I OSK 3088/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-09-14
Skład orzekający: Maciej Dybowski, Monika Nowicka, Rafał Wolnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ Policji prawidłowo naliczył 15 punktów karnych za jedno naruszenie przepisów ruchu drogowego, polegające na przekroczeniu prędkości i wyprzedzaniu na skrzyżowaniu, oraz czy odbycie szkolenia po przekroczeniu 24 punktów karnych może skutkować ich zmniejszeniem?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że organ Policji prawidłowo naliczył 15 punktów karnych, ponieważ kierowca naruszył dwa odrębne przepisy ruchu drogowego (przekroczenie prędkości i wyprzedzanie na skrzyżowaniu), a limit 10 punktów dotyczy każdego naruszenia z osobna. Ponadto, szkolenie odbyło się po przekroczeniu limitu 24 punktów, co zgodnie z § 8 ust. 6 rozporządzenia uniemożliwiało ich zmniejszenie.Stan faktyczny
Skarżący kwestionował naliczenie 15 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego z dnia 28 grudnia 2013 r., argumentując, że za jedno naruszenie można otrzymać maksymalnie 10 punktów. Podnosił również, że odbycie szkolenia w dniu 21 stycznia 2014 r. powinno skutkować zmniejszeniem liczby punktów. Organ Policji odmówił zmniejszenia punktów, wskazując, że skarżący naruszył dwa przepisy (przekroczenie prędkości i wyprzedzanie na skrzyżowaniu), za co naliczono 10 i 5 punktów, a szkolenie odbyło się po przekroczeniu limitu 24 punktów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maciej Dybowski Sędziowie: Sędzia NSA Monika Nowicka Sędzia del. WSA Rafał Wolnik (spr.) Protokolant asystent sędziego Katarzyna Czuduk po rozpoznaniu w dniu 14 września 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 czerwca 2015 r. sygn. akt VIII SA/Wa 1281/14 w sprawie ze skargi A. P. na czynność [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmniejszenia liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisanych do ewidencji kierowców oddala skargę kasacyjną
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 26 czerwca 2015 r., sygn. akt VIII SA/Wa 1281/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. P. na czynność [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] sierpnia 2014 r., znak [...], w przedmiocie odmowy zmniejszenia liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisanych do ewidencji kierowców, oddalił skargę.
W uzasadnieniu powyższego wyroku zawarto następujące ustalenia faktyczne:
[...] Komendant Wojewódzki Policji czynnością z dnia [...] sierpnia 2014 r. odmówił skarżącemu zmniejszenia liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisanych do ewidencji kierowców.
Pismem z dnia [...] września 2014 r. skarżący wezwał organ Policji do usunięcia naruszenia prawa i dokonania korekty ilości naliczonych punktów w związku z jednym naruszeniem z dnia [...] grudnia 2013 r., poprzez wykreślenie 15 punktów i wpisanie 10 punktów za to naruszenie oraz w związku z odbytym w dniu [...] stycznia 2014 r. szkoleniem poprzez wykreślenie 6 punktów.
Uzasadniając wniosek skarżący wskazał, iż nie ma żadnych podstaw, aby przypisywać mu wielokrotną ilość punktów za jedno wykroczenie. Punkty powinny zostać przypisane zgodnie z wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] maja 2014 r., sygn. akt: [...], jedynie za wykroczenie z art. 92a Kodeksu wykroczeń. Zwrócił również uwagę na treść art. 130 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (obecnie: Dz. U. z 2017 r., poz. 1260), zwanej dalej p.r.d., gdzie ustawodawca jednoznacznie ograniczył ilość przypisywanych punktów za jedno naruszenie do 10. Zdaniem skarżącego, kluczowe zatem jest ustalenie ile było naruszeń (czynów), a nie ile przepisów mogło zostać naruszonych danym czynem. W ocenie skarżącego, powołany wyrok Sądu Rejonowego w [...] przesądził, iż miało miejsce jedno naruszenie, przez co zgodnie z przywołanymi regulacjami ilość przypisanych punktów za to naruszenie nie może przekroczyć 10. Na marginesie skarżący podniósł, iż nawet przyjęcie wadliwego poglądu, iż popełnił dwa wykroczenia (co byłoby oczywiście sprzeczne z treścią zapadłego wyroku) w zakresie naruszenia art. 97 Kodeksu wykroczeń, należałoby zastosować per analogia regulację z § 5 ust. 1 pkt 1) rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U. z 2012 r., poz. 488), zwanego dalej rozporządzeniem, skoro Sąd nie wymierzył za to naruszenie żadnej kary, jak też zrezygnował z zastosowania środka karnego oraz środków wychowawczych, co jest przecież dalej idące od poprzestania na zastosowaniu środka wychowawczego.
Skarżący wskazał dodatkowo, iż z uwagi na wadliwe naliczenie 15 punktów zamiast 10, w związku z przewinieniem dokonanym w dniu [...] grudnia 2013 r., na dzień odbycia szkolenia tj. [...] stycznia 2014 r. nie miał przekroczonych 24 punktów, toteż odmowa odjęcia 6 punktów jest tym bardziej decyzją wadliwą.
W odpowiedzi na wezwanie [...] Komendant Wojewódzki Policji pismem z dnia [...] października 2014 r. poinformował skarżącego, że w okresie od [...] kwietnia 2013 r. do [...] grudnia 2013 r. dopuścił się naruszeń, za które uzyskał 25 punktów. W dniu [...] lipca 2014 r. Komendant wystosował wniosek o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji z uwagi na przekroczony limit punktów.
Odnosząc się do zarzutu niezasadności naliczenia punktów za wykroczenie z dnia [...] grudnia 2013 r. Komendant poinformował, iż punkty zostały przypisane skarżącemu prawidłowo zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Ustawodawca ściśle określił, że w przypadku stwierdzenia popełnienia wykroczenia podlegającego wpisowi do ewidencji, danemu naruszeniu przepisów drogowych przypisuje się odpowiednią liczbę punktów. Ponadto, w § 2 ust. 4 rozporządzenia zostało precyzyjnie wskazane, iż jeżeli kierowca jednym czynem naruszył więcej niż jeden przepis ruchu drogowego, w ewidencji uwidacznia się wszystkie naruszenia przypisując każdemu odpowiednią liczbę punktów. Mając na uwadze wyrok Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] maja 2014 r. uznający skarżącego za winnego dokonania zarzucanego mu czynu wypełniającego dyspozycję art. 97 k.w. i art. 92a k.w. oraz treść § 2 ust. 4 rozporządzenia, za całkowicie słuszne uznał Komendant przypisanie skarżącemu punktów w ewidencji w liczbie 15, tj. 10 punktów za naruszenie przepisu dotyczącego przekroczenia dopuszczalnej prędkości powyżej 50 km/h (E-01) i 5 punktów za naruszenie przepisu dotyczącego wyprzedzania na skrzyżowaniu (F-06).
Odnosząc się z kolei do zarzutu nieuwzględniania szkolenia, które skarżący odbył w dniu [...] stycznia 2014 r., Komendant poinformował, iż zgodnie z dyspozycją § 8 ust. 6 rozporządzenia, odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyła lub przekroczyłaby 24. Komendant zauważył, iż w dniu [...] stycznia 2014 r. (dzień odbycia szkolenia) skarżący dopuścił się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu wynosiła 25. W świetle powyższego stwierdził, iż szkolenie to nie mogło być uznane za skuteczne i spowodować usunięcia 6 punktów z ewidencji.
W skardze na powyższą czynność skarżący zarzucił rażące naruszenie prawa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności:
1) art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez rozpoznanie wezwania do usunięcia naruszenia prawa przez tą samą osobę, która wcześniej wydała naruszające prawo rozstrzygnięcie;
2) art. 130 ust. 1 p.r.d. poprzez niezastosowanie przez organ tej regulacji w zakresie ograniczającym maksymalną wysokość naliczanych punktów za jedno wykroczenie do 10 pkt;
3) naruszenie zasady zaufania obywateli do państwa i stanowionego przezeń prawa poprzez przypisanie skarżącemu 15 pkt za jedno wykroczenie, co nastąpiło w sposób sprzeczny z art. 130 ust. 1 p.r.d.;
4) naruszenie § 4 ust. 1 rozporządzenia poprzez niezastosowanie tej regulacji i naliczanie punktów w ilości niewynikającej z wyroku Sądu;
5) naruszenie zasady legalizmu i zasady zaufania obywateli do organów państwowych poprzez dokonanie przez urzędnika samodzielnej, rozszerzającej wykładni wyroku Sądu w sposób istotnie zmieniający znaczenie i treść orzeczenia;
6} naruszenie § 5 ust. 1 pkt 1) rozporządzenia w związku z orzeczeniem Sądu
Karnego poprzez niezastosowanie tej regulacji do zarzucanego skarżącemu wykroczenia z art. 97 Kodeksu wykroczeń, co do którego Sąd nie wymierzył skarżącemu kary, jak też nie zastosował środka karnego lub środków wychowawczych;
7) naruszenie art. 130 ust. 3 p.r.d. poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji bezpodstawne pozbawienie skarżącego przewidzianego ww. przepisem uprawnienia do zmniejszenia posiadanych punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego w związku z odbytym szkoleniem;
8) naruszenie art. 6 k.p.a. i wyartykułowanej w nim zasady praworządności poprzez zastosowanie przepisu § 8 ust. 6 rozporządzenia wydanego z przekroczeniem delegacji ustawowej zawartej w art. 130 ust. 4 p.r.d., który to przepis pozostaje w ewidentnej kolizji z normą wyższej rangi tj. z przepisem art. 130 ust. 3 p.r.d.;
9) naruszenie § 8 ust. 6 rozporządzenia poprzez jego zastosowanie pomimo, iż regulacja ta została wydana z przekroczeniem delegacji ustawowej zawartej w art. 130 ust. 4 p.r.d., a nadto niezależnie od tego nie miałaby i tak zastosowania w niniejszej sprawie z uwagi, iż w dniu szkolenia skarżący powinien mieć naliczone co najwyżej 20 pkt;
10) naruszenie zasady zaufania obywateli do państwa i stanowionego przezeń prawa poprzez odmowę skarżącemu uprawnienia z art. 130 ust. 3 p.r.d., w sytuacji gdy ten mając na uwadze jasną i zrozumiałą treść ww. przepisu ustawy odbył na własny koszt szkolenie oczekując, iż spowoduje to obniżenie posiadanych punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego;
11) art. 2, art. 7, art. 31 ust. 3 i art. 92 ust. 1 Konstytucji poprzez ograniczenie skarżącego wynikającego wprost z aktu ustawowego tj. przepisu art. 130 ust. 3 p.r.d. z powołaniem się na akt podustawowy tj. § 8 ust. 6 rozporządzenia ustanowiony z przekroczeniem delegacji ustawowej zawartej w art. 130 ust. 4 p.r.d., a nadto sprzeczny z regulacją ustawową.
Z uwagi na wskazane naruszenia skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej czynności i uznanie braku podstaw do przypisania skarżącemu 15 pkt w związku z wykroczeniem popełnionym w dniu [...] grudnia 2013 r. i w to miejsce nakazanie przypisania 10 pkt oraz uznanie uprawnienia skarżącego do zmniejszenia posiadanych punktów karnych w związku z odbyciem w dniu [...] stycznia 2014 r. szkolenia w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w [...]
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: Dz.U. z 2017 r., poz. 1369), zwanej dalej p.p.s.a., wskazał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Sąd pierwszej instancji na wstępie swoich rozważań dokonał oceny charakteru prawnego zaskarżonej czynności oraz stwierdził, iż poddaje się ona kontroli sądowoadministracyjnej. Ponadto, wobec wyczerpania przez skarżącego środków, Sąd uznał skargę za dopuszczalną.
Sąd przytoczył przepisy stanowiące podstawę kwestionowanej czynności, w szczególności art. 130 p.r.d. oraz § 2, § 6 i § 8 rozporządzenia. Następnie stwierdził, że bezsporny jest fakt popełnienia przez skarżącego w dniu [...] grudnia 2013 r. naruszeń w ruchu drogowym, co znalazło potwierdzenie w prawomocnym wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] maja 2014 r. Przywołując treść tego wyroku, całkowicie słusznym w ocenie Sądu jest przypisanie punktów w ewidencji w liczbie 15, tj. 10 punktów za naruszenie przepisu dotyczącego przekroczenia dopuszczalnej prędkości powyżej 50 km/h (E-01) i 5 punktów za naruszenie przepisu dotyczącego wyprzedzania na skrzyżowaniu (F-06). Liczba 15 punktów nie jest liczbą jaką otrzymał skarżący za jedno naruszenie którego dokonał, ale za dwa oddzielne naruszenia przepisów tj. przekroczenia dozwolonej prędkości i zakazu wyprzedzania na skrzyżowaniu.
Odnosząc się do zarzutu konstytucyjności przepisów rozporządzenia, a w szczególności przepisu § 8 tego aktu, Sąd wskazał, że upoważnienie do wydania rozporządzenia zawarte w art. 130 ust 4 p.r.d. spełnia wymagania art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. Sąd nie podzielił tym samym poglądu skarżącego, że kwestionowane rozporządzenie jest sprzeczne z delegacja ustawową.
Sąd pierwszej instancji, powołując się na dotychczasowe orzecznictwo sądów administracyjnych uznał, że nie jest dopuszczalne zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego na skutek uczestnictwa w szkoleniu, w sytuacji, gdy odbycie szkolenia nastąpiło już po przekroczeniu 24 punktów, wpisanych do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego.
Sąd za bezsporny uznał fakt odbycia przez skarżącego w dniu [...] stycznia 2014 r. szkolenia w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w [...] oraz, że w okresie od [...] kwietnia 2013 r. do dnia [...] grudnia 2013 r. skarżący naruszył przepisy ruchu drogowego, za które przypisano mu 25 punktów karnych. W tych warunkach szkolenie, o którym mowa w art. 130 ust. 3 p.r.d., nie mogło doprowadzić do zmniejszenia liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, gdyż szkolenie skarżący odbył już po przekroczeniu limitu 24 punktów karnych.
Zdaniem Sądu nie doszło także do naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Czynności wykonywane w ramach prowadzonej ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego m.in. rejestracja naruszeń, usuwanie punktów, czy wnioskowanie o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji są czynnościami o charakterze materialno-technicznym i nie mogą zostać uznane za wykonywane w ramach ogólnego postępowania administracyjnego. Użyte w art. 24 § 1 k.p.a. sformułowanie "w sprawie" oznacza sprawę administracyjną załatwianą w drodze decyzji (art. 1 pkt 1 k.p.a.).
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł skarżący, zarzucając:
1. w granicach art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego tj.:
a) naruszenie art. 130 ust. 1 oraz ust. 4 p.r.d. poprzez niewłaściwe zastosowanie przejawiające się w zaniechaniu zastosowania w ramach przeprowadzonej oceny zgodności z prawem kontroli czynności Komendanta Policji w Radomiu przewidzianych w w/w przepisach reguł przypisywania punktów karnych w ewidencji punktów karnych, a zwłaszcza regulacji w zakresie ograniczającym maksymalną wysokość naliczanych punktów za jedno wykroczenie (jeden czyn) w wysokości 10 punktów;
b) naruszenia przez Sąd I instancji przepisów § 4 ust. 1 rozporządzenia, zasady legalizmu i zasady zaufania obywateli do organów państwowych, przepisu § 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, zasady zaufania obywateli do organów państwa i stanowionego przezeń prawa oraz art. 2, art. 7, art. 31 ust. 3 i art, 92 ust. 1 Konstytucji, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w ramach przeprowadzonej oceny zgodności z prawem czynności Komendanta Policji w [...] i w konsekwencji utrzymanie w obrocie prawnym czynności wydanej przez organ administracji z naruszeniem tych przepisów;
c) naruszenie przepisu art. 178 ust. 1 Konstytucji RP poprzez oparcie rozstrzygnięcia w zakresie oceny zgodności z prawem czynności Komendanta Policji w [...] na niezgodnym z Konstytucją przepisie § 8 pkt 6 rozporządzenia, gdyż upoważnienie do wydania tej treści przepisu nie zostało w sposób wyraźny zawarte w delegacji ustawowej z art. 130 ust. 4 p.r.d., jak również kwestionowany przepis rozporządzenia pozostaje w ewidentnej sprzeczności z treścią przepisu rangi ustawowej tj. art. 130 ust. 3 p.r.d. oraz ingeruje w zastrzeżoną dla materii ustawowej sferę praw i obowiązków obywateli;
d) naruszenia przepisu art. 130 ust. 3 p.r.d. poprzez jego błędną wykładnię a ściślej zaniechanie zastosowania przy jego wykładni bezwzględnej reguły kolizyjnej hierarchicznej "lex superior derogat legi inferiori" i przyjęcie, że przepis niższej rangi tj. § 8 ust. 6 rozporządzenia może w sposób istotny modyfikować zakres przepisu wyższej rangi tj. przepisu art. 130 ust. 3 p.r.d. a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 130 ust. 3 p.r.d. w realiach niniejszej sprawy, co z kolei spowodowało bezpodstawne pozbawienie skarżącego przewidzianego w/w przepisem ustawowym uprawnienia do zmniejszenia punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego w związku z odbytym szkoleniem;
e) naruszenie § 2 ust. 4 rozporządzenia poprzez jego zastosowanie w sytuacji ustanowienia tej regulacji z przekroczeniem delegacji oraz w sposób sprzeczny z regulacją ustawową z art. 130 ust. 1 p.r.d.;
2. w granicach art. 174 pkt. 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
a) naruszenie przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez zaniechanie merytorycznego rozpoznania wszystkich sformułowanych w skardze zarzutów naruszenia przepisów prawa przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Radomiu,
b) naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieustosunkowanie się w uzasadnieniu wyroku do wszystkich zarzutów sformułowanych w skardze oraz wszystkich okoliczności sprawy;
c) naruszenie przepisu art. 146 § 1 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi w sytuacji gdy istniały podstawy do stwierdzenia, że czynność Komendanta Policji została dokonana z naruszeniem prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
d) naruszenie przepisów art. 146 § 1 oraz art. 52 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie skargi w sytuacji gdy istniały podstawy do stwierdzenia, że w toku wydawania przez Komendanta Policji kwestionowanej czynności doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a ściślej wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zostało rozpoznane przez tę samą osobę, która wcześniej wydała naruszające prawo rozstrzygnięcie co nastąpiło z naruszeniem norm konstytucyjnych z art. 2 i art. 78 Konstytucji;
e) naruszenie art. 1 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych poprzez uznanie, iż w ramach kompetencji sądu administracyjnego mieści się dokonywanie modyfikacji treści prawomocnego wyroku karnego względnie jego interpretacji z pominięciem regulacji procedury karnej;
f) naruszenie art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych poprzez zaniechanie dokonania kontroli zaskarżonej czynności organu w zakresie jej zgodności z prawem z uwzględnieniem norm kompetencyjnych.
Wskazując na powyższe, skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor przedstawił argumenty na poparcie swoich zarzutów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Granice te determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Wobec niestwierdzenia przesłanek nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał oceny podstaw i zarzutów kasacyjnych.
Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
W sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Dla uznania za usprawiedliwioną tej podstawy kasacyjnej nie wystarcza samo wskazanie naruszenia przepisów postępowania, ale nadto wymagane jest, aby skarżący kasacyjnie wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub skali, że kształtowały one lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia. Zgodnie bowiem z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. chodzi o takie naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Oceniając poszczególne zarzuty naruszenia przepisów postępowania wskazać przyjdzie, że brak odniesienia się przez Sąd pierwszej instancji do wszystkich zarzutów sformułowanych w skardze oraz do wszystkich okoliczności faktycznych, czym zdaniem skarżącego kasacyjnie naruszone zostały przepisy art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a., pozostawał w niniejszej sprawie bez jakiegokolwiek wpływu na jej wynik.
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonego wyroku, sąd administracyjny pierwszej instancji rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nakaz "rozstrzygnięcia w granicach danej sprawy", oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem oceny innej sprawy administracyjnej, niż ta w której wniesiono skargę. Do naruszenia przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. mogłoby dojść gdyby sąd pierwszej instancji wyszedł poza granice rozpoznawanej sprawy lub gdyby nie dokonał kontroli decyzji w pełnym zakresie. To, że strona nie zgadza się z oceną materiału dowodowego dokonaną przez sąd pierwszej instancji, nie oznacza jednak, że doszło do naruszenia tego przepisu.
Z kolei art. 141 § 4 p.p.s.a. stanowi, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Przepis ten reguluje jedynie obligatoryjne elementy uzasadnienia i do ich zbadania sprowadza się kontrola instancyjna zaskarżonego orzeczenia. Uzasadnienie wyroku albo jest sporządzone według wzorca określonego w 141 § 4 p.p.s.a., albo nie jest. Zarzut naruszenia powyższego przepisu może stanowić podstawę kasacyjną, jeżeli uzasadnienie wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska, co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Omawiany przepis można naruszyć także wtedy, gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się sąd pierwszej instancji podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta nie pozwala na kontrolę instancyjną orzeczenia lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu albo gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia. Ponadto zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. byłby zasadny tylko wówczas, gdy pomiędzy tym uchybieniem a wynikiem postępowania sądowoadministracyjnego istniałby potencjalny związek przyczynowy. Do sytuacji, w której wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej, należy zaliczyć tę, gdy to uzasadnienie nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia. Dzieje się tak wówczas, gdy nie ma możliwości jednoznacznej rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu zaskarżonego w niniejszej sprawie wyroku nie występuje żadna z wymienionych wyżej form naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., co czyni nieuzasadnionym zarzut w tym zakresie.
Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 146 § 1 p.p.s.a. ani jako samodzielna podstawa kasacyjna, ani też w powiązaniu z art. 52 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, według którego przepis art. 146 § 1 p.p.s.a. nie może stanowić samodzielnej podstawy skargi kasacyjnej. Jego zastosowanie stanowi jedynie wynik kontroli zaskarżonego aktu lub czynności dokonanej przez sąd administracyjny. Natomiast oddalenie przez sąd skargi jest konsekwencją zastosowania innych niż wskazane przepisów postępowania sądowego (por. m.in. wyroki NSA: z dnia 27 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 471/07; z dnia 12 kwietnia 2012 r., sygn. akt II FSK 1909/10).
Jeżeli natomiast chodzi o zarzut naruszenia tego przepisu w powiązaniu z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., to wskazać przyjdzie, że ten ostatni w ogóle nie znajdował zastosowania w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Zasadnie zatem Sąd pierwszej instancji zauważył, że nie doszło do jego naruszenia. Po pierwsze przepis ten znajduje zastosowanie w jurydycznym postępowaniu administracyjnym, a więc tam, gdzie dochodzi do rozstrzygnięcia w drodze decyzji (lub postanowienia - art. 144 k.p.a.). Po drugie nawet w takim postępowaniu nie znajduje zastosowania instytucja wyłączenia pracownika organu, jeżeli organ ten jest organem monokratycznym (por.: wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 grudnia 2011 r., sygn. akt SK 3/11; uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 20 maja 2010 r., sygn. akt I OPS 13/09).
Co do zarzutów naruszenia art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) zauważyć należy, że przepis ten zawiera normy o charakterze ustrojowym, które określają funkcje sądów administracyjnych wyjaśniając, że sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która dokonywana jest pod względem zgodności z prawem. Zarzut naruszenia powołanego przepisu mógłby stanowić podstawę skargi kasacyjnej, gdyby sąd administracyjny rozpoznał skargę z uwzględnieniem innych kryteriów niż zgodność z prawem. Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie miała miejsca. Przepis ten nie stanowi podstawy do czynienia zarzutu niewłaściwego ustalenia stanu faktycznego sprawy, czy też niewłaściwego odczytania treści prawomocnego wyroku karnego. W żadnym też wypadku nie sposób twierdzić, że Sąd pierwszej instancji dokonał "modyfikacji treści" tego wyroku.
Przechodząc do oceny zarzutów naruszenia prawa materialnego zauważyć wypadnie, że ich istota sprowadza się do trzech zasadniczych kwestii. Po pierwsze, czy w świetle zgromadzonego w sprawie materiału można mówić o przypisaniu skarżącemu punktów karnych za więcej niż jedno naruszenie? Po drugie, czy w dacie odbycia szkolenia skarżący miał przypisane więcej aniżeli 24 punkty karne? Po trzecie, czy wskazane przepisy rozporządzenia są konstytucyjne?
Rozpoczynając od tej ostatniej kwestii wskazać należy, że omawiane rozporządzenie wielokrotnie było przedmiotem oceny dokonywanej przez sądy administracyjne, w tym przez Naczelny Sąd Administracyjny. W jednym z orzeczeń wydanych w tym przedmiocie Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że właściwe odczytanie treści regulacji ustawowych przy zastosowaniu wykładni systemowej i funkcjonalnej prowadzi do wniosku, iż rozporządzenie nie jest sprzeczne z delegacją ustawową i nie jest sprzeczne z unormowaniami o randze ustawowej. NSA podkreślił, że udzielając upoważnienia w art. 130 ust. 4 p.r.d. ustawodawca zawarł wyraźne wskazania treściowe, wyznaczające kierunek unormowań przyjętych w rozporządzeniu. Miały one na celu dyscyplinowanie i wdrażanie kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy oraz zapobieganie wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego (zob.: wyrok NSA z dnia 4 lipca 2017 r., sygn. akt I OSK 2346/16). W tym też kontekście przepisy rozporządzenia odpowiadają nie tylko unormowaniom zawartym przepisach ustawy lecz także realizują wytyczne ustawodawcy co do treści aktu oraz kierunku regulacji i mieszczą się w granicach upoważnienia ustawowego z art. 130 ust. 4 p.r.d. (por.: wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2017 r., sygn. akt I OSK 2507/15 i powołane w nim wyroki).
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie obecnie orzekającym w pełni podziela pogląd co do zgodności przepisów rozporządzenia z Konstytucją RP oraz co do zachowania ram określonych w delegacji ustawowej. W tej sytuacji nie mogły odnieść skutku te zarzuty skargi kasacyjnej, które skupiały się na podważeniu legalności wskazywanych przepisów rozporządzenia.
Odnosząc się natomiast do zasadniczej w sprawie kwestii, tj. możliwości przypisania skarżącemu więcej niż 10 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego, które miało miejsce w dniu 28 grudnia 2013 r., to prawidłowo zarówno organ Policji, jak i Sąd pierwszej instancji oceniły, że limit 10 punktów wynikający z art. 130 ust. 1 p.r.d. dotyczy każdego naruszenia z osobna. Taka wykładnia wynika wprost z treści tego przepisu, który stanowi, że "określonemu naruszeniu" towarzyszy odpowiednia liczba punktów. Przez "określone" należy rozumieć wynikające z poszczególnych przepisów ruchu drogowego. W niniejszej sprawie takim "określonym" naruszeniem było niezastosowanie się do zakazu wyprzedzania na skrzyżowaniach (art. 24 ust. 7 pkt 3 p.r.d.), zaś odrębnym "określonym" naruszeniem było przekroczenie dopuszczalnej prędkości jazdy (art. 20 p.r.d.). Ustawa Prawo o ruchu drogowym nie odwołuje się w zakresie przypisywania punktów karnych do pojęcia wykroczenia w rozumieniu Kodeksu wykroczeń. Z prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] maja 2014 r., sygn. akt [...], wynika, że skarżący naruszył odrębnie każdy ze wskazanych przepisów p.r.d. Prawidłowo zatem należało przypisać mu punkty za każde z tych naruszeń osobno. Żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszym postępowaniu nie ma okoliczność zastosowania przez sąd karny art. 9 § 1 Kodeksu wykroczeń. Przepis ten odnosi się do wymiaru kary w razie zbiegu popełnionych wykroczeń i znajduje zastosowanie wyłącznie w postępowaniu w sprawie wykroczeń. W żaden sposób nie wpływa natomiast na ocenę legalności działań organu w kontrolowanym postępowaniu w niniejszej sprawie.
Powyższa ocena przesądza w istocie o wyniku sprawy. Skoro bowiem organ Policji, działając zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, przypisał skarżącemu łącznie 15 punktów karnych za naruszenia przepisów ruchu drogowego dokonane przez skarżącego w dniu [...] grudnia 2013 r., to w dniu odbycia szkolenia suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przypisanych skarżącemu przekraczała 24. Zatem zgodnie z § 8 ust. 6 rozporządzenia odbycie szkolenia nie spowodowało zmniejszenia liczby punktów.
Wskazane motywy prowadzą również do wniosku, że w toku postępowania nie została naruszona zasada legalizmu ani zasada zaufania obywateli do organów państwa. Organ Policji postąpił bowiem zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa zarówno rangi ustawowej jak i legalnego rozporządzenia wydanego na podstawie ustawy.
Nie jest natomiast zrozumiały w tym kontekście zarzut naruszenia § 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Zgodnie z tym przepisem, prowadzący ewidencję usuwa z ewidencji wpis tymczasowy, o którym mowa w § 4 ust. 2, jeżeli w postępowaniu w sprawie o naruszenie prowadzonym przez właściwy organ zastosowano art. 41 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń. Z kolei zgodnie z art. 41 Kodeksu wykroczeń, w stosunku do sprawcy czynu można poprzestać na zastosowaniu pouczenia, zwróceniu uwagi, ostrzeżeniu lub na zastosowaniu innych środków oddziaływania wychowawczego. Skarżący kasacyjnie nie tylko nie rozwija tego zarzutu w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, ale również nie wskazuje, że w sprawie o wykroczenia zastosowany został w stosunku do skarżącego przepis art. 41 Kodeksu wykroczeń.
Mając wszystko powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
Wskazać jeszcze wypadnie, że powołane wyżej orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło