I OSK 2346/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-07-04
Skład orzekający: Maciej Dybowski, Jan Paweł Tarno, Agnieszka Miernik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przepis § 8 ust. 7 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, ograniczający możliwość uczestniczenia w szkoleniu redukującym punkty karne do raz na 6 miesięcy, jest zgodny z delegacją ustawową zawartą w art. 130 ust. 4 Prawa o ruchu drogowym oraz z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP?Ratio decidendi
Przepis § 8 ust. 7 rozporządzenia, ograniczający możliwość uczestniczenia w szkoleniu redukującym punkty karne do raz na 6 miesięcy, jest zgodny z delegacją ustawową zawartą w art. 130 ust. 4 Prawa o ruchu drogowym oraz z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. Ograniczenie to służy dyscyplinowaniu kierowców i zapobieganiu wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego, mieszcząc się w zakresie upoważnienia ustawowego dotyczącego warunków i trybu prowadzenia ewidencji punktów karnych.Stan faktyczny
Skarżący K. W. dwukrotnie uczestniczył w szkoleniu redukującym punkty karne, jednak organ odmówił usunięcia punktów po drugim szkoleniu, powołując się na § 8 ust. 7 rozporządzenia, który ogranicza możliwość uczestniczenia w szkoleniu do raz na 6 miesięcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę skarżącego. Skarżący wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i Konstytucji RP przez niewłaściwe zastosowanie § 8 ust. 7 rozporządzenia, uznając go za sprzeczny z delegacją ustawową.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maciej Dybowski Sędziowie: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno (spr.) Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik Protokolant: asystent sędziego Katarzyna Czuduk po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 21 czerwca 2016 r. sygn. akt II SA/Ol 658/16 w sprawie ze skargi K. W. na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Olsztynie z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie usunięcia punktów karnych z ewidencji kierowców oddala skargę kasacyjną
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z 21 czerwca 2016 r., II SA/Ol 658/16 oddalił skargę K. W. na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Olsztynie z [...] czerwca 2015 r., nr [...] w przedmiocie usunięcia punktów z ewidencji kierowców. W uzasadnieniu Sąd podniósł, że istota sporu pomiędzy stronami sprowadza się do oceny trafności stanowiska organu, który uznał, że ze względu na brzmienie § 8 ust. 7 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r. poz. 488, dalej jako "rozporządzenie") nie zmniejszy liczby punktów obciążających skarżącego z uwagi na okoliczność, że skarżący w ciągu 6 miesięcy dwukrotnie uczestniczył w szkoleniu. Organ powołał się na § 8 ust. 7 rozporządzenia, który stanowi, że kierowca może uczestniczyć w szkoleniu nie częściej niż raz na 6 miesięcy. Przepis art. 130 ust. 1 ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.) stanowi, że Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego oraz, że określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się ją do tej ewidencji. Punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty lub w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3 - 20 punktów (art. 130 ust. 2 prawa o ruchu drogowym). Zmniejszenie liczby punktów powoduje również odbycie przez kierowcę na własny koszt szkolenia (art. 130 ust. 3 prawa o ruchu drogowym).
Na podstawie delegacji określonej w art. 130 ust. 4 Prawa o ruchu drogowym, Minister Spraw Wewnętrznych wydał w dniu 25 kwietnia 2012 r. rozporządzenie w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r., poz. 488). W akcie tym określa się w szczególności, że ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego prowadzi komendant wojewódzki Policji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania ewidencjonowanych (§ 3 ust. 1), że wpisu do ewidencji dokonuje policjant lub pracownik jednostki Policji (§ 4 ust. 8), z tym, że wpisu ostatecznego dokonuje się, jeżeli naruszenie przepisów ruchu drogowego stwierdzone zostanie prawomocnym wyrokiem sądu, postanowieniem sądu o warunkowym umorzeniu postępowania, mandatem karnym albo orzeczeniem organu orzekającego w sprawie o naruszenie w postępowaniu dyscyplinarnym, a wpisu tymczasowego niezwłocznie po ujawnieniu naruszenia, jednakowoż – po stwierdzeniu naruszenia jednym ze ww. rozstrzygnięć – wpis ten staje się wpisem ostatecznym (§ 4 ust. 1, 2 i 4), a ponadto, że organ prowadzący ewidencję usuwa z niej punkty przyznane na podstawie wpisu ostatecznego, jeżeli od dnia popełnienia naruszenia upłynął rok, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyła 24 punkty, a w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3 prawa o ruchu drogowym – 20 punktów (§ 6 ust. 1 pkt 3). Nadto organ prowadzący ewidencję usuwa punkty w razie odbycia szkolenia o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy z zastrzeżeniem § 8 ust. 4 – 6 (§ 6 ust. 1 pkt 4).
Z § 8 rozporządzenia wynika, że szkolenie, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy, organizuje dyrektor wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego (ust. 1). Potwierdza on odbycie szkolenia, wydając uczestniczącemu w nim kierowcy zaświadczenie. Kopię zaświadczenia o odbyciu szkolenia przez kierowcę dyrektor wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego niezwłocznie przesyła komendantowi wojewódzkiemu Policji właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania kierowcy (ust. 2). Kierowcy wpisanemu do ewidencji, po przedstawieniu przez niego zaświadczenia o odbyciu szkolenia lub otrzymaniu tego zaświadczenia od dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego, właściwy dla miejsca zamieszkania ewidencjonowanego komendant wojewódzki Policji, zmniejsza o 6 liczbę posiadanych punktów, odejmując je według kolejności wpisów, począwszy od wpisu odpowiadającego naruszeniu popełnionemu z datą najwcześniejszą, z zastrzeżeniem ust. 5 i 6 (ust. 4). Liczba punktów odjętych z tytułu odbytego szkolenia nie może być większa od liczby punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego przed jego odbyciem (ust. 5). Odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych przekroczyła lub przekroczyłaby 24 (ust. 6). Kierowca może uczestniczyć w szkoleniu nie częściej niż raz na 6 miesięcy (ust. 7).
Zgodnie z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, według którego rozporządzenia są wydawane przez organy wskazane w Konstytucji, na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. Upoważnienie powinno określać organ właściwy do wydania rozporządzenia i zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu. Upoważnienie do wydania rozporządzenia zawarte w art. 130 ust. 4 Prawa o ruchu drogowym spełnia te wymagania. Według tego przepisu minister właściwy do spraw wewnętrznych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw transportu oraz Ministrem Sprawiedliwości, mając na uwadze dyscyplinowanie i wdrażanie kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy oraz zapobieganie wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego, określi, w drodze rozporządzenia: 1) sposób punktowania i liczbę punktów odpowiadających naruszeniu przepisów ruchu drogowego; 2) warunki i sposób prowadzenia ewidencji, o której mowa w ust. 1, oraz tryb występowania z wnioskami o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji; 3) program szkolenia i jednostki upoważnione do prowadzenia szkolenia, o którym mowa w ust. 3; 4) liczbę punktów odejmowanych z tytułu odbytego szkolenia; 5) podmioty uprawnione do uzyskiwania informacji zawartych w ewidencji, o której mowa w ust. 1.
Sąd nie podziela poglądu, że kwestionowane rozporządzenie jest sprzeczne z delegacją ustawową. Regulacja zawarta § 8 ust. 7 rozporządzenia oraz w art. 130 Prawa o ruchu drogowym jest spójna i służy realizacji celu unormowań ustawowych, czyli motywowaniu kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy oraz zapobiegania wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego. Ustrojodawca zawarł wyraźne wskazania treściowe, wyznaczające kierunek unormowań delegowanych do rozporządzenia. Zakwestionowany przepis § 8 ust. 7 niewątpliwie realizuje wytyczne ustawodawcy, co do treści aktu oraz kierunku regulacji i mieści się w granicach upoważnienia ustawowego. Należy przyjąć bowiem, że regulacja określona w § 8 ust. 7 rozporządzenia mieści się w zakresie delegacji określonej w art. 130 ust. 4 pkt 2 u.p.r.d. (warunki i tryb prowadzenia ewidencji), niewątpliwie bowiem kwestia dokonywania wpisów i ich usuwania mieści się w pojęciu sposobu prowadzenia ewidencji. Ponadto, ograniczenie możliwości zmniejszenia ilości punktów karnych częściej niż jeden raz na pół roku ma na celu dyscyplinowanie i wdrażanie kierowców do przestrzegania przepisów ustawy, a także zapobieganie naruszeniu przez nich przepisów ruchu drogowego. Cel ten osiągany jest przez samo nałożenie obowiązku poddania kierowcy wielokrotnie naruszającego przepisy ruchu drogowego określonym procedurom weryfikacyjnym oraz poprzez eliminację z grona uprawnionych do kierowania pojazdami tych kierowców, którzy przeszli ww. procedury weryfikacyjne ze skutkiem negatywnym.
Wskazać dalej należy, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 22 listopada 1999 r., K 6/99, zwrócił uwagę , że treść i cel rozporządzenia są zdeterminowane przez cel ustawy, którą ma wykonywać. Przepisy wykonawcze muszą pozostawać w związku merytorycznym i funkcjonalnym w stosunku do rozwiązań ustawowych, ponieważ tylko w ten sposób mogą być wyznaczone granice, w jakich powinna mieścić się regulacja zawarta w przepisach ustawowych. W innym wyroku z 16 lutego 1999 r., SK 11/98, Trybunał Konstytucyjny podkreślił konieczność uwzględniania zależności o charakterze funkcjonalnym zwłaszcza w sytuacjach kiedy zakres delegacji może wywoływać wątpliwości.
Regulacja zawarta w § 8 ust. 7 rozporządzenia w pełni służy realizacji celu unormowań ustawowych. Udzielając upoważnienia w art. 130 ust. 4 ustawodawca zawarł wyraźne wskazania treściowe, wyznaczające kierunek unormowań przyjętych w rozporządzeniu. Miały one na uwadze dyscyplinowanie i wdrażanie kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy oraz zapobieganie wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego. Zaakceptowanie stanowiska przedstawionego w skardze pozostawałoby w kolizji z celem ustawy oraz mogłoby doprowadzić do zagrożenia dla ruchu drogowego, poprzez dopuszczenie do niego kierowców, którzy z różnych przyczyn naruszają przepisy ruchu drogowego, a w dowolnej chwili mogliby zmniejszyć liczbę punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego poprzez odbywanie dowolnej liczby szkoleń, o których mowa w art. 130 ust. 3 ustawy.
Bezsporny jest fakt odbycia przez skarżącego w dniu 11 stycznia 2014 r. i w dniu 28 czerwca 2014 r. szkolenia w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w Olsztynie. Jednak szkolenie z 28 czerwca 2014 r. nie mogło zostać uznane, bowiem zostało odbyte z naruszeniem § 8 ust. 7 rozporządzenia. Celem tego przepisu jest wyeliminowanie sytuacji, w której kierowca może uczestniczyć w kursie w każdym czasie, jeśli tylko uzna, że uzyskał zbyt dużą liczbę punktów. Bez wskazanych wymogów co do uczestnictwa w kursie cel jego byłby fikcyjny, służyłby bowiem wyłącznie usuwaniu punktów i był skutkiem kalkulacji matematycznej, a nie wdrażaniem do przestrzegania przepisów ustawy. Ponadto funkcja dyscyplinująca powyższego przepisu, regulującego skutki przekroczenia 24 punktów nie byłaby spełniona, gdyby w każdym czasie można było odbyć szkolenie i odjąć punkty poniżej tej granicy.
Ponadto wskazano, że na gruncie § 8 ust. 6 rozporządzenia (a więc regulacji bardzo zbliżonej do unormowań zawartych w § 8 ust. 7) ugruntowało się orzecznictwo, w którym dominuje pogląd o konstytucyjności ww. przepisu rozporządzenia (por. wyroki NSA z 16 grudnia 2010 r., I OSK 275/10, z 22 marca 2011 r., I OSK 723/10 – Lex nr 990279, z 13 października 2011 r., I OSK 1721/10 – Lex nr 1069603 oraz z 9 grudnia 2011 r., I OSK 73/11, z 15 marca 2012 r., I OSK 413/11, wyrok WSA w Warszawie z 3 grudnia 2012 r., VII SA/Wa 1348/12 oraz wyrok WSA w Olsztynie z 29 stycznia 2009 r., II SA/Ol 878/08).
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wywiódł K. W., zaskarżając go w całości oraz wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i stwierdzenie bezskuteczności czynności Komendanta Wojewódzkiego Policji w Olsztynie polegającej na odmowie usunięcia z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego 6 punktów karnych, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. § 8 ust. 7 rozporządzenia w związku z art. 130 ust. 4 pkt 3 i 4 Prawa o ruchu drogowym oraz art. 92 ust. 1 Konstytucji RP przez ich niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdyż § 8 ust. 7 został wydany z przekroczeniem ustawowej delegacji zawartej w art. 130 ust. 4 pkt 3 i 4 Prawa o ruchu drogowym, przez co jest niezgodny z tą ustawą i nie powinien mieć zastosowania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że regulację zawartą w § 8 ust. 7 rozporządzenia należy uznać za sprzeczną z delegacją ustawową, a tym samym za niekonstytucyjną. Delegację ustawową do wydania tego rozporządzenia zawiera art. 130 ust. 4 prawa o ruchu drogowym. W tak skonstruowanym upoważnieniu nie mieści się § 8 ust. 7 rozporządzenia określający dodatkowe ograniczenia w zakresie odejmowania punktów za naruszenie przepisów dotyczących ruchu drogowego. Zgodnie z art. 130 ust. 3 prawa o ruchu drogowym, kierowca wpisany do ewidencji, o której mowa w ust. 1, może na własny koszt uczestniczyć w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Nie dotyczy to kierowcy w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy. A zatem, jedyne ograniczenie w możliwości uczestniczenia w szkoleniu skutkującym redukcją punktów karnych dotyczy kierowców w okresie roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy. Oznacza to, że § 8 ust. 7 rozporządzenia przewidujący możliwość odbywania szkoleń raz na sześć miesięcy jest niezgodny z art. 130 ust. 4 pkt 3 i 4 przez to, że po pierwsze przekracza delegację ustawową, a po drugie, że reguluje materię zastrzeżoną dla ustawy (sferę praw i wolności obywatelskich).
Z kolei art. 92 ust. 1 Konstytucji RP formułuje wymagania, jakim musi odpowiadać upoważnienie ustawowe do wydania rozporządzenia. Przepis ten dopuszcza stanowienie rozporządzeń tylko na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. Upoważnienie musi mieć zatem charakter szczegółowy pod względem: 1) podmiotowym (musi określać organ właściwy do wydania rozporządzenia), 2) przedmiotowym (musi określać zakres spraw przekazanych do uregulowania) oraz 3) treściowym (musi określać wytyczne dotyczące treści aktu).
W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego podkreśla się, że rozporządzenie nie może być sprzeczne z ustawą, na podstawie której zostało wydane, ani z normami konstytucyjnymi, ani też z żadnymi obowiązującymi ustawami, które bezpośrednio lub pośrednio regulują materie będące jego przedmiotem. Trybunał akcentuje przy tym wykonawczy charakter rozporządzenia względem ustawy. Rozporządzenie nie może być aktem samoistnym, a zakres spraw, które mogą być w nim uregulowane, powinien być określony przez wskazanie spraw rodzajowo jednorodnych z tymi, które reguluje ustawa, a które nie mają zasadniczego znaczenia w kontekście założeń ustawy i dlatego nie zostały unormowane w niej wyczerpująco, choć są niezbędne do realizacji jej norm.
Bezsporne jest, że K. W. przystąpił do szkolenia 11 stycznia 2014 r., które to spowodowało redukcję o 6 liczby punktów karnych przypisanych mu za naruszenie popełnione 29 listopada 2013 r. Następnie, 28 czerwca 2014 r. skarżący odbył kolejne szkolenie, które winno skutkować zmniejszeniem liczby punktów karnych o kolejne 6, albowiem § 8 ust. 7 rozporządzenia został wydany z przekroczeniem delegacji ustawowej zawartej w art. 130 ust. 4 pkt 3 i 4 prawa o ruchu drogowym. Upoważnienie ustawowe uprawnia bowiem do wydania rozporządzenia jedynie w zakresie programu szkolenia i jednostki upoważnionej do prowadzenia szkolenia oraz liczby punktów odejmowanych z tytułu odbytego szkolenia. Dodatkowe ograniczenia w zakresie odejmowania punktów za naruszenie przepisów dotyczących ruchu drogowego, wykraczają poza delegację ustawową. Na słuszność powyższego stanowiska wskazuje fakt, że kwestia ograniczeń w odbywaniu szkoleń została uregulowana w art. 130 ust. 3 prawa o ruchu drogowym. Przyjąć więc należy, że materia ta nie powinna być regulowana w aktach wykonawczych. Skoro skarżący przystąpił do szkolenia 28 czerwca 2014 r., a ograniczenie o którym mowa w art. 130 ust. 3 zd. 2 prawa o ruchu drogowym nie znajduje do niego zastosowania, organ winien usunąć kolejne 6 punktów karnych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W postępowaniu przed NSA prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego sądu (art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). NSA jako sąd II instancji rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie.
Skarga kasacyjna nie mogła być uwzględniona, albowiem podniesione w niej zarzuty przeciwko zaskarżonemu wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie nie są trafne.
Pamiętać należy, że zasada, zgodnie z którą "clara non sunt interpretanda", (to co jest zrozumiałe i jasne nie wymaga interpretacji) nie jest aktualnie powszechnie akceptowana ani w doktrynie, ani też w orzecznictwie sądów administracyjnych. Podkreśla to M. Zirk-Sadowski stwierdzając, że "dzisiaj problem bezpośredniego rozumienia tekstu prawnego budzi wiele wątpliwości" – zob. Wykładnia w prawie administracyjnym, [w:] R. Hauser, Z. Niewiadomski, A. Wróbel (red.), System prawa administracyjnego. t. 4, Warszawa 2012, s. 129. Zwrócił na to uwagę również Trybunał Konstytucyjny. Przykładowo, w wyroku z 13 stycznia 2005 r., P 15/02, OTK-A 2005, nr 1, poz. 4 stwierdził, że "coraz częściej, także i w orzecznictwie zasada clara non sunt interpretanda zamienia się właściwie w zasadę interpretati cessat in clarin (interpretację należy zakończyć, gdy osiągnięto jej jednoznaczny rezultat)". Jak bowiem słusznie zauważa się w orzecznictwie sądowym dopuszczalne, a nawet konieczne jest odstąpienie od wykładni językowej, jeżeli za takim rozwiązaniem przemawiają nader istotne argumenty (por. wyrok NSA z 10 listopada 2011 r., I FSK 1634/10) lub gdy wykładnia językowa przepisu prowadziłaby do wniosków absurdalnych (por. L. Morawski, Wykładnia w orzecznictwie sądów, Toruń 2002, s. 18). Skoro wykładnia prawa musi opierać się na założeniu racjonalności ustawodawcy, wewnętrznej spójności aktu prawnego, ale i całego sytemu prawa, to pominięcie wykładni językowej w niektórych przypadkach usprawiedliwia również konieczność nadania interpretowanym przepisom znaczenia, które uczyni je rozwiązaniami najtrafniejszymi prakseologicznie (por. wyrok WSA w Warszawie z 17 maja 2011 r., III SA/Wa 2759/10). Zgodnie z aktualnymi poglądami prezentowanymi w piśmiennictwie, ograniczenie się przez sąd wyłącznie do wykładni literalnej jest wręcz niewłaściwe – konieczne jest potwierdzenie jej przez wykładnię systemową i funkcjonalną (por: M. Zirk-Sadowski, Wykładnia w prawie administracyjnym, op. cit., s. 126-208).
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny jest zdania, że w rozpoznawanej sprawie nie można poprzestać na wykładni językowej art. 130 ust. 4 prawa o ruchu drogowym, bo nie daje ona jednoznacznego rezultatu. Słusznie więc Sąd I instancji – ustalając znaczenie delegacji ustawowej zawartej w tym przepisie – posłużył się regułami wykładni systemowej i celowościowej.
Właściwe odczytanie treści regulacji ustawowych przy zastosowaniu wykładni systemowej i funkcjonalnej prowadzi do wniosku, iż wydany akt podustawowy nie jest sprzeczny z delegacja ustawową i nie jest sprzeczny z unormowaniami o randze ustawowej. Organy administracji oraz Sąd I instancji stosując § 8 ust. 7 rozporządzenia MSWiA z 20 grudnia 2002 r. nie naruszyły ani przepisów Konstytucji RP, ani ustawy – Prawo o ruchu drogowym, bowiem wykonując delegację ustawową rozporządzenie zgodnie z ustawą wyłączyło możliwość zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego wobec kierowcy, który uczestniczył w szkoleniu częściej niż raz na 6 miesięcy. Regulacja zawarta w § 8 ust. 7 rozporządzenia w pełni służy więc realizacji celu unormowań ustawowych i mieści się w zakresie delegacji określonej w art. 130 ust. 4 pkt 2 (warunki i tryb prowadzenia ewidencji). Kwestia dokonywania wpisów i ich usuwania mieści się bowiem w pojęciu sposobu prowadzenia ewidencji. Ponadto, ograniczenie możliwości zmniejszenia ilości punktów karnych częściej niż jeden raz na pół roku ma na celu dyscyplinowanie i wdrażanie kierowców do przestrzegania przepisów ustawy, a także zapobieganie naruszeniu przez nich przepisów ruchu drogowego. Cel ten osiągany jest przez samo nałożenie obowiązku poddania kierowcy wielokrotnie naruszającego przepisy ruchu drogowego określonym procedurom weryfikacyjnym oraz poprzez eliminację z grona uprawnionych do kierowania pojazdami tych kierowców, którzy przeszli ww. procedury weryfikacyjne ze skutkiem negatywnym.
Podkreślenia wymaga i to, że udzielając upoważnienia w art. 130 ust. 4 ustawodawca zawarł wyraźne wskazania treściowe, wyznaczające kierunek unormowań przyjętych w rozporządzeniu. Miały one na celu dyscyplinowanie i wdrażanie kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy oraz zapobieganie wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego. Kwestionowany w skardze kasacyjnej § 8 ust. 7 rozporządzenia, jako niezgodny z ustawą i Konstytucją RP, nie tylko więc odpowiada unormowaniom zawartym w art. 130 ust. 2 i 3 Prawa o ruchu drogowym, lecz także realizuje wytyczne ustawodawcy co do treści aktu oraz kierunku regulacji i mieści się w granicach upoważnienia ustawowego z art. 130 ust. 4. Postulowane w skardze kasacyjnej odczytanie przepisów ustawy i nadanie im takiej treści, że kierowca mógłby w drodze odbycia kolejnych szkoleń zmniejszyć liczbę punktów karnych (przed przekroczeniem limitu 24), niweczyłoby możliwość stosowania środka z art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. g), a zatem osiągnięcia celu w postaci dyscyplinowania i wdrażania kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy. Nie zostałaby także spełniona funkcja prewencyjna tych regulacji, które w myśl założenia ustawodawcy winny zapobiegać wielokrotnemu naruszeniu przepisów ruchu drogowego.
Z przedstawionych wyżej przyczyn, skoro zarzuty skargi kasacyjnej okazały się nieusprawiedliwione, Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną oddalił, w oparciu o przepis art. 184 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło