II SA/Gd 358/17
WyrokWSA w Gdańsku2017-09-27
Skład orzekający: Dorota Jadwiszczok, Mariola Jaroszewska, Dariusz Kurkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia polegającego na wydobywaniu kopalin pospolitych metodą odkrywkową może zostać wydana na podstawie raportu o oddziaływaniu na środowisko, który był wielokrotnie uzupełniany i sporządzony kilka lat przed wydaniem decyzji?Ratio decidendi
Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, nawet jeśli został sporządzony kilka lat przed wydaniem decyzji i był wielokrotnie uzupełniany, może stanowić podstawę do wydania decyzji środowiskowej, pod warunkiem, że został uzupełniony zgodnie z zaleceniami sądu i organów, jest kompletny pod względem formalnym i merytorycznym, a jego ustalenia są spójne i logiczne. Organ administracji ma obowiązek ocenić raport, ale nie jest związany jego treścią i może go kwestionować, jeśli istnieją ku temu podstawy. W przypadku braku dowodów na nieaktualność lub wadliwość raportu, organ może oprzeć się na jego ustaleniach.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia polegającego na wydobywaniu kopalin pospolitych metodą odkrywkową. Skarżąca zarzucała wadliwość raportu o oddziaływaniu na środowisko, jego nieaktualność oraz brak należytej oceny wpływu inwestycji na środowisko w zakresie hałasu i emisji pyłów. Wcześniejsze postępowanie przed WSA w Gdańsku zakończyło się uchyleniem decyzji z powodu niedostatecznego wyjaśnienia kwestii hałasu i pyłu w raporcie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 27 września 2017 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi I. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę.
Decyzją z dnia 10 października 2011 r., Nr [..], Burmistrz na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku u jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz. 1227 ze zm., dalej "ustawa"), ustalił środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia polegającego na wydobywaniu kopalin pospolitych metodą odkrywkową na terenie działki nr [..] w miejscowości B., gmina S., planowanego do realizacji przez A.
W treści decyzji organ określił rodzaj i miejsce realizacji inwestycji, warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia ze szczególnym uwzględnieniem ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich, wymogi w zakresie przeciwdziałania skutkom awarii przemysłowych, w odniesieniu do przedsięwzięć zaliczanych do zakładów stwarzających zagrożenie wystąpienia poważnych awarii w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2009 roku Prawo ochrony środowiska, wymogi w zakresie ograniczenia transgranicznego oddziaływania na środowisko w odniesieniu do przedsięwzięć, dla których przeprowadzono postępowanie w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko. Przedsięwzięcia nie zaliczono do zakładów stwarzających zagrożenie wystąpienia poważnej awarii przemysłowej.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyli I. S., J. W., A.S., J. S., Stowarzyszenie, E. K. i J.K.
Rozpoznając odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 8 lutego 2012, sygn. akt [..], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy stwierdził, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko uzupełniony w 2011 r. zawiera wszystkie wymogi określone w przepisie art. 66 ust. 1 ustawy. Zakres raportu jest dostosowany do charakteru i wielkości oddziaływania zamierzonego przedsięwzięcia na środowisko. Uzasadniono wybór wariantu III jako najbardziej korzystnego dla środowiska (poza wariantem "0"), jako umożliwiającego zastosowanie optymalnych rozwiązań w zakresie prowadzonych prac na przedmiotowym gruncie związanych z wydobyciem kopaliny i jej wstępną obróbką, polegającą na przesianiu części kruszywa. Organ po zapoznaniu się z raportem uznał wyjaśnienia dotyczące wyboru wariantu za wystarczające. Wybrany wariant realizacji planowanej uznano za prawidłowy także z punktu widzenia ochrony standardów zamieszkiwania i wypoczynku mieszkańców położonej w sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej i letniskowej.
Skargę na powyższą decyzję wniosła I. S., domagając się jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 20 czerwca 2012r., wydanym w sprawie II SA/Gd 207/12, uchylił zaskarżoną decyzję orzekając jednocześnie, że nie może być ona wykonana.
W uzasadnieniu WSA w Gdańsku podkreślił, że w razie wątpliwości co do prawidłowości danych zawartych w raporcie, organ winien podjąć działania w celu dokonania ustaleń w tym zakresie. Z art. 82 ust.1 pkt 1 lit. b ustawy wynika, że w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wydawanej po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ określa m.in. warunki wykorzystywania terenu w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich.
Zgodnie z art. 66 ustawy, raport winien m.in. określać przewidywane rodzaje i ilości zanieczyszczeń, wynikające z funkcjonowania planowanego przedsięwzięcia (ust. 1 pkt 1 lit. c), oraz uzasadnienie proponowanego przez wnioskodawcę wariantu, ze wskazaniem jego oddziaływania na środowisko, w tym m.in. na ludzi i powietrze (ust. 1 pkt 7 lit. a). Istnienie przedsięwzięcia polegającego na wydobywaniu kopalin wiąże się m.in. z emisją hałasu oraz pyłu. Kwestie te winny podlegać zatem wyjaśnieniu przez organ. Organ wydający decyzję miał obowiązek sprawdzenia, czy planowana inwestycja nie narusza norm obowiązujących w zakresie poziomu hałasu w środowisku. Normy te określa rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. Nr 120, poz. 826). W przekonaniu Sądu złożona przez wnioskodawcę "Analiza uciążliwości hałasowej zakładu wydobywania kopalin", stanowiąca element raportu budzi uzasadnione wątpliwości. Z analizy tej wynika, iż uwzględniono w niej 6 źródeł hałasu - koparkę, ładowarkę, sortownię, spycharkę i dwa samochody ciężarowe. W raporcie brak jest informacji, jaki zakres działania tych urządzeń został uwzględniony, co ma znaczenie w związku z podnoszonymi przez skarżącą zarzutami dotyczącymi uciążliwości hałasu związanego z uruchamianiem i cofaniem pojazdów sygnałów dźwiękowych. Z raportu nie wynika, czy w analizie hałasu został uwzględniony hałas wytwarzany przez te urządzenia czy również hałas związany z załadunkiem i charakterem materiału podlegającego załadunkowi. Metodyka obliczania hałasu nie jest czytelna. Zarzuty skarżącej w tym zakresie są uzasadnione. Jedynym dokumentem umożliwiającym zapoznanie się z wielkościami hałasu w terenie jest mapa obrazująca poziom dźwięku. Analiza ta winna umożliwiać ustalenie na jej podstawie, jaki będzie poziom hałasu na poszczególnych działkach znajdujących się w pobliżu planowanego przedsięwzięcia. Stanowiąca element analizy mapa została sporządzona w sposób, który nie uwzględnia podziału geodezyjnego działek i brak jest możliwości ustalenia na jej podstawie, jakie będzie natężenie hałasu na poszczególnych działkach sąsiadujących z terenem eksploatacji kruszywa. Brak jest też możliwości stwierdzenia, które z obiektów uwidocznionych na mapie ewidencyjnej zostały uwzględnione w analizie poziomu dźwięku. Skarżąca wskazywała w odwołaniu, że wstawienie do obliczeń wartości równoważnych poziomu dźwięku, zamiast mocy akustycznej charakteryzującej urządzenie pracujące na terenie żwirowni w sposób bardzo istotny obniża wartości prognozowanego poziomu hałasu na granicy. Ocena tej kwestii winna być dokonana w toku ponownego rozpatrzenia sprawy. Organ, wobec wątpliwości odnośnie ustaleń raportu powinien zobowiązać stronę do jego uzupełnienia, przez złożenie prawidłowo sporządzonej analizy hałasowej lub przeprowadzić z urzędu postępowanie dowodowe w tym zakresie. Organ ponownie rozpatrując sprawę winien wyjaśnić odległości zabudowań od planowanej inwestycji. Odległość ta ma niewątpliwie znaczenie dla oceny zachowania norm hałasu.
Sąd stwierdził, że raport nie zawiera także analizy wpływu inwestycji na środowisko w zakresie wytwarzania pyłu. W raporcie wskazano, że eksploatacja złoża związana będzie z emisją spalin i hałasu od pracujących maszyn oraz emisją zanieczyszczeń w postaci pyłów mineralnych. W raporcie wskazano, że złoża położone są w odległości od 30 do 50 m od najbliższych zabudowań, co sprawia, że emisje wywołane wydobyciem kruszywa będą odczuwalne. (str. 21 i 31 raportu) Jednocześnie z raportu wynika, że nie przeprowadzono szczegółowych badań emisji zanieczyszczeń do powietrza z uwagi na okoliczność, że w bezpośrednim sąsiedztwie nie występuje zabudowa mieszkaniowa. Nadto wskazano, ze prowadzenie pomiarów nie jest możliwe na obecnym etapie, w sytuacji, kiedy żwirownia nie funkcjonuje. W raporcie wskazano, że na etapie eksploatacji kopalnia może być źródłem emisji niezorganizowanej w postaci pyłów, w celu jej ograniczenia, należy minimalizować ilość składanego surowca po wydobyciu oraz dokonywać zrzeszenia hałd kruszywem. (str. 31, 32 raportu) Na stronie 36 raportu wskazano natomiast, że wartości dopuszczalne dla stężeń średniorocznych będą dotrzymane dla wszystkich wskaźników, także częstość przekroczeń stężeń określonych dla jednej godziny nie przekroczy wartości dopuszczalnych, co oznacza, że kopalnia kruszywa nie będzie stanowiła uciążliwości dla środowiska ze względu na zanieczyszczenie powietrza. Wyjaśnienia wymaga, czy do zanieczyszczeń pyłowych związanych z funkcjonowaniem żwirowni znajdują zastosowanie normy zanieczyszczeń pyłowych przewidziane w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 3 marca 2008 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu. (Dz. U nr 47 poz. 281), bądź inne normy obowiązującego prawa. Jeżeli tak – organ winien wyjaśnić, czy możliwe jest ustalenie hipotetycznego zakresu oddziaływania na środowisko w tym zakresie przed realizacją inwestycji. Jeżeli nie – organ winien rozważyć konieczność przeprowadzenia analizy porealizacyjnej na podstawie art. 82 ust.1 pkt 5 ustawy który stanowi, że w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wydawanej po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ może nałożyć na wnioskodawcę obowiązek przedstawienia analizy porealizacyjnej, określając jej zakres i termin przedstawienia. Organ w wydanej decyzji nie rozważył takiej konieczności.
Odnosząc się do zarzutu skarżącej dotyczącego skopiowania przez organ I instancji ustaleń i oceny zawartej w postanowieniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, bez własnej oceny okoliczności sprawy Sąd wskazał, że zgodnie z art. 77 § 7 ustawy, postanowienie uzgadniające Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska jest niezaskarżalne zażaleniem i strona, zgodnie z art. 142 k.p.a., może je zaskarżyć jedynie w odwołaniu od decyzji.
Realizując zalecenia zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 czerwca 2012 r., sygn. akt II SA/Gd 207/12, po analizie całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, SKO uznało, że materiał dowodowy nie pozwala na rozstrzygnięcie merytoryczne sprawy, w konsekwencji decyzją z dnia 12 marca 2014 r. uchyliło decyzję Burmistrza z dnia 10 października 2011 r., nr [..] o środowiskowych uwarunkowaniach dla realizacji przedsięwzięcia polegającego na wydobywaniu kopalin pospolitych metodą odkrywkową na terenie działki nr [..] w miejscowości B. gm. S. w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ i instancji.
Ponownie rozpoznając sprawę Burmistrz po przeprowadzeniu postępowania uzupełniającego odnośnie analizy akustycznej oraz analizy rozprzestrzeniania zanieczyszczeń w powietrzu dla przedmiotowego przedsięwzięcia oraz po dokonaniu stosownych uzgodnień, decyzją z dnia 12 stycznia 2016 r. ponownie ustalił uwarunkowania realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia, planowanego do realizacji przez A.
Od powyższej decyzji organu I instancji odwołanie złożyła I. S., wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, jednocześnie zaskarżając postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 17 listopada 2015 r. w przedmiocie uzgodnienia realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia.
Odwołująca się zarzuciła, że treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji, poza opisaniem przebiegu postępowania, a następnie zacytowaniem treści raportu, nie zawiera oceny zebranych dokumentów, nie odnosi się także do kwestii opieszałości uzupełnienia dokumentów przez inwestora w sposób wadliwy i wymagający każdorazowo dalszych uzupełnień.
W ocenie odwołującej się wobec faktu, że organ I instancji bierze pod uwagę analizę z 2009 r., fragmentarycznie tylko przez te wszystkie lata uzupełnianą, poddać należy pod wątpliwość jej wartość merytoryczną i przydatność dla przedmiotowego postępowania. Po upływie 6 lat od złożenia pierwotnej analizy i raportu rozważyć należy konieczność przygotowania nowego, spójnego i odpowiadającego obecnym realiom dokumentu, a nie uzupełniania już nieaktualnych treści - w tym, prawdopodobnie nieaktualnych już badań środowiskowych. Ponadto, w ocenie odwołującej się, treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wskazuje na dokonanie oceny materiałów składanych przez pozostałe strony postępowania, w tym m.in. treści pisma zawierającego konkretne zarzuty w stosunku do analizy akustycznej przedstawionej przez inwestora. Przedstawione opracowania zawierają zbyt małą, niemiarodajną ilość pomiarów, przez co izolinie tworzą załamane, kanciaste figury geometryczne mające wątpliwy związek z rzeczywistym opisem wpływu na środowisko. Nie bez znaczenia pozostaje również fakt, że inwestycja ma być zakładem górniczym, którego wpływ na środowisko przyrodnicze i ludzi w każdych warunkach jest negatywny i nieodwracalny. Nadto organ I instancji pomija okoliczność istniejącej w okolicy zabudowy mieszkaniowej. Mimo wielokrotnych pism stron postępowania - okolicznych mieszkańców - w zakresie dotyczącym działania żwirowni, w tym m.in. czasokresu jej dobowego działania, organy nie wzięły pod uwagę, że w okolicy znajduje się zabudowa mieszkaniowa, całoroczna i siedliskowa, nadto dla kolejnych okolicznych działek wydane zostały decyzje o warunkach zabudowy dla następnych zabudowań mieszkalnych (w tym ostatnia w 2014 r.), zaś planowana inwestycja w sposób drastyczny wpływać będzie na klimat akustyczny okolicy. Działania planowane przez inwestora spowodują przekroczenia dopuszczalnych norm hałasu i trudno przyjąć, aby na ograniczenie tych przekroczeń mogło wpłynąć usypanie wału ziemnego. Również w związku z planowaną inwestycją niezbędne będzie zwiększenie ruchu samochodowego, w tym szczególnie samochodów ciężarowych o dużej ładowności. Odwołująca się zwróciła także uwagę, że w sprawie nie wskazano jak wyglądać ma dojazd do realizowanej inwestycji, w tym jakie byłoby oddziaływanie dojeżdżających ciężkich samochodów w zakresie hałasu oraz emisji innych substancji do środowiska. Podkreśliła, że najbliższa droga jest drogą gruntową o małej przepustowości, która nie przylega bezpośrednio do działki, na której będzie realizowana inwestycja. Nadto odwołująca zarzuciła błędne ustalenie, że na terenie inwestycji brak jest siedlisk ptaków chronionych, jak i siedlisk i gatunków roślinności chronionej.
A. i J. S., A. i A. Z., J. i J. T., J. W., w odwołaniach od powyższej decyzji organu I instancji z dnia 12 stycznia 2016 r. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 17 listopada 2015 r. w przedmiocie uzgodnienia realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia.
Ponadto U. i M. D. w piśmie z dnia 25 stycznia 2016 r., jako właściciele działki nr [..], zgłosili swój sprzeciw co do wydobywania kopalin pospolitych metodą odkrywkową na działce nr [..] w miejscowości B., gmina S.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 8 marca 2017r., po rozpatrzeniu odwołań I. S., A. i J. S., A. i A. Z., J. i J. T., J. W., U.i M.D. od decyzji Burmistrza z dnia 12 stycznia 2016 r., nr [..] o środowiskowych uwarunkowaniach dla realizacji przedsięwzięcia polegającego na wydobywaniu kopalin pospolitych metodą odkrywkową na terenie działki nr [..] w miejscowości B. gm. S. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ wskazał, że rozpatrując po raz kolejny sprawę zauważył, że od 1 stycznia 2017 r. weszły w życie przepisy z dnia 9 października 2015 r. ustawy o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 1936/2). W rozumieniu art. 6 ust.2 tej ustawy do spraw wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art.1, dla których przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy przedłożono raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko lub wydano postanowienie określające zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, stosuje się przepisy dotychczasowe. Wobec powyższego w przedmiotowej sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2017 r.
W rozumieniu przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw zasadą jest wydanie decyzji środowiskowej (określenie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia), gdyż odmowa jej wydania następuje tylko w ściśle określonych przypadkach wskazanych przez ustawodawcę, są nimi niezgodność lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony (art. 80 ust. 2), odmowa uzgodnienia warunków realizacji bądź wydania negatywnej opinii, przez organy o których mowa w art. 77 ust. 1 ustawy środowiskowej, brak zgody wnioskodawcy na realizację przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany, jeżeli z oceny oddziaływania na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w innym wariancie (art. 81 ust. 1 ustawy środowiskowej), z oceny oddziaływania na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, a za realizacją przedsięwzięcia nie przemawiają konieczne wymogi nadrzędnego interesu publicznego, w tym wymogi o charakterze społecznym lub gospodarczym i brak jest rozwiązań alternatywnych (art. 81 ust. 2 ustawy środowiskowej), jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może spowodować nieosiągnięcie celów Środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza (art. 81 ust. 3 ustawy środowiskowej).
Opisane założenie ustawodawcze jest zrozumiałe w kontekście cech decyzji środowiskowej, która służy jedynie ocenie następstw dla środowiska wynikających z realizacji konkretnego przedsięwzięcia, ale nie przesądza samej możliwości przystąpienia do jego realizacji. Należy przy tym zauważyć, że mimo, iż to na organie wydającym decyzję środowiskową spoczywa główny ciężar oceny dopuszczalności realizacji inwestycji z punktu widzenia ochrony środowiska, to jednak ustawodawca umożliwił mu wykorzystanie szeregu elementów pomocniczych tak, by jego ocena była wielopłaszczyznowa i wszechstronna. Wskazanymi elementami są m.in. raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, który powinien spełniać wymagania określone w art. 66 ustawy, postępowanie uzgodnieniowe, w którym uzyskuje się opinie wyspecjalizowanych organów uzgadniających, wydane także po analizie przedłożonego przez inwestora raportu oraz zapewnienie udziału społeczeństwa na etapie przygotowywania i wydawania decyzji środowiskowej.
Nadto, jeśli zdaniem organu, w postępowaniu w sprawie oceny oddziaływania na środowisko prowadzonym przed wydaniem decyzji lokalizacyjnej nie jest możliwe zidentyfikowanie wszystkich następstw funkcjonowania przedsięwzięcia, możliwe jest jedynie nałożenie obowiązku ponownej oceny oddziaływania na środowisko oraz wykonania analizy porealizacyjnej.
W przedmiotowej sprawie, w ocenie Kolegium, przedłożony w sprawie raport uzupełniony o analizę akustyczną oraz analizę rozprzestrzeniania zanieczyszczeń w powietrzu został sporządzony zgodnie z wymogami art. 66 ustawy. Zawiera on wymienione w tym przepisie elementy. Odnośnie z opisanych w raporcie czterech wariantów prawidłowo wybrano III wariant - odkrywkowa eksploatacja kruszywa naturalnego i jego przeróbki wykonywana przy użyciu spycharki, eksploatacja odkrywkowa złoża przy użyciu koparki gąsienicowej, wstępna przeróbka złoża przy użyciu mobilnego zestawu przesiewczego - przeniesienie części piasku i mieszanki do sprzedaży, załadunek wydobytej kopaliny po przesianiu oraz pozostałej części na samochody samowyładowcze i przewiezienie do odbiorców.
W kwestii spornej dotyczącej oddziaływania akustycznego proponowanego wariantu w opracowanym uzupełnieniu raportu stwierdza się, że po terenie przedmiotowej żwirowni poruszać się będą pojazdy ciężarowe w ilości ok. 18 pojazdów w ciągu 10 godzin pory dnia oraz pracować będą 4 maszyny ciężkie (koparka, ładowarka x 2, spycharka) w ciągu 10 godzin pory dnia. Wzięto także pod uwagę hałas w otoczeniu związany z pojazdami poruszającymi się okolicznymi drogami oraz maszyny rolnicze pracujące w na pobliskich gruntach. Dodatkowo w celu określenia oddziaływania skumulowanego, w analizie wzięto pod uwagę pracę maszyn ciężkich i ruch pojazdów poruszających się po sąsiednim złożu "[..]". Obliczenia oddziaływania akustycznego przestawione zostały w postaci graficznej w załączniku nr 2 - graficzne przedstawienie wyników obliczeń emisji hałasu w porze dnia dla wariantu I i wariantu II A w załącznikach wyszczególnione zostały źródła hałasu. Obliczenia immisji hałasu wykonano na wysokości z=4m w siatce obliczeniowej o wymiarach 950mx600m. Współczynnik gruntu dla całej rozpatrywanej powierzchni przyjęto na poziomie 0,9 . Wartości współczynnika gruntu wahają się od 0 - dla gruntu twardego (bruk, beton, woda, lód, ubita ziemia ) do 1 - trawa, pola. Współczynnik gruntu przyjęto na podstawie zdjęć satelitarnych okolic planowanej inwestycji, dla całej rozpatrywanej powierzchni do raportu w załączniki wywoływany pojazdami obliczenia zostały wykonane dla dwóch wariantów obliczeniowych: wariant I - tylko złoże [..], wariant II - oddziaływanie skumulowane - złoże [..] i [..]. We wnioskach końcowych z punktu widzenia emisji hałasu do środowiska stwierdzono, że planowane przedsięwzięcie nie będzie stanowić ponad normatywnej uciążliwości akustycznej dla środowiska i nie będzie także stanowić istotnego źródła wibracji. Najbliższe tereny akustycznie chronione tj. tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i tereny zabudowy zagrodowej (zlokalizowane w kierunku południowym w odległości ok. 5 m oraz kierunku wschodnim w odległości ok. 30 m, w dalszej odległości znajdują się tereny zabudowy zagrodowej) znajdują się poza zasięgiem izolinii o poziomie równoważnym odpowiednio 50 dB i 55 dB w porze dnia.
Natomiast odnośnie emisji zanieczyszczeń powietrza dla planowego przedsięwzięcia z uzupełnionego raportu wynika, że emisja pyłów i gazów do powietrza ze żwirowni związana jest ze spalaniem paliw w silnikach spalinowych podczas eksploatacji maszyn ciężkich oraz samochodów ciężarowych obierających surowiec ze żwirowni. Celem przedstawienia skumulowanego oddziaływania inwestycji na powietrze atmosferyczne przy obliczeniu emisji pyłów i gazów do powietrza wzięto pod uwagę pracę maszyn ciężkich - koparka, dwie ładowarki, spycharka i przesiewacz dla złoża "[..]" i sąsiadujące z nim złoże "[..]". Przedstawienie graficzne wyników obliczeń rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń w powietrzu zawarto w załączniku analizy dla wariantu I i II. Wykonane obliczenia rozprzestrzeniania się substancji w powietrzu wykazały, że emisja substancji z pojazdów ciężkich oraz maszyn ciężkich pracujących na terenie żwirowni z pominięciem ruchu pojazdów osobowych ze względu na znikomy udział w całkowitej emisji pochodzących z maszyn ciężkich oraz ruchu pojazdów ciężarowych z uwzględnieniem emisji pyłów pochodzących m.in. z dróg technologicznych i związanych z tym poruszaniem się pojazdów na terenie żwirowni nie będzie powodować przekroczeń standardów jakości środowiska oraz wartości odniesienia.
Kolegium wskazało, że zarzuty stawiane raportowi powinny być oparte na wykazaniu jego niezgodności z konkretnym przepisem ustawy. W orzecznictwie sądów administracyjnych ponadto wyrażono pogląd, że zastrzeżenia wobec przedłożonego raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, aby nie były uznane za gołosłowne, powinny zostać poparte np. ekspertyzą, która w sposób udokumentowany wskazuje na wady raportu (tak: wyrok NSA z dnia 18 marca 2009 r., II OSK 383/08, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Podważenie jego ustaleń mogłoby nastąpić jedynie, co do zasady, poprzez przedstawienie równie kompletnej analizy uwarunkowań przyrodniczych (tzw. kontrraportu), sporządzonej przez specjalistów dysponujących równie fachową wiedzą, jak autorzy raportu, której wnioski pozostawałyby w rażącej sprzeczności do tych zawartych w raporcie przedłożonym przez inwestora. Organ nie jest zobowiązany do samodzielnego badania i ustalania parametrów w oparciu o wiedzę specjalistyczną w sytuacji, gdy dysponuje opinią, którą uznaje za wiarygodną i zupełną.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy SKO zauważyło, że odwołujący nie przedstawili żadnych dowodów w postaci opinii eksperckiej lub wyników niezależnych badań na poparcie twierdzeń, że działanie planowane przez inwestora spowodują przekroczenie norm hałasu, a także emisji substancji szkodliwych do powietrza. Podkreślenia wymaga, że sporządzony w niniejszej sprawie Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko uzupełniony w zakresie wskazanym przez WSA w Gdańsku z dnia z dnia 20 czerwca 2012 r., sygn. akt II SA/Gd 207/12, jest kompletny pod względem formalnym, jak i jest on także poprawny pod względem merytorycznym. Ma charakter kompleksowy i odnosi się do wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją przedsięwzięcia, podnoszonych przez odwołujących w trakcie toczącego się postępowania od 2009 r., a także wskazuje, jakie obowiązują w tym zakresie standardy ochrony środowiska oraz czy zamierzona inwestycja mieści się w ich ramach. Spełnia wszelkie wymagania, o których mowa w art. 66 ustawy środowiskowej. Ustalenia zawarte w Raporcie, sporządzonym przez specjalistów dysponujących fachową wiedzą, stały się podstawą ustalenia wymogów, jakie inwestor musi spełnić, a które są wymienione w treści postanowienia RDOŚ z dnia 17 listopada 2015 r., a następnie w zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do zarzutu wielokrotnego uzupełniania raportu Kolegium zauważyło, że uzupełnienia te wynikały z uwzględnienia zaleceń Sądu oraz późniejszych wezwań organu uzgadniającego uczestniczącego w przedmiotowym postępowaniu (RDOŚ). Obowiązujące przepisy nie nadkładają na wnioskodawcę obowiązku przedkładania ujednoliconej wersji raportu, jak również nie ma podstaw do żądania przedstawienia takiego dokumentu. Oceniając zarzuty odwołujących dotyczące ewentualnych zagrożeń związanych z emisją hałasu, pyłów, wzmożonego ruchu samochodów ciężarowych czy zmianą krajobrazu nie nawiązują w ogóle do danych zamieszczonych w raporcie i nie kwestionują tym samym jego ustaleń, jak również nie kwestionują zebranego w sprawie materiału dowodowego i jego oceny dokonanej przez organ I instancji.
W przedmiotowej sprawie nie ma ponadto wątpliwości, że powyższa inwestycja została pozytywnie uzgodniona przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska postanowieniem z dnia 17 listopada 2015 r., po uprzednim uzupełnieniu dokumentacji pod kątem spełnienia wymagań o jakich mowa w art. 66 w/w ustawy. Organ ten opisał przedsięwzięcie i zagrożenie jakie niesie. Wskazał jakie należy podjąć działania na etapie realizacji i późniejszego użytkowania przedsięwzięcia oraz jakie wymagania należy uwzględnić w dokumentacji projektowej dla ochrony środowiska - co w decyzji zostało uczynione. RDOŚ w postanowieniu stwierdził także konieczność wykonania analizy porealizacyjnej oraz brak konieczności postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, w ramach tego postępowania.
Organ wskazał, że warunek uzgodnienia z właściwymi organami wynika z art. 77 ust. 1 ustawy, a uzgodnienie nie ma charakteru wyłącznie pomocniczego, ale wiążący w tym znaczeniu, że nie jest możliwe wydanie decyzji pozytywnej w przypadku negatywnego stanowiska organu uzgadniającego, ale także nie jest możliwe określenie w decyzji środowiskowej pozytywnej warunków realizacji przedsięwzięcia w sposób odmienny niż uczynił to organ uzgadniający (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 27 lutego 2014 r, sygn. akt IV SA/Po 717/13 dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżona decyzja poprzedzona została prawidłowymi ustaleniami poczynionymi na podstawie dowodów zebranych w postępowaniu administracyjnym, w tym w szczególności przedłożonego przez inwestora raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a ich ocena nie narusza art. 80 k.p.a. Tym samym można też uznać, że organ I instancji orzekając w rozpoznawanej sprawie, podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) oraz w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.). Podniesione w odwołaniu zarzuty naruszenia powyższych przepisów są więc nieusprawiedliwione.
Jednocześnie organ odwoławczy zauważył, że organ I instancji przeprowadził w toku niniejszego postępowania szereg czynności niezbędnych do jej prawidłowego rozstrzygnięcia. I tak, zgodnie z art. 33 ust, 1, w związku z art. 79 ust. 1 ww. ustawy, w trakcie postępowania podano do publicznej wiadomości informację możliwości zapoznania się z dokumentacją sprawy oraz składania uwag i wniosków w terminie 21 dni. Motywy rozstrzygnięcia organu I instancji znalazły szerokie odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, spełniającym wymagania art. 107 § 3 k.p.a. W szczególności, ustosunkowując się do zgłoszonych zastrzeżeń organ I instancji wskazał, że wpływ inwestycji na zdrowie człowieka został przeanalizowany w przedłożonym przez Inwestora raporcie o oddziaływaniu na środowisko. Wnioski przedstawione w raporcie wskazują, że inwestycja jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa, w tym spełnia normy akustyczne określone w rozporządzeniu w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku oraz dotrzymane będą dopuszczalne poziomy substancji w powietrzu poza terenem, na którym planowane jest wydobycie kruszywa. Ponadto, uwzględniając obowiązujące przepisy prawa w zakresie ochrony przyrody oraz z uwagi na usytuowanie inwestycji poza obszarami ochrony krajobrazu o unikalnym charakterze, nie będzie to oddziaływanie na krajobraz o znacząco negatywnym charakterze. Analiza wpływu na środowisko przyrodnicze została przedstawiona szczegółowo w raporcie, według którego na terenie planowanej kopalni nie stwierdzono siedlisk i gatunków roślin objętych ochroną, a istniejące poza obszarem planowanej inwestycji objęto ochroną wraz z chronionym gatunkiem płazów poprzez warunek odsunięcia prac wydobywczych. W celu zminimalizowania wpływu kopalni na siedliska leśne wprowadzono warunek odsunięcia prac wydobywczych od ściany lasu. Jednocześnie w sztucznej skarpie na terenie żwirowni znajduje się kolonia brzegówek, objęta ścisłą ochroną gatunkową. Dla ochrony tego gatunku wszelkie prace w rejonie kolonii mogą odbywać się w okresie od 1 września do końca lutego, a ewentualna likwidacja sztucznej skarpy z kolonią brzegówek może nastąpić po uzyskaniu stosowej zgody RDOŚ. W dołączonym do akt sprawy szczegółowym opracowaniu przyrodniczym będącym uzupełnieniem do raportu oddziaływania na środowisko sporządzono listę gatunków i siedlisk występujących na terenie planowanej inwestycji i określono zakres ich ochrony.
Zwrócił także uwagę, że samo uzyskanie pozytywnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie przesądza jeszcze o tym, czy inwestor przystąpi do realizacji planowanego przedsięwzięcia. Decyzja w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, jako etap procesu inwestycyjnego daje inwestorowi prawo do wystąpienia o udzielenie koncesji na wydobycie kopalin. Nie stanowi ona aktu, który dawałby podstawę do rozpoczęcia robót i realizacji inwestycji, a tym samym nie narusza na tym etapie inwestycyjnym żadnych praw osób trzecich i nie prowadzi do wyrządzenia znacznej szkody lub nieodwracalnych skutków (opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Skargę na powyższą decyzję wniosła I. S., która zarzuciła naruszenie prawa materialnego w postaci art. 62 ustawy poprzez brak pełnego odniesienia się w decyzji do wpływu planowanej inwestycji na życie i zdrowie ludzi oraz dobra materialne, a także art. 80 ustawy poprzez bezkrytyczne przyjęcie założeń zawartych w raporcie mimo jego oczywistej sprzeczności. Wskazała na naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych. Wskazała także, że organy dość powierzchownie traktują okoliczność, że zdecydowana większość właścicieli działek sąsiednich sprzeciwia się realizacji inwestycji.
W konsekwencji wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi i instancji.
W uzasadnieniu skargi I. S. zarzuciła, że Kolegium nie wskazało z jakich przyczyn nie wzięło pod uwagę zarzutów związanych z treścią raportu, a wskazujących w szczególności na fakt, iż przedmiotowy raport sporządzony kilka lat przed wydaniem decyzji. W toku postępowania wielokrotnie zgłaszano organowi zarzuty wobec raportu - skonkretyzowane i uzasadnione, których nie brał pod uwagę. W okresie od wydania decyzji pierwszej instancji do wydania decyzji drugiej instancji stan faktyczny i stan prawny mogą zmienić się tak bardzo, że powstaje nowa sprawa administracyjna. Wtedy organ drugiej instancji jest zobowiązany wydać decyzję kasacyjną z art. 138 § 2 k.p.a. Organ odwoławczy bowiem rozpoznaje i rozstrzyga ponownie sprawę administracyjną rozstrzygniętą decyzją organu I instancji w oparciu o stan prawny i faktyczny obowiązujący w dniu wydania decyzji ostatecznej.
Elementy raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko zostały określone w art. 66-67 ustawy. Regulacje zawarte w tych przepisach wskazują na informacyjny charakter raportu, który może sporządzić inwestor osobiście albo powierzyć jego wykonanie dowolnie wybranej osobie. Jeżeli nawet z uwagi na złożoność problematyki raport jest w praktyce sporządzany na zlecenie wnioskodawcy przez osobę lub osoby posiadające wiadomości specjalne w określonych dziedzinach, dokument taki nie jest opinią biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a.. Skarżąca wskazała, że w aspekcie procesowym raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest dokumentem prywatnym, a nie urzędowym, zatem nie korzysta z domniemania zgodności jego treści ze stanem faktycznym. Zadaniem organu prowadzącego postępowanie jest sprawdzenie zawartości raportu w kontekście spełnienia wymogów formalnych i merytorycznych. Nadto zaś organ nie jest związany treścią raportu, a ustalenia w nim zawarte mogą służyć wydaniu decyzji jedynie w sytuacji, gdy raport jest rzetelny, spójny oraz wolny od niejasności i nieścisłości
Biorąc pod uwagę, że organ rozważa i uznaje za prawidłową w przedmiotowej sprawie analizę z 2009 r., fragmentarycznie tylko przez te wszystkie lata uzupełnianą, skarżąca poddała pod wątpliwość jej wartość merytoryczną i przydatność dla przedmiotowego postępowania. Podkreślła, że organy wydając rozstrzygnięcie biorą pod uwagę stan prawny występujący w dniu wydania decyzji, ale również stan faktyczny z dnia orzekania. W przedmiotowej sprawie wysoce wątpliwym jest czy mowa jest jeszcze o stanie faktycznym z dnia orzekania czy też stanie faktycznym z 2009 r. uzupełnianym przez inwestora i to nie w sposób całościowy, ale wyłącznie fragmentaryczny.
W przedmiotowej sprawie organ, mimo iż przytacza w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia część wniesionych przez strony uwag, to nie wyjaśnia dlaczego uznaje je za niezasadne, nie wyjaśnia przedstawionych przez strony wątpliwości, a wyłącznie bezkrytycznie przyjmuje stanowisko inwestora.
W sytuacji, gdy inne podmioty w sposób zdecydowany zaprzeczają faktom wskazanym w raporcie organ w żaden sposób nie dokonuje dodatkowej oceny, choć stosownie do treści art. 84 i 85 k.p.a. ma takie możliwości. Organ z jednej strony przyznaje skarżącym, ze realizacja przedsięwzięcia będzie miała wpływ na środowisko, z drugiej jednak uznaje, że proponowane przez inwestora formy ograniczenia wpływu inwestycji na środowisko przyrodnicze i ludzi są wystarczające, mimo że kwestionowane jest to poprzez pozostałe strony postępowania. Organ nie uzasadnia, z jakich przyczyn uznaje stanowisko pozostałych, poza inwestorem, stron za nieprawidłowe, nie wyjaśnia dlaczego odmawia wiary twierdzeniom wskazywanym przez te strony a twierdzenia inwestora uznaje za zasadne, czym narusza przepis art. 107 § 3 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Zakres kontroli sądu wyznacza art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2017r., poz. 1369), zwany dalej p.p.s.a., stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego kolegium Odwoławczego z dnia 8 marca 2017 r., utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza z dnia 12 stycznia 2016 r., który na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku u jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.), ustalił środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia polegającego na wydobywaniu kopalin pospolitych metodą odkrywkową na terenie działki nr [..] w miejscowości B., gmina S., planowanego do realizacji przez A.
Planowane przedsięwzięcie polega na uruchomieniu eksploatacji złoża oraz wstępnej przeróbki kruszywa naturalnego na terenie działki oznaczonej geodezyjnie nr [..] w miejscowości B., gmina S. Eksploatacja przewidziana jest na obszarze 8.2 ha. Całkowity zasób złoża przewiduje się na poziomie ok. 1 min ton. Eksploatacja złoża prowadzona będzie systemem odkrywkowym bez użycia materiałów wybuchowych. Kruszywo będzie wydobywane koparką gąsienicową. Urabianie złoża prowadzone będzie sposobem odkrywkowym wyrobiskiem wgłębnym jednym lub dwoma piętrami, systemem ścianowym. Wstępny odsiew piasku będzie się odbywał w instalacji wstępnego odsiewu, która jest urządzeniem przestrzennym, złożonym z kosza zsypowego, przesiewacza wibracyjnego i przenośników taśmowych. Część złoża niewymagająca przesiewania będzie bezpośrednio ładowana na samochody i wywożona do odbiorców, natomiast część kopaliny wymagająca np. kruszenia wywożona będzie do innego zakładu przeróbczego. Planowane przedsięwzięcie znajduje się poza granicami obszarów Natura 2000. Najbliżej położone obszary chronione objęte ochroną na podstawie przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r., Nr 151, poz. 1220 z późn. zm.) to Obszar Chronionego Krajobrazu [..] w odległości 0,54 km. Nie zostanie naruszony naturalny kierunek spływu wód do jeziora K. i dalej do rzeki W.
W toku oceny oddziaływania na środowisko nie stwierdzono możliwości negatywnego oddziaływania na obszary Natura 2000 oraz zagrożenia kumulowania się oddziaływań. Na terenie planowanej kopalni nie stwierdzono siedlisk i gatunków roślin objętych ochroną, w tym w ramach Dyrektywy Siedliskowej i Ptasiej. Zbiorowiska występujące w sąsiedztwie są zniekształcone i pospolite przez co nie wymagają specjalnej ochrony. Zaraz za granicą planowanego obszaru wydobycia znajduje się niewielki zbiornik wodny) silnie zarośnięty turzycami. Występują tu chronione gatunki płazów, dla których ochrony i zachowania oczka wodnego wskazano konieczność odsunięcia prac wydobywczych. W celu zminimalizowania wpływu kopalin na siedliska leśne wprowadzono warunek odsunięcia prac wydobywczych od ściany lasu. Jednocześnie w sztucznej skarpie na terenie objętym żwirownią znajduje się kolonia brzegówek, objętych ścisłą ochrona gatunkową. Dla ochrony tego gatunku wszelkie prace w rejonie kolonii mogą się odbywać w okresie pozalęgowym tj. od 1 września do końca lutego.
Eksploatacja złoża prowadzona będzie systemem odkrywkowym bez użycia materiałów wybuchowych. Kruszywo będzie wydobywane koparką gąsienicową. Urabianie złoża prowadzone będzie sposobem odkrywkowym wyrobiskiem wgłębnym jednym lub dwoma piętrami, systemem ścianowym. Wstępny odsiew piasku będzie się odbywał w instalacji wstępnego odsiewu, które jest urządzeniem przestrzennym, złożonym z kosza zsypowego, przesiewacza wibracyjnego i przenośników taśmowych. Część złoża niewymagająca przesiewania będzie bezpośrednio ładowana na samochody i wywożona do odbiorców, natomiast część kopaliny wymagająca np. kruszenia wywożona będzie do innego zakładu przeróbczego. Na terenie omawianej działki przewiduje się tylko przesiewanie kruszywa na sucho. Wykorzystanie przy eksploatacji i transporcie kruszywa maszyn o napędzie spalinowym może stanowić potencjalne zagrożenie dla wód podziemnych jedynie w sytuacjach awaryjnych, związanych z rozlaniem substancji ropopochodnych. Istnieje wtedy niebezpieczeństwo zanieczyszczenia związkami ropopochodnymi gruntu i wód gruntowych. Zagrożenie zanieczyszczeniem można zminimalizować poprzez utrzymanie maszyn w dobrym stanie technicznym i składowanie paliw poza terenem eksploatacji. Wszelkie przeglądy, naprawy i konserwacje maszyn oraz pojazdów należy wykonywać w miejscu do tego przeznaczonym i zabezpieczonym przed zanieczyszczeniem produktami ropopochodnymi. W wyrobisku zabrania się składowania odpadów. Na terenie zakładu nie przewiduje się wytwarzania ścieków socjalno -bytowych.
Kopalnia będzie pracowała w godzinach dziennych tj. od 6.00 do 22.00. Z przedstawionych obliczeń wynika, że na podstawie pomiarów wielkość emisji hałasu na granicy działki zajmowanej przez inwestora ustalono, iż dopuszczalne normy hałasu nie będą przekroczone na granicy istniejącej zabudowy zagrodowej, a także na terenie planowanej zabudowy mieszkaniowej.
Z analizy stanu zanieczyszczenia powietrza oraz hałasu wynika natomiast, że planowane przedsięwzięcie nie narusza standardów jakości powietrza, poza terenem, do którego użytkownik posiada tytuł prawny, a także nie wpłynie na stan klimatu akustycznego środowiska.
W celu zminimalizowania wpływu kopalin na siedliska leśne wprowadzono warunek odsunięcia prac wydobywczych od ściany lasu oraz naturalnego zbiornika wodnego w części działki nr [..] oraz wykonania sztucznej skarpy w roku poprzedzającym likwidację istniejącej skarpy. W punkcie 6 decyzji Burmistrza z 12 stycznia 2016 r. nałożony został na wnioskodawcę obowiązek wykonania analizy porealizacyjnej, obejmującej swoim zakresem skuteczność stosowanych środków ochrony akustycznej terenów wymagających ochrony przed hałasem. Zgodnie z treścią punktu 2.1. e w celu zmniejszenia emisji pyłów z wykopów wykonawca ma obowiązek planować roboty eksploatacyjne z uwzględnieniem kierunków wiatrów, a także obsadzić skarpy stałe roślinnością.
Podstawę materialnoprawną w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. 2016, poz. 353 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Z unormowania art. 62 ust. 1 pkt lit. a tej ustawy wynika, iż w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko określa się, analizuje oraz ocenia bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi.
Zaskarżona decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Wydanie decyzji zostało poprzedzone postępowaniem w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia środowisko i złożeniem przez inwestora raportu o odziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Ustalenia raportu stały się podstawą oceny inwestycji i jej wpływu na środowisko.
Skarżąca kwestionowała w skardze prawidłowość sporządzonego w sprawie raportu, wskazując na jego nieaktualność oraz wadliwość oceny wpływu inwestycji na środowisko w zakresie hałasu i emisji pyłów.
W przekonaniu składu orzekającego WSA powyższe zarzuty są niezasadne. Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko ma charakter dokumentu prywatnego inwestora będącego dowodem w postępowaniu administracyjnym. W sytuacji podniesienia zastrzeżeń, ustalenia raportu winny być przez organ rozpatrzone ze szczególną wnikliwością i starannością. Organ powinien poddać badaniu ten dokument przez nie tylko odnośnie kompletności raportu - spełnienia wymogu podania wszystkich danych wymaganych normą art. 66 ustawy, lecz winien dokonać kontroli raportu także pod kątem prawidłowości zawartych w nim informacji. Podjęcie decyzji na podstawie nieprawidłowo sporządzonego raportu prowadzić będzie bowiem do wydania decyzji, w której ocena wpływu przedsięwzięcia na środowisko nie będzie odpowiadać jego prawdziwemu odziaływaniu na środowisko.
W przedmiotowej sprawie sytuacja taka nie występuje.
Zgodnie z przepisem art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekle prowadzenie postepowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sady, chyba, że przepisy prawa uległy zmianie.
Zasadnie organ odwoławczy stwierdził, że pomimo iż od 1 stycznia 2017 r. weszły w życie przepisy z dnia 9 października 2015 r. ustawy o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 1936/2 do spraw wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1, dla których przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy przedłożono raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko lub wydano postanowienie określające zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, stosuje się przepisy dotychczasowe. Wobec powyższego w przedmiotowej sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2017 r.
Powyższa zmiana stanu prawnego nie wpłynęła zatem na zakres związania organów i Sądu prawomocnym wyrokiem WSA w Gdańsku z dnia 20 czerwca 2012 r., wydanym w sprawie II SA/GD 207/12. Należy zatem odnieść się do skutków, jakie na poddaną sądowej kontroli decyzję wywierał wskazany wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Z uzasadnienia tego wyroku jednoznacznie wynika, że przyczyną uchylenia kontrolowanych decyzji było niedostateczne wyjaśnienie w treści raportu, co błędnie zaakceptowały organy obu instancji, dwóch istotnych kwestii – emisji hałasu i pyłu. W ponowionym postępowaniu została wykonana przez mgr inż. M. S. analiza akustyczna oraz analiza rozprzestrzeniania zanieczyszczeń, która uzupełniła w tym zakresie złożony przez inwestora raport. Wnioski przedstawione w tak uzupełnionym raporcie wskazują jednoznacznie, że inwestycja jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa, w tym spełnia normy akustyczne określone w rozporządzeniu w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku oraz dotrzymane będą dopuszczalne poziomy substancji w powietrzu poza terenem, na którym planowane jest wydobycie kruszywa.
W skardze zostały sformułowane dalsze zarzuty dotyczące raportu, koncentrujące się na tezie, że skoro zasadniczy raport został sporządzony w 2009 r. i był jedynie uzupełniany w okresie późniejszym sam upływ czasu stanowi o jego nieaktualności, przy czym pełnomocnik skarżącej nie wskazał żadnej konkretnej okoliczności świadczącej o nieaktualnością raportu (np. pojawienie się siedliska chronionej fauny). W obowiązującym prawie nie ma natomiast podstawy prawnej do uznają po upływie pewnego czasu raportu za nieaktualny, ani do żądania od inwestora przedłożenia w postępowaniu o ustalenie środowiskowych uwarunkowań ujednoliconej wersji raportu.
Należy zatem zgodzić się z ustaleniem organów obu instancji, że sporządzony w niniejszej sprawie raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko uzupełniony w zakresie wskazanym przez WSA w Gdańsku jest kompletny pod względem formalnym, jak i jest on także poprawny pod względem merytorycznym. Ma charakter kompleksowy i odnosi się do wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją przedsięwzięcia, podnoszonych przez odwołujących w trakcie toczącego się od 2009 r. postępowania, a także wskazuje, jakie obowiązują w tym zakresie standardy ochrony środowiska oraz czy zamierzona inwestycja mieści się w ich ramach. Spełnia wszelkie wymagania, o których mowa w art. 66 ustawy środowiskowej. Ustalenia zawarte w raporcie, sporządzonym przez specjalistów dysponujących fachową wiedzą, stały się natomiast podstawą ustalenia wymogów, jakie inwestor musi spełnić, a które są wymienione w treści postanowienia RDOŚ z dnia 17 listopada 2015 r., a następnie w zaskarżonej decyzji.
Wyjaśnić przy tym należy, że zupełnie inna niż w przypadku organów jest rola Sądu kontrolującego decyzję środowiskową w aspekcie oceny raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Sąd administracyjny nie dokonuje merytorycznej oceny raportu, lecz tylko kontroluje ustalenia faktyczne dokonane przez właściwe organy. Sąd nie może samodzielnie dokonywać oceny merytorycznej treści raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, gdyż wymaga to wiadomości specjalnych z poszczególnych gałęzi nauki. Stąd ocena raportu dotyczy wyłącznie tego, czy jest on wyczerpujący (kompletny) i spójny, czyli spełnia ustawowe wymagania co do jego zawartości (treści) w rozumieniu dyspozycji art. 52 ustawy, a więc nie może to być ocena merytoryczna (vide: wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 września 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 795/16 - Lex nr 2136682 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 28 lipca 2016 r., sygn. akt II OSK 1076/15 - Lex nr 2118230 i II OSK 2661/14 - Lex nr 2118244, 11 maja 2015 r., sygn. akt II OSK 2313/13 - Lex nr 1754669, 28 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OSK 495/13 - Lex nr 1572744, 20 marca 2014 r. sygn., akt II OSK 2564/12 - Lex nr 1511156, 11 lipca 2013 r., sygn. akt II OSK 639/13 - Lex nr 1369033, 1 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2105/11 - Lex nr 1340187).
Wyniki dopuszczalnej dla Sądu analizy raportu wskazują zaś, że organ odwoławczy dokonał prawidłowej i samodzielnej oceny jego treści, przy uwzględnieniu ustaleń wynikających z pisma Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z 19 sierpnia 2015 r. Wyniki tej oceny znalazły odzwierciedlenie w treści zaskarżonej decyzji i zawierają kompleksową analizę zarzutów odwołania, a także zgłoszonych przez skarżącego w toku postępowania. Ostateczna wersja raportu została oceniona przez RDOŚ w postanowieniu z dnia 17 listopada 2015 r., którym organ ten uzgodnił warunki realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia, szczegółowo uzasadniając swoje stanowisko. Przedstawione w ww. postanowieniu stanowisko RDOŚ zostało następnie uwzględnione przez organy przy wydawaniu kontrolowanych obecnie decyzji. W ocenie Sądu ostateczna wersja raportu znajdująca się w aktach sprawy wraz z uzupełnieniami odpowiada przesłankom z art. 52 ustawy. W motywach swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy - zgodnie z zasadami określonymi w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. - ocenił wartość dowodową tego raportu, dochodząc do trafnej konkluzji, że jest on wiarygodny, jasny, logiczny i spójny oraz może stanowić podstawę ustaleń faktycznych w sprawie.
W kwestii dokonanej przez Kolegium oceny postanowienia uzgodnieniowego wydanego przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z 17 listopada 2015 r., zaskarżonej w tej sprawie w trybie art. 142 k.p.a., Sąd uznał, że stanowisko organu odwoławczego dotyczące tego postanowienia jest trafne.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło