I FSK 955/18

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-11-24

Skład orzekający: Danuta Oleś, Roman Wiatrowski, Alojzy Skrodzki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur, które nie odzwierciedlają rzeczywistych transakcji, a podatnik miał świadomość nierzetelności tych faktur?
Ratio decidendi
Podatnikowi nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur, które nie odzwierciedlają rzeczywistych transakcji gospodarczych, jeśli miał świadomość nierzetelności tych faktur lub mógł ją mieć przy zachowaniu należytej staranności. W takiej sytuacji faktury są uznawane za 'puste' i nie mogą stanowić podstawy do odliczenia VAT.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez spółkę K. sp. z o.o. Organy podatkowe ustaliły, że spółka ta nie prowadziła rzeczywistej działalności gospodarczej, a faktury były 'puste'. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatnika. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną, w której podatnik zarzucał naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym kwestionował ustalenia faktyczne dotyczące braku rzeczywistych transakcji oraz swoją dobrą wiarę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Oleś, Sędzia NSA Roman Wiatrowski, Sędzia WSA (del.) Alojzy Skrodzki (spr.), Protokolant Krzysztof Zaleski, po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2021 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej P.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 stycznia 2018 r. sygn. akt I SA/Łd 825/17 w sprawie ze skargi P.P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 12 czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za IV kwartał 2013 r. oraz III kwartał 2014 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od P.P. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi kwotę 3600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 1. Wyrok Sądu I instancji i przedstawiony przez ten Sąd tok postępowania przed organami. 1.1. Wyrokiem z 17 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/Łd 825/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę P.P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 12 czerwca 2017 r. utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z 12 grudnia 2016 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za IV kwartał 2013 r. oraz III kwartał 2014 r. 1.2. Przedstawiając stan faktyczny sprawy Sąd I instancji podał, że organy podatkowe zakwestionowały odliczenie podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawionych na rzecz Skarżącego przez K. sp. z o.o., gdyż faktury te nie odzwierciedlały rzeczywistych transakcji. Organy te przytoczyły ustalenia poczynione wobec tej spółki przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w T.. Wynikało z nich mianowicie, że spółka K. stwarzała jedynie formalne pozory uczestnictwa w obrocie gospodarczym w zakresie sprzedaży, w tym usług wynajmu samochodów wykazanych na fakturach wystawionych na rzecz Skarżącego. W efekcie wobec spółki K. wydano decyzję z 2 listopada 2016 r. zobowiązującą ją do zapłaty podatku w trybie art. 108 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 ze zm. – dalej: "u.p.t.u."). W świetle powyższych okoliczności organy podatkowe stwierdziły, że faktury wystawione przez K. sp. z o.o. są nierzetelne, tj. stanowią puste faktury kosztowe. Ich zdaniem nie sposób przyjąć, że odliczając podatek z tych faktur Skarżący nie był świadomy swego oszukańczego działania, czy nadużycia prawa, skoro wystawieniu faktur nie towarzyszyło w ogóle żadne świadczenie usług przez podmiot je wystawiający. 2. Skarga do Sądu I instancji. 2.1. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Skarżący zarzucił naruszenie art. 122, art. 181, art. 187 § 1, art. 191, art. 194 § 1 i art. 210 § 4, art. 180 § 1, art. 188, art. 121 § 1, art. 123 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900 ze zm. – dalej: "O.p."), art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) u.p.t.u. w zw. z art. 167, art. 168 lit. a) i art. 178 lit. a) Dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U.UE L 06.347.1). Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i skierowanie do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytania prejudycjalnego. 2.2. W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w sprawie. 3. Uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu I instancji. 3.1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził, że skarga nie jest zasadna. Za słuszne Sąd ten uznał stanowisko organów podatkowych, że zakwestionowane faktury nie odzwierciedlają rzeczywistych transakcji, zaś Skarżącemu nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego z nich wynikającego. Zgodził się z ustaleniami tych organów, że spółka K. stwarzała jedynie formalne pozory uczestnictwa w obrocie gospodarczym w zakresie sprzedaży, jej formalna rejestracja służyła wyłącznie do wystawiania pustych faktur VAT. Sąd I instancji przywołał przy tym okoliczności świadczące o fikcyjności i pozorności transakcji ze spółką K., wśród których wymienił m. in. brak jakichkolwiek oznak prowadzenia działalności gospodarczej w miejscu siedziby, nieskładanie deklaracji podatkowych, brak uprawnień do wykonywania krajowego transportu drogowego, brak pracowników, wykreślenie z rejestru podatników VAT, gotówkowa forma zapłaty. Sąd I instancji wypowiedział się także w kwestii dobrej wiary. Za słuszne mianowicie uznał stanowisko organu podatkowego, że Skarżący nie tylko nie dochował należytej staranności w obszarze zweryfikowania występowania spółki K. w obrocie gospodarczym, ale świadomie uczestniczył w oszustwie podatkowym przyjmując do rozliczenia "puste faktury", którym nie towarzyszyło w ogóle żadne świadczenie usług przez podmiot je wystawiający, a które miały służyć wyłącznie do obniżenia podatku należnego. 4. Skarga kasacyjna. 4.1. Skarżący zaskarżył powyższy wyrok w całości. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej: "P.p.s.a."), zarzucił mu naruszenie przepisów postępowania, tj.: 1) art. 122, art. 181, art. 187 § 1, art. 191, art. 194 § 1 i art. 210 § 4 O.p., polegające na zaakceptowaniu przez organ odwoławczy błędnych ustaleń organów podatkowych, że zakwestionowane faktury wystawione przez podmioty P. i K., stwierdzające nabycie przez Skarżącego towarów i usług, nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych pomiędzy dostawcą a Skarżącym. Skarżący wyjaśnił z czym konkretnie związane jest naruszenie powyższych przepisów i stwierdził, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż uznając prawidłowość ustaleń organów podatkowych obu instancji, iż czynności określone w fakturach wystawionych przez dostawcę dla Skarżącego w rzeczywistości między tymi podmiotami nie miały miejsca, zaakceptowały na tej podstawie faktycznej pozbawienie Skarżącego prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z tych faktur, 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 151 P.p.s.a. i w zw. z art. 122, art. 181, art. 187 § 1, art. 191, art. 194 § 1, art. 210 § 4 O.p., polegające na zaakceptowaniu przez organ odwoławczy błędnego ustalenia organu I instancji, że Skarżący nie dochował należytej staranności w relacjach handlowych z dostawcą, a tym samym nie działał w dobrej wierze w transakcjach, ponieważ nie podjął wszelkich działań, których można było od niego oczekiwać w celu sprawdzenia dostawcy, do czego doszło na skutek przyjęcia przez organy podatkowe, że okoliczności towarzyszące transakcjom powinny budzić wątpliwości co do rzetelności dostawcy. Zdaniem Skarżącego powyższe naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ uznano prawidłowość ustalenia organu I instancji, jakoby Skarżący nie działał w dobrej wierze i nie dochował należytej staranności w relacjach z dostawcą, zaakceptował na tej podstawie faktycznej pozbawienie Skarżącego prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur wystawionych przez dostawcę, 3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 151 P.p.s.a. i w zw. art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1, art. 188 i art. 191 w zw. z art. 121 § 1, art. 122 i art. 123 § 1 O.p., polegające na zaakceptowaniu istotnych okoliczności stanu faktycznego sprawy na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w innych postępowaniach, których stroną nie był Skarżący, tj. w szczególności na podstawie decyzji podatkowej wydanej wobec dostawcy, przy równoczesnym nieprzesłuchaniu w charakterze świadka osoby, na okoliczność rzeczywistego i nieodbiegającego od realiów rynkowych charakteru zakwestionowanych transakcji w momencie ich dokonywania. Zdaniem Skarżącego powyższe naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ zaakceptowano szerokie odstępstwa od bezpośredniości w gromadzeniu materiału dowodowego, które stworzyły po stronie Skarżącego uzasadnione wrażenie, że wynik jego własnej sprawy został w istocie rzeczy przesądzony w postępowaniach dotyczących innych podmiotów, mogąc zaś pozyskać dowody bezpośrednie dotyczące okoliczności na których oparły rozstrzygnięcie, organy zaniechały przeprowadzenia stosownych czynności dowodowych, co w konsekwencji skutkowało naruszeniem zaufania Skarżącego do organów podatkowych. Skarżący zarzucił też naruszenie prawa materialnego, tj. art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) u.p.t.u. w zw. z art. 167, art. 168 lit. a) i art. 178 lit. a) Dyrektywy 2006/112/WE przez błędną wykładnię i niewłaściwe jego zastosowanie, a w konsekwencji pozbawienie Skarżącego prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawionych przez dostawcę, pomimo że Skarżący spełnił wszystkie formalne i materialne przesłanki prawa do odliczenia oraz podjął działania, jakich w okolicznościach transakcji z tym podmiotem w momencie dokonywania spornych transakcji można było od niego racjonalnie oczekiwać, w wyniku czego Skarżący ani nie wiedział, ani nie mógł wiedzieć, że mogły wiązać się z nadużyciem prawa w podatku od towarów i usług. Zdaniem Skarżącego omawiane naruszenie prawa materialnego łączy się również z naruszeniem art. 86 ust. 1 i art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a) u.p.t.u przez ich niezastosowanie i uznanie, że Skarżącemu nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawionych przez dostawcę. Na tej podstawie Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji ewentualnie w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej na podstawie art. 188 P.p.s.a. wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji organów obu instancji. Wniósł także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego i przeprowadzenie rozprawy. W skardze kasacyjnej Skarżący zawarł także wniosek o skierowanie pytania prejudycjalnego do TSUE. 5. Odpowiedź na skargę kasacyjną. 5.1. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik Dyrektora wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. 6. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. 6.1. Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, która w sprawie tej jednak nie występuje. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej, która została oparta na obydwu podstawach kasacyjnych, albowiem zawiera zarówno zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego jak i przepisów postępowania. 6.2. Na wstępie Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreślano wielokrotnie, że systemowe odczytanie art. 176 i art. 183 P.p.s.a. prowadzi do wniosku, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może rozpoznać merytorycznie zarzutów skargi, które zostały wadliwie skonstruowane. Jest to zgodne z poglądem, według którego przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 P.p.s.a. obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (uchwała NSA z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09). Naczelny Sąd Administracyjny tylko wtedy może uczynić zadość temu obowiązkowi, gdy wnoszący skargę kasacyjną poprawnie określi, jakie przepisy jego zdaniem naruszył wojewódzki sąd administracyjny i na czym owo naruszenie polegało (podobnie wyrok NSA: z dnia 7 stycznia 2010 r., II FSK 1289/08; wyrok NSA z dnia 22 września 2010 r., II FSK 764/09; wyrok NSA z dnia 16 lipca 2013 r., sygn. akt II FSK 2208/11, dostępne na stronie: www.orzecznictwo.nsa.gov.pl). 6.3. W kontekście powyższego należy zauważyć, że organ podatkowy w zaskarżonej decyzji do Sądu I instancji wskazał, że Skarżący świadomie odliczał podatek naliczony zawarty w fakturach wystawionych przez K. sp. z o.o. Organy podatkowe doszły do takich wniosków na podstawie zebranego materiału dowodowego, z którego wynika, że K. sp. z o.o. nie była w IV kwartale 2014 r. i III kwartale 2014 r. zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług, bowiem z dniem 17 sierpnia 2012 r. została wyrejestrowana z rejestrów podatkowych podatników podatku od towarów i usług. Nie składała deklaracji podatkowych, nie składała od 2004 r. dokumentów do KRS, w miejscu prowadzenia działalności brak był oznak jej prowadzenia. Skarżący z kolei posiadał tylko i wyłącznie same faktury wystawione przez K. sp. z o.o., rzekomo opłacone gotówką, ponieważ nie przedstawiono nigdy dowodów KP, pomimo deklaracji ich złożenia. Skarżący nie posiadał innych dowodów świadczenia przez K. sp. z o.o. usług najmu środków transportu oraz usług transportowych takich jak dokumenty CMR, wydruki z tachografów itp. Pracownicy Skarżącego również nie przypominali sobie firmy K. sp. z o.o.. K. sp. z o.o. posiadała jeden kilkunastoletni ciągnik siodłowy i naczepę, a należy przypomnieć, że z faktur wynikało, że Skarżący dzierżawił dwa samochody. Na K. sp. z o.o. została wystawiona decyzja, w której określono podatek do zapłaty na podstawie art. 108 § 1 u.p.t.u. Mając to na uwadze organy podatkowe, co zaakceptował Sąd I instancji, uznały, że Skarżący świadomie odliczał podatek naliczony z faktur dokumentujących fikcyjne usługi. Powyższego stanu faktycznego skarżący skutecznie nie podważył w skardze kasacyjnej. Skoro tak to ww. okoliczności świadczą o świadomym odliczaniu podatku naliczonego z faktur, które nie potwierdzały operacji gospodarczych w nich opisanych. Jeżeli podatnik nie ma żadnych dowodów, poza fakturą, które potwierdziłyby nabycie usług, to nie może oczekiwać od organu, że przyjmie taki stan za rzeczywisty. Mają rację organy podatkowe i Sąd I instancji, że postępowanie podatkowe potwierdziło brak wykonania usług przez K. sp. z o.o. na rzecz Skarżącego. Zresztą skarżący w skardze kasacyjnej nie wskazał praktycznie na żaden dowód, który przemawiałby za wersją Skarżącego. W tym miejscu należy zauważyć, że przedmiotem rozważań w zaskarżonej decyzji nie były faktury wystawione przez P., zatem zarzut skargi kasacyjnej, w tym zakresie nie stanowi nawet odzwierciedlenia rozważań organów podatkowych zawartych w zaskarżonej decyzji dotyczącej IV kwartału 2013 r. i III kwartału 2014 r. To samo dotyczy tzw. dobrej wiary czy też należytej staranności. Umknęło autorowi skargi kasacyjnej, że organy podatkowe, co zaakceptował Sąd I instancji, zakwestionowały prawo do odliczenia podatku naliczonego powołując się na świadomość Skarżącego, co do uczestniczenia w nabywaniu fikcyjnych usług. Skoro dobra wiara nie była przedmiotem rozważań w decyzji, ponieważ świadomość podatnika ją wykluczała, to stawianie takiego zarzutu w skardze kasacyjnej nie ma żadnych podstaw. Mając powyższe na uwadze, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie są zasadne zarzuty naruszenia 121 § 1, art. 122, art. 123 § 1, art. 187 § 1 raz art. 191 O.p. Sąd I instancji zasadnie, w oparciu o zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy stwierdził, że postępowanie zostało przeprowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, zebrano obszerny, wyczerpujący materiał dowody wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy, który został poddany ocenie zgodnej z zasadą swobodnej oceny dowodów. Wbrew zarzutowi skargi kasacyjnej ustalenia dotyczące kontrahenta skarżącego miały istotne znaczenie dla oceny rzetelności kwestionowanych faktur stąd też organ poczynił w tym zakresie konieczne ustalenie celem zweryfikowania, czy rzekomy dostawca usług usługi te rzeczywiście świadczył. Z całą pewnością działaniom tym nie można przypisać cech przesadności czy nienaturalności. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można zaakceptować argumentu, że organy podatkowe, a w ślad za nimi Sąd I instancji, nie wzięły pod uwagę realiów obrotu gospodarczego świadczenia spornych usług. Trzeba bowiem stwierdzić odnosząc się do powyższego, że organy podatkowe działają na podstawie i w granicach prawa. Zatem to ustalenia faktyczne i obowiązujące przepisy prawa stanowią podstawę rozstrzygnięcia a nie bliżej nieokreślone "realia obrotu gospodarczego świadczenia spornych usług ", zwłaszcza, gdyby miały one podważać obowiązki podatnika określone w treści bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa. 6.4. Ponadto należy również stwierdzić, że zarzuty naruszenia art. 194 § 1 O.p. oraz art. 210 § 4 O.p. powiązane ze stosowanymi przepisami P.p.s.a. nie mogą być przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zarówno formułując podstawy kasacyjne jak i w uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor nie wykazał w żaden sposób na czym polegało naruszenie tych przepisów i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Przepis art. 194 § 1 O.p. stanowi o szczególnej mocy dowodowej dokumentów urzędowych zaś art. 210 § 1 O.p. stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Skarga kasacyjna do kwestii regulowanych powołanymi wyżej przepisami się nie odnosi. 6.4. Nieprawidłowy jest zarzut naruszenia art. 188 O.p. skierowany przeciwko odmowie przesłuchania R.K. –Prezesa K. sp. z o.o. Świadek ten nie został przesłuchany, ponieważ nie można było ustalić jego miejsca pobytu, pomimo zwrócenia się do Urzędu Stanu Cywilnego i ostatecznie Policji. Zatem organ podjął niezbędne działania ale z przyczyn obiektywnych okazały się one nieskuteczne. Natomiast odnośnie wykorzystania w ramach niniejszego postępowania materiałów zgromadzonych w innym postępowaniu należy stwierdzić, że zgodnie z art. 181 O.p. dowodami w postępowaniu dowodowym mogą być m. in. inne dokumenty zgromadzone w toku czynności sprawdzających lub kontroli podatkowej, z zastrzeżeniem art. 284a § 3, art. 284b § 3 i art. 288 § 2, oraz materiały zgromadzone w toku postępowania karnego albo postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe. W skardze kasacyjnej nie wykazano, że włączenie do akt sprawy materiałów dowodowych zgromadzonych w innym postępowaniu miało negatywny wpływ na możliwość obrony swoich racji przez podatnika. Strona miała możliwość czynnego udziału w postępowaniu, zapoznania się ze zgromadzonymi w aktach sprawy dowodowymi oraz formułowania stosownych wniosków i żądań. Przepisy Ordynacji podatkowej nie statuują zasady bezpośredniości. Przeciwnie art. 181 O.p. dopuszcza, aby w postępowaniu podatkowym były wykorzystane dowody i materiały zgromadzone w innych postępowaniach. Dowody te poddano kompleksowej analizie i wyprowadzono z nich wnioski, które ocenić należy jako logiczne i spójne, bez cech dowolności. 6.5. W tym kontekście spostrzeżenia organów podatkowych zawarte w decyzjach, co zostało zaakceptowane przez Sąd I instancji, dotyczące prawa do odliczenia podatku naliczonego oraz wykładni art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) u.p.t.u. są prawidłowe. Orzecznictwo krajowe i europejskie wskazuje, że jedynie podatnika działającego w warunkach należytej staranności, przy zachowaniu których nie mógł on wiedzieć, że transakcja mająca stanowić podstawę prawa do odliczenia wiązała się z przestępstwem lub nadużyciem w zakresie podatku VAT (por. np. wyroki Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z 21 czerwca 2012 r., w sprawach połączonych C-80/11 i C-142/11 [...], czy też z 31 stycznia 2013 r., w sprawie C-643/11, [...]) nie można pozbawić prawa odliczenia podatku (wyrok NSA z dnia 22 lutego 2017 r., sygn. akt I FSK 802/15, opubl. CBOSA). W świetle unormowań zawartych w art. 86 ust. 1 i 2 oraz art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) u.p.t.u., podstawę do dokonania odliczenia podatku naliczonego może stanowić wyłącznie faktura odzwierciedlająca faktyczne zdarzenie gospodarcze w aspekcie podmiotowym, przedmiotowym oraz ilościowym. Zatem faktura musi potwierdzać, że w rzeczywistości doszło do dostawy towarów lub świadczenia usług między podmiotami w niej określonymi, w zakresie ściśle określonego towaru lub usługi oraz w zakresie ilości danego towaru lub usługi (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 26 kwietnia 2016 r. sygn. akt I FSK 1817/14; z 29 listopada 2016 r. sygn. akt I FSK 412/15; opubl. CBOSA). Niezgodność któregokolwiek z tych aspektów eliminuje możliwość odliczenia podatku naliczonego, zawartego w fakturze. Reasumując, Skarżący nie działał w dobrej wierze. Zgromadzone dowody świadczą o tym, że Skarżący miał świadomość, co do nierzetelności faktur wystawionych przez kontrahenta. Były to tzw. puste faktury, którym nie towarzyszyło wykonanie usług. 6.6. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. 6.7. Odnośnie skierowania wniosku o wystąpienie z pytaniem prejudycjalnym do TSUE, należy zauważyć, że w niniejszej sprawie Skarżący nie podważył stanu faktycznego, z którego wynika, że świadome pozyskiwał faktury, które nie dokumentowały rzeczywistych operacji gospodarczych. W tym zakresie orzecznictwo TSUE jest jednoznaczne i nie akceptuje w takim przypadku prawa do odliczenia podatku naliczonego. Z kolei ocena, czy podatnik spełnił w konkretnej sprawie wynikające z prawa krajowego obowiązki w zakresie przedstawienia odpowiednich dowodów i zachowania należytej staranności, należy do sądu krajowego. Pytanie do TSUE, w kwestiach już szeroko omawianych w orzecznictwie tego Trybunału, nie jest więc uzasadnione 7. O kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. - Dz. U. z 2018 r., poz. 265).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło