II SA/Sz 362/16
WyrokWSA w Szczecinie2016-10-21
Skład orzekający: Maria Mysiak, Renata Bukowiecka-Kleczaj, Barbara Gebel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która uwzględnia budowę farmy elektrowni wiatrowych i tym samym ogranicza możliwości zagospodarowania nieruchomości właściciela na cele turystyczne i agroturystyczne, a także wprowadza ograniczenia w zabudowie ze względu na hałas, narusza prawo własności i inne przepisy prawa materialnego oraz procesowego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która uwzględnia budowę farmy elektrowni wiatrowych, nie narusza prawa własności właściciela nieruchomości w stopniu uzasadniającym stwierdzenie nieważności uchwały. Ograniczenia w zabudowie i użytkowaniu nieruchomości, wynikające z planu, mieszczą się w granicach tzw. władztwa planistycznego gminy i są proporcjonalne do celu, jakim jest realizacja inwestycji celu publicznego, jakim jest produkcja energii odnawialnej. Sąd nie stwierdził również istotnych naruszeń procedury uchwalania planu.Stan faktyczny
K. P. wniosła skargę na uchwałę Rady Gminy Dygowo dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która dopuszczała budowę farmy elektrowni wiatrowych. Skarżąca, będąca właścicielką nieruchomości sąsiadującej z planowaną inwestycją, zarzuciła naruszenie prawa materialnego (m.in. art. 140 i 144 k.c., art. 20 i 21 Konstytucji RP) oraz prawa procesowego (m.in. ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Twierdziła, że plan uniemożliwia jej przeznaczenie gruntów na cele turystyczne i agroturystyczne, narusza jej prawo własności poprzez immisje oraz nie spełnia wymogów formalnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Sędzia WSA Barbara Gebel, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 października 2016 r. sprawy ze skargi K. P. na uchwałę Rady Gminy Dygowo z dnia 22 maja 2013 r. nr XXIX/199/13 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części obrębów Gąskowo i Stojkowo w gminie Dygowo oddala skargę.
W dniu [...] r. K. P. wniosła za pośrednictwem Rady Gminy D. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. skargę
na uchwałę Rady Gminy z dnia 22 maja 2013 r. nr XXIX/199/13 (uzupełnioną pismami z dnia: [...] r.) w sprawie przyjęcia planu zagospodarowania przestrzennego części obrębów G. i S. w gminie D., zarzucając jej naruszenie:
1. Prawa materialnego:
a) art. 140 k.c. przez uchwalenie planu zagospodarowania przestrzennego obrębu G. i S. w gminie Dygowo, który uwzględnia budowę farmy elektrowni wiatrowej uniemożliwiając przeznaczenie jej gruntów na cele turystyczne i agroturystyczne, a w konsekwencji pozbawiając jej jako właściciela możliwości pobierania z niej pożytków oraz korzystania z niej w takim samym stopniu jak dotychczas;
b) 144 k.c. przez uwzględnienie w uchwale planu zagospodarowania wybudowania farmy elektrowni, której budowa i funkcjonowanie będzie źródłem ponad przeciętnych immisji dla jej nieruchomości;
c) art. 112 ustawy Prawo ochrony środowiska (Dz. U. 2001 r. Nr 62, poz. 627), przez uwzględnienie w uchwale planu wybudowania farmy elektrowni wiatrowej, której budowa i funkcjonowanie nie zapewni należytego stanu akustycznego na terenie farmy i na obszarach sąsiadujących;
d) art. 20 i art. 21 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
2. Prawa procesowego:
a) art. 1 ust. 2 pkt 1, 3 i 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zwanej dalej w skrócie "u.p.z.p.", poprzez naruszenie podstawowych zasad, którymi organ powinien się kierować przy planowaniu zagospodarowania terenu, tj. zachowania ładu przestrzennego terenu objętego planem, zasady ochrony zdrowia oraz bezpieczeństwa ludzi i ochrony środowiska;
b) art. 16 ust. 1 u.p.z.p., przez sporządzenie mapy planu w skali 1:2000, podczas gdy nie zaszły żadne szczególne przesłanki ku temu, a nadto organ nawet nie uzasadnił, dlaczego do sporządzenia mapy planu zastosowano skalę 1:2000, zatem mapa powinna zostać sporządzona w wymaganej prawem skali 1:1000;
c) art. 15 ust. 2 pkt 2 i 3 u.p.z.p., poprzez brak określenia zasad ochrony środowiska i przyrody;
d) art. 15 ust. 2 pkt 10 u.p.z.p. oraz § 4 pkt 9 a-c rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. 2003, Nr 164, poz. 1587, zwanego dalej w skrócie "rozporządzeniem"), poprzez niedokonanie ustaleń zasad modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej w sposób określony w rozporządzeniu, a także zaniechanie wprowadzenia ustaleń zobowiązujących do przystosowania istniejących dróg publicznych do dużych obciążeń lub wykonania nowych dróg dojazdowych - zgodnie z ustaleniami Zarządu Dróg Powiatowych z dnia 16 czerwca 2011 r.
e) art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. poprzez określenie stref oddziaływania planu poza teren objęty tym planem, a zatem ustalenie przeznaczenia terenów
i wprowadzenie ograniczeń poza granice objęte zaskarżoną uchwałą;
f) art. 15 ust. 2 pkt 3 i pkt 8 u.p.z.p. oraz art. 93 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 2010 r. Nr 102 poz. 651 ze zm.) poprzez zaniechanie umieszczenia w uchwale wszystkich wymaganych prawem elementów planu zagospodarowania, tj. zasad scalania nieruchomości objętych planem oraz nieprawidłowe i niezgodne z prawem określenie zasad podziału nieruchomości;
g) art. 17 ust. 9 u.p.z.p. polegające na zaniechaniu wprowadzenia do projektu planu uwag Zarządu Dróg Powiatu z dnia 16 czerwca 2011 r., a także Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia 20 lipca 2011 r.;
h) art. 17 pkt 4 u.p.z.p. co polegało na nie rozstrzygnięciu wszystkich wniosków
i uwag zgłoszonych do projektu planu, tj. uwag zgłoszonych przez mieszkańców Gąskowa (data wpływu do Urzędu Gminy 27 kwietnia 2007 r.);
i) art. 20 ust. 1 u.p.z.p. poprzez faktyczne nierozpoznanie przez Radę Gminy zgłoszonych uwag do planu;
j) art. 19 u.p.z.p. poprzez zaniechanie ponowienia procedury określonej w art. 17 u.p.z.p., mimo iż doszło do zmiany w przedstawionym do uchwalenia projekcie planu;
k) art. 20 u.p.z.p., co polegało na zaniechaniu stwierdzenia zgodności planu zagospodarowania ze Studium we właściwej formie prawnej;
l) § 3 pkt 1 rozporządzenia oraz art. 14 ust. 8 u.p.z.p. w zw. z art. 20 ust. 1 u.p.z.p. w zw. z art. 121 ust. 1, 2 i 3 w zw. z § 143 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" poprzez powołanie w podstawie prawnej wyłącznie art. 20 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w brzmieniu obowiązującym na rok 2011, podczas gdy u.p.z.p. podlegała kolejnym nowelizacjom, a także przyjęto nowy tekst jednolity tejże ustawy.
Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności uchwały Rady Gminy Dygowo
z dnia 22 maja 2013 r., ewentualnie o uchylenie zaskarżonej uchwały w całości oraz
o przeprowadzenie dowodów z załączonych do skargi dokumentów, tj.: odpisu postanowienia Wójta Gminy Dygowo z dnia [...] r., odpisu zarzutów do raportu oddziaływania inwestycji na środowisko, odpisu wniosku mieszkańców wsi G. odpisu opisu i mapy z dnia [...] r., odpisu raportu oddziaływania na środowisko inwestycji W. na obszarze objętym zaskarżoną uchwałą.
W uzasadnieniu skargi skarżąca oświadczyła, że głównym zarzutem jest to,
iż poprzez lokalizację na terenach rolnych farmy elektrowni wiatrowej, nie uwzględniono faktycznego oddziaływania przedmiotowej inwestycji na sąsiadujące nieruchomości, w tym właśnie na jej oraz na środowisko, przyrodę i inwestycje mieszkańców gminy związane z działalnością rolniczą i turystyczną. Plan zagospodarowania przestrzennego obejmuje, między innymi, obręb ewidencyjny G., gdzie jest właścicielem działki [...] w G. bezpośrednio sąsiadującej z terenem na którym zlokalizowana ma być farma elektrowni wiatrowych. Ustalenia zatem zawarte w zaskarżonej uchwale ingerują w jej prawa własności.
Zdaniem skarżącej, bezspornym jest, że ma interes prawny w zaskarżeniu tej uchwały, gdyż w sposób realny ograniczone zostało jej prawo własności. Wójt Gminy Dygowo postanowieniem z dnia [...] r. odmówił jej wydania pozytywnej decyzji o zagospodarowaniu terenu, wskazując, że chcąc wykorzystać nieruchomość na cele związane z agroturystyką, musi dostosować swoje plany do ograniczeń wynikających z negatywnego oddziaływania przyszłej elektrowni wiatrowej na nieruchomość. Ograniczenie możliwości swobodnego dysponowania własnością
i pobierania z niej pożytków legitymuje ją do wniesienia niniejszej skargi.
Powyższe uzasadnia również słuszność podniesionych zarzutów naruszenia przez organ art. 140 k.c., 144 k.c. oraz art. 20 i 21 Konstytucji RP. Wszelkie ograniczenia zasady swobody wykonywania prawa własności mogą być wprowadzane tylko ze względu na ważny interes publiczny, a i te ograniczenia mają tylko charakter wyjątku, w niniejszej zaś sprawie inwestycja nie spełnia tych przesłanek. Tym bardziej, że planowana inwestycja jest na tyle niewielka, że z ekonomicznego punktu widzenia w ogóle nie uzasadnia ograniczenia praw własności właścicieli nieruchomości, na które inwestycja będzie oddziaływała. Ewentualne korzyści płynące z realizacji tej inwestycji dla zabezpieczenia potrzeb społeczeństwa w energię odnawialną (złożonej jedynie z trzech wież elektrowni) nie zrekompensują strat związanych z jej realizacją.
Według skarżącej prognoza dla zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obrębów G. i S. jest na tyle pobieżna, że nie może stanowić podstawy do ustaleń w zakresie ochrony środowiska, przyrody czy dziedzictwa kulturowego. Wynika to z faktu, że prognoza nie uwzględnia wszystkich zagrożeń realizacji przyjętego planu, sporządzona została w oparciu o dokumenty waloryzacji przyrodniczej z lat [...] .
Skarżąca zarzuca dalej, że strefa oddziaływania elektrowni wiatrowych zlokalizowanych na terenie gminy U. obejmuje również tereny objęte zaskarżoną uchwałą. Tymczasem miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego może ustalać przeznaczenie terenów i wprowadzać ograniczenia w wykonywaniu prawa własności, w tym ustalać granice strefy ochronnej, wyłącznie w odniesieniu do terenów nim objętych, czyli znajdujących się w granicach jego opracowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Według organu skarżąca K. P. nie wykazała, aby miała interes prawny w zaskarżeniu uchwały Rady Gminy Dygowo o numerze XXIX/199/13 z dnia
22 maja 2013 r. ponieważ nie wykazała, że zaskarżona uchwała uniemożliwia realizację jej zamierzeń, co do nieruchomości stanowiących jej własność.
Odnosząc się do poszczególnych zarzutów skargi organ wskazał, co następuje:
AD 1a – planem objęte została niezabudowana część nieruchomości skarżącej
(w czasie sporządzania planu działka ta nosiła numer ewidencyjny [...] , natomiast obecnie są to działki nr [...] i [...] z czego około 85 % (2,04 ha) spełnia warunki dla lokalizacji zabudowy zagrodowej, budowli i budynków gospodarczych służących prowadzeniu produkcji rolniczej oraz innych budynków bez pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi, a tylko na około 20% (0,15 ha) nie będzie możliwości sytuowania budynku mieszkalnego w zabudowie zagrodowej. Zdaniem organu nie jest to znaczące ograniczenie, zważywszy na usytuowanie tej strefy
w oddaleniu 160-250 m (średnio 200 m) od drogi dojazdowej do nieruchomości,
a zatem mieści się w granicach władztwa planistycznego gminy. Na pozostałym bowiem obszarze skarżąca może usytuować zabudowę gospodarczą służącą prowadzeniu gospodarstwa rolnego, lub użytkować rolniczo, jako teren biologicznie czynny, o którym mowa w ustaleniach planu.
AD 1b,c - plan miejscowy ustala nieprzekraczalne natężenie hałasu dla poszczególnych form zabudowy na poziomie określonym w przepisach powszechnie obowiązujących.
W odnośnych przepisach nie jest natomiast ustalony dopuszczalny poziom akustyczny dla terenów niezabudowanych o funkcjach rolniczych.
AD 1d - prawo własności jest prawem bardzo silnie chronionym, ale nie jest prawem absolutnym. Wynika to wprost z treści art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, według którego własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko
w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności. Jedną z ustaw, które ograniczają prawo własności jest ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym. Instrumentem ingerencji w prawo własności przewidzianym w tej ustawie jest obowiązek uchwalenia przez gminy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz poprzedzającego go studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego.
AD 2a – plan został sporządzony zgodnie z zasadami określonymi w powszechnie obowiązującym prawie, o czym świadczą uzyskane w toku procedury uchwalania planu miejscowego uzgodnienia i opinie. Projekt planu został uzgodniony przez Inspektora Sanitarnego a także przez RDOŚ, przy czym "Prognoza oddziaływania na środowisko" sporządzana do planu miejscowego była kilkukrotnie uzupełniana na wniosek RDOŚ, a nawet w konsekwencji zostały "wyeliminowane" z planu miejscowego dwie lokalizacje turbin wiatrowych.
AD 2b - obszar objęty planem wynosi 470 ha, a zatem jest to obszar o znacznej powierzchni. W sytuacji, gdy poza wyznaczonym do zainwestowania punktowego terenem (dla elektrowni wiatrowych) na rysunku planu nie wskazuje się lokalizacji innej zabudowy - rysunek planu jest bardzo czytelny, gdyż nie zawiera nakładających się na siebie linii i innych oznaczeń graficznych. Zdaniem organu, w granicach przewidzianych w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1587), może podjąć decyzję w zakresie wyboru skali dla mapy, a decyzja taka nie wymaga odrębnego szczególnego uzasadnienia.
AD 2c - zgodnie z interpretacją komentatorów prognoza oddziaływania na środowisko jest odrębnym dokumentem i nie stanowi elementu projektu planu miejscowego. Prognoza taka jest tylko załącznikiem do projektu planu, nie stanowi natomiast załącznika uchwalonego planu miejscowego i w związku z tym nie ma charakteru normatywnego; w konsekwencji jej ustalenia nie wiążą organów administracji ani organu planistycznego, który ją przygotował. Uwarunkowania określone w prognozie oddziaływania na środowisko powinny być przy opracowaniu planu uwzględnione, co nie oznacza, że jest to równoważne z koniecznością wyeliminowania wszelkich zagrożeń dla środowiska, jakie mogą w przyszłości powstać na skutek realizacji przedsięwzięć przewidzianych planem miejscowym.
AD 2d - plan ustala parametry i klasyfikację dróg znajdujących się w obszarze planu. Nie ustalono ilości miejsc parkingowych, ponieważ w obszarze planu nie wyznaczono terenów zabudowy mieszkalnej, usługowej i produkcyjnej, a wieże elektrowni wiatrowych nie wymagają wyznaczania miejsc parkingowych - do ewentualnego zatrzymania się pojazdu serwisowego służą specjalnie wykonane place towarzyszące wiatrakom. Nie poczyniono również ustaleń dotyczących nośności dróg w zaskarżonej uchwale, ponieważ byłoby to postanowienie o charakterze technicznym, a nie przestrzennym - w tym zakresie uchwała byłaby nieważna. Wszelkie sprawy techniczne leżą w gestii zarządzającego drogą i załatwiane są w drodze postępowania administracyjnego, a nie planistycznego. Żaden z zarządzających drogami nie złożył wniosku do planu w zakresie konieczności przebudowy i rozbudowy systemu dróg - dlatego w ustaleniach planu nie zawarto żadnych ustaleń dotyczących tego zagadnienia. Plan określa jedynie obsługę terenów przylegających do istniejących (zdaniem zarządzających - wystarczających do obsługi komunikacyjnej) dróg, wskazując możliwości budowy dróg wewnętrznych niezbędnych do dojazdu do obiektów budowlanych, a także ustalenia w zakresie możliwości modernizacji istniejących dróg w obszarze objętym planem.
AD 2e – obowiązek obejmowania planem miejscowym terenów w strefach uciążliwości elektrowni wiatrowych wprowadziła ustawa z dnia 6 sierpnia 2010 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 155, poz.1043 - obowiązująca od 25 września 2010 r.). Zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy nowelizacyjnej "do miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, w stosunku do których podjęto uchwałę
o przystąpieniu do sporządzania lub zmiany planu lub studium, a postępowanie nie zostało zakończone do dnia wejście w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe". Mając na uwadze powyższe przepisy intertemporalne organy Gminy Dygowo nie miały możliwości wyboru, lecz zobowiązane były dostosować kontynuowanie rozpoczętego wcześniej planu zgodnie z postanowieniem art. 3 ust. 2 ustawy, a więc zastosować przepisy dotychczasowe, w których nie było mowy
o "strefach" od "urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW, a także ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie oraz zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu", albowiem uchwała o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego została podjęta przez właściwe organy w dniu 12 września 2006 r., zmieniona następnie uchwałą dotyczącą tytułu uchwały z dnia 28 marca 2007 r. Organ podniósł również, iż kolejność planów miejscowych na styku Gmin Dygowo i U. była inna niż sugerowana w skardze. To Gmina U. uchwaliła plan miejscowy dla lokalizacji wiatraków w pobliżu granicy, a uciążliwość tych wiatraków będzie miała zasięg wkraczający na teren objęty planem przez Gminę Dygowo. Wkreślona na rysunek planu izofona sankcjonuje zastany stan prawny i uwzględnia przepisy prawa miejscowego obowiązujące w chwili sporządzania planu miejscowego przez Gminę Dygowo.
AD 2f – plan miejscowy nie przewiduje (zgodnie ze studium) żadnego scalania
i podziału nieruchomości związanego z koniecznością uporządkowania spraw własnościowych, na zasadach określonych w art. 101-108 ustawy o gospodarce nieruchomościami (j.t. Dz.U.2010.102.651 ze zm.). Skoro w obszarze kwestionowanego planu miejscowego nie występują tereny wymagające scalenia i podziału scalonych nieruchomości, nie ma więc okoliczności wskazujących na potrzebę regulacji tego zagadnienia. Plan miejscowy nie wskazuje żadnych terenów do zainwestowania, dla których musiałaby być przeprowadzona procedura scalania i nowego podziału na zasadach określonych w ww. ustawie o gospodarce nieruchomościami. Plan nie zawiera zakazu scalania nieruchomości. Każdy właściciel kilku przylegających do siebie nieruchomości może je scalać w oparciu o obowiązujące powszechnie przepisy. Natomiast, w odniesieniu do określonych w planie zasad wydzielania nieruchomości, dla celów ustalenia parametrów i wskaźników kształtowania zabudowy dla dopuszczonej w planie zabudowy na terenach R należy odnosić się do powierzchni działki. Nie sposób określić wskaźników bez określenia minimalnej powierzchni działki dla nowej zabudowy (w tym przypadku siedliska rolniczego).
AD 2g - uwaga Zarządu Dróg Powiatowych dotyczyła wprowadzenia postanowienia
o charakterze technicznym, a nie przestrzennym, dlatego też nie została wprowadzona do ustaleń planu. Natomiast zalecenia Powiatowego Inspektora Sanitarnego były i są uwzględnione w planie poprzez ustalenia dotyczące ograniczeń w zainwestowaniu. Z tego też powodu nie było konieczności wprowadzania zmian do uchwały.
AD 2h - wniosek sołtysa wsi G. został rozpatrzony łącznie z wnioskiem mieszkańców wsi S., albowiem oba wnioski złożone do planu w imieniu mieszkańców obu wsi S. i G. były jednobrzmiące, a tym samym ich zawartość merytoryczna była tożsama. W wykazie wniosków z 2007 r. rozpatrzonych
i odrzuconych oba wnioski weryfikowane były łącznie, a przedmiotowe rozstrzygnięcie zostało podtrzymane w 2010 r.
Ad 2i – przed podjęciem uchwały w sprawie uchwalenia planu miejscowego (wraz
z wymaganymi załącznikami) Rada Gminy Dygowo zapoznała się z uwagami zgłoszonymi do wyłożonego projektu planu i nieuwzględnionymi przez Wójta Gminy Dygowo. Radni otrzymali przed sesją wraz z projektem uchwały materiały dotyczące tej kwestii, w tym listę uwag nieuwzględnionych oraz "Rozstrzygnięcie o sposobie rozpatrzenia uwag..." Wójta Gminy Dygowo zawierające uwagi, a także szczegółowe uzasadnienie nieuwzględnienia. Na sesji Rady Gminy Dygowo kwestia ta była przedstawiona, a w efekcie końcowym rozstrzygnięcie Rady było takie samo jak Wójta, czyli uwagi zostały nieuwzględnione również przez Radę Gminy. Stanowisko to zostało wykazane w załączniku nr 3 do skarżonej uchwały.
AD 2j – nieuzasadniony jest zarzut, iż projekt planu został zmieniony. Rada Gminy Dygowo nie wniosła zaleceń do korekty planu. Rada Gminy Dygowo podjęła uchwałę
w brzmieniu przedłożonym do uchwalenia. Przy uchwaleniu skarżonego planu miejscowego brak było konieczności dokonania zmian.
AD 2k – stwierdzenie zgodności ustaleń planu miejscowego z postanowieniami studium wynika wprost z treści skarżonej uchwały.
AD 2l – podstawa prawna aktu prawidłowo została wskazana. Zmiany ustawy
o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uchwalone po dniu podjęcia uchwały o przystąpieniu do sporządzenia planu miejscowego zawierają przepisy intertemporalne wprowadzające regułę stosowania, w stosunku do planu lub studium, co do których postępowanie nie zostało zakończone, przepisów dotychczasowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. wyrokiem z dnia 29 stycznia
2014 r. sygn. akt II SA/Sz 961/13 oddalił skargę [...] P. na uchwałę Rady Gminy Dygowo z dnia 22 maja 2013 r. nr XXIX/199/13 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części obrębów G. i S. w gminie Dygowo. Oceniając legitymację procesową skarżącej w kontekście kryterium interesu prawnego, Sąd uznał, że skarżąca nie wykazała związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą a naruszeniem jej indywidualnej sytuacji prawnej.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła K. P., zarzucając mu:
1. naruszenie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym w zw. z art. 140 k.c., 144 k.c., art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80 poz. 717 ze zm.) oraz art. 64 ust. 3 Konstytucji poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, skutkujące błędnym przyjęciem, iż skarżąca K. P. nie dysponuje legitymacją czynną do wywiedzenia skargi na uchwałę Rady Gminy Dygowo z dnia 22.05.2013 r. o nr XXIX/199/13 przyjmującą plan zagospodarowania przestrzennego części obrębów G. i S. w gminie Dygowo z uwagi na brak interesu prawnego - braku bezpośredniego wpływu zaskarżonej uchwały na jej sferę prawną w sytuacji, gdy ww. uchwała narusza jej interes prawny i uprawnienia, skoro skarżąca jest właścicielką nieruchomości położonej na terenie objętym planem zagospodarowania przestrzennego, który wprowadził ograniczenia w zabudowie na jej nieruchomości, a nadto sąsiaduje z nieruchomością, na której plan dopuścił możliwość posadowienia farmy wiatrowej i jej nieruchomość leży w strefie bezpośredniego negatywnego oddziaływania tej inwestycji. Istnieje zatem bezpośredni związek pomiędzy zapisami planu zagospodarowania przestrzennego, a sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącej, wynikających z przysługującego jej prawa własności nieruchomości;
2. naruszenie przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy,
tj. art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez bezzasadne oddalenie wniosków dowodowych skarżącej w sytuacji, gdy były one niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości dotyczących sprawy, skoro dotyczyły naruszenia przez organ procedury uchwalenia planu, ale i dowodziły posiadania przez skarżącą legitymacji czynnej do złożenia skargi na uchwałę organu z dnia 22 maja
2013 r. o nr XXIX/199/13 i nie spowodowałoby to w żaden sposób nadmiernego przedłużenia postępowania;
3. naruszenie przepisu postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy,
tj. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 101 ust. 1 u.s.g. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a., co polegało na błędnym oddaleniu skargi kasacyjnej z powodu rzekomego braku legitymacji czynnej [...] P. do wniesienia skargi na uchwałę Rady Gminy Dygowo z dnia 22 maja 2013 r. nr XXIX/199/13 z uwagi na przedstawienie stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym w zakresie ustalenia, że K. P. nie wykazała, że jej nieruchomość na skutek uchwalenia tego planu zostanie poddana negatywnym immisjom. Podczas gdy zarówno z treści zaskarżonej uchwały, prognozy oddziaływania projektu planu na środowisko, odpisu zarzutów do raportu oddziaływania inwestycji na środowisko, postanowienia Państwowego Inspektora Sanitarnego (stanowiących dokumentację planistyczną złożoną do akt sprawy przez organ na zobowiązanie Sądu), dokumentów przedłożonych przez skarżącą w postaci zarzutów do raportu oddziaływania inwestycji na środowisko, pisma Powiatowego Inspektora Sanitarnego w E., protokołu sesji Rady Gminy Dygowo z dnia 22 maja 2013 r., a nawet z oświadczeń samego organu zawartych w odpowiedzi na skargę i dalszych pism procesowych wynika, że nieruchomość skarżącej zostanie poddana negatywnym immisjom co najmniej w postaci hałasu i wibracji, co uniemożliwi jej swobodne korzystanie ze swojej nieruchomości przynajmniej w części.
4. naruszenie przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy,
tj. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 101 u.s.g. przez błędne oddalenie skargi
w sytuacji, gdy K. P. posiada legitymację do wniesienia skargi.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjni w Warszawie wyrokiem z dnia 19 stycznia
2016 r. sygn. akt II OSK 1226/14 uwzględnił wniesioną skargę kasacyjną i uchylił wyrok tut. Sądu jednocześnie przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu NSA stwierdził, że z normy art. 140, art. 144 K.c. i art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowani przestrzennym, wynika dla skarżącej interes prawny polegający na tym, że organ planistyczny powinien przy wykonywaniu swego prawa, czyli kompetencji prawotwórczych dotyczących kształtowania zagospodarowania terenu, rozważać ew. powstrzymywanie się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Przekładając go na formy ochrony wynikające z norm u.p.z.p. w związku z art. 101 u.s.g. - NSA stwierdził, że fakt poddania przez postanowienia planu nieruchomości skarżącej nowym immisjom związanym z funkcjonowaniem dopuszczonej farmy wiatrowej, który jest bezsprzeczny z uwagi m.in. na ustaloną strefę ograniczenia zabudowy zagrodowej z uwagi na hałas, narusza jej interes wywodzący się z art.140 i 144 k.c. w związku z czym ma prawo, aby na podstawie art. 101 u.s.g. zostało zbadane, czy immisje i uciążliwości dopuszczone kwestionowanym planem w związku z lokalizacją farmy wiatrowej mieszczą się w granicach dopuszczonych przez prawo publiczne i czy skarżąca jest przed nimi zgodnie z prawem zabezpieczona.
W piśmie procesowym z dnia [...] r. skarżąca podtrzymała wszystkie twierdzenia i wnioski (w tym dowodowe) zawarte w dotychczasowych pismach jak i te składane na rozprawach. W ich uzupełnieniu wniosła o dopuszczenie następujących dowodów:
- uchwały nr 1/2012 Zebrania wiejskiego w G. z dnia 26 kwietnia 2012 r. wraz z uzasadnieniem;
- odpowiedzi Wójta Gminy Dygowo do Sołtysa S.a G. z dnia 29 maja 2012 r.;
na okoliczność braku wycofania protestu mieszkańców z dnia [...] r., a tym samym na okoliczność nierozpoznania go w toku procedury planistycznej;
- wniosku [...] P. do Powiatowego Inspektora Ochrony Środowiska
z dnia [..] r. o wykonanie czynności kontrolnych w zakresie pomiaru hałasu;
- pisma Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] r.;
- decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [..l.] r. o odmowie określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia;
- akt sprawy o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach
[...]
na okoliczność nienależytego określenia zasad ochrony środowiska i przyrody
w toku procedury planistycznej.
Na rozprawie w dniu [...] r. Sąd oddalił wnioski dowodowe zawarte w ww. piśmie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. ponownie rozpoznając sprawę zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718) - zwana dalej "P.p.s.a." Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną
w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Przez ocenę prawną, o której mowa w tym przepisie należy rozumieć osąd
o pewnej wartości, a ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, kwestii zastosowania określonego przepisu prawa do wydania takiej, a nie innej decyzji. Nadto, stosownie do art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone
w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
W rozpatrywanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny wskazał,
że postanowienia planu naruszają, wywodzący się z art. 140 i 144 k.c., interes prawny skarżącej.
Powyższe stwierdzenie otworzyło drogę do kontroli legalności zaskarżonej uchwały i dalszej oceny, czy nie zostały naruszone przepisy dotyczące zasad
i procedury uchwalania planu miejscowego oraz czy gmina nie przekroczyła zasad
tzw. władztwa planistycznego.
Przechodząc zatem do oceny zgodności z prawem zaskarżonej uchwały wskazać trzeba na wstępie, że procedura uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest kompleksowo uregulowana w ustawie z dnia
27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80,
poz. 717 ze zm. - biorąc pod uwagę datę podjęcia uchwały o przystąpieniu do sporządzenia zaskarżonego planu), dalej zwanej "u.p.z.p.".
Z art. 28 ust. 1 u.p.z.p., wynika, że naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, istotne naruszenie trybu jego sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy
w całości lub w części.
Naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego odnosi się do merytorycznej problematyki sporządzania aktu planistycznego a więc: zawartości aktu planistycznego (część tekstowa, graficzna, inne załączniki), zawartych w nim ustaleń, a także standardów dokumentacji planistycznej.
W zakresie tak rozumianych zasad sporządzania planu miejscowego oraz co do właściwości organów Sąd nie stwierdził zarzucanych skargą naruszeń, które uzasadniałyby stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały.
W szczególności naruszenia zasady zachowania ładu przestrzennego terenu objętego planem, zasady ochrony zdrowia oraz bezpieczeństwa ludzi i ochrony środowiska. Wskazać należy, że jak wynika to z wykazu materiałów planistycznych sporządzonych na potrzeby projektu planu miejscowego oraz zawartych w tych aktach dokumentów sporządzone zostały: opracowanie ekofizjograficzne (marzec 2011 r.), a ponadto wymagana przez art. 17 pkt 4 u.p.z.p. prognoza oddziaływania na środowisko ustaleń planu (wrzesień 2011 r.). Z obu tych dokumentów wynika, że teren objęty planem predysponowany jest do lokalizacji elektrowni wiatrowych nie tylko ze względu na usytuowanie w obszarze wzniesionym, lecz również na znaczne oddalenie od zabudowy mieszkaniowej, co eliminuje uciążliwość hałasu, oraz od głównych szlaków komunikacyjnych. Ponadto jest to teren poza obszarami o walorach i wartościach przyrodniczych: lasami, dolinkami, torfowiskami, jeziorami. Z prognozy oddziaływania na środowisko wynika, że jest to teren o dość małym zaludnieniu a do niekorzystnych oddziaływań można zaliczyć jedynie zmniejszenie powierzchni rolniczej. Nadto w planie ustalono zasady ochrony środowiska i przyrody.
Nie jest zasadny również zarzut skargi kwestionujący skalę mapy stanowiącej część graficzną planu. Zgodnie z art. 16 ust. 1 u.p.z.p. plan miejscowy winien być sporządzony w skali 1:1000, z wykorzystaniem urzędowych kopii map zasadniczych albo w przypadku ich braku map katastralnych, gromadzonych w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym. W szczególnie uzasadnionych przypadkach dopuszcza się stosowanie map w skali 1:500 lub 1:2000 albo 1:5000 z tym, że w ostatnim przypadku wyłącznie w celu przeznaczenia gruntów do zalesienia lub wprowadzenia zakazu zabudowy. Biorąc pod uwagę, iż plan miejscowy uchwalony został nie tylko dla terenu, na którym wprowadzono zakaz zabudowy, to w zasadzie winien być sporządzony w skali 1: 1000. Jednakże z przepisu art. 16 ust. 1 u.p.z.p. wynika, że możliwe jest stosowanie skali 1:2000, lecz uzależnione to zostało od oceny organu, czy zachodzi sytuacja przewidziana w przepisach o planowaniu przestrzennym. Zdaniem Sadu, skoro przedmiotowy plan obejmował znaczny obszar, na którym ponadto nie ustalano zróżnicowanego przeznaczenia, to dopuszczalne było sporządzenie rysunku planu na mapie o wskazanej wyżej skali. Nie można zatem uznać, że doszło do naruszenia zasad sporządzenia planu miejscowego w rozumieniu art. 28 ust. 1 u.p.z.p. powodującego nieważność zaskarżonej uchwały w całości.
Wbrew zarzutowi skargi zaskarżona uchwała nie narusza przepisu art. 14 ust. 2 pkt 2 i 3 u.p.z.p. W planie określone zostały, o czym już wyżej wspominano, zasady ochrony środowiska i przyrody. Mianowicie § 5 pkt 3) uchwały zawiera ustalenia mające zapewnić takie usytuowanie elektrowni wiatrowych, aby możliwe było zachowanie dopuszczalnego poziomu hałasu oraz do minimum odgraniczyć obszar użytków rolnych wyłączony z dotychczasowego sposobu użytkowania. Zapisy te wprowadzone zostały w oparciu o prognozę oddziaływania na środowisko ustaleń planu.
Wskazać należy, że przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie zawierają szczegółowych uregulowań odnośnie treści zagadnień jakie powinny znaleźć się w prognozie, ani też żadnych wytycznych, które elementy środowiska i przyrody oraz w jaki sposób powinny być chronione. Przyjąć zatem należy, że w tej materii do planu powinny być wprowadzone takie ustalenia, które zapewniają ochronę w związku z planowanym sposobem zagospodarowania terenu. Skoro w zaskarżonej uchwale zawarto ustalenia ochrony wynikające z prognozy oddziaływania na środowisko, to jest to postępowanie prawidłowe. Nadto plan określać ma zasady ochrony środowiska i przyrody, a więc tylko ogólne wytyczne w tym zakresie. Szczegółowe uregulowania mające zabezpieczyć przez negatywnym oddziaływaniem inwestycji na środowisko znajdują się w przepisach ustaw znajdujących zastosowanie w następnych etapach procesu inwestycyjnego.
Zaskarżona uchwała nie narusza również przepisu art. 14 ust. 2 pkt 10 u.p.z.p. oraz § 4 pkt 9 a-c rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r.
w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W jej treści w § 5 pkt 6) zawarto ustalenia dotyczące zasad modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej. Wprawdzie trafnie zarzuca skarżąca, że Rada Gminy Dygowo określając parametry dla poszczególnych sieci nie podała jednostek metrycznych w jakich te parametry określiła. Jednak zdaniem Sądu, nie jest to jeszcze uchybienie, które skutkowałoby stwierdzeniem nieważności zaskarżonej uchwały. Jak sama skarżąca przyznaje brak tych jednostek powoduje, iż ustalenia uchwały są nieprecyzyjne ale nie oznacza to jeszcze, że niemożliwe do odkodowania. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest przepisem prawa miejscowego i jak do każdego aktu prawnego znajdują do niego zastosowanie reguły interpretacyjne. Zdaniem Sądu jednostki metryczne dla parametrów poszczególnych sieci infrastruktury technicznej mogą zostać ustalone w drodze interpretacji zapisów planu.
Nie zasługuje na aprobatę kolejny zarzut naruszenia art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. poprzez określenie stref oddziaływania planu poza teren objęty tym planem, a zatem ustalenie przeznaczenia terenów i wprowadzenie ograniczeń poza granice objęte zaskarżoną uchwałą. Słusznie postąpiła Rada uwzględniając w trakcie procedury planistycznej fakt istnienia elektrowni wiatrowych w gminie sąsiedniej i ich oddziaływanie na teren objęty zaskarżonym planem. Skoro gmina U. uchwaliła plan miejscowy dla lokalizacji wiatraków w pobliżu granicy, a uciążliwość tych wiatraków będzie miała zasięg wkraczający na teren objęty planem przez gminę Dygowo, to zasadnym było naniesienie na rysunku planu izofony odzwierciedlającej zastany stan faktyczny i prawny. Wbrew twierdzeniu skarżącej takie działanie nie spowodowało przekroczenia granic terenu objętego zaskarżoną uchwałą, lecz uwzględniło oddziaływanie zaplanowanych w sąsiedniej gminie elektrowni wiatrowych na teren objęty planem.
Odnosząc się do braku zawarcia w planie zasad scaleń i podziałów działek wskazać należy, iż zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych unormowanie
w tym przedmiocie zamieszcza się w tekście planu tylko w razie zaistnienia w tej mierze potrzeb, wynikających ze stanu faktycznego i prawnego oznaczonych terenów, w tym sposobu zagospodarowania i zainwestowania terenów, charakteru zabudowy oraz zurbanizowania terenu. W orzecznictwie ukształtowany został bowiem pogląd, że w sytuacji, gdy w planie nie przewidziano obszarów wymagających przeprowadzenia scaleń i podziałów, to nie zachodzi potrzeba określania zasad i warunków, o których mowa w art. 15 ust. 2 pkt 8 u.p.z.p. (tak np. wyroki NSA z 20 grudnia 2011 r., sygn. akt II OSK 2085/11, z 24 września 2013 r., sygn. akt II OSK 2478/12).
Zdaniem Sądu nie doszło także do naruszenia art. 17 ust. 9 u.p.z.p. poprzez zaniechane wprowadzenia do projektu planu uwag Zarządu Dróg Powiatu z dnia
[...] r., a także Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r. W tym zakresie Sąd podziela stanowisko organu, że uwaga Zarządu Dróg Powiatowych dotyczyła wprowadzenia postanowienia o charakterze technicznym, a nie przestrzennym, dlatego też nie mogła być wprowadzona do ustaleń planu. Natomiast zalecenia Powiatowego Inspektora Sanitarnego były i są uwzględnione w planie poprzez ustalenia dotyczące ograniczeń w zainwestowaniu. Z tego też powodu nie było konieczności wprowadzania zmian do uchwały.
Sąd nie stwierdził także istotnego naruszenia prawa w zakresie trybu sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Przez istotne naruszenie trybu należy rozumieć takie naruszenie, które prowadzi w konsekwencji do sytuacji, w których przyjęte ustalenia planistyczne są odmienne od tych, które zostałyby podjęte, gdyby nie naruszono trybu sporządzania aktu planistycznego. Ocena zaistnienia tej przesłanki wymaga zatem odrębnych rozważań w każdym indywidualnym przypadku. Rozważania te winny uwzględniać cel powyższej regulacji, którym jest zagwarantowanie praw podmiotów, jakie mogą zostać naruszone w wyniku sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Tryb sporządzania planu miejscowego odnosi się do sekwencji czynności jakie podejmują organy w celu doprowadzenia do uchwalenia studium lub planu miejscowego. (wide: Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne Komentarz, red.
Z. Niewiadomski, C.H. BECK, Warszawa 2013, str. 262 i nast.).
Procedura uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest wielostopniowa, a kolejność przeprowadzenia poszczególnych czynności wskazana została w art. 17 u.p.z.p. Przedstawione sądowi akta pozwalają stwierdzić, że Wójt Gminy Dygowo zachował tryb o jakim mowa w art. 17 u.p.z.p. w brzmieniu wówczas obowiązującym. Mianowicie, stosownie do art. 17 pkt 1 u.p.z.p. Wójt ogłosił w dniu 12 kwietnia 2007 r. w gazecie "Głos Koszaliński" oraz przez obwieszczenie zamieszczone na tablicach ogłoszeń Urzędu Gminy Dygowo oraz S. G.
i S. o podjęciu uchwały o przystąpieniu do sporządzenia planu, w którym określił formę, miejsce i termin składania wniosków do planu, tj. w okresie 21 dni od dnia ogłoszenia.
Co do zarzutu naruszenia art. 17 pkt 4 u.p.z.p. polegającym na nie rozstrzygnięciu wszystkich wniosków i uwag zgłoszonych do projektu planu, to wyjaśnić należy, że jak wynika z akt planistycznych oraz akt sprawy w dniu 27 kwietnia 2007 r. wpłynął do Urzędu Gminy w Dygowie wniosek mieszkańców Gąskowa z dnia 20 kwietnia 2007 r. (k 26-28 akt sądowych) o stworzenie takiego planu zagospodarowania przestrzennego, który nie dopuści do lokalizacji elektrowni wiatrowych w pobliżu zabudowań mieszkalnych. Zauważyć wypada, że wniosek ten jest w swej treści identyczny ze znajdującym się w aktach planistycznych wnioskiem mieszkańców Stojkowa z dnia 25 kwietnia 2007 r. Z akt planistycznych, konkretnie
z "Wykazu wniosków do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części obrębów G. i S. w Gminie Dygowo" sporządzonego na dzień [...] r., wynika, że wniosek mieszkańców G. nie był w ogóle rozpatrywany przez Wójta. A zatem słusznie skarżąca zarzuca naruszenie ww. przepisu. Rozważenia jednak wymaga czy stwierdzone naruszenie procedury uchwalania planu kwalifikowane powinno być jako istotne. Zdaniem Sądu w sytuacji gdy wniosek stanowił protest przeciwko lokalizacji elektrowni wiatrowych w odległości mniejszej niż 2.000 m od budynków mieszkalnych oraz to, że wniosek o identycznej treści został rozpatrzony przez Wójta, brak jest podstaw do uznania tego naruszenia za istotne.
Również jako nieistotne naruszenie prawa zakwalifikować należy powołanie
w podstawie prawnej zaskarżonej uchwały art. 20 ust. 1 ustawy o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym w brzmieniu obowiązującym na rok 2011, bez podania późniejszych zmian. Uchybienie to nie ma żadnego wpływu na treść samej uchwały, ani też nie narusza trybu sporządzania planu. Sąd nie dopatrzył się takich skutków, także skarżąca na takie nie wskazała. Z tego względu zarzut naruszenie § 3 pkt 1 rozporządzenia oraz art. 14 ust. 8 u.p.z.p. w zw. z art. 20 ust. 1 u.p.z.p. w zw.
z art. 121 ust. 1, 2 i 3 w zw. z § 143 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" nie mógł być uwzględniony.
Wbrew zarzutowi skargi w toku procedury planistycznej nie zostały naruszone również wymogi określonego w art. 20 ust. 1 u.p.z.p. Wniesione do projektu planu uwagi zostały rozpatrzone, przy czym uwagi nieuwzględnione zostały przedstawione Radzie Gminy, która na podstawie art. 20 ust. 1 u.p.z.p., wydała w ich przedmiocie rozstrzygnięcie stanowiące załączniki do przedmiotowej uchwały.
Pozbawiony podstaw jest kolejny zarzut naruszenia art. 19 u.p.z.p. poprzez zaniechanie ponowienia procedury określonej w art. 17 u.p.z.p., mimo iż doszło do zmiany w przedstawionym do uchwalenia projekcie planu. Skarżąca nie uzasadniła tego zarzutu, a z akt planistycznych nie wynika aby przedłożony Radzie Gminy Dygowo do uchwalenia plan miejscowy została zmieniony i różnił się od projektu wyłożonego do publicznego wglądu.
Nietrafny jest podniesiony w skardze zarzut w zakresie naruszenia art. 20 u.p.z.p. poprzez brak podjęcia przez Radę odrębnej uchwały dotyczącej stwierdzenia zgodności projektu planu miejscowego z ustaleniami studium. Wyjaśnić należy,
że ustawodawca nie wskazał formy stwierdzenia ww. zgodności, stanowiąc jedynie
w art. 20 ust. 1 u.p.z.p., iż rada gminy uchwala plan po stwierdzeniu, że nie narusza on ustaleń studium. Czynność ta nie musi zatem przybierać formy odrębnej uchwały. Może być wyrażona w treści planu, bądź też stanowić załącznik do uchwały o planie. Dopuszczalne jest bowiem dokonanie przedmiotowej oceny zgodności w formie uchwały poprzedzającej podjęcie uchwały w sprawie uchwalenia miejscowego planu, jak również w samej uchwale uchwalającej miejscowy plan (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 22 lutego 2007 r., sygn. akt II OSK 1863/06, ONSAiWSA 2008/1/14, OSP 2008/4/37; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 25 stycznia 2012 r., sygn. akt II SA/Łd 1058/11, LEX nr 1162402).
W przedmiotowej sprawie odpowiednie postanowienie zostało zawarte w § 1 ust. 1 zaskarżonej uchwały. Nawet gdyby przyjąć pogląd reprezentowany przez część judykatury, iż niewydanie przez organ administracyjny odrębnej uchwały o stwierdzeniu zgodności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z ustaleniami studium narusza przepisy art. 20 ust. 1 i art. 28 ust. 1 u.p.z.p., to i tak takie uchybienie procedurze planistycznej nie może zostać uznane jako na tyle istotne, aby decydowało o nieważności planu (por. I. Zachariasz, Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz, LEX 2013, nr 143780; wyrok WSA w Poznaniu z 14 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Po 890/13, CBOSA, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 45/11, LEX nr 992581; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 2587/10, LEX 1080246; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z 19 marca 2008 r., sygn. akt II OSK 1627/07, LEX nr 470909). Jest to ocena, która
w rozpatrywanej sprawie wynika również z faktu, że Sąd nie doszukał się zapisów
w dokumentacji planistycznej, świadczących o niezgodności studium i planu.
Wskazać również należy, że naruszenie interesu prawnego lub prawa dające stronie prawo do zaskarżenia uchwały z zakresu administracji publicznej nie oznacza jednak automatycznie uwzględnienia skargi. Obowiązek uwzględnienia skargi powstaje dopiero wówczas, gdy naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego jest związane jednocześnie z naruszeniem przepisów prawa, tj. obowiązującej w dacie uchwalania planu normy prawa materialnego. W niniejszej sprawie nie ma jednak podstaw do stwierdzenia, że częściowo ograniczający prawo własności zakaz zabudowy należących do skarżącej działek rolnych jest niezgodny z prawem. Prawo własności jest w Rzeczypospolitej Polskiej chronione konstytucyjnie (art. 21 ust. 1), ale prawo to doznaje w określonych sytuacjach ograniczeń. Dopuszcza je Konstytucja RP w art. 64 ust. 3 stanowiąc, że własność może być ograniczona, tyle że tylko w drodze ustawy i tylko w takim zakresie w jakim nie narusza to istoty prawa własności, a więc
z poszanowaniem zasady proporcjonalności, tj. zakazem nadmiernej w stosunku do chronionej wartości ingerencji w sferę praw i wolności jednostki. Ingerencja w sferę prawa własności musi zatem pozostawać w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do wskazanych celów, dla osiągnięcia których ustanawia się określone ograniczenia, przy czym ograniczenia te winny być dokonane wyłącznie w formie przepisów ustawowych. Takimi przepisami ustawowymi w niniejszej sprawie były przepisy, obowiązującej w dacie podejmowania zaskarżonej uchwały, ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, upoważniające gminy do uchwalania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, w którym gminy ustalają przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenu (art. 3 ust. 1 u.p.z.p. i art. 27 u.p.z.p.), w konsekwencji ograniczając sposób wykonywania prawa własności. Zgodnie z doktrynalną koncepcją władztwa planistycznego, mającą umocowanie w przepisie art. 4 u.p.z.p. organom gminy przysługuje prawo władczego rozstrzygnięcia co do przeznaczenia terenu pod określone funkcje, nawet wbrew woli właścicieli gruntów objętych planem. W pojęciu władztwa planistycznego mieszczą się właśnie wprowadzone przez plany miejscowe ograniczenia prawa własności. Zainteresowane podmioty nie mogą więc oczekiwać, że rada gminy nie będzie korzystała z przysługujących jej uprawnień, a jedynie dostosuje się do żądań właścicieli nieruchomości znajdujących się na obszarze objętym planem lub w bezpośrednim sąsiedztwie (por. wyrok NSA z dnia 9 czerwca 1995 r., sygn. IV SA 346/93, publ. ONSA 1996/3/125). W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego podkreśla się, że do naruszenia istoty prawa własności dochodzi w sytuacji, gdy niemożliwe stanie się wykonywanie wszystkich uprawnień składających się na prawo do korzystania z rzeczy albo wszystkich uprawnień składających się na prawo do rozporządzania rzeczą albo wszystkich uprawnień składających się na prawo do korzystania z rzeczy i rozporządzania nią (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego
z 25 maja 1999 r., SK 9/98, publ. OTK z 1999 r., nr 4, poz. 78, wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 12 stycznia 1999 r., P 2/98, publ. OTK z 1999, nr 1, poz. 2). Pozbawienie właściciela części – nawet znacznej – atrybutów korzystania lub (i) rozporządzania rzeczą – nie musi oznaczać ingerencji w istotę jego prawa własności. Pamiętać trzeba, że zaskarżony plan w istocie nie zmienia przeznaczenia terenu, na którym znajdują się nieruchomości stanowiące własność skarżącej, albowiem teren ten zachowuje przeznaczenie rolnicze. W tych okolicznościach, w ocenie Sądu, kwestionowanego skargą zakazu wprowadzonego zaskarżoną uchwałą nie sposób uznać za ograniczenie prawa własności ponad miarę, z naruszeniem zasady proporcjonalności oraz obowiązującego prawa.
Z tych wszystkich względów Sąd, na mocy art. 151 ustawy - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.
Na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. Sąd oddalił wnioski dowodowe zawarte
w piśmie procesowym skarżącej z dnia [...] r. Co do dwóch pierwszych wniosków, to nie było potrzeby przeprowadzania dowodów na okoliczność nierozpoznania w toku procedury planistycznej protestu mieszkańców G. z dnia [...] r., ponieważ okoliczność ta wynikała z akt sprawy. Natomiast co do czterech pozostałych wniosków z tego pisma, to, zdaniem Sądu, dokumenty poprzedzające wydanie decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji inwestycji oraz same decyzje wydane w tym przedmiocie nie mogą świadczyć o prawidłowości treści planu. Dokumenty te nie tylko powstały już po uchwaleniu planu, lecz również dotyczą zupełnie innych kwestii.
Sąd nie rozpoznał ponownie wniosków dowodowych zawartych w skardze oraz pismach złożonych przed rozprawą, która miała miejsce w dniu [...] r. Wnioski te były już przedmiotem rozpoznania przez tut. Sąd, a Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 19 stycznia 2016 r. nie podzielił zarzutu skargi kasacyjnej naruszeniu przepisów postępowania, tj. art. 106 § 3 P.p.s.a. poprzez bezzasadne oddalenie wniosków dowodowych skarżącej. W tej sytuacji nie było podstaw do ponownego rozpoznawania rzeczonych wniosków.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło