II FZ 107/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Anna Dumas po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Przedsiębiorstwa Usługowo-Handlowego P. sp. z o.o. z siedzibą w M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/Gl 1321/17 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa Usługowo-Handlowego P. sp. z o.o. z siedzibą w M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 22 września 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2016 r. postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 22 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/Gl 1321/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę Przedsiębiorstwa Usługowo-Handlowego P. Sp. z o.o. w M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 22 września 2017 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2016 r. Z uzasadnienia postanowienia Sądu pierwszej instancji wynika, że ww. skarga podpisana została przez prokurenta spółki. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 1 grudnia 2017r. wezwano skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi przez złożenie dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi przez prokurenta i określającego sposób reprezentacji skarżącej (KRS), w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka zawierająca wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi doręczona została skarżącej w dniu 18 grudnia 2017 r. Skarżąca nie przedłożyła w zakreślonym terminie dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi przez prokurenta i określającego sposób jej reprezentacji. W zaskarżonym postanowieniu WSA wyjaśnił regulację prawną wynikającą z przepisów art. 29, art. 49 § 1, art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) i podniósł, że w rozpatrywanej sprawie skarżąca nie wykonała wezwania do usunięcia braków formalnych skargi i nie przedstawiła dokumentu, wykazującego umocowanie do wniesienia skargi przez prokurenta i określającego sposób jej reprezentacji. Termin dla dokonania tej czynności upłynął zaś bezskutecznie z dniem 27 grudnia 2017 r., wobec czego Sąd obowiązany był skargę odrzucić. W zażaleniu wywiedzionym od ww. postanowienia spółka zaskarżyła je w całości, wnosząc o jego uchylenie oraz zasądzenie kosztów, zarzucając rażące naruszenie art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 29 p.p.s.a. w zw. z art. 15 ust. 1 w zw. z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r. Nr 168, poz. 1186 ze zm.) poprzez wadliwą wykładnię ww. przepisów i przyjęcie prymatu przepisów p.p.s.a. w stosunku do ww. przepisów ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym - co w konsekwencji spowodowało uznanie, że w sprawie zastosowanie znajdą przepisy p.p.s.a. z pominięciem ustawy szczególnej i stwierdzenie istnienia braków formalnych złożonej w sprawie skargi uniemożliwiających nadanie skardze prawidłowego biegu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie zauważyć należy, że skarżąca nie neguje faktu niedokonania czynności, na którą wskazywał Sąd pierwszej instancji. W zażaleniu podważa ona w ogóle zasadność wzywania do uzupełnienia braków poprzez złożenie oryginału dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania osoby skarżącej. Stwierdzić należy, że wymóg, o którym tu mowa, jest przewidziany przepisami prawa - art. 29 p.p.s.a. Zarzuty podważające sensowność takiego wymogu są więc w istocie zarzutami wobec ustawodawcy, nie zaś wobec Sądu, który postępuje w zgodzie z procedurą właściwą dla danego postępowania. Po drugie, stwierdzić trzeba - jak wielokrotnie odnotowywano w orzecznictwie (por. np. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2015 r., sygn. akt II FSK 3427/14, dostępne, podobnie jak inne orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu, w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl) - że w ww. art. 29 p.p.s.a. jest mowa, iż umocowanie ma być wykazane dokumentem, ustawodawca nie dookreślił natomiast rodzaju wymaganego dokumentu. Oznacza to, że wnosząc skargę w imieniu spółki należy dołączyć do niej dokument, z którego będzie wynikało jaki podmiot umocowany jest do reprezentowania spółki. Przytoczone przepisy prawa nie określają jaki konkretnie musi to być dokument. W praktyce orzeczniczej sądów administracyjnych przyjęto, że dokument ten powinien być zgodny z prawem i autentyczny. W przypadku spółki kapitałowej uznaje się, że jest to aktualny na dzień wniesienia skargi odpis z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego (por. postanowienie NSA z dnia 27 kwietnia 2007 r., sygn. akt II FSK 615/06, publik. LEX nr 340187; na temat aktualności odpisu z KRS zob. uchwałę SN z dnia 8 listopada 2007 r., sygn. akt III CZP 92/07, publik. OSNC z 2008 r. Nr 11, poz. 126). Natomiast niezłożenie wraz ze skargą dokumentu wykazującego umocowanie do reprezentowania spółki w myśl art. 29 p.p.s.a. jest brakiem formalnym skargi, podlegającym uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 w zw. z art. 46 § 3 p.p.s.a., czyli w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Konsekwencją nieuzupełnienia przedmiotowego braku formalnego skargi jest jej odrzucenie stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Za bezskuteczne uznać należy wskazywanie Sądowi na dostępność do KRS, bowiem Sąd nie może zastępować stron i uzupełniać za nich braków formalnych składanych pism (por. postanowienie NSA z dnia 17 czerwca 2016 r., sygn. akt II FZ 349/16). Są to czynności procesowe stron, które nie mogą być podejmowane przez inne podmioty (organy procesowe). Zwolnienie strony z dokonania czynności, a zwłaszcza z uzupełnienia braku formalnego polegającego na niedołączeniu KRS-u i obciążenie tą czynnością sądu, np. w celu usprawnienia postępowania, nie może być domyślne, ale musiałoby mieć oparcie ustawowe (por. uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r. sygn. akt I OPS 13/13). Nie zmienia tej zasady regulacja zawarta w art. 15 ust. 1 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym, zgodnie z którą od dnia ogłoszenia w Monitorze Sądowym i Gospodarczym nikt nie może zasłaniać się nieznajomością ogłoszonych wpisów. Podobnie, zasady tej nie zmienia również domniemanie prawdziwości danych wpisanych do rejestru (wynikające z art. 17 ustawy). Jak podnosi się w orzecznictwie, nie sposób przyjąć, by konsekwencje prawem przewidzianego ogłoszenia dokonanego wpisu, mogły dotyczyć postępowania sądowego na etapie oceny braków formalnych pism (por. postanowienie NSA z dnia 9 lutego 2017 r., sygn. akt II GZ 71/17). Oznacza to, że ogłoszenie dokonanego wpisu nie zwalnia strony od obowiązku uzupełniania braków formalnych pisma, a ciężar czynienia ustaleń, czy osoba dokonująca czynności posiada stosowne umocowanie, nie zostaje przerzucony na przewodniczącego (na etapie kontroli warunków formalnych skargi) bądź na sąd (na etapie oceny czy zachodzą podstawy do odrzucenia skargi wobec niewykonania zarządzenia przewodniczącego). W związku z tym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. zażalenie oddalił. ----------------------- 3