II SA/Rz 783/17

WyrokWSA w Rzeszowie2017-10-26

Skład orzekający: Ewa Partyka, Joanna Zdrzałka, Elżbieta Mazur - Selwa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie silosu na zboże i magazynu zbożowego może zostać wydana z zastosowaniem art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, pomijając zasadę dobrego sąsiedztwa, jeśli nie zostanie należycie zweryfikowany funkcjonalny związek planowanej zabudowy z gospodarstwem rolnym inwestora oraz czy zapewniono wystarczające uzbrojenie terenu?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji nie wyjaśniły w sposób wystarczający kluczowych kwestii związanych z zastosowaniem przepisu art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Brak było należytej weryfikacji funkcjonalnego związku planowanej zabudowy z gospodarstwem rolnym inwestora oraz zapewnienia wystarczającego uzbrojenia terenu, co stanowi naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy ustalającą warunki zabudowy dla budowy silosu na zboże i magazynu zbożowego. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym kwestionując spełnienie warunków do zastosowania art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz prawidłowość ustaleń dotyczących uzbrojenia terenu i wpływu inwestycji na środowisko.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Ewa Partyka Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka WSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2017 r. sprawy ze skargi S. T. i J. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Wójt Gminy [...] z dnia [...] marca 2017 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących S. T. i J. T. solidarnie kwotę 500 zł /słownie: pięćset złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: "organ odwoławczy", "organ II instancji" lub "Kolegium") utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [....] (dalej: "organ I instancji") z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] ustalającą dla S. i A. P. warunki zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego p.n.: "budowa silosu na zboże o poj. 68 ton wraz z urządzeniami oraz magazynu zbożowego o powierzchni około 100 m2 na terenie działki nr 961 położonej w obrębie Nr [...], jednostka ewidencyjna [...]". Z uzasadnienia decyzji akt sprawy wynika, że S. A. P. i E. P. zam. T. [...] wystąpili z wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego- Budowa silosu na zboże o pojemności 68 ton wraz z urządzeniami oraz magazynu zbożowego o powierzchni ok. 100m2, na terenie działki ozn. Nr 961, obr. Nr [...] jednostka ew. [...]". Ustalając warunki zabudowy organ I instancji ustalił, że teren przedmiotowej działki nie jest objęty obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, nie jest zabudowany. W ustaleniach nieobowiązującego obecnie miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego teren działki był przeznaczony na cele zabudowy (część południowo- wschodnia działki) oraz na cele rolne (północno - zachodnia część działki). Obejmuje obszar o pow. 0,88 ha, stanowi: grunty orne (RII) - pow. 0,58ha, grunty orne (RIIIa) - pow. 0,03ha, grunty orne (Rlllb) - pow. 0,24ha, łąki trwałe (ŁII) - pow. 0,03ha. Według oświadczenia inwestor posiada gospodarstwo rolne o powierzchni 17,65ha. Na podstawie danych z Urzędu Gminy w [...] zawartych w piśmie z dnia 17 stycznia 2017r. znak: [...], organ I instancji ustalił, że średnia wielkość gospodarstwa rolnego w gminie [...] na dzień 1 stycznia 2017 wynosił 2,1387ha. Z kolei na podstawie zaświadczenie Urzędu Gminy w [...] z dnia 5 stycznia 2017r. znak: [...], potwierdzono, że wg posiadanej ewidencji podatkowej A. E. P. i S. A. P. figurują w ewidencji podatkowej podatku rolnego Gminy [...], jako płatnicy podatku rolnego, a posiadana przez inwestorów powierzchnia gospodarstwa rolnego jest większa, niż średnia powierzchnia gospodarstwa rolnego na terenie gminy. Na tych podstawach organ I instancji stwierdził, że zachowany został warunek określony w art. 61 ust.4 ww. ustawy z dnia 27marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: "u.p.z.p."): w przypadku zabudowy zagrodowej, gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z tą zabudową przekracza średnią powierzchnią gospodarstwa rolnego w danej gminie i zachowany zostaje warunek zawarty w art. 61 ust.4 u.p.z.p. nie ma zastosowania warunek określony w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. W dalszej kolejności organ I instancji stwierdził, że teren działki wnioskowanej do zabudowy posiada dostęp do drogi publicznej (dz. nr 915 obr. Nr [...], jednostka ew. [...]), a istniejące uzbrojenie terenu jest wystarczające dla planowanego zamierzenia inwestycyjnego - wnioskowane wykorzystanie istniejącego zasilania w energię elektryczną. Ponadto teren wnioskowany do zabudowy zagrodowej w gospodarstwie rolnym nie wymaga zgody na przeznaczenie gruntów rolnych na cele nierolnicze. Zostały zachowane warunki wynikające z przepisów odrębnych. Zamierzenie inwestycyjne nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia zgodnie z obowiązującymi przepisami w zakresie ochrony środowiska, projekt decyzji został sporządzony przez osobę spełniającą warunki określone w art. 5 ww. ustawy, decyzja została wydana po uzgodnieniu z Starostą [...] - uzgodniono pozytywnie w zakresie ochrony gruntów, /uzgodnienie milczące/. W odwołaniu od powyższej decyzji J. i S. T. współwłaściciel działek sąsiednich: nr 239, 227, 228 i 229 zarzucili decyzji naruszenie: - art. 6, 64 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.; dalej: "K.p.a.") w zw. z art. 7 Konstytucji poprzez zastosowanie w sprawie przepisów wbrew ich liberalnemu brzmieniu oraz wbrew zasadzie praworządności i prawdy obiektywnej, nie zbadanie wszystkich okoliczności faktycznych związanych z przedmiotową sprawą i nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego, - art. 7, 77, 80 K.p.a. poprzez nie rozpatrzenie w sposób wystarczająco dogłębny całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie, - przyjęcie nieczytelnego i niekompletnego wniosku inwestora, - nieczytelna pieczęć informująca kiedy została sporządzona mapa, z jakiego zasobu i do jakich celów, - brak kopii mapy zasadniczej w skali 1:500 wykazanej we wniosku jak załącznik, - naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 61 ust. 4 u.p.z.p. Na tych podstawach wnieśli o uchylenie decyzji w całości. W uzasadnieniu podnieśli, że działka nr 961 nie jest zabudowana i nie stanowi siedliska dla gospodarstwa rolnego A. i S. P., ich zabudowa zagrodowa znajduje się na innej działce. Przytoczyli wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym odnośnie pojęcia zabudowy zagrodowej wskazano, że pojęcie to należy definiować jako zespół budynków obejmujących wiejski dom mieszkalny i zabudowania położone w obrębie jednego podwórza (wyrok z dnia 4 grudnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1536/07). Powołując się z kolei na wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 609/11) wskazali, że zabudowa zagrodowa jest jedynie możliwa pod warunkiem, że pozwolenie na budowę w pierwszym etapie dotyczy również budynku mieszkalnego, bez którego nie mogą funkcjonować zgodnie z przeznaczeniem inne budynki rolnicze. W dalszej kolejności podważają ustalenia w załączniku nr 2 do decyzji, że inwestor zamierza wykorzystać istniejący przyłącz do sieci elektroenergetycznej wykonany do budynku mieszkalnego, podczas gdy budynek mieszkalny mieści się na działce siedliskowej, która w żadnym punkcie nie graniczy z niezbudowaną działką 961. Nie przewidziano przyłącza do sieci wodociągowej w związku z czym nasuwa się pytanie w jaki sposób zostanie zapewniona ochrona przeciwpożarowa, w związku z magazynowaniem w bezpośrednim sąsiedztwie domów mieszkalnych tak dużej ilości zboża, którego składowanie jest narażone na możliwość wystąpienia samozapłonu, wybuchu z powodu nagromadzenia się dużej ilości pyłu zbożowego. W dalszej kolejności zarzucono organowi I instancji bezpodstawne powoływanie się na zapisy nieobowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Podważono również wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy dla niesprecyzowanego zamierzenia przez określenie wielkości silosu jako około 100 m2, a także zachowanie zasady dobrego sąsiedztwa przez zezwolenie na realizację zamierzenia inwestycyjnego odbiegającego od charakteru zabudowy sąsiedniej. Zarzucili również, że załączone do decyzji mapy nie dotyczą przedmiotowej decyzji a ponadto w załączniku graficznym nr 1 brak jest informacji odnośnie do skali mapy, natomiast załącznik graficzny do analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wykonany jest w skali 1:2000, którą stosuje się dla oceny warunków zabudowy obiektów liniowych, na obu mapach brak jest podpisu urbanisty. Końcowo wskazali również, że dla działki 961 nie jest zakończone postepowanie dotyczące decyzji [...] dla zamierzenia inwestycyjnego pn.: "budowa silosu na zboże o pojemności 68 ton wraz z urządzeniami, oraz magazynu zbożowego o pow. 150 m2, na terenie działki ozn. Nr 961, obr. [...], jednostka ew. [...]". SKO w wydało decyzję ([...] ), która uchyla w całości decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] maja 2016 r., nr [...] i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia. Ponieważ Wójt Gminy [...] nic nie zrobił; w sprawie wnieśli skargę na bezczynność, która toczy się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie. Organ odwoławczy nie podzielił powyższych zarzutów i zaskarżoną do Sądu decyzją utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że analiza akt sprawy wskazuje na to, że najistotniejsze okoliczności sprawy zostały przez organ I instancji wyjaśnione, do wniosku zostały przedłożone wymagane dokumenty, zaś decyzja zawiera wszystkie wymagane elementy oraz załączniki, które zostały podpisane przez organ wydający decyzję. W skardze do Sądu Skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego, a to: - art. 61 ust. 1-4 u.p.z.p. przez przyjęcie, że samo posiadanie przez jednego z inwestorów zabudowy zagrodowej zlokalizowanej na innej działce powoduje, że niezabudowana działka 961 nie granicząca z działką siedliskową inwestora pozwala na pominięcie art. 61 ust 1 pkt 1 u.p.z.p. Naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności: 1. art.6 K.p.a i art. 64 K.p.a w zw. z art. 7 Konstytucji, poprzez zastosowanie w sprawie przepisów prawa wbrew ich liberalnemu brzmieniu oraz wbrew zasadzie praworządności i prawdy obiektywnej, nie zbadanie wszystkich okoliczności faktycznych związanych z przedmiotową sprawą i nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego, w szczególności poprzez wadliwe dokumentowanie prowadzonych czynności, a tym samym arbitralne pozbawienie strony przyznanych jej prawem uprawnień 2. art. 10§ 1 K.p.a. oraz art. 61§4 K.p.a poprzez przysłanie w jednej kopercie zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego z dnia 24.02.2017 r. pisma do Starostwa Powiatowego w [....] celem uzgodnienia w zakresie ochrony gruntów rolnych projektu decyzji i gotowego projektu decyzji nr [...], 3. art. 67 i art. 68 §1 K.p.a. w związku z niesporządzeniem protokołu przez organ administracji publicznej odnośnie uwag, które wnosiła jedna ze stron w obecności osoby trzeciej zapoznając się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji, 4. art. 7, art. 77, art.80 K.p.a. poprzez nie rozpatrzenie w sposób wystarczająco dogłębny całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie i nie odniesienie się merytorycznie do zarzutów postawionych przez Skarżących. Na tych podstawach wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej oraz o umorzenie postępowania w sprawie, - uchylenie zaskarżonej decyzji, decyzji ją poprzedzającej oraz przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu skargi podnieśli argumenty zbliżone do tych, które powołali w odwołaniu. Dodatkowo ponieśli zarzuty dotyczące nie wskazania informacji o dokładnym posadowieniu magazynu zbożowego i silosu. Podobnie jak w odwołaniu powołali się na toczącą się w stosunku do tej samej działki sprawę o ustalenie warunków zabudowy i pod wątpliwość poddali możliwość rozpoznania przez Wójta kolejnego wniosku o ustalenie warunków zabudowy dla tej samej działki. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko w sprawie. Wskazał, że dla przyjęcia, że poszczególne grunty stanowią jedno gospodarstwo rolne nie ma decydującego znaczenia ich wzajemne położenie, a więc to czy stanowią one zwarty kompleks, czy też są rozproszone, czy znajdują się w granicach administracyjnych jednej lub kilku gmin. Podkreśla się, że istotne znaczenia ma ich funkcjonalne powiązanie, które pozwala na stwierdzenie, że stanowią one zorganizowaną całość gospodarczą. W sprawie ustalano, że inwestorzy planują zabudowę zagrodową, prowadzą gospodarstwo rolne, które ma określoną powierzchnię, tj. jest większe niż średnia powierzchnia gospodarstwa w gminie. Skarżącym na każdym etapie postępowania zapewniono czynny udział w postępowaniu i możliwość wypowiadania się co do zgromadzonych w sprawie dowodów. Decyzja jak i załączniki do niej zostały sporządzone przez uprawnione do tego osoby. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i procesowego. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 – dalej P.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zdaniem składu orzekającego w sprawie doszło do naruszenia przepisów procedury, jak i prawa materialnego poprzez dowolne ustalenie, że spełnione zostały przesłanki do wydania decyzji o warunkach zabudowy na szczególnych zasadach określonych w art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie prowadzone było na podstawie przepisów u.p.z.p. Art. 59 ust. 1 tej ustawy stanowi, że zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z zastrzeżeniem art. 50 ust. 1 i art. 86, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy. Według art. 56 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy nie można odmówić ustalenia warunków zabudowy, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi. Oznacza to, iż w razie spełnienia ustawowych warunków strona wnioskująca ma prawo skutecznie domagać się wydania decyzji o określonej treści, zaś ewentualna odmowa przez organ prowadzący postępowanie ustalenia warunków zabudowy musi opierać się na wyrażonej sprzeczności z przepisem nakładającym wprost jakieś ograniczenie. Stosownie do treści art. 61 ust. 1 ustawy wydanie decyzji o warunkach zabudowy terenów pozbawionych planu miejscowego możliwe jest wyłącznie w razie łącznego spełnienia warunków wymienionych w punktach 1-5, tj. co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu (art. 61 ust. 1 pkt 1), zapewnienia dostępu do drogi publicznej (pkt 2), zapewnienia wystarczającego uzbrojenia terenu (pkt 3), braku wymogu zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne (pkt 4) oraz zgodności decyzji z przepisami odrębnymi (pkt 5). Normy wynikające z pkt 1 ust. 1 art. 61 u.p.z.p., wprowadzają tzw. zasadę dobrego sąsiedztwa. Ma ona na celu zagwarantowanie ładu przestrzennego poprzez takie ukształtowanie przestrzeni, które tworzy harmonijną całość oraz uwzględnia w uporządkowanych relacjach wszelkie uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, społeczno-gospodarcze, środowiskowe, kulturowe oraz kompozycyjno- estetyczne (art. 2 pkt 1 u.p.z.p.). Innymi słowy, komentowana zasada nakazuje dostosowanie planowanej zabudowy do wyznaczonych przez zastany w danym miejscu: stan dotychczasowej zabudowy, cech i parametrów o charakterze urbanistycznym oraz architektonicznym, przy czym podkreślenia wymaga, że zasada ta - z woli ustawodawcy - odnosi się wyłącznie do zabudowy nowej. W niniejszej sprawie rozważeniu podlega wyjątek przewidziany ust. 4 art. 61 u.p.z.p., który przewiduje możliwość odstąpienia od analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu pod kątem zasady dobrego sąsiedztwa, w przypadku, gdy chodzi o zabudowę zagrodową i gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z tą zabudową przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie.u.p.z.p. ustawy nie zawierają własnej definicji gospodarstwa rolnego. W orzecznictwie oraz literaturze przyjmuje się wykładnię wyjaśnianego pojęcia przy uwzględnieniu treści art. 55 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym za gospodarstwo rolne uważa się grunty rolne wraz z gruntami leśnymi, budynkami lub ich częściami, urządzeniami i inwentarzem, jeżeli stanowią lub mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą, oraz prawami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Przyjmując cywilistyczne rozumienie gospodarstwa rolnego nie można pominąć, iż jednym z jego istotnych elementów jest to, że stanowi pewną zorganizowaną całość gospodarczą. Bez znaczenia natomiast pozostaje okoliczność, czy wchodzące w jego skład grunty są rozproszone, czy też pozostają w zwartym kompleksie. Dla przyjęcia, że poszczególne grunty stanowią jedno gospodarstwo rolne nie ma zatem decydującego znaczenia ich wzajemne położenie, a więc to czy tworzą one zwarty kompleks, czy też są rozproszone, czy znajdują się w granicach administracyjnych jednej lub kilku gmin. Istotne jest bowiem ich funkcjonalne powiązanie, które pozwala na stwierdzenie, że stanowią one zorganizowaną całość gospodarczą. Wobec powyższego w każdej sprawie konieczne jest dokonanie indywidualnej oceny, jakie gospodarstwo rolne związane jest z planowaną zabudową, czy ta zabudowa pełni funkcję zabudowy zagrodowej dla tego gospodarstwa rolnego oraz jaki jest związek poszczególnych części gospodarstwa rolnego położonych na różnych nieruchomościach. Zadaniem organów administracji jest dokonanie ustaleń czy istnieje realny funkcjonalny związek pomiędzy gruntami i zabudowaniami planowanymi do zabudowy w ramach zabudowy zagrodowej. W ocenie Sądu, ustalenia poczynione w tym zakresie w okolicznościach niniejszej sprawy, jak zasadnie zarzucają skarżący, są niewystarczające. W konsekwencji organy obydwu instancji uchyliły się od wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności niezbędnych do zastosowania w niniejszej sprawie odstępstwa od ustalenia warunków zabudowy polegającego na możliwości pominięcia wymogów zasady dobrego sąsiedztwa. Organy administracji, w decydującej dla kierunku rozstrzygnięcia mierze, i spornej w niniejszej sprawie oparły się wyłącznie na oświadczeniu wnioskodawcy zawartym we wniosku, które nie zostało zweryfikowane innymi dowodami. Fakt, iż gospodarstwo rolne, na którego prowadzenie powołują się wnioskodawcy, przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa w gminie został wykazany i pozostaje bezsporny. Ustalenia organów w tym zakresie odpowiadają prawu i nie budzą wątpliwości. Odnosząc się natomiast do oceny, czy inwestorzy planują inwestycję w ramach zabudowy zagrodowej należy w pierwszej kolejności wskazać na wykładnię celowościową przepisu art. 61 ust. 4 u.p.z.p., którego zadaniem jest - w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - umożliwienie rolnikom posiadającym relatywnie duże gospodarstwa rolne, wydzielenie obszaru przeznaczonego na siedlisko, tj. miejsce zamieszkania oraz bazę i zaplecze gospodarstwa. Należy podkreślić za Naczelnym Sądem Administracyjnym, że pojęcie "zabudowy zagrodowej" w rozumieniu § 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690), nie może być uznane za definicję legalną "zabudowy zagrodowej" przy dokonywaniu wykładni przepisu art. 61 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 z późn. zm.). Przepis art. 61 ust. 4 u.p.z.p. chociażby z uwagi na to, że odnosi się jedynie do gospodarstw rolnych przekraczających średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie, musi budzić poważne wątpliwości z punktu widzenia konstytucyjnej zasady równości wobec prawa (Z. Niewiadomski, [w]: Zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz, 2 wyd., Warszawa 2005, s. 504). Nie można więc dodatkowo zawężać kręgu podmiotów, do których jest ten przepis adresowany tylko do gospodarstw rodzinnych. Wykładnia przepisów art. 61 u.p.z.p. , a w szczególności jego ust. 1 pkt 1 nie może powodować, że sytuacja prawna inwestorów na terenach pozbawionych miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego byłaby mniej korzystna, niż sytuacja inwestorów na terenach, które takie plany posiadają, gdyż byłoby to sprzeczne z ratio legis tej ustawy i zasadami wyrażonymi w Konstytucji RP (tak słusznie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 sierpnia 2007 r., sygn. akt II OSK 1118/06). Z decyzji organu I instancji (pkt 1.1.3c) wynika, że przedmiotowa inwestycja będzie miała związek z działalnością gospodarczą ("gromadzenie i wywóz odpadów powstałych wskutek prowadzenia działalności gospodarczej"). Rzeczą organów będzie wyjaśnienie czy planowana inwestycja ma służyć istniejącemu i prowadzonemu przez inwestorów gospodarstwu rolnemu, ma być elementem zabudowy zagrodowej czy też służyć prowadzeniu działalności gospodarczej i o jakim charakterze. Sąd zwraca uwagę, że passus o działalności gospodarczej zawarty w decyzji nie ma odzwierciedlenia w analizie funkcji i zagospodarowania terenu, którą należy uzupełnić w tym zakresie. Organy procedując w tej sprawie nie wyjaśniły także istotnej kwestii, czy planowana inwestycja może potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, czy wymaga czy też nie uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację planowanego przedsięwzięcia. Analiza funkcji wprost stanowi, że planowana inwestycja nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia zgodnie zobowiązującymi przepisami. Ale w decyzji organu I instancji stwierdzono w pkt 1.1.2c, że zamierzenie inwestycyjne nie może być inwestycją wymagająca uzyskania decyzji środowiskowej. Decyzja o warunkach zabudowy powinna być jednoznaczna, zwłaszcza że we wniosku inwestorzy wskazali, że planowana inwestycja ma nieznaczny wpływ na pogorszenie stanu środowiska (art. 54 pkt 2b u.p.z.p. w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. w zw. z art. 72 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1405). Kwestię tę należy bezwzględnie wyjaśnić. Kolejnym zagadnieniem, na które w sprawie należy zwrócić uwagę, jest to, że nawet gdyby w sprawie wystąpiły przesłanki z art. 61 ust. 4 u.p.z.p., wyłączona byłaby konieczność spełnienia wymogu tylko z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., czyli organ nie badałby jedynie zachowania zasady dobrego sąsiedztwa. Przepis art. 61 ust. 4 u.p.z.p. nie wyłącza jednak badania pozostałych przesłanek do wydania decyzji o warunkach zabudowy, a określonych w art. 61 ust. 1 pkt 2 – 5 u.p.z.p. W szczególności zatem organ zobowiązany był do oceny, czy istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego (art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p.). Sięgając do regulacji art. 61 ust. 5 u.p.z.p. należy przyjąć, że warunek ten uzna się za spełniony, jeżeli wykonanie uzbrojenia terenu zostanie zagwarantowane w drodze umowy zawartej między właściwą jednostką organizacyjną, a inwestorem. W orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że istotne jest, aby warunek zapewnienia obsługi w zakresie infrastruktury został wypełniony poprzez posiadanie gwarancji, że obsługa inwestycji w zakresie infrastruktury będzie realizowana. Gwarancja ta może polegać na zapewnieniu, że zostanie zawarta umowa zapewniająca obsługę, o czym świadczyć może każdy dokument wydany przez uprawnioną jednostkę, który określa rozwiązanie, jakie będzie realizowane w odniesieniu do tej inwestycji (por. np. wyroki WSA: w Poznaniu z dnia 4 grudnia 2012 r., II SA/Po 255/12 oraz w Warszawie z dnia 4 grudnia 2008 r., IV SA/Wa 1361/08 i z dnia 19 grudnia 2006 r., IV SA/Wa 1639/06 i inne). Lektura akt administracyjnych nie potwierdza, by organy dokonały w sprawie analizy przesłanki wymienionej w art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p. We wniosku inicjującym postępowanie w sprawie warunków zabudowy inwestor nie określił zapotrzebowania w energię elektryczną, a jedynie wskazał, że następować będzie z istniejącego zasilania budynku mieszkalnego. Do wniosku jednak nie dołączono żadnego dokumentu wystawionego przez gestora sieci, który dawałby gwarancję zapewnienia obsługi inwestycji w zakresie infrastruktury technicznej (prądu). Brak ten nie został uzupełniony przez organ, bowiem nawet gdyby inwestorzy złożyli niekompletny wniosek, to organ miał obowiązek wezwać ich do jego uzupełnienia poprzez złożenie wskazanych dokumentów. Żaden z organów nie dostrzegł wskazanych braków, uznając jednocześnie spełnienie w sprawie przesłanki określonej w art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p. W decyzji pierwszej instancji organ w warunkach i wymaganiach w zakresie obsługi komunikacyjnej i infrastruktury technicznej w ogóle nie wypowiedział się na ten temat, z naruszeniem w/w przepisów. Jedynie w uzasadnieniu decyzji zawarty jest passus, że istniejące uzbrojenie terenu jest wystarczające dla planowanego zamierzenia inwestycyjnego – wnioskowane wykorzystanie istniejącego zasilania w energię elektryczną. Problem w tym, że jak wynika z akt sprawy, z analizy, działka nr 961 jest niezabudowana. O przyłączu z jakiego budynku mieszkalnego, z jakiej działki napisał we wniosku inwestor – nie wiadomo. Jak wyżej wskazano, organy tej informacji nie zweryfikowały. Kuriozalne jest stwierdzenie analizy, że "teren działki wnioskowanej do zabudowy usytuowany jest w zasięgu dostępu do sieci wodociągowej, kanalizacyjnej, elektroenergetycznej (...) inwestor zamierza wykorzystać istniejący przyłącz do sieci elektroenergetycznej wykonany do budynku mieszkalnego, nie przewiduje przyłącza do sieci wodociągowej lub kanalizacyjnej". Konieczne jest uzupełnienie wniosku w zakresie wykazania spełnienia przesłanek z art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p. co do dostępu do sieci elektroenergetycznej. Rzeczą inwestora będzie także wykazanie, że projektowana inwestycja nie wymaga przyłączenia do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej. Sąd zwraca uwagę także na fakt, że mapy stanowiące załącznik graficzny nr 1 do decyzji organu I instancji i załącznik graficzny do analizy warunków zabudowy dotyczą decyzji nr [...], a nie nr [...], a ponadto – co ważniejsze – istotnie różnią się między sobą. W przeciwieństwie do treści załącznika graficznego nr 1 do decyzji organu I instancji, z załącznika graficznego do analizy wynika, że działki sąsiednie z działką inwestorów są niezabudowane. Odnośnie zarzutów naruszenia art. 6 i art. 64 K.p.a. w zw. z art. 7 Konstytucji poprzez niezbadanie wszystkich okoliczności sprawy, trudno merytorycznie odnieść się do tego zarzutu, albowiem nie został przez stronę sprecyzowany. Nie mniej jednak w tym zakresie należy wskazać, że jak wynika z akt sprawy, stronom postępowania, w tym skarżącym zostały przesłane zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego z dnia 24 lutego 2017 r., jak i został im przesłany projekt decyzji o warunkach zabudowy, co znajduje potwierdzenie na k. 31 i 32 (zawiadomienia odrębne dla S. T. i J. T.). Identycznie rzecz się miała z zawiadomieniem stron o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, wypowiedzenia oraz zgłoszenia żądań i uwag, które to zostało przesłane, tak jak powyżej, zarówno S. T. i J. T.. Zatem, strony miały zapewniony czynny udział w postępowaniu, co znajduje potwierdzenie na k. 36 i 37 akt sprawy (zawiadomienia odrębne dla S. T. i J. T.). Również i sama decyzja z dnia 30 marca 2017 r. ustalająca warunki zabudowy została przesłana obojgu skarżącym oddzielnie (k.51 i 52). Z tego można wywieść wniosek, iż strony miały realną możliwość zgłaszanie zarzutów czy uwag jaki podjęcia inicjatywy dowodowej, tym samym miały zagwarantowany czynny udział w toczącym się postępowaniu administracyjnym. Trudno zatem obecnie stwierdzić, jakie jeszcze inne dowody (sami skarżący nie wskazują na konkretne dowody) mógł przeprowadzić organ, aby nie narazić się na wskazany zarzut. Trudno również aktualnie odnieść się do zarzutu: wadliwego dokumentowania prowadzonych czynności", jako że w aktach sprawy brak jest jakiejkolwiek wzmianki w tym zakresie. To samo wyjaśnienie należy odnieść do zarzutu naruszenia art. 67 i art. 68 K.p.a. Sąd w tym zakresie podziela stanowisko SKO zawarte w odpowiedzi na skargę. Reasumując stan faktyczny sprawy został ustalony przez organy w sposób nienależyty, z naruszeniem przepisów art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. w stopniu, który mógł wpłynąć na wynik sprawy. Organy naruszyły też przepisy art. 61 ust. 1 pkt 1, 3, 4 i 5 u.p.z.p. i art. 54 pkt 2b u.p.z.p. poprzez ich zastosowanie do wadliwie, w niepełny sposób ustalonego stanu faktycznego, co przełożyło się na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. i art. 135 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy będą miały na względzie treść niniejszego uzasadnienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło