VII SA/Wa 1840/17

Starszy referendarz sądowy – Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 października 2017r. po rozpoznaniu wniosku J. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi J. C. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2017r., znak: [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przywrócenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy postanawia: odmówić J. C. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 29 września 2017r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na uzupełnionym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy J. C. w którym wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2016r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania ( pkt 1), a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a). Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy rozumieć dopiero takie zachwianie sytuacji materialnej i bytowej wnioskodawcy, iż nie byłby on w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt II FZ 137/05). Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia). Z powyższego wynika, że strona ma prawo do ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych, ale po spełnieniu przesłanek wskazanych w przepisie art. 246 § 1 p.p.s.a. Z przepisu tego wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Z treści wniosku wynika, że wnioskodawczyni samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości 4252,43 złotych miesięcznie. Posiada dom o pow.150 m². Poza tym oświadczyła, że nie posiada innych nieruchomości. Do ponoszonych wydatków zaliczyła: spłatę kredytu 1304,55 złotych, rehabilitacja 460,00 złotych, koszty utrzymania mieszkania 1000 złotych, leki 480,00 złotych, wyżywienie i odzież 800,00 złotych, środki czystości 150,00 złotych. Rozpatrując niniejszy wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych uznano, że nie występują przesłanki, które uzasadniałyby zwolnienie skarżącej od kosztów sądowych. Stwierdzono, że posiadany przez skarżącą miesięczny stały dochód w wysokości 4252,43 złotych jest wystarczający na ponoszenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie bez spowodowania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu. Podkreślić bowiem należy, iż instytucja prawa pomocy może mieć zastosowanie jedynie wobec osób znajdujących się w skrajnie trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej zaspokojenie bieżących potrzeb. Analiza złożonego oświadczenia majątkowego wskazuje na to, że wnioskodawczyni ma zabezpieczone potrzeby bytowe, o czym świadczy wysokość miesięcznego dochodu jaki uzyskuje we wskazanej wyżej wysokości. Stwierdzono, że brak jest podstaw do przyjęcia, że wnioskodawczyni jest osobą na tyle ubogą, że jej rzeczywiste zdolności płatnicze uniemożliwiają wywiązanie się z obowiązku partycypowania w kosztach postępowania sądowo-administracyjnego. Podkreślić jednocześnie należy, iż przy rozważaniu możliwości przyznania stronie prawa pomocy należy zawsze brać pod uwagę wysokość wymagalnych kosztów sądowych. Zauważyć wobec tego należy, że na obecnym etapie postępowania jedynym kosztem do poniesienia jest wpis od skargi w wysokości 100 zł tj. w najmniejszej wysokości, jaką przewidziano w art. 233 p.p.s.a oraz w wydanym na podstawie tego przepisu rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193). Wysokość innych kosztów, które mogą (lecz nie muszą) pojawić się na dalszym etapie postępowania również wynosiłaby 100 zł, a ponadto koszty te byłyby rozłożone w czasie. Analiza wyszczególnionych przez wnioskodawczynię we wniosku wydatków nie uzasadnia również przyznania prawa pomocy. Wskazać należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że zobowiązania kredytowe nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego (por. postanowienia NSA z dnia 22 lutego 2012 r. sygn. akt II OZ 72/12 - Lex nr 1121302 oraz sygn. akt II OZ 81/12 - Lex nr 1121304, z dnia 3 marca 2011 r. sygn. II OZ 130/11 Lex nr 1080416). W świetle powyższych okoliczności uznano, że wnioskodawczyni z uzyskiwanych miesięcznie dochodów jest w stanie w niniejszej sprawie w całości samodzielnie ponosić koszty sądowe bez spowodowania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.