V SA/Wa 1925/16
WyrokWSA w Warszawie2017-12-06
Skład orzekający: Mirosława Pindelska, Tomasz Zawiślak, Bożena Zwolenik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wydatki poniesione na dodatkowe wynagrodzenie dla pracowników za godziny, które nie zostały faktycznie przepracowane w ramach projektu lub za okres urlopu wypoczynkowego, mogą być uznane za kwalifikowalne w ramach dofinansowania z funduszy Unii Europejskiej?Ratio decidendi
Wydatki poniesione na dodatkowe wynagrodzenie dla pracowników za godziny, które nie zostały faktycznie przepracowane w ramach projektu lub za okres urlopu wypoczynkowego, nie mogą być uznane za kwalifikowalne, jeśli naruszają postanowienia umowy o dofinansowanie lub inne obowiązujące procedury. Takie naruszenie, nawet jeśli hipotetycznie mogło spowodować szkodę w budżecie Unii Europejskiej, stanowi nieprawidłowość skutkującą obowiązkiem zwrotu środków.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Ministra Rozwoju utrzymującej w mocy decyzję Narodowego Centrum Badań i Rozwoju (NCBiR) o określeniu kwoty dofinansowania podlegającej zwrotowi. Kwota ta wynikała z nieprawidłowości w rozliczaniu dodatkowych wynagrodzeń dla pracowników zaangażowanych w projekt. Szkoła skarżąca kwestionowała uznanie za niekwalifikowalne wydatków na wynagrodzenia za godziny nieprzepracowane lub za okres urlopu wypoczynkowego, argumentując m.in. błędy rachunkowe i zgodność z przepisami Kodeksu pracy oraz prawa o szkolnictwie wyższym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), Protokolant - st. ref. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi Szkoły (...) w W. na decyzję Ministra Rozwoju (obecnie: Ministra Rozwoju i Finansów) z dnia (...) maja 2016 r., nr (...) w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu oddala skargę.
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest decyzja Ministra Rozwoju z dnia [...] maja 2016 r. o numerze [...], utrzymująca w mocy decyzję Narodowego Centrum Badań i Rozwoju (dalej: "NCBiR") z dnia [...] grudnia 2015 r. o numerze [...], którą określono [...] (dalej: "[...]", "Strona", "Skarżąca") przypadającą do zwrotu kwotę dofinansowania otrzymanego na realizację projektu pn. "[...]" na podstawie umowy o dofinansowanie nr [...]z dnia [...] maja 2013 r.
Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym:
W dniu [...] maja 2013 r. pomiędzy [...] a NCBiR została podpisana umowa o dofinansowanie nr [...] na realizację projektu pn. "[...]". Całkowity koszt realizacji projektu wynosi 8.962.125 zł, w tym wydatki kwalifikowalne w wysokości 8.532.744,91 zł, z czego dofinansowanie ma stanowić 76,82 %, tj. 6.555.125 zł. Realizacja projektu rozpoczęła się 1 kwietnia 2013 r, a zakończenie zaplanowano na 30 czerwca 2015 r. Wniosek o płatność końcową został złożony w dniu 30 września 2015 r., a 19 kwietnia 2016 r. zaakceptowany przez IP.
W dniach 13-17 października 2014 r., została przeprowadzona kontrola doraźna projektu. W Informacji pokontrolnej nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r. wskazano m.in. nieprawidłowości w zakresie rozliczania dodatkowych wynagrodzeń dla pracowników zaangażowanych w realizację projektu.
Wyjaśnienia Strony (pismo z dnia 27 listopada 2014 r.) w zakresie rozbieżności pomiędzy godzinami pracy zadeklarowanymi do wypracowania na mocy decyzji Rektora [...], a sumą godzin za poszczególne dni pracy, w odniesieniu do kosztów dr inż. M. J., dr M. Ś. oraz dr. inż. D.G., z których wynikało, iż różnica ta powstała z oczywistego błędu rachunkowego, gdzie liczba przepracowanych godzin była równa ilości godzin deklarowanych, nie zostały uznane przez NCBiR za wystarczające. Ponadto, Strona wskazała, iż rozbieżność pomiędzy ilością przepracowanych godzin, a ilością godzin, na jaką był zaangażowany pracownik, w przypadku dr. inż. D.G. oraz dr. inż. J. W., wynika z urlopu udzielonego tym osobom, zgodnie z przepisami Kodeksu pracy.
W związku z niedokonaniem zwrotu środków, do którego IP wzywała Beneficjenta pismem z 23 czerwca 2015 r. IP zawiadomiła Beneficjenta o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie zwrotu środków.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. NCBiR określił zobowiązanie w wysokości 21 318, 32 zł do zwrotu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych:
- liczone od kwoty 10 282,01 zł od dnia przekazania środków, tj. 18.07.2013 r. do dnia ich zwrotu;
- liczone od kwoty 15 9,00 zł od dnia przekazania środków, tj. 17.06.2014 r. do dnia ich zwrotu;
- liczone od kwoty 1 298,78 zł od dnia przekazania środków, tj. 11.08.2014 r. do dnia ich zwrotu;
- liczone od kwoty 9 578,53 zł od dnia przekazania środków, tj. 09.10.2014 r. do dnia ich zwrotu.
Organ stwierdził, że dodatkowe wynagrodzenie tytułem wykonywania zadań w ramach projektu otrzymywało 14 osób. Wydatki uznane przez IP za niekwalifikowalne dotyczą pracowników, którzy otrzymali dodatkowe wynagrodzenie na podstawie aneksu do podstawowego stosunku pracy.
Organ I instancji nie uznał wyjaśnień Strony w zakresie rozbieżności pomiędzy sumą godzin pracy w podsumowaniu karty czasu pracy, a sumą godzin pracy w poszczególnych dniach, co Beneficjent tłumaczył omyłką rachunkową, w ramach wynagrodzenia dla:
- dr inź. M.J., która na mocy decyzji Rektora [...] z [...] czerwca 2013 r. otrzymywała dodatkowe wynagrodzenie w wysokości 780 zł/miesięcznie (wyliczone wg stawki 39,00 zł/godz., co stanowi 20 godzin/miesiąc) w okresie od 1 lipca 2013 r. do 30 czerwca 2014 r. W okresie luty-kwiecień 2014 r., w każdym z miesięcy, po zsumowaniu faktycznie przepracowanych godzin w ramach zadania 1 wyszło 19 godzin przepracowanych w danym miesiącu, natomiast w karcie czasu pracy wskazano przepracowanie 20 godzin;
- dr M. Ś., która na mocy decyzji Rektora [...] z [...] czerwca 2013 r. otrzymywała dodatkowe wynagrodzenie w wysokości 1.170 zł/miesięcznie (wyliczone wg stawki godzinowej 39,00 zł, co stanowi 30 godzin/miesiąc) w okresie od 1 czerwca 2013 r. do 30 czerwca 2014 r., gdzie w karcie czasu pracy za lipiec 2013 r. wykazano przepracowanie 30 godzin pracy, a po zsumowaniu poszczególnych godzin faktycznie przepracowanego czasu w ramach zadania 1 wyszło 25 godzin;
- dr inż. D. G., który na mocy decyzji Rektora [...] z [...] czerwca 2013 r. otrzymywał dodatkowe wynagrodzenie w wysokości 3 900 zł/miesięcznie (wyliczone wg stawki 39,00 zł/godz., co stanowi 100 godzin/miesiąc) w okresie od 1 czerwca 2013 r. do 30 czerwca 2015 r. W karcie czasu pracy za wrzesień 2014 r. w podsumowaniu zadeklarowano łącznie 80 przepracowanych godzin, a po zsumowaniu faktycznie przepracowanych godzin w ramach zadania 2 wyszło 78 godzin pracy w tym miesiącu. Na etapie postępowania administracyjnego, organ I instancji, dopatrzył się błędu rachunkowego popełnionego przez zespół kontrolujący - pracownik faktycznie przepracował w danym miesiącu 80 godzin. Dochodzenie przez IP zwrotu wydatków poniesionych w związku z wypłatą dodatkowego wynagrodzenia za 2 godziny stało się bezprzedmiotowe.
Organ I instancji odrzucił argumentację Strony, iż doszło do błędu spowodowanego przypadkową omyłką rachunkową. Wydatki poniesione na realizację zadań w ramach projektu, które nie zostały "wypracowane" przez dr inż. M. J. oraz dr M. Ś., zostały przez organ uznane za wydatki niekwalifikowalne.
W trakcie kontroli ustalono również, iż we wrześniu 2014 r. dr inż. D. G. korzystał z urlopu wypoczynkowego, a 20 godzin pracy na rzecz zadania 2 w projekcie zostało wliczone przez Stronę w poczet urlopu wypoczynkowego. Podobna sytuacja miała miejsce w przypadku dr inż. J. W., który w miesiącach lipiec - wrzesień 2013 r. oraz lipiec - wrzesień 2014 r. również korzystał z urlopu wypoczynkowego.
Dr inż. J. W., decyzją Rektora [...] z [...] czerwca 2013 r. otrzymywał dodatkowe wynagrodzenie w wysokości 5.460 zł/miesięcznie (wyliczone wg stawki godzinowej 39,00 zł, co stanowi 140 godzin/miesiąc) w okresie od 1 czerwca 2013 r. do 30 czerwca 2015 r. Zespół kontrolujący weryfikując przedstawione karty czasu pracy, stwierdził, że rozbieżność między liczbą godzin, na jaką zaangażowany był pracownik na mocy decyzji Rektora a rzeczywiście przepracowanymi godzinami wynosi 366 godzin. Wg karty czasu pracy pan J. W. powinien przeznaczyć miesięcznie 140 godzin na realizację zadania 4., natomiast w miesiącach, w których korzystał z urlopu wypoczynkowego, czas przeznaczony na realizację projektu był znacznie, krótszy i przedstawiał się następująco: w lipcu 2013 r. - 65 godzin, w sierpniu 2013 r. - 60 godzin, we wrześniu 2013 r. - 110 godzin, w lipcu 2014 r. - 116 godzin, w sierpniu 2014 r. - 35 godzin, a we wrześniu 2014 r, - 88 godzin.
Organ I instancji podzielił stanowisko wyrażone w Informacji pokontrolnej nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. po rozpatrzeniu zastrzeżeń Beneficjenta, iż wypłata dodatkowego wynagrodzenia dotyczy dodatkowych obowiązków realizowanych poza zatrudnieniem, natomiast udzielony w tym czasie urlop wypoczynkowy nie może wpływać na zmniejszenie ilości dodatkowo przepracowanych godzin w projekcie przy jednoczesnym zachowaniu całości wynagrodzenia za zadania wynikające spoza podstawowego czasu pracy.
Organ I instancji uznał wydatki poniesione na wypłatę dodatkowego wynagrodzenia za godziny, w których prace nie były realizowane (również w odniesieniu do okresu, w którym został pracownikowi udzielony urlop wypoczynkowy), za wydatki niemające bezpośredniego związku z realizacją Projektu, jak również za nieefektywne wydatkowanie środków Projektu, powołując się na zapisy zawarte w Katalogu kosztów kwalifikowanych dla projektów składanych w konkursie w 2012 r. w ramach Poddziałania 1.3.1., zgodnie z którymi kosztami kwalifikującymi się do objęcia wsparciem są koszty wynagrodzeń wraz z pozapłacowymi kosztami pracy, w tym składkami na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, osób zatrudnionych przy prowadzeniu badań przemysłowych lub prac rozwojowych, w części, w jakiej wynagrodzenia te są bezpośrednio związane z realizacją projektu objętego pomocą (umowy o pracę i umowy cywilno-prawne z osobami fizycznymi nieprowadzącymi działalności gospodarczej).
Wobec powyższych ustaleń, w zaskarżonej decyzji zostały wskazane koszty niekwalifikowalne w wysokości 15 366 zł związane z nienależną wypłatą wynagrodzenia za nieprzepracowane, dodatkowe godziny, przewidziane w ramach realizowanego projektu pracownikom: dr inż. M. J. (3 godziny), dr M. Ś. (5 godzin), dr. inż. D. G. (20 godzin - w czasie urlopu wypoczynkowego), dr. inż, J. W. (366 godzin - w czasie urlopu wypoczynkowego).
Strona wniosła odwołanie.
Minister Rozwoju stwierdził, że zgodnie z § 1 ust. 2 pkt 3 Zarządzenia [...] [...] z dnia [...] marca 2012 r. w sprawie zatrudniania oraz wynagradzania osób realizujących zadania finansowane ze źródeł innych niż wymienione w art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym, w tym z Unii Europejskiej, dalej: "Zarządzenie nr 7/2012", "dodatkowe wynagrodzenie" - na zwiększenie wynagrodzenia wymienionego w art. 151 ust. 8 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 572 ze zm.), dalej "p.s.w.", Senat uczelni może przeznaczyć dodatkowe środki na zwiększenie wynagrodzeń, jeżeli uczelnia posiada na ten cel środki pochodzące z innych źródeł niż określone w art. 94 ust. 1 p.s.w. Wynagrodzenie osób zaangażowanych w realizację zadań finansowanych ze źródeł innych niż wymienione w art. 94 ust. 1 p.s.w., w tym z Unii Europejskiej, może być wypłacane jako dodatkowe wynagrodzenie projektów - dla pracowników [...]. Natomiast w § 2 ust. 2 Zarządzenia nr 7/2012 określono, jakie osoby mogą uzyskać takie wynagrodzenie, a w § 2 ust. 4 pkt 2 tego zarządzenia wskazano, iż dodatkowe wynagrodzenie przyznaje się na podstawie aneksu do podstawowego stosunku pracy pracowników Uczelni czasowo realizujących prace na rzecz zadania. Dodatkowo określono sposób rozliczenia wynagrodzenia, z którego wynika konieczność wskazania miesięcznej liczby godzin pracy na rzecz zadania (stawka godzinowa powinna być pomnożona przez miesięczną liczbę godzin realizacji prac na rzecz zadania).
Zdaniem Organu odwoławczego dodatkowe wynagrodzenie dla wskazanych wyżej pracowników przyznawane jest w formie aneksu do istniejącej umowy o pracę, która nie jest finansowana z budżetu projektu oraz jest zgodne z zapisami rozdz. 6.2 podrozdziału 2 pkt 1 b - Wynagrodzenia pracowników zaangażowanych w realizację POIG, s. 22 Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach POIG (wersja z 29 kwietnia 2013 r" znak: MRR/POIG/1 (6)04/2013), dalej: "Wytyczne POIG".
Z uwagi na fakt, iż wysokość przyznanego na realizację w. wym. osobom dodatkowego wynagrodzenia do istniejącego stosunku pracy określa miesięczną liczbę godzin przeznaczoną na realizację zadania w ramach projektu wprowadzono kartę czasu pracy dla pracownika w ramach realizacji projektu, z której rozliczany był miesięcznie. Zdaniem organu odwoławczego osoba związana z realizacją projektu powinna rozliczać się w okresie miesięcznym z przepracowanych w ramach projektu godzin. Nieprzepracowanie wskazanej liczby godzin w danym miesiącu przez dr inż. M.J. oraz dr M. Ś., powinno skutkować odpowiednim pomniejszeniem kwoty z wynagrodzenia dodatkowego. Uznanie wynagrodzeń za niekwalifikowalne dla dr inż. M. J. oraz dr M. Ś. w części, w której nie przepracowały one pełnej liczby godzin wyznaczonej na realizację zadania w miesiącu w ramach projektu, należy uznać za zasadne.
Według zapisów rozdz. 6.2 podrozdz. 2 pkt 1 lit. g tych wytycznych POIG, wynagrodzenie za okres urlopu wypoczynkowego może być wydatkiem uznanym za kwalifikowalny proporcjonalnie do procentowego zaangażowania danego pracownika w realizacją projektu w miesiącu wystąpienia urlopu wypoczynkowego, jeżeli ponoszony jest w ramach umowy o pracę zawartej w ramach realizowanego Projektu. Strona podkreślała, iż wypłaty dla pracowników Projektu w kontrolowanym zakresie były dokonywane w ramach umowy o pracę, a nie innej formy zatrudnienia w Projekcie, jak choćby umów cywilnoprawnych. Jednakże, istotny jest fakt, iż pracownicy zaangażowani w realizację Projektu, których wydatki uznane zostały za niekwalifikowalne posiadali umowę o pracę niezwiązaną z Projektem. Zdaniem Organu odwoławczego, pomimo, iż wynagrodzenie dodatkowe pracowników uczelni zostało przyznane na podstawie aneksu do istniejącej umowy o pracę, to zasadnicze wynagrodzenie nie jest wypłacane w ramach realizowanego projektu. Wobec czego, nie można uznać, że umowa o pracę została zawarta w ramach Projektu, a dodatkowe wynagrodzenie jest integralną częścią wynagrodzenia zasadniczego, a to oznacza, iż ww. zapisy rozdz. 6.2 podrozdz. 2 pkt 1 g Wytycznych POIG nie mają w tym przypadku zastosowania. Ponadto, dodatkowe wynagrodzenie pracowników zaangażowanych w Projekt, ze względu na zapisy Uchwały nr 20-2011/2012 oraz Zarządzenia nr 7/2012, przyznane zostało na podstawie i na zasadach zawartych w w.wym. dokumentach. Ze względu na wyliczenie jego wysokości według stawki godzinowej i rozliczanie według ilości przepracowanych godzin w miesiącu, takiej formy wynagrodzenia nie można uznać za dodatek zadaniowy lub funkcyjny. Pracownicy, którzy otrzymywał dodatkowe wynagrodzenie nie byli oddelegowani do pracy na rzecz projektu w całości lub też w części etatu, gdyż wynagrodzenie zarówno M. J., M. Ś., D. G., jak i J. W. za pracę świadczoną poza podstawowym czasem pracy było rozliczane na podstawie miesięcznych kart czasu pracy i liczby godzin przepracowanych w projekcie. Natomiast wprowadzony przez Beneficjenta sposób rozliczania pracy na rzecz Projektu wynikający z uregulowań wewnętrznych potwierdza, iż dodatkowego wynagrodzenia w takiej formie nie można uznać za dodatek zadaniowy. Beneficjent ustalając, w aneksie do umowy o pracę przyznającym pracownikowi dodatkowe wynagrodzenie, stawkę godzinową i wymiar czasu pracy na rzecz Projektu, powinien w ramach wydatków kwalifikowalnych rozliczać się z każdej przepracowanej w ramach Projektu godziny. W sytuacji, gdy pracownik przebywa na urlopie wypoczynkowym w okresie, za jaki przyznawane jest dodatkowe wynagrodzenie i z tego powodu realizację zadania w danym miesiącu to dodatkowe wynagrodzenie powinno zostać wypłacone w części adekwatnej do rzeczywiście przepracowani całości. Organ odwoławczy potwierdza, iż brak jest przesłanek do uznania za wydatek kwalifikowalny wynagrodzenia za okres urlopu udzielonego w okresie otrzymywania dodatkowego wynagrodzenia w ramach realizowanego projektu.
Ponadto, zdaniem Organu odwoławczego zastosowanie mają zapisy zawarte w Katalogu kosztów kwalifikowanych dla projektów składanych w konkursie w 2012 r. w ramach Poddziałania 1.3.1, zgodnie z którymi kosztami kwalifikującymi się do objęcia wsparciem są koszty wynagrodzeń wraz z pozapłacowymi kosztami pracy, w tym składkami na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, osób zatrudnionych przy prowadzeniu badań przemysłowych lub prac rozwojowych, w części, w jakiej wynagrodzenia te są bezpośrednio związane z realizacją Projektu objętego pomocą (umowy o pracę i umowy cywilno-prawne z osobami fizycznymi nieprowadzącymi działalności gospodarczej). Zdaniem organu II instancji, wysokość wynagrodzenia za okres urlopu, tzn. fakt czy dodatkowe wynagrodzenie zostanie wypłacone pracownikowi w pełnej wysokości, pomimo nie wywiązania się pracownika z ilości godzin wyznaczonych do przepracowania w danym miesiącu w ramach zadania, zależy od ustaleń wewnętrznych danej instytucji. Jednakże Beneficjent w przypadku powzięcia takiej decyzji, powinien wliczyć te wydatki do wydatków niekwalifikowalnych w ramach Projektu.
Biorąc pod uwagę wskazane powyżej okoliczności organ odwoławczy stwierdził, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 885 ze zm.), dalej "u.o.f.p.", tj. wykorzystania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.o.f.p. Z art. 184 ust. 1 u.o.f.p. wynika bowiem, że wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Natomiast zgodnie z art. 206 ust. 1 u.o.f.p. szczegółowe warunki dofinansowania projektu określa umowa o dofinansowanie projektu, o której mowa w art. 5 pkt 9 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 Nr 84 poz.712 ze zm.), dalej: "ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju".
Organ stwierdził, że w niniejszej sprawie Beneficjent nie przestrzegał postanowień umowy o dofinansowanie, o czym świadczą ustalenia wskazane w niniejszej decyzji (w zakresie naruszeń postanowień § 7 ust. 1 podpunkt 3-7 umowy: "Kosztami kwalifikującymi się do objęcia wsparciem są koszty, które jednocześnie: (1) zostały poniesione w związku z realizacją Projektu i są niezbędne do jego prawidłowego wykonania; (2) zostały poniesione zgodnie z postanowieniami umowy, a w szczególności z Harmonogramem rzeczowo - finansowym wg zadań oraz harmonogramem płatności wg kwartałów; (3) mieszczą się w Katalogu kosztów kwalifikowanych dla projektów składanych w konkursie w 2012 r. w ramach Poddziałania 1.3.1 stanowiących załącznik nr 6 do umowy; (4) zostały faktycznie poniesione w okresie kwalifikowalności kosztów projektu, o którym mowa w ust. 2; (5) zostały poniesione zgodnie z zasadami racjonalnej gospodarki finansowej (...); (6) zostały zweryfikowane i zatwierdzone przez IP; (7) zostały prawidłowo udokumentowane i w efekcie, doprowadził do naruszenia procedur, o których mowa w art. 184 u.o.f.p.
Zdaniem organu odwoławczego, wydatki poniesione na dodatkowe wynagrodzenie dla dr inż. M. J. za 3 godziny pracy w ramach projektu w okresie luty - kwiecień 2014 r. oraz dr M. Ś. za 5 godzin pracy w ramach projektu w lipcu 2013 r., wg prowadzonej karty czasu pracy, nie zostały prawidłowo udokumentowane, co powoduje, że wydatków tych nie można uznać za wynagrodzenia bezpośrednio związane z realizacją projektu objętego pomocą, a tym samym nie mieszczą się one w Katalogu kosztów kwalifikowalnych dla projektów składanych w konkursie w 2012 r. w ramach Poddziałania 1.3.1 stanowiących załącznik nr 6 do umowy.
Zgodnie z kartami czasu pracy dr. inż. D. G. z września 2014 r. i dr inż. J.W. z miesięcy: lipiec - wrzesień 2013 r. oraz lipiec - wrzesień 2014 r., pracownicy otrzymali dodatkowe wynagrodzenie również za okres urlopu i zostało one wyliczone proporcjonalnie do procentowego zaangażowania danego pracownika w realizację projektu w miesiącu, w którym korzystali z urlopu wypoczynkowego. Organ odwoławczy nie neguje takiej możliwości wyliczenia wynagrodzenia dla pracownika przez Beneficjenta, jednakże z uwagi na fakt, iż dodatkowe wynagrodzenie nie zostało przyznane na podstawie umowy o pracę zawartej w ramach projektu, a na podstawie aneksu, który określał ilość godzin do przepracowania w każdym miesiącu, to wydatku tego nie można uznać kwalifikowalny. Pracownicy mieli bowiem w ramach Projektu przepracować określoną ilość godzin (co jasno wynika z aneksów do umów o pracę), a ze względu na przypadający w tym okresie urlop, tej ilości nie przepracowali. Wobec tego ta część wynagrodzenia, która została wypłacona za godziny nieprzepracowane w danym miesiącu powinna być uznana za niekwalifikowalną w Projekcie.
Zdaniem Organu odwoławczego stwierdzone w projekcie naruszenia wpisują się w definicję nieprawidłowości zawartą w art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającym przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającym rozporządzenie (WE) nr 1260/1999. Miało bowiem miejsce finansowanie z budżetu Unii Europejskiej wydatków poniesionych niezgodnie z przepisami wspólnotowymi i krajowymi, tj. z naruszeniem postanowień umowy o dofinansowanie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie [...] wniosła o uchylenie decyzji Ministra Rozwoju z dnia [...] maja 2016 r. w całości, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1. naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. w zw. z art. 107 § 3 Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2016 r. poz. 23), dalej "K.p.a.", z pominięciem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i odniesienia się w sposób indywidualny do sytuacji Skarżącego, poprzez brak szczegółowego uzasadnienia wydanej decyzji, w tym w szczególności brak uwzględnienia przy wydawaniu zaskarżonej decyzji wyjaśnień [...] złożonych przy piśmie z dnia 27 listopada 2014 r. w przedmiocie różnic powstałych z oczywistych błędów rachunkowych przy jednoczesnych oświadczeniach, iż faktyczna liczba przepracowanych godzin stanowiła wartość ujawnioną w podsumowaniu kart czasu pracy i była równa z ilością godzin deklarowanych, co skutkowało błędnym przyjęciem przez organ iż prace te w przedmiotowym zakresie nie były realizowane na rzecz Projektu;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego:
- zapisów Rozdziału 6.2 Podrozdziału 2 pkt 1) lit. g - Wynagrodzenia pracowników zaangażowanych w realizację POIG (s. 23) Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, 2007-2013 (wersja: 29 marca 2011 r., znak: MRR/POIG/1 (5)03/2011, daiej: Wytyczne) poprzez ich niezastosowanie;
- art. 14 i art. 152 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy poprzez ich niezastosowanie;
- art. 133 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym poprzez jego niezastosowanie;
- § 6 ust. 1 pkt 3 Zarządzenia nr 7/2012 Rektora z dnia 1 marca 2012 r. w sprawie zatrudniania oraz wynagradzania osób realizujących zadania finansowane ze źródeł innych niż wymienione w art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym, w tym z Unii Europejskiej poprzez jego błędną interpretację, a także poprzez jego niezastosowanie;
co skutkowało błędnym przyjęciem, iż wynagrodzenie za okres urlopu wypoczynkowego tylko wtedy jest wydatkiem kwalifikowanym jeżeli umowa o pracę w ramach, której urlop jest udzielony i ramach którego wynagrodzenie urlopowe jest wypłacone w całości została zawarta w ramach danego projektu finansowanego z POIG.
W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości dotychczasowe stanowisko prezentowane w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego.
Realizując powyższe uprawnienia Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem w sprawie nie doszło do naruszenia zastosowanych przepisów prawa materialnego, zaś w działaniach organów nie sposób dopatrzyć się uchybień proceduralnych, które mogłyby skutkować uchyleniem decyzji.
Stosownie do treści art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji przewidzianej w art. 207 ust. 9 u.f.p. – wydanej po bezskutecznym upływie terminu (zakreślonego w wezwaniu, w trybie określonym w ust. 8 tego przepisu) zwrotu środków lub wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych płatności.
Zgodnie z przepisem art 184 ust. 1 u.f.p., wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 (środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej oraz niepodlegające zwrotowi środki z pomocy udzielanej przez państwa członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – pkt 2 oraz środki pochodzące ze źródeł zagranicznych niepodlegające zwrotowi, inne niż wymienione w pkt 2 – pkt 3), są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu.
W ocenie Sądu, pod pojęciem procedur, o których mowa w art. 207 ust. 1 pkt 2 i art. 184 ust. 1 u.f.p., należy rozumieć nie tylko procedury określone w powszechnie obowiązującym prawie publicznym (europejskim i krajowym). Sąd orzekający w sprawie podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z z dnia 22 stycznia 2015 r. o sygn. akt II GSK 2004/13, zgodnie z którym, procedury te mogą wynikać nie tylko z aktu prawa powszechnie obowiązującego, ale także z łączącej strony umowy o dofinansowanie, w której zostaje określony uzgodniony sposób działania beneficjenta. NSA stwierdził, że sposób ten jest obowiązujący i odstępstwo od niego stanowi naruszenie procedur, o jakim mowa w art. 184 u.f.p. (por. także wyroki NSA: z dnia 19 czerwca 2012 r. o sygn. akt II GSK 732/11; z dnia 9 stycznia 2014 r. o sygn. akt II GSK 1546/12; z dnia 23 czerwca 2015 r. o sygn. akt II GSK 1141/14; orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Pogląd ten został podtrzymany w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 2015 r. o sygn. akt II GSK 2109/14, w którym wskazano, że pod pojęciem "innych procedur" należy rozumieć nie tylko procedury określone obowiązującymi powszechnie normami prawa, lecz również postanowienia umowy zawartej w wyniku wyłonienia danego projektu do dofinansowania. Rozwijając tę tezę NSA wskazał dodatkowo, że wynika to ze specyfiki ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 383 ze zm.). Projekty realizowanie są w oparciu o zaakceptowany wniosek oraz umowę, która określa obowiązki zarówno beneficjenta, jak też instytucji udzielającej dofinansowania, a której wzór jako element systemu realizacji programu operacyjnego (co wynika z art. 26 ust. 1 pkt 8 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju.) stanowi dokumentację konkursową. Podpisana przez beneficjenta według wzoru umowa określa procedurę wykonywania przez niego projektu. W tej sytuacji, stosując zarówno gramatyczną, jak też systemową wykładnię przepisu art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. należy przyjąć, że w pojęciu "innych procedur" mieszczą się umowy zawierane przez beneficjentów na wykonanie zgłoszonych przez nich w ramach określonych programów operacyjnych i wyłonionych do dofinansowania projektów. Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela ten pogląd i przyjmuje w rozpoznawanej sprawie za własny.
Sąd podziela stanowisko organu, że w przypadku zawarcia umowy o dofinansowanie zgodnie z przyjętym przez instytucję wzorem uznać należy, że reguluje ona również procedurę realizacji projektu. Niewypełnienie przez stronę postanowień umowy powoduje zatem konieczność odzyskiwania przez organ kwot podlegających zwrotowi.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż procedurę, o której mowa w art. 184 u.f.p. stanowiły m.in. zapisy umowy o dofinansowanie projektu, zawartej w dniu [...] maja 2013 r. pomiędzy Skarżącą a NCBiR.
W tym miejscu Sąd stwierdza, iż analiza zarzutów wskazanych w skardze, jak również wywodów podniesionych w ich uzasadnieniu, prowadzi do przyjęcia, że poza przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest okoliczność otrzymania przez wymienionych w decyzji organu II instancji pracowników dodatkowego wynagrodzenia na podstawie aneksów do podstawowego stosunku pracy tytułem wykonywania zadań w ramach projektu. Nie powielając zatem wszystkich ustaleń organu, szczegółowo wymienionych w obu zapadłych w sprawie decyzjach, Sąd stwierdza, iż stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób prawidłowy i na podstawie wyczerpująco zebranego materiału.
Kwestią sporną jest kwalifikowalność wydatków poniesionych przez Skarżącą w ramach projektu z tytułu wypłaty pracownikom dodatkowego wynagrodzenia w sytuacji niezrealizowania zadeklarowanej liczby godzin, a także za okres urlopu wypoczynkowego. Przy czym, co istotne, organy podważyły zasadność uznania wydatków z tytułu urlopu wypoczynkowego za kwalifikowalne w ramach rozliczenia projektu, a nie zasadność wypłacania przez Uczelnię wynagrodzenia za ten okres. W tym zakresie Sąd podziela stanowisko organów, iż obie kwestie są niezależne wobec siebie, gdyż Uczelnia może wypłacać pracownikowi wynagrodzenie w ramach projektu, które nie musi być wydatkiem kwalifikowalnym w Programie.
Sąd za prawidłowe uznaje stanowisko organów, zgodnie z którym, przy realizacji projektu doszło do naruszenia postanowień umowy o dofinansowanie z dnia [...] maja 2013 r. W § 3 ust. 5 tej umowy Skarżąca zobowiązała się m.in. do zrealizowania projektu w pełnym zakresie, z należytą starannością, zgodnie z postanowieniami umowy i jej załącznikami (pkt 6), przepisami prawa krajowego i wspólnotowego (pkt 1), wytycznymi Ministra Rozwoju Regionalnego wydanymi w trybie art. 35 ust. 3-7 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (pkt 3) oraz zgodnie z wytycznymi Ministra Rozwoju Regionalnego w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności w okresie programowania 2007 – 2013 (pkt 4).
Z kolei, w myśl § 7 ust. 1 pkt 3-7 umowy, warunkiem uznania wydatków za kwalifikowane było poniesienie ich przez beneficjenta w związku z realizacją Projektu i są niezbędne do jego prawidłowego wykonania, zostały poniesione zgodnie z postanowieniami umowy, a w szczególności z Harmonogramem rzeczowo - finansowym wg zadań oraz harmonogramem płatności wg kwartałów, mieszczą się w Katalogu kosztów kwalifikowanych dla projektów składanych w konkursie w 2012 r. w ramach Poddziałania 1.3.1 stanowiących załącznik nr 6 do umowy, zostały faktycznie poniesione w okresie kwalifikowalności kosztów projektu, o którym mowa w ust. 2, zostały poniesione zgodnie z zasadami racjonalnej gospodarki finansowej, zostały zweryfikowane i zatwierdzone przez IP, zostały prawidłowo udokumentowane.
Jak wynika z § 2 ust. 1 Zarządzenia Nr 7/2012 osoby wykonujące zadania finansowane ze źródeł innych, niż wymienione w art. 94 ust. 1 ustawy o szkolnictwie wyższym, w tym z Unii Europejskiej otrzymują wynagrodzenie według zasad określonych w Uchwale oraz niniejszym zarządzeniu. Zgodnie z § 2 ust. 4 pkt 2 tego Zarządzenia wynagrodzenie dla osób zaangażowanych w wykonywanie zadań związanych z realizacją projektu przyznawane jest w okresie realizacji prac na rzecz tego zadania na podstawie;
a) umowy o pracę na czas określony - w przypadku zatrudnienia w ramach stosunku pracy na czas realizacji prac na rzecz zadania;
b) aneksu do podstawowego stosunku pracy pracowników czasowo realizujących prace na rzecz zadania, w przypadku przyznania dodatkowego wynagrodzenia za zadania dla nauczyciela akademickiego/pracownika nie będącego nauczycielem akademickim (inny sposób wyliczenia dodatkowego wynagrodzenia) lub dodatków specjalnych;
c) wniosku w sprawie premii dla pracowników Uczelni nie będących nauczycielami akademickimi.
Kwestie związane z zatrudnianiem oraz wynagradzaniem osób realizujących zadania finansowane ze źródeł innych niż wymienione w art. 94 ust. 1 ustawy prawo o szkolnictwie wyższym (tj. innych niż dotacje otrzymywane z budżetu państwa), w tym z Unii Europejskiej, regulują u Beneficjenta m. in. Zarządzenie Nr 7/2012 oraz Uchwała nr 20-2011/2012, o której mowa w § ust. 2 pkt 3 Zarządzenia Nr 7/2012. Zgodnie z § 2 ust. 1 Zarządzenia Nr 7/2012, osoby wykonujące zadania finansowane ze źródeł innych, niż wymienione w art. 94 ust. 1 p.s.w., w tym z Unii Europejskiej, otrzymują wynagrodzenie według zasad określonych w Uchwale nr 20-2011/2012 oraz Zarządzeniu Nr 7/2012. Zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 4 Uchwały nr 20-2011/2012, w związku z realizacją zadań finansowanych ze źródeł innych niż dotacje otrzymywane z budżetu państwa, wprowadzono możliwość wynagradzania osób zaangażowanych w realizację tych zadań na podstawie m. in. dodatkowego wynagrodzenia projektów - dla pracowników [...]. Zgodnie natomiast z § 2 Uchwały nr 20-2011/2012, wynagrodzenia wypłacane na podstawie niniejszej uchwały nie mogą przekroczyć kwot przewidzianych dla realizacji zadania, w tym określonych umowami zawartymi dla danego projektu - w przypadkach, gdy umowy takie (kosztorysy) wartość wynagrodzeń wprost określają. Wynagrodzenia winny być ustalane w złotych polskich (ust 1). Stawki wynagrodzeń ustalanych na podstawie niniejszej uchwały nie mogą przekraczać kwot określonych w umowach z podmiotami finansującymi, przy uwzględnieniu § 2 ust. 3 i 4 niniejszej uchwały. Jeżeli właściwe umowy stawek tych nie precyzują, wysokość wynagrodzenia powinna być ustalana zgodnie z (a) regulacjami wewnętrznymi [...], (b) zasadami realizacji danego zadania, (c) przepisami powszechnie obowiązującego prawa polskiego (ust. 2).
Przy wyliczaniu dodatkowego wynagrodzenia dla pracowników w ramach realizowanych zadań projektu, Skarżąca uwzględniła wymogi Zarządzenia nr 7/2012 i Uchwały nr 20-2011/2012, co znalazło wyraz we wprowadzeniu kart czasu pracy zawierających informacje nt. przepracowanej liczby godzin w miesiącu dla każdego z pracowników zajmującego się projektem.
Wysokość dodatkowego wynagrodzenia powinna zatem wynikać m. in. z faktycznie przepracowanej liczby godzin w miesiącu w ramach liczby godzin wykazanej na realizację prac. Wypłatę dodatkowego wynagrodzenia za godziny, w których prace nie były realizowane, należy uznać za wypłatę niemającą bezpośredniego związku z realizacją Projektu, jak również za nieefektywne wydatkowanie środków Projektu. Wypłata dodatkowego wynagrodzenia za godziny, w których prace nie były realizowane, jest sprzeczna również z Zarządzeniem Nr 7/2012. Z tych samych powodów brak przesłanek do uznania za wydatek kwalifikowalny również wynagrodzenia za czas urlopu udzielonego w okresie otrzymywania dodatkowego wynagrodzenia w ramach realizowanego projektu w związku z korzystaniem z urlopu w ramach podstawowego czasu pracy.
Nie zmienia tej oceny powoływany przez Skarżącą argument, iż prawo do urlopu wynika z ogólnych przepisów Kodeksu pracy (art. 14, art. 152 K.p.) oraz przepisów ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym (art. 133). Należy podkreślić, że ta kwestia nie była przedmiotem oceny w rozpoznawanej sprawie. Jak wskazano wyżej Uczelnia może wypłacać pracownikowi wynagrodzenie w ramach projektu, które nie musi być wydatkiem kwalifikowalnym w Programie.
W przedmiotowej sprawie zasady kwalifikowalności wydatków zostały ustanowione m.in. w umowie, a także w Wytycznych POIG oraz Katalogiem kosztów kwalifikowalnych dla projektów składanych w konkursie w 2012 r. w ramach Poddzialania 1.3.1, które Beneficjent zobowiązał się stosować, jak i przepisach prawa powszechnie obowiązującego.
Zgodnie z podrozdziałem 4.3 pkt 1 Wytycznych POIG kwalifikowalność poniesionych wydatków oceniana jest m.in. poprzez weryfikację innych dowodów potwierdzających poniesienie wydatku, zaakceptowanych przez IZ, albo zestawienia faktur lub dokumentów, przedstawianych przez beneficjenta w celu otrzymania dofinansowania. Sprawdzeniu podlega w szczególności czy wydatki są oparte na prawnie wiążących umowach, porozumieniach lub dokumentach księgowych oraz czy są zgodne z postanowieniami prawa krajowego i unijnego oraz dokonane w sposób oszczędny, to jest poniesione przy zachowaniu zasady osiągnięcia założonego efektu przy jak najniższych kosztach (podrozdział 4.3 pkt 2 Wytycznych POIG).
Wskazane wyżej przepisy, stanowiące podstawę prawną prawidłowej realizacji przedmiotowego projektu, wskazują, że poniesienie wydatku w sposób naruszający przepisy krajowe, stanowi naruszenie art. 56 ust. 4 Rozporządzenia 1083/2006.
Jednocześnie to na Skarżącej, jako stronie umowy o dofinansowanie, spoczywała odpowiedzialność za realizację projektu, w tym za prawidłowe wydatkowanie otrzymanych środków. W konsekwencji uznać należało, iż to Skarżąca ponosi skutki stwierdzonego naruszenia procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p.
Przechodząc natomiast do kontroli samego procesu odzyskiwania wypłaconego Skarżącej dofinansowania, przypomnieć na wstępie należy, iż zgodnie z art. 98 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006, Państwa Członkowskie w pierwszej kolejności ponoszą odpowiedzialność za śledzenie nieprawidłowości, działając na podstawie dowodów świadczących o wszelkich większych zmianach mających wpływ na charakter lub warunki realizacji lub kontroli operacji lub programów operacyjnych oraz dokonując wymaganych korekt finansowych. Ponadto, Państwo Członkowskie dokonuje korekt finansowych wymaganych w związku z pojedynczymi lub systemowymi nieprawidłowościami stwierdzonymi w operacjach lub programach operacyjnych. Korekty dokonywane przez Państwo Członkowskie polegają na anulowaniu całości lub części wkładu publicznego w ramach programu operacyjnego. Państwo Członkowskie bierze pod uwagę charakter i wagę nieprawidłowości oraz straty finansowe poniesione przez fundusze.
Jak to słusznie zauważył Minister Rozwoju, definicja pojęcia "nieprawidłowości" została zawarta w art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006. Przez "nieprawidłowość" należy rozumieć jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego.
Uzupełnieniem regulacji w zakresie postępowań kontrolnych prowadzonych przez organy w ramach udzielonych dofinansowań z budżetu Unii Europejskiej jest rozporządzenie Rady (WE) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.U.UE.L.1995.312.1). Stosownie do art. 4 ust. 1 tego rozporządzenia, stwierdzenie w wyniku kontroli nieprawidłowości z reguły prowadzi do cofnięcia bezprawnie uzyskanej korzyści poprzez zobowiązanie do zapłaty lub zwrotu kwot pieniężnych nienależnych lub bezprawnie uzyskanych. Rozporządzenie to w art. 2 ust. 4 określa, że – z zastrzeżeniem stosowanego prawa wspólnotowego – procedury dotyczące zastosowania wspólnotowych kontroli, środków i kar będą podlegały prawu państw członkowskich. Zawarta także w art. 1 ust. 2 rozporządzenia konstrukcja nieprawidłowości oraz jej normatywne skutki zostały przeniesione na grunt przepisów prawa polityki rozwoju. Przepisami tymi uregulowano kompetencje do ustalania i nakładania na beneficjentów sankcji w związku z powstałymi w toku realizacji projektów nieprawidłowościami. Również w prawie krajowym znajdują się normy precyzujące przesłanki zwrotu środków oraz tryb ich dochodzenia. Kwestie te regulują wskazane już przepisy u.f.p.
Powyższe regulacje wskazują, że samo naruszenie procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków pochodzących z budżetu UE nie oznacza automatycznie obowiązku stosowania korekt i zwrotu środków unijnych. Konieczna jest bowiem ocena skutków tego naruszenia w kontekście uregulowań określonych w art. 2 pkt 7 i art. 98 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006. Środki unijne podlegają zatem zwrotowi tylko wówczas gdy wykorzystano je z naruszeniem procedur, które to naruszenie stanowi "nieprawidłowość" w rozumieniu art. 2 pkt 7 cytowanego rozporządzenia. Wymieniona "nieprawidłowość" ma natomiast miejsce w sytuacji gdy wskutek naruszenia procedur doszło do powstania szkody lub mogłoby dojść do jej powstania w budżecie ogólnym UE. Możliwość powstania szkody należy rozumieć jako możliwość uszczuplenia środków unijnych. Dla uznania zatem, że doszło do powstania "nieprawidłowości" w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 wystarczy ustalenie, że wskutek naruszenia procedur obowiązujących przy wydatkowaniu środków unijnych powstała hipotetyczna możliwość powstania szkody w budżecie ogólnym UE.
Zgodnie z powyższym stwierdzić należy, że dla zaistnienia obowiązku stosowania korekt i zwrotu środków unijnych muszą zostać spełnione łącznie dwie następujące przesłanki:
– po pierwsze musi mieć miejsce naruszenie procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków unijnych określonych m.in. w umowie o dofinansowanie,
– po drugie naruszenie to spowodowało lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym UE (por. wyrok NSA z dnia 20 listopada 2014 r. o sygn. akt II GSK 917/13).
Odnosząc powyższe rozważania do ustalonego, bezspornego w sprawie stanu faktycznego, w ocenie Sądu zgodzić się należało z organem, że Skarżącej można skutecznie zarzucić naruszenie procedur wynikających z umowy o dofinansowanie, które to naruszenie spowodowało szkodę w budżecie UE poprzez poniesienie nieuzasadnionych kosztów wynagrodzenia osób zatrudnionych przy realizacji projektu za czas kiedy faktycznie nie wykonywali prac na rzecz projektu.
Jednocześnie podniesiony w skardze zarzut naruszenia jest oczywiście bezzasadny. Jak to już wyżej wyjaśniono stwierdzenie naruszenia procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. obliguje organ do wydania decyzji na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. Przepis ten, wbrew stanowisku Skarżącej, stanowi materialnoprawną podstawę decyzji.
Za chybione uznać należy również zarzuty naruszenia przepisów art. 7, art. 77, art. 80 K.p.a. w związku z art. 107 § 3 K.p.a. W ocenie Sądu postępowanie prowadzone zarówno przez NCBiR, jak również przez Ministra Rozwoju było zgodne z prawem. Organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, zaś zebrany materiał dowodowy był wystarczający do wydania decyzji.
Podsumowując uznać należy, iż organ dokonał prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego uznając, iż w sprawie wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. polegające na wykorzystaniu środków z naruszeniem procedur oraz niezgodnie z przeznaczeniem, co obligowało organ do podjęcia działań mających na celu zwrot środków. Obowiązek taki stanowi konsekwencję art. 2 ust. 7 rozporządzenia (WE) 1083/2006 definiującego nieprawidłowość jako jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego. Dla stwierdzenia nieprawidłowości wystarczające jest przy tym stwierdzenie, że naruszenie prawa wspólnotowego mogło spowodować szkodę rozumianą jako możliwość uszczuplenia środków unijnych. Z akt rozpoznawanej sprawy i z uzasadnienia decyzji wynika ponadto, że organ odwoławczy zbadał wyczerpująco wszystkie okoliczności faktyczne i dokonał obiektywnej oraz wnikliwej ich oceny, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją.
Wobec niestwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga jest niezasadna i na zasadzie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło