II SA/Ke 184/17

WyrokWSA w Kielcach2017-05-25

Skład orzekający: Beata Ziomek, Jacek Kuza, Dorota Pędziwilk-Moskal

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek obligatoryjnego zatrzymania prawa jazdy w przypadku przekroczenia przez kierowcę 24 punktów karnych, nawet jeśli kierowca kwestionuje podstawy naliczenia tych punktów?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma obowiązek obligatoryjnego zatrzymania prawa jazdy w przypadku przekroczenia przez kierowcę 24 punktów karnych. Decyzja ta ma charakter związany, co oznacza, że organ nie ma swobody decyzyjnej i jest zobowiązany do jej wydania, jeśli przesłanki zostaną spełnione. Organ nie jest uprawniony do badania prawidłowości wpisów do ewidencji kierowców ani okoliczności będących podstawą tych wpisów w postępowaniu dotyczącym zatrzymania prawa jazdy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję Starosty o zatrzymaniu prawa jazdy kategorii ABCDE J.D. z powodu przekroczenia 24 punktów karnych. Kierowca kwestionował naliczenie punktów, wskazując na nieprawidłowości w postępowaniu policji i błędny wyrok nakazowy Sądu Rejonowego. Organ administracji uznał, że wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji był zasadny, a decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy ma charakter obligatoryjny. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo postąpiły, nie badając zasadności naliczenia punktów karnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2017r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...], po rozpoznaniu odwołania J.D. , od decyzji Starosty z [...] o zatrzymaniu dokumentu prawa jazdy kat. ABCDE w związku z naruszeniem zasad ruchu drogowego i przekroczeniem 24 punktów karnych, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 kpa, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Kolegium podało, że wnioskami z 27 września 2016 r. Komendant Wojewódzki Policji zwrócił się do Starosty o skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami w zakresie posiadanych uprawnień oraz skierowanie na badania psychologiczne w zakresie psychologii transportu J.D., który otrzymał łącznie 29 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego w okresie od 9 do 18 grudnia 2015 r. Po wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zatrzymania prawa jazdy, strona wniosła o jego wstrzymanie wskazując, że nie popełniła takich wykroczeń i był to napad ze strony policjantów, co ma na filmie. W związku z tym wnioskiem, organ I instancji zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji z pytaniem, czy podtrzymuje swój wniosek. Ponadto strona złożyła wniosek o zawieszenie postępowania z powodu złożenia sprzeciwu od wyroku nakazowego, którym została uznana winną popełnienia wykroczeń, co spowodowało naliczenie punktów karnych i było podstawą wszczęcia postępowania. W piśmie z 16 listopada 2016 r., Zastępca Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego KWP wskazał, że w celu wyjaśnienia kwestionowanych naruszeń zwrócono się do Sądu Rejonowego i uzyskano informację, że prawomocnym wyrokiem z 23 czerwca 2016 r., sygn. akt IX W/1067, uznano J.D. za winnego popełnienia czynów opisanych w pkt 2 i 3 uzasadnienia wniosków. Zatem złożone wnioski są zasadne i podlegają wykonaniu. Ponadto z notatki służbowej sporządzonej na okoliczność rozmowy pracownika Starostwa Powiatowego z pracownikiem IX Wydziału Karnego Sądu Rejonowego w Kielcach wynika, że termin do wniesienia sprzeciwu od wyroku o sygn. akt IX W/1067/16 nie został przywrócony. Mając to wszystko na uwadze organ I instancji odmówił zawieszenia postępowania w trybie art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Dalej Kolegium, cytując art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw oraz art. 130 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym podało, że przepisy te mają charakter obligatoryjny, a zatem w przypadku wystąpienia określonych w nich okoliczności, organ ma obowiązek wydać decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy. Dodało, że w niniejszym przypadku strona popełniła w okresie od 9 do 18 grudnia 2015 r. naruszenia, za które zostało przypisane 29 punktów karnych. Naruszenie przepisów ruchu drogowego, za które kierowca uzyskał więcej niż 24 punkty karne, jest równoznaczne z uznaniem, że nie posiada on odpowiednich kwalifikacji do prowadzenia pojazdów mechanicznych, a tym samym, że stwarza zagrożenie dla innych użytkowników dróg. Dlatego ustawodawca nałożył na organ wydający uprawnienia do kierowania pojazdami, obowiązek zatrzymania prawa jazdy. Organ II instancji zauważył, że wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji zostaje sporządzony na podstawie wpisów ostatecznych, które dokonuje się w wypadku, jeżeli naruszenie zostało stwierdzone prawomocnym: wyrokiem sądu, postanowieniem sądu o warunkowym umorzeniu postępowania, mandatem karnym albo orzeczeniem organu orzekającego w sprawie o naruszenie w postępowaniu dyscyplinarnym. W związku z powyższym organ nie ma podstaw do weryfikowania stopnia zagrożenia poszczególnych naruszeń ruchu drogowego, które zostały stwierdzone przez uprawniony organ oraz nie ma uprawnienia do badania prawidłowości orzeczenia, w związku z którym naliczone zostały punkty karne. Kolegium zwróciło uwagę, że kwestionowany przez skarżącego wyrok nakazowy z 23 czerwca 2016 r., sygn. akt IX W 1067/16, uznający go winnym popełnienia zarzuconych mu wykroczeń, jest prawomocny i wykonalny. Na podstawie tego prawomocnego orzeczenia dokonano wpisów ostatecznych w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Tym samym wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji z 27 września 2016 r. był zasadny. Organ także stwierdził, że okoliczności podnoszone w odwołaniu są przede wszystkim wyrazem niezadowolenia z postępowania funkcjonariuszy Policji przeprowadzających kontrolę drogową oraz przeprowadzających czynności zmierzające do skierowania wniosku o ukaranie i noszą one znamiona skargi na działanie funkcjonariuszy. Kolegium jednak nie jest właściwe do rozpoznania skargi na postępowanie pracowników tego organu. Podobnie Kolegium nie jest właściwe do oceny wyroku z 23 czerwca 2016 r. zawierającego - jak należy domniemywać - omyłkowe orzeczenie w zakresie kosztów postępowania obciążających inną, niż skarżący osobę. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą decyzję domagając się jej uchylenia oraz uchylenia decyzji organu I instancji J.D. zarzucił naruszenie: art. 7 ust. pkt 1 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - kodeks kamy oraz niektórych innych ustaw; przepisów prawa materialnego poprzez przyjęcie, ze organ ma obligatoryjny obowiązek wydania decyzji administracyjnej w razie przekroczenia 24 punktów karnych, "jednak obligatoryjność ta powstaje gdy kierowca kwestionuje postawę faktyczną naliczenia tych punktów". W uzasadnieniu autor skargi opisał okoliczności kontroli drogowej dokonanej przez funkcjonariuszy Policji 18 grudnia 2015 r. oraz przesłuchania go w charakterze obwinionego w Komendzie Miejskiej Policji i sporządzenia wniosku o ukaranie, który zdaniem skarżącego, zawiera nieprawdziwe informacje, w tym dotyczące jego adresu zamieszkania. Dalej wnoszący skargę podniósł zarzut w stosunku do postępowania przed Sądem Rejonowym w Kielcach i wydanego przez ten Sąd wyroku, w którym zasądzono koszty postępowania od osoby o innym nazwisku. Skarżący stwierdził, że jeżeli stan faktyczny sprawy budzi uzasadnione wątpliwości, to w postępowaniu administracyjnym okoliczność ta powinna być dokładnie wyjaśniona, zwłaszcza wobec błędnego wskazania adresu strony przez oskarżyciela publicznego, organ administracji powinien dać możliwość dalszej ochrony uzasadnionego, ważnego interesu strony, w tym zawieszenie postępowania, którego Starosta odmówił. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie sądowej w dniu 26 maja 2017 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o dopuszczenie dowodów z pięciu dokumentów, z których trzy stanowiły wnioski – do Ministra Sprawiedliwości z 10 lutego i 4 kwietnia 2017 r. oraz do Prokuratora Rejonowego z 21 kwietnia 2017 r., czwarty stanowił pismo z Prokuratury Krajowej z 8 marca 2017 r., a piąty kserokopię wykresówki z 18 grudnia 2015 r. Wniósł też o dopuszczenie dowodu z kserokopii pisma z 29 grudnia 2016 r. Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Wojewódzkiej Policji. Wskazał, że z dokumentów tych ma wynikać, że chce wszcząć postępowanie zmierzające do zakwestionowania wyroku nakazowego, na podstawie którego zostały naliczone punkty karne. Pełnomocnik skarżącego wniósł również o zawieszenie postępowania sądowego do dnia wydania prawomocnego wyroku w sprawie z wniosku Prokuratora Generalnego o złożenie skargi kasacyjnej do Sądu Najwyższego zmierzającej do uchylenia prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Kielcach z 23 czerwca 2016 r. Jednocześnie przyznał, że do dnia rozprawy skarga kasacyjna nie została wniesiona. Na podstawie art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd postanowił oddalić wnioski dowodowe skarżącego, a na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 tej ustawy oddalił wniosek o zawieszenie postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji będącej przedmiotem skargi (art. 145 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie z powołanym przez organy obu instancji art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 541), zwanej dalej ustawą z dnia 20 marca 2015 r., do dnia 3 czerwca 2018 roku starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy wymienionej w art. 4, tj. ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 128). Z art. 130 ust. 1 tej ustawy wynika, że Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, a określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji. W świetle przytoczonego art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. starosta, jako organ I instancji, jest uprawniony i zarazem zobligowany do wydania decyzji w sprawie zatrzymania prawa jazdy, w razie przekroczenia przez kierowcę limitu 24 punktów karnych za naruszenia przepisów prawa ruchu drogowego. Starosta przed wydaniem decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy ustala stan faktyczny, a w szczególności to, czy kierujący przekroczył liczbę 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Ustaleń tych organ dokonuje na podstawie dokumentu urzędowego, jakim jest sformalizowana informacja nadesłana przez Komendanta Wojewódzkiego Policji. Decyzja wydawana na podstawie ww. przepisu ma przy tym charakter decyzji związanej: jeżeli uprawniony organ stwierdzi określony stan rzeczy, obowiązany jest wydać przewidziane prawem rozstrzygnięcie. Zatem organy nie mają w tym przypadku swobody decyzyjnej i zobligowane są do wydania określonego rozstrzygnięcia, o ile zaistniały przesłanki w postaci ustalenia przekroczenia 24 punktów karnych za naruszenia przepisów ruchu drogowe. Niewątpliwie zatem organy nie mogą w decyzji związanej, brać pod uwagę argumentów natury słusznościowej, niezależnie od tego czy są one trafne, czy nie (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 7 lipca 2016 r., sygn. akt III SA/Łd 301/16, dostępny na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto w toku postępowania w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy z powodu przekroczenia liczby punktów karnych, organ administracji nie jest uprawniony do badania w ramach prowadzonego postępowania wyjaśniającego, skuteczności wpisów ostatecznych w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 12 stycznia 2017 r., sygn. akt III SA/Gd 961/16, dostępny jw.). W niniejszym przypadku organy obu instancji prawidłowo zatem oparły swe ustalenia na podstawie wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 27 września 2016 r. (uzupełnionego pismem Zastępcy Naczelnika WRD KWP z 16 listopada 2016 r.), z którego wynikało, że skarżący jako kierujący przekroczył w okresie od 9 do 18 grudnia 2015 r. liczbę 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Wbrew zarzutom skargi ani Starosta, ani Samorządowe Kolegium Odwoławcze – zgodnie z tym co wyżej podniesiono – nie były uprawnione do badania prawidłowości dokonanych wpisów, jak i prowadzenia postępowania wyjaśniającego co do okoliczności będących podstawą tych wpisów. Na prawidłowość wydanych decyzji nie może wpływać także fakt podania przez oskarżyciela błędnego adresu strony oraz błędnego wskazania w wyroku sądowym osoby zobowiązanej do zwrotu kosztów postępowania. W tym miejscu zaznaczyć należy, że każdy wpis do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego jest czynnością materialno-techniczną podlegającą kontroli sądowej, a osoba kwestionująca dokonane w tej ewidencji wpisy może zaskarżyć takie wpisy do sądu administracyjnego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 sierpnia 2009 r., I OSK 1371/08, LEX nr 595102, z 15 września 2010 r. I OSK 1306/11, z 8 lutego 2011 r., I OSK 511/10, z 12 października 2012 r., I OSK 1203/11, z 4 kwietnia 2013 r., I OSK 127/13, I OSK 1456/09, z 9 sierpnia 2013 r., I OSK 855/12, z 20 maja 2014 r., I OSK 2697/12 i I OSK 2664/12, z 19 marca 2015 r., I OSK 1808/13, LEX, nr 1665690). Odbywa się to jednak w odrębnym postępowaniu, dotyczącym kwestii samego wpisu do ewidencji, a nie w postępowaniu będącym następstwem dokonanych już wpisów do ewidencji kierowców o charakterze ostatecznym, a wiec na przykład w postępowaniu dotyczącym zatrzymania prawa jazdy w związku z przekroczeniem 24 punktów karnych, co miało miejsce w niniejszej sprawie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 stycznia 2017 r., I OSK 730/15, wyrok NSA z 7 grudnia 2016 r., I OSK 347/15 teza 3, wyrok NSA z 13 sierpnia 2009 r., I OSK 1371/08). Niezależnie od powyższych uwag, trzeba podnieść, że zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U. z 2012r., poz. 488) wpisu ostatecznego do ewidencji dokonuje się, jeżeli naruszenie zostało stwierdzone prawomocnym: wyrokiem sądu, postanowieniem sądu o warunkowym umorzeniu postępowania, mandatem karnym albo orzeczeniem organu orzekającego w sprawie o naruszenie w postępowaniu dyscyplinarnym. Podstawą wpisu jest zatem samo stwierdzenie naruszenia w wymienionych rodzajach orzeczeń, niezależnie od konsekwencji prawnych, jakie w danym przypadku to naruszenie spowodowało dla kierującego. W niniejszej sprawie wpisu ostatecznego organ dokonał na podstawie prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Kielcach z 23 czerwca 2016 r., sygn. akt IX W 1067/17, który jest kwestionowany przez skarżącego. Na rozprawie sądowej pełnomocnik skarżącego wniósł o zawieszenie niniejszego postępowania do czasu rozpatrzenia przez Sąd Najwyższy kasacji Prokuratora Generalnego zmierzającej do uchylenia tego wyroku. Jednocześnie pełnomocnik skarżącego przyznał, że Prokurator Generalny takiej kasacji nie wniósł. Odnosząc się do tego wniosku stwierdzić należy, że kwestię zawieszenia postępowania ze wskazanych wyżej względów Sąd mógłby rozważyć w sytuacji, gdyby Prokurator Generalny faktycznie wniósł kasację od wyroku z 23 czerwca 2016 roku, a więc postępowanie przed Sądem Najwyższym byłoby już w toku. Samo bowiem złożenie wniosku o wniesienie kasacji nie wszczyna żadnego postępowania sądowego, a jak wynika z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania sądowego. Zatem zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego z uwagi na prejudycjalny charakter innego postępowania – w niniejszej sprawie przed Sądem Najwyższym - może nastąpić jedynie wtedy, gdy to drugie postępowanie jest już w toku. Z powyższych względów Sąd postanowieniem wydanym na rozprawie odmówił zawieszenia postępowania. Na tej samej rozprawie Sąd na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. odmówił przeprowadzenia uzupełniającego dowodu z pism wskazanych przez pełnomocnika skarżącego. Dokumenty te zostały bowiem złożone celem udowodnienia, że skarżący chce wszcząć postępowanie zmierzające do zakwestionowania wyroku nakazowego na podstawie którego zostały mu naliczone punkty karne, a okoliczność ta w związku z przesłankami wskazanymi w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. nie ma znaczenia w niniejszej sprawie. W konsekwencji pisma te nie tylko nie były niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie, ale nie miały dla jej rozstrzygnięcia żadnego znaczenia. Ponieważ zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło