II OSK 447/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-11-14
Skład orzekający: Zdzisław Kostka, Małgorzata Miron, Piotr Broda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy interpretacja przepisu § 3 ust. 1 pkt 65 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dotyczącego 'regulacji wód lub ich kanalizacji', może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej z powodu rażącego naruszenia prawa, jeśli przepis ten budzi wątpliwości interpretacyjne?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że brak jednolitego rozumienia przepisu § 3 ust. 1 pkt 65 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, a co za tym idzie, zastosowanie jednej z dopuszczalnych interpretacji, nie może być uznane za rażące naruszenie prawa prowadzące do stwierdzenia nieważności decyzji. Sąd podzielił stanowisko WSA, że w sytuacji niejednoznaczności przepisu, nie można mówić o oczywistym i bezspornym naruszeniu prawa, które jest warunkiem stwierdzenia nieważności decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy, która odmawiała wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla inwestycji polegającej na zabezpieczeniu brzegów rzeki. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska (GDOŚ) zarzucił, że inwestycja powinna być zakwalifikowana jako przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko na podstawie § 3 ust. 1 pkt 65 rozporządzenia, a jej zakwalifikowanie jako niepodlegającej procedurze stanowi rażące naruszenie prawa. WSA uchylił decyzje SKO i Wójta, wskazując na konieczność wnikliwego rozważenia pozostałych przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji, w szczególności wydania decyzji bez podstawy prawnej. NSA rozpoznał skargę kasacyjną GDOŚ.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Miron Sędzia del. WSA Piotr Broda (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Anita Lewińska-Karwecka po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 listopada 2015 r. sygn. akt II SA/Kr 1226/15 w sprawie ze skargi Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 12 listopada 2015r. sygn. akt IISA/Kr 1226/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] lipca 2015r. oraz poprzedzającą ją decyzję tego samego organu w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.
Decyzją z dnia [...] maja 2015 r., znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 2013r., znak: [...] odmawiającej wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla inwestycji pn.: " Ochrona przeciwpowodziowa Gminy [...] -zabezpieczenie brzegów rzeki [...] w km 8+310 - 8+885 w m. R., G. gm. [...], pow. [...], woj. [...]" w związku z faktem, że zamierzenie inwestycyjne nie kwalifikuje się do przeprowadzenia procedury w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
W uzasadnieniu wskazano, iż nie zachodzą podstawy stwierdzenia nieważności określone w art. 156 § 1 pkt 1 - 7 Kpa. Kolegium podało również, iż nie znajduje uzasadnienia interpretacja Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska dotycząca zakwalifikowania przedmiotowego przedsięwzięcia jako "regulacji wód" wymienionej w § 3 ust. 1 pkt 65 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2010, nr 213, poz. 1397) w rozumieniu aktualnych na dzień wydania decyzji przepisów tj. art. 67 ust. 1 ustawy Prawo wodne w zw. z art. 22 ust. 1 tej ustawy. Kolegium podniosło, iż o kwalifikacji przedsięwzięcia decydują cechy tego przedsięwzięcia określone we wniosku tj. m.in. karcie informacyjnej przedsięwzięcia, nie jest natomiast decydująca sama jego nazwa. W tym względzie ustalenia GDOŚ, co do zakresu planowanych prac znajdują swoje źródło właśnie we wniosku inwestora. Z załączników do wniosku o wydanie decyzji tj. KIP oraz planu sytuacyjnego wynika, iż na odcinku 570m koryta rzeki [...] przewiduje się ograniczenie korytarza jej swobodnej migracji, poprzez konstrukcję budowli faszynadowo-kamiennych, a także przeprowadzenie niezbędnych robót ziemnych. Przedsięwzięcie ma na celu zapobieżenie rozmyciu wysokich brzegów w obrębie słupów wysokiego napięcia oraz niszczeniu filara ochronnego i wprowadzaniu wód rzeki [...] do stawów przylegających do lewego brzegu rzeki. Kolegium wskazało także na brak jednolitego rozumienia § 3 ust. 1 pkt 65 rozporządzenia. W przepisie tym mowa o regulacji wód lub ich kanalizacji rozumianej jako zagospodarowanie wód umożliwiające ich wykorzystanie do celów żeglugowych. Jak wynika pośrednio z treści wystąpienia GDOŚ rozumienie regulacji wód należy odnieść wyłącznie do treści ustawy Prawo wodne (art. 67 ust. 1 w zw. z art. 22 ust. 1 tej ustawy), pomija się natomiast cel jakiemu ma służyć regulacja wód (wykorzystanie wód do celów żeglugowych), a więc odniesiono ten cel wyłącznie do kanalizacji wód. W konsekwencji Kolegium uznało, że zastosowanie jednej z interpretacji niejednoznacznych przepisów nie można uznać za rażące naruszenie prawa prowadzące do stwierdzenia nieważności decyzji.
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy podnosząc, iż Kolegium nie rozważyło czy nie zaszło rażące naruszenie prawa unijnego tj. pkt. 10 lit. F załącznika II dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne (Dz. Urz. UE L 26 z 28.01.2012 r., str. 1) w zakresie budowy śródlądowych dróg wodnych niewymienionych w załączniku I, prac kanalizacyjnych i przeciwpowodziowych. Powyższy przepis dyrektywy nie ogranicza możliwości zakwalifikowania omawianego przedsięwzięcia do grupy przedsięwzięć, dla których wymagane jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Decyzją z dnia [...] lipca 2015 r., znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. działając na podstawie art. 127 § 3, art. 156 § 1, art. 157 § 1 oraz art. 138 § 1 pkt. 1 Kpa w zw. z art. 61, art. 62, art. 63 ust. 1 i ust. 2 i art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r. Nr 199 poz. 1227 ze zm.), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż jak wynika z karty informacyjnej przedsięwzięcia, przedmiotowe przedsięwzięcie stanowi zabezpieczenie wysokich brzegów rzeki [...] przed postępującą erozją stwarzającą zagrożenie dla linii wysokiego napięcia przekraczającej koryto rzeki. Dalsze rozmywanie lewego brzegu w obrębie działki nr [...] może doprowadzić do zniszczenia filara ochronnego i wprowadzenia wód [...] do stawów przylegających do rzeki. Projekt zabezpieczenia brzegów rzeki [...] obejmuje wykonanie wyłączenie niezbędnego liniowego umocnienia koryta rzeki [...]. Obejmuje wykonanie budowli faszynadowo - kamiennych i kamiennych (tama podłużna, tamy poprzeczne, opaski brzegowe) o łącznej długości 570 m do wysokości wody brzegowej wraz z niezbędnymi robotami ziemnymi obiektowymi (wykop pod narzut kamienny i zasyp w celu wyrównania skarp ponad opaską chroniącą lewy brzeg rzeki). Z kolei o kwalifikacji przedsięwzięcia zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2010, nr 213, poz. 1397) decydują cechy tego przedsięwzięcia określone we wniosku tj. m.in. karcie informacyjnej przedsięwzięcia, nie jest natomiast decydująca sama jego nazwa. Z treści § 3 ust. 1 pkt 65 rozporządzenia wynika, że przedsięwzięciem mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko są: "budowle przeciwpowodziowe, z wyłączeniem przebudowy wałów przeciwpowodziowych polegającej na doszczelnieniu korpusu wałów i ich podłoża, w celu ograniczenia możliwości ich rozmycia i przerwania w czasie przechodzenia wód powodziowych, a także regulacja wód lub ich kanalizacja rozumiana jako zagospodarowanie wód umożliwiające ich wykorzystanie do celów żeglugowych". W ocenie organu odwoławczego przywołane brzmienie przepisu rodzi wątpliwość podniesioną także przez organ I instancji co do rozumienia tego przepisu. W przepisie tym mowa o regulacji wód lub ich kanalizacji rozumianej jako zagospodarowanie wód umożliwiające ich wykorzystanie do celów żeglugowych. Jak wynika pośrednio z treści wystąpienia GDOŚ rozumienie regulacji wód należy odnieść wyłącznie do treści ustawy Prawo wodne (art. 67 ust. 1 w zw. z art. 22 ust. 1 tej ustawy), w wystąpieniu pomija się natomiast cel jakiemu ma służyć regulacja wód (wykorzystanie wód do celów żeglugowych), a więc odniesiono ten cel wyłącznie do kanalizacji wód. Odmienne stanowisko prezentuje organ I instancji stwierdzając, że wymieniona w § 3 ust. 1 pkt 65 rozporządzenia regulacja wód lub ich kanalizacja winna być rozumiana jako zagospodarowanie wód umożliwiające ich wykorzystanie do celów żeglugowych. I wyjaśniając dalej wskazano, że planowane działania polegające na zabezpieczeniu wyrw w skarpach brzegowych oraz wzmocnieniu skarp brzegowych nie służy do umożliwienia wykorzystania wód co celów żeglugowych tj. uczynienia rzeki [...] rzeką żeglowną. Stąd w ocenie organu brak jednolitego rozumienia wskazanego wyżej przepisu i zastosowanie jednej z interpretacji niejednoznacznych przepisów nie można uznać za rażące naruszenie prawa prowadzące do stwierdzenia nieważności decyzji. Organ odwoławczy przedstawił także analizę w zakresie wskazywanej sprzeczności przepisu prawa krajowego zastosowanego w niniejszej sprawie z prawem wspólnotowym, nie znajdując rażącego naruszenie prawa wspólnotowego.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożył Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, zarzucając naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, wobec jego niezastosowania w stosunku do decyzji Wójta Gminy [...], która obarczona jest wadą nieważności polegającą na wydaniu decyzji bez podstawy prawnej oraz rażącym naruszeniu prawa materialnego, tj. § 3 ust. 1 pkt 65 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, a w konsekwencji także art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż treść § 3 ust. 1 pkt 65 w/w rozporządzenia nie wymaga interpretacji i jest jednoznaczna. Ustawodawca użył w przepisie "(...) regulacja wód lub ich kanalizacja "rozumiana", a zatem w liczbie pojedynczej Również interpunkcja zastosowana w przepisie, tj. brak przecinka po słowach "(...) regulacja wód lub ich kanalizacja", powoduje, iż nieuprawnione jest przypisywanie definicji "zagospodarowania wód umożliwiającego ich wykorzystanie do celów żeglugowych" do regulacji wód. Zatem intencją było zakwalifikowanie każdej "regulacji wód" do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowiskowo, bez względu na to czy służy ona celom żeglugowym. Tym samym, przedstawiona we wnioskach GDOŚ z dnia 3 kwietnia 2015 r. oraz 17 czerwca 2015r. wykładnia celowościowa § 3 ust. 1 pkt 65 rozporządzenia jest prawidłowa i zapewnia właściwą transpozycję prawa wspólnotowego (tj. pkt 10 lit. f załącznika II dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne (Dz. Urz. UE L 26 z 28.01.2012 r., str. 1).
Dodatkowo w opinii GDOŚ wadliwość decyzji Wójta Gminy [...], która winna skutkować wyeliminowaniem jej z obrotu prawnego, wynika także z art. 156 § 1 pkt 2 ab initio kpa, tj. decyzja wydana została bez podstawy prawnej. Podstawa prawna w podważanej decyzji wójta winna być wyprowadzona z obowiązujących przepisów prawa materialnego, którym jest art. 71 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku wskazujący przypadki, w których wydaje się decyzję odmowną w sprawie środowiskowych uwarunkowań. Wydanie zaś przez Wójta Gminy [...] decyzji odmownej w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla omawianego przedsięwzięcia, nie zostało uzasadnione wystąpieniem którejkolwiek z wymienionych w tym przepisie przesłanek. W opinii GDOŚ, stanowisko organu mogło co najwyżej skutkować wydaniem rozstrzygnięcia procesowego, tj. umorzeniem z przyczyn prawnych postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla omawianego przedsięwzięcia. W chwili obecnej zaś decyzja Wójta Gminy [...] jest sprzeczna wewnętrznie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie z uwagi na naruszenie przez organ przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jak bowiem wynika z treści zaskarżonej decyzji, organ nie rozpoznał wnikliwie wszystkich przesłanek dających podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji, o jakich mowa w art. 156 §1 Kpa. W sposób należyty organ rozważył jedynie przesłankę rażącego naruszenia prawa o jakiej stanowi art. 156 § 1 pkt 2 in fine Kpa. Odnośnie pozostałych wyraził jedynie stwierdzenie, że "Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą podstawy stwierdzenia nieważności określone w art. 156 § 1 pkt 1, 2 ab initio, 3,4,5,6 oraz 7 Kpa. Takie rozpoznanie wniosku zdaniem Sądu narusza art. 77 § 1 Kpa, jak i art. 107 § 3 Kpa. Z kolei odnośnie przesłanki z art. 156 §1 pkt 2 in fine Kpa. Sąd w całości podzielił poglądy wyrażone przez organ i podkreślił, że z jednej strony w orzecznictwie przeważa wykładnia § 3 ust. 1 pkt 65 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko taka, jaką zastosował organ. Z drugiej natomiast strony, zastosowanie jednej z dopuszczalnych interpretacji przepisów, które wymagają zastosowania wykładni, nie można uznać za rażące naruszenie prawa prowadzące do stwierdzenia nieważności decyzji. Dlatego też w ponownym postępowaniu konieczne będzie wnikliwe rozważenie pozostałych przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji, o jakich stanowi art. 156 § 1 Kpa, w szczególności przesłanki wydania decyzji bez podstawy prawnej, o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt 2 ab initio Kpa.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska zarzucając:
1. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie:
- § 3 ust. 1 pkt 65 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 r. Nr 213, poz. 1397 z późn. zm.), poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na łącznym traktowaniu przesłanek "umożliwiające ich wykorzystanie do celów żeglugowych" i "regulacja wód", oraz jednocześnie polegającą na uznaniu, iż przepis ten daje podstawy do różnych interpretacji, co w z zw. z art. 156 § 1 pkt 2 in fine ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.), doprowadziło Sąd I instancji do sporządzenia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nieprawidłowej oceny prawnej, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. zasadnie odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 2013r., odmawiającej wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla regulacji wód niezwiązanej z celami żeglugowymi,
- naruszenie art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r., poz. 1235 z późn. zm.) w zw. z § 3 ust. 1 pkt 65 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, poprzez brak zastosowania art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy jako wzorca kontroli legalności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., podczas gdy decyzja Wójta Gminy [...] rażąco narusza art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy w zw. z § 3 ust. 1 pkt 65 rozporządzenia,
- naruszenie przepisu pkt 10 lit. f załącznika II dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko (Dz. Urz. UE. L. 26 z 28.01.2012 r., Nr 26, str. 1), poprzez brak zastosowania tego przepisu w ramach wykładni § 3 ust. 1 pkt 65 rozporządzenia, co w zw. z art. 288 zd. trzecie Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864/2 z późn. zm.), stanowiło wykładnię niezgodną z prawem Unii Europejskiej,
- naruszenie przepisów art. 67 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2012 r., poz. 145), w brzmieniu na dzień 19 listopada 2013 r., poprzez brak ich zastosowania w ramach wykładni § 3 ust. 1 pkt 65 rozporządzenia,
- naruszenie art. 105 Kpa, poprzez jego niezastosowanie w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 in fine Kpa do kontroli legalności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K.
2. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucił:
- naruszenie art. 141 § 4 zd. 2 p.p.s.a w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., w zw. z art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 in fine Kpa - przez brak sformułowania w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku takiego wskazania co do dalszego postępowania, zgodnie z którym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. powinno przeanalizować przesłankę rażącego naruszenia prawa określoną w art. 156 § 1 pkt 2 in fine Kpa. W konsekwencji Sąd I instancji wadliwie wyeliminował z zakresu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] zbadanie, czy decyzja ta rażąco narusza przepisy: § 3 ust. 1 pkt 65 rozporządzenia, art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy oraz przepis art. 105 Kpa. Decyzja Wójta Gminy [...] narusza te przepisy w sposób rażący, ale ze względu na art. 135 p.p.s.a., zawarta w zaskarżonym wyroku ocena prawna oraz wskazania, co do dalszego postępowania Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., eliminują możliwość stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] w oparciu o przesłankę rażącego naruszenia tych przepisów.
- naruszenie art. 105 Kpa, poprzez jego niezastosowanie w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 in fine Kpa, do kontroli legalności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K.. Gdyby Sąd I instancji prawidłowo zastosował ten przepis (rozumiany jako przepis prawa procesowego), to sformułowałby takie wskazania co do dalszego postępowania, które stwierdzają konieczność analizy przesłanki rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 in fine w zw. z art. 105 Kpa i nie naruszyłby tym samym art. 141 § 4 zd. 2 p.p.s.a, poprzez brak sformułowania właściwych wskazań co do dalszego postępowania.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w całości i rozpoznanie skargi, ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do postanowień art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jedn. Dz. U. z 2017r., poz. 1369 ze zm. dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Sprawa ta mogła być zatem rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny tylko w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.
Oceniając zasadność zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej wskazać należy, że nie posiadają on usprawiedliwionej podstawy.
W sytuacji, gdy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie zarówno prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, w pierwszej kolejności należy rozpoznać ten drugi z zarzutów, ponieważ dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumpcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego ( por. wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2016r. sygn. akt II GSK 938/15, LEX nr 2227735).
Jako zarzuty procesowe autor skargi kasacyjnej wskazał na naruszenie art. 141 § 4 zd. 2 p.p.s.a w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., w zw. z art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 in fine Kpa polegające na zawarciu w uzasadnieniu wyroku błędnych wskazań co dalszego postępowania. Nie ulega wątpliwości, że zarzut ten jest konsekwencją kwestionowania przez skarżącego kasacyjnie prawidłowości samego rozstrzygnięcia i przyjętego przez Sąd I instancji stanowiska w zakresie braku podstaw do stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 in fine Kpa. Dlatego też należy zwrócić uwagę, że kasacyjny zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może usprawiedliwiać uchylenie zaskarżonego wyroku jedynie wówczas, gdy orzeczenie to nie poddaje się kontroli instancyjnej, czy to z powodu istotnych braków w wywodzie prawnym sądu, czy też istotnych nieprawidłowości w przedstawieniu stanu faktycznego kontrolowanej sprawy. Za naruszające art. 141 § 4 p.p.s.a. zostanie uznane uzasadnienie niepozwalające poznać i zrozumieć motywów, jakimi kierował się sąd podejmując określonej treści rozstrzygnięcie. Natomiast na gruncie tej podstawy kasacyjnej nie można badać zasadności przyjętej podstawy rozstrzygnięcia oraz trafności samego wyroku. Treść art. 141 § 4 p.p.s.a. nie jest podstawą do polemiki z poglądami sądu I instancji, których wadliwość powinna być wykazywana poprzez odniesienie do naruszenia konkretnych przepisów materialnych i podnoszona w ramach właściwej podstawy.
Przechodząc do rozpoznania zarzutów kasacyjnych dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego wskazać należy, że są one ze sobą powiązane i sprowadzają się w gruncie rzeczy do zarzutu błędnej wykładni § 3 ust. 1 pkt 65 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, co w konsekwencji doprowadziło, zdaniem skarżącego kasacyjnie, do przyjęcia przez Sąd I instancji błędnego stanowiska, że przepis ten budzi wątpliwości interpretacyjne.
Zgodnie z treścią § 3 ust. 1 pkt 65 powołanego rozporządzenia, do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, kwalifikują się budowle przeciwpowodziowe, z wyłączeniem przebudowy wałów przeciwpowodziowych polegającej na doszczelnieniu korpusu wałów i ich podłoża, w celu ograniczenia możliwości ich rozmycia i przerwania w czasie przechodzenia wód powodziowych, a także regulacja wód lub ich kanalizacja rozumiana jako zagospodarowanie wód umożliwiające ich wykorzystanie do celów żeglugowych.
Skarżący kasacyjnie dowodzi, że treść powołanego przepisu jest jednoznaczna i wykładana zgodnie z przepisami prawa wspólnotowego oraz prawa krajowego (prawo wodne) nie powinna budzić żadnych wątpliwości co do zawartych w nim treści, zwłaszcza w zakresie stwierdzenia, że "zagospodarowanie wód umożliwiające ich wykorzystanie do celów żeglugowych" nie dotyczy "regulacji wód". Pogląd ten jednak nie zasługuje na aprobatę czego dowodem są liczne orzeczenia sądów administracyjnych wskazujące, że powołany § 3 rozporządzenia w zakresie dotyczącym regulacji wód rozumiany jest jako zagospodarowanie wód umożliwiające ich wykorzystanie do celów żeglugowych ( por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 maja 2016r. sygn. akt IV SA/Wa 3734/15, LEX nr 2113658, wyrok WSA w Krakowie z dnia 26 marca 2015r. sygn. akt II SA/Kr 17.47/14, LEX nr 1787551, WSA w Poznaniu z dnia 16 lipca 2014r. sygn. akt II SA/Po 1335/13 wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 grudnia 2012r. sygn. akt IV SA/Wa 1369/12, LEX nr 1808357).
Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela pogląd zgodnie z którym brak jednolitego rozumienia wskazanego wyżej przepisu i zastosowanie jednej z interpretacji niejednoznacznych przepisów nie można uznać za rażące naruszenie prawa prowadzące do stwierdzenia nieważności decyzji, co jednocześnie czyni prawidłowym przyjęte przez Sąd I instancji stanowisko, zgodnie z którym w niniejszej sprawie brak było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 2013r. w oparciu o przesłankę z art. 156 § 1 pkt 2 in fine Kpa.
Pojęcie rażącego naruszenia prawa interpretowane jest jako naruszenie przepisu nie pozostawiającego wątpliwości co do jego bezpośredniego zrozumienia, jako oczywiste, wyraźne i bezsporne, jako sytuacja, w której rozstrzygnięcie zawarte w decyzji administracyjnej, dotyczące praw lub obowiązków stron postępowania, zostało ukształtowane sprzecznie z przesłankami wprost określonymi w przepisie prawa. O rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz skutki jakie wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na "rzucającej się w oczy" (prima facie) sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Przy tym w sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który jest stosowany w bezpośrednim i jednoznacznym rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania szerokiej i różnorodnej wykładni prawa, mogącej prowadzić do rozbieżnych wyników. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - gospodarcze lub społeczne efekty naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa ( por. wyrok NSA z dnia 13 lipca 2017r. sygn. akt I OSK 2721/15, LEX nr 2352557, wyrok NSA z dnia 25 maja 2017 r. sygn. akt II OSK 2467/15, LEX nr 2336550 oraz wyrok NSA z dnia 19 maja 2017r. sygn. akt II OSK 2406/15, LEX nr 2310015). Z taką jednak sytuacją w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia.
Bezprzedmiotowe pozostają wywody skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (..) oraz art. 105 § 1 Kpa w sytuacji gdy Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tego samego organu wskazując na konieczność rozważenia pozostałych przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji o jakich mowa w art. 156 § 1 Kpa, w szczególności wydania decyzji bez podstawy prawnej. Jak wywodzi skarżący kasacyjnie w sytuacji gdy organ uznał, iż nie zachodzą podstawy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach powinien był umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe, a nie odmawiać wydania decyzji środowiskowej. Okoliczność ta zgodnie ze stanowiskiem Sądu I instancji powinna być przedmiotem wnikliwego rozważenia w ponownym postępowaniu.
Konkludując podnieść należy, że żaden z zarzutów skargi kasacyjnej nie zasługiwał na uwzględnienie, zatem wniesioną skargę kasacyjną należało na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło