 12 m. W aktach sprawy znajdują się także kopie zdjęć lotniczych przedstawiających zabudowę działek nr ewid. [...] i [...], które potwierdzają istnienie ww. budynku w obecnym kształcie, tj. z dwuspadowym dachem. Ze zdjęcia wykonanego w dniu 04.10.2010 r. wynika z kolei, że wówczas istniał sam podest ze sceną bez zadaszenia. Dokumenty wykonane w latach wcześniejszych są nieczytelne w związku z czym na ich podstawie nie można dokonywać wiążących ustaleń. Niemniej stwierdzić należy, że na podstawie wyżej opisanych dowodów, mając także na względzie treść oświadczenia złożonego przez Pana K. J. w dniu 23.02.2016 r. ("obiekt sceny, która była wykonana w postaci namiotu brezentowego została zniszczona w 2011 r. podczas silnej wichury. Wskutek istniejących potrzeb po tym zajściu zostało wykonane zadaszenie o lekkiej konstrukcji z drewna na słupkach drewnianych na istniejącej scenie przykryte blachodachówką") należy uznać, że przedmiotowy obiekt wybudowany został pod rządzami obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane z 1994 r. W związku z powyższym zastosowanie przez organ powiatowy trybu legalizacyjnego, określonego w art. 48 ww. ustawy oceniono jako prawidłowe. Zdaniem organu odwoławczego nie ulega wątpliwości, iż na wykonanie przedmiotowego obiektu, tj. budynku amfiteatru z zadaszeniem wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę. Budynku tego ze względu na swoją funkcję oraz wymiary (powierzchnia zabudowy około 73,75 m2) nie sposób zaliczyć do obiektów, których budowa nie wymaga uzyskania zezwolenia w formie decyzji administracyjnej. Nie mają racji skarżący twierdząc, że przedmiot niniejszego postępowania to "obiekt sceny", który jest niezwiązanym trwale z gruntem obiektem o charakterze tymczasowym. Bezspornym w ocenie organu II instancji jest, że obiekt ten, pomimo posadowienia na bloczkach betonowych zaliczyć należy do obiektów związanych z gruntem w sposób trwały. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 maja 2009 r. (II OSK 735/08) oraz z dnia 23 czerwca 2006 r. (II OSK 923/05) wskazał, że dla określenia trwałego związania z gruntem "nie ma znaczenia okoliczność zagłębienia w gruncie czy też posadowienia na nim obiektu ani technika w Jakiej tego dokonano". Istotny dla rozstrzygnięcia jest stopień trwałości połączenia oraz to czy konstrukcja "opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję (...) sprowadzało się do konieczności zapewnienia (...) stabilnej podstawy uniemożliwiającej łatwe jej przesunięcie, przeniesienie w inne miejsce czy zniszczenie przy silnych podmuchach wiatru". Trwałe związanie niniejszego obiektu z gruntem potwierdza również fakt, iż od strony południowej połączony jest on z gruntem za pomocą betonowego fundamentu, co potwierdza załączona do protokołu z kontroli z dnia 23,02.2016 r. dokumentacja fotograficzna. Dalej organ wskazał, iż art. 48 ustawy Prawo budowlane reguluje kwestię samowoli budowlanej, polegającej na budowie albo wybudowaniu obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego pozwolenia na budowę, która skutkuje, co do zasady, nakazem rozbiórki. Nakaz rozbiórki nie jest orzekany bezwzględnie, ustawodawca; zobowiązuje bowiem do badania, czy budowa zrealizowana bez wymaganego pozwolenia na budowę jest zgodna z obowiązującymi przepisami, w tym z obowiązującymi warunkami technicznymi, i czy umożliwia doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Organ powiatowy prawidłowo ustalił, że przedmiotowy obiekt budowlany narusza obowiązujące przepisy, bowiem nie spełnia wymogów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422) w zakresie usytuowania budynku względem sąsiedniej działki budowlanej. Odległość ww. obiektu od granicy działki sąsiedniej nr ewid. [...] wynosi około 1,85 m (pomniejszona jest dodatkowo ok, 40 cm o okap) i jest mniejsza niż dopuszczają przepisy (§ 12 ust. 1 ww. rozporządzenia, zgodnie z którym odległość ta winna wynosić nie mniej niż 3 m w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę granicy działki). Wobec tego, zdaniem [...]WINB brak jest w niniejszej sprawie podstaw do przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego. Ustalenie w sposób nie budzący wątpliwości, że dokonana samowola budowlana narusza przepisy techniczno - budowlane w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego prawem, powoduje, że organ zwolniony jest z obowiązku prowadzenia postępowania legalizacyjnego (wyrok WSA w Warszawie z dnia 22.11.2011 r., sygn. akt: VII SA/Wa 1809/11). Według aktualnie obowiązującego stanu prawnego, również niezgodność z przepisami techniczno-budowlanymi skutkuje wydaniem nakazu rozbiórki obiektu budowlanego (wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim, II SA/Go 578/13, LEX nr 1370683). Podkreślono, iż użyte przez ustawodawcę sformułowanie "właściwy organ nakazuje" nie oznacza uprawnienia, lecz obligatoryjny obowiązek organu i administracji publicznej wydania nakazu rozbiórki, jeśli zachodzą okoliczności o których mowa w przepisie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Odpowiadając na zarzuty zawarte w odwołaniu organ odwoławczy wskazał, iż jakkolwiek faktem jest, że PINB w O. wskazując podstawę prawną rozstrzygnięcia błędnie określił datę uchwalenia ustawy na której się opierał to jednak w ocenie [...]WINB nie ulega wątpliwości, że organ powiatowy orzekał na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Wskazuje na to powołanie prawidłowego artykułu (art. 48 ust. 1) oraz publikatora (Dz. U. z 2016 r. poz. 290). Zdaniem [...]WINB ww. uchybienie nie ma istotnego wpływu na prawidłowość skarżonego rozstrzygnięcia i nie powoduje konieczności jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Za nieuzasadniony uznano również zarzut naruszenia przez PINB w O. przepisów procedury, tj. art. 7, 77 Kpa. Organ powiatowy zebrał w sprawie obszerny materiał dowodowy i dokonał jego wnikliwej analizy. Skarżona decyzja w żaden sposób nie narusza przepisów prawa, na podstawie których została wydana. Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyli Łucja J. i K. J. Zaskarżonej decyzji zarzucili: 1) naruszenie przepisu art 6 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji PINB opartej na podstawie uchylonej ustawy z dnia 24 października 1974 roku - Prawo budowlane; 2) naruszenie przepisu art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (dalej pr.bud.), poprzez jego błędną interpretację i nakazanie rozbiórki pomimo braku przesłanek do podjęcia takiej decyzji, 3) naruszenie przepisu § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie do obiektu budowlanego niebędącego budynkiem w rozumieniu przepisów w/w rozporządzenia, 4) naruszenie przepisu art. 7 i 77 k.p.a. w zw. z art. 48 ust. 2 pkt. 2) in fine - pr.bud., poprzez bezpodstawne i błędne ustalenie, że doprowadzenie obiektu sceny do stanu zgodnego z prawem nie jest możliwe; 5) naruszenie przepisów art. 7 i 77 k.p.a. poprzez błędne ustalenie odległości obiektu sceny od granicy nieruchomości z uwagi na fakt, iż pomiar prowadzony był do ogrodzenia, nie zaś do granicy geodezyjnej odbiegającej od miejsca położenia ogrodzenia; 6) naruszenie przepisu art. 28 ust. 1 pr.bud. w zw. z art. 3 ust 2 pr.bud., poprzez błędne ustalenie że obiekt sceny jest budynkiem w rozumieniu przepisów ustawy; Podnosząc te zarzuty wnosili o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją Powiatowego Inspektowa Nadzoru Budowalnego w O. w całości i zasądzenie od Organu na rzecz skarżących kosztów procesu według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skargę należało uznać za zasadą, chociaż z innych przyczyn niż zostały w niej wskazane. W pierwszej kolejności wskazać należy, że podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji, jak i decyzji ją poprzedzającej, stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym do dnia 28 czerwca 2015 r., w szczególności art. 48 ust. 1 w związku art. 48 ust. 4 (w związku z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych innych ustawy (Dz. U. z 2015 r. poz. 443). Zgodnie z treścią powołanego przepisu art. 48 ust. 1, właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Z art. 48 ust. 2 powołanej ustawy wynika, że jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1: 1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo b) ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Przed oceną prawidłowości zastosowania przez organy trybu postępowania wynikającego z przywołanych przepisów ustawy - Prawo budowlane, koniecznym było zatem odniesienie się do kwestii charakteru obiektu będącego przedmiotem, którego dotyczy niniejsza sprawa. Zdaniem Sądu, obiekt będący przedmiotem niniejszego postępowania opisany szczegółowo w protokołach oględzin PINB i opisany w decyzjach organów nadzoru budowlanego stanowi obiekt budowlany nie wymieniony w art. 29 Prawa budowlanego a zatem jego wzniesienie nie było zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. W tym zakresie należy podzielić argumentacje organów nadzoru budowlanego, które swoją ocenę kwalifikacji spornego obiektu oparły na oględzinach, których protokoły znajdują się w aktach sprawy i dokumentacji fotograficznej. Wynika z nich niezbicie, że mamy do czynienia z obiektem trwale związanym z gruntem przede wszystkim ze względu na konstrukcje ściany południowej. Poza tym gabaryty, a w szczególności powierzchnia zabudowy wykluczały uznanie obiektu za np. wiatę, altanę lub obiekt małej architektury. W sprawie nie może też budzić wątpliwości data 2012 r. jako rok budowy obiektu. Bez znaczenia dla sprawy jest to, że wcześniej w tym miejscu istniało zadaszenie sceny, zniszczone podczas wichury. Roboty budowlane prowadzone w 2012 r. doprowadziły do powstania zupełnie nowego obiektu. W postępowaniu administracyjnym prawidłowo przyjęto zatem, że obiekt budowlany wymagał uzyskania pozwolenia na budowę. Charakter tego obiektu, jego konstrukcja, kubatura oraz zastosowane do budowy materiały świadczy o tym, że można mu przypisać cechy obiektu budowlanego, który winien być objęty dyspozycją art. 48 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane. Na budowę przedmiotowego obiektu Skarżący przed jego posadowieniem bezspornie nie uzyskali pozwolenia na budowę. Wystąpiła więc okoliczność uzasadniająca wszczęcia postępowania mającego na celu usunięcie stanu samowoli budowanej, zgodnie z przepisami art. 48 ust. 2, ust. 3 i ust. 5 ustawy - Prawo budowlane. Organy nadzoru budowlanego prowadząc sprawę w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego winny jednak mieć na uwadze, że organ jest zobowiązany wszcząć postępowanie zmierzające do legalizacji obiektu budowlanego. Nakaz rozbiórki może być orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości jego legalizacji. Koniecznymi przesłankami legalizacji samowoli budowlanej jest zgodność zrealizowanego obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, oraz zgodność budowy z przepisami techniczno-budowlanymi w zakresie umożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Sąd zauważa przy tym, iż zgodnie z przepisami art. 48 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego możliwa jest legalizacja obiektu zrealizowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, ale wówczas inwestor ma obowiązek przedłożyć, na wezwanie organu mające formę postanowienia, dokumenty, o których mowa w ust. 3 ww. art. 48. Wśród dokumentów tych przepis wymienia projekt budowlany oraz oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (v. art. 48 ust. 3 pkt 2 w zw. z art. 33 ust. 2 pkt 1 i 2). Co istotne, legalizacja we wskazanym trybie, jest możliwa w przypadku przedłożenia ww. dokumentów o ile obiekt budowlany lub jego część nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem (v. art. 48 ust. 2 pkt 2). Jeśli więc obiekt budowlany lub jego część pobudowano z naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych, to legalizacja tej zabudowy albo nie będzie możliwa, albo będzie uzależniona od doprowadzenia jej do stanu zgodnego z tymi przepisami. To też oznacza, iż samo złożenie projektu budowlanego (w wykonaniu postanowienia organu), nie legalizuje samowoli budowlanej. Projekt ten podlega ocenie m.in. w ww. zakresie, a obowiązkiem inwestora w omawianym trybie jest przedstawienie takiej dokumentacji budowlanej, która będzie wskazywała na zgodność inwestycji z przepisami, w tym - będzie, w razie konieczności, przewidywała wykonanie robót doprowadzających inwestycję do stanu zgodnego z prawem. W przypadku niespełnienia tego wymogu, nie można stwierdzić, aby przesłanki wynikające z art. 48 ust. 2 i 3 zostały spełnione, a wówczas stosuje się przepis ust. 1 (v. ust. 4 art. 48.), czyli nakaz rozbiórki. W niniejszej sprawie organ powiatowy nie przystąpił do legalizacji budowy budynku, ponieważ uznał, że jest sprzeczna z przepisami techniczno-budowlanymi. Wskazać w związku z tym należy, że legalizacja nie jest możliwa jedynie wówczas, gdy zakres niezgodności z przepisami jest taki, że uniemożliwia doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. W związku z tym uznać należy, że w fazie wstępnej organ nie mógł wykluczyć możliwości wykonania takich robót, które wyeliminują ww. niezgodność. Stąd też mógł wydać postanowienie w oparciu o art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego. Szczególnie, że Skarżący w toku postepowania administracyjnego podkreślali, że obiekt nie jest trwale z gruntem związany, zatem należy rozumieć, że nie widzieli przeszkód w innym usytuowaniu budynku lub dokonaniu w nim takich robót, które by doprowadziły budynek do stanu zgodnego z przepisami techniczno-budowlanymi. Dodatkowo należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 lutego 2017 r. II OSK 1330/16 wskazał, że "Wykładnia art. 9 ust. 1- 4 p.b. przemawia za możliwością stosowania wynikającej z tego przepisu instytucji zgody na odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych nie tylko na etapie postępowania o wydanie pozwolenia na budowę, ale także w postępowaniu naprawczym (art. 50-51 p.b.) i w postępowaniu dotyczącym legalizacji obiektu budowlanego bądź jego części." Dostrzegając kontrowersyjność tej tezy i brak jednolitego stanowiska NSA w tym zakresie podkreślić jednak należy, że nie można stać na stanowisku, iż w każdym przypadku niezgodności budowy z przepisami techniczno-budowlanymi niecelowe jest wszczynanie procesu legalizacji i orzekanie nakazu rozbiórki. Wobec tego rzeczą organu przy ponownym rozpoznaniu sprawy, będzie dokonanie analizy stanu faktycznego i w zależności od poczynionych ustaleń podjęcie decyzji co dalszego biegu postępowania. Przy czym jako zasadę organy winny przyjąć wszczęcie procesu legalizacji, dopiero brak możliwości ( bądź chęci po stronie inwestorów) doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawe może stanowić podstawę orzeczenia nakazu rozbiórki. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło