II SA/Kr 1433/15
WyrokWSA w Krakowie2016-01-19
Skład orzekający: Mirosław Bator, Kazimierz Bandarzewski, Paweł Darmoń
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego, jeśli wnioskodawca twierdzi, że nie brał udziału w pierwotnym postępowaniu, a jego status strony nie jest oczywisty i wymaga dalszych ustaleń?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego, jeśli wnioskodawca powołuje się na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. (brak udziału w postępowaniu bez własnej winy), a jego status strony nie jest oczywisty i wymaga dalszych ustaleń. W takiej sytuacji organ powinien wydać postanowienie o wznowieniu postępowania, a kwestia legitymacji procesowej wnioskodawcy powinna zostać zbadana dopiero w toku wznowionego postępowania.Stan faktyczny
S.M.-L. złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę, twierdząc, że nie brała w nim udziału i że decyzja narusza prawo miejscowe. Prezydent Miasta odmówił wznowienia, uznając ją za niebędącą stroną. Wojewoda uchylił postanowienie Prezydenta i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając, że ocena statusu strony powinna nastąpić po wznowieniu postępowania. Spółka A. S.A. (inwestor) zaskarżyła postanowienie Wojewody, argumentując, że Prezydent prawidłowo odmówił wznowienia, gdyż S.M.-L. nie była stroną postępowania. WSA w Krakowie oddalił skargę Spółki.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Spółki A. S.A. na postanowienie Wojewody z dnia 18 września 2015 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędziowie : WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) WSA Paweł Darmoń Protokolant : sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi ze skargi "A" S. A. w K. na decyzję Wojewody [...] z dnia 18 września 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania skargę oddala
Decyzją Prezydenta Miasta K. nr [...] wydaną w dniu 11 lutego 2015 r. po rozpatrzeniu wniosku inwestora – Spółki A. S.A., zatwierdzono projekt budowlany i udzielono pozwolenia na budowę dla zamierzenia budowlanego pn.: zespół sześciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie bliźniaczej "[...] " (zespoły A1 i A2, B1 i B2, C1 i C2), wraz z zadaszonymi miejscami postojowymi (13 miejsc) przy ul. [...] w K. , na działce nr [...] obr. [...] wraz z instalacjami wewnętrznymi: wody, kanalizacji, gazu, co., elektryczną, wentylacją mechaniczną, szczelnymi zbiornikami na wody opadowe na działce nr [...] obr. [...] , instalacjami poza budynkiem: wody, kanalizacji sanitarnej, wewnętrzną linią zasilającą oraz przebudową kabla NN na działce nr [...] obr. [...] a także przebudową ul. [...] na działce nr [...] , nr [... ] przy ul. [...] w K.
W dniu 12 marca 2015 r. S. M. –L. złożyła do organu administracji architektoniczno-budowlanej I instancji wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ww. ostateczną decyzją Prezydenta Miasta K. Jako podstawę wystąpienia wnioskująca wskazała art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. podnosząc, że nie brała udziału w postępowaniu zakończonym ww. decyzją oraz fakt, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa miejscowego (inwestycja, zdaniem skarżącej, jest niezgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego). Jako uzasadnienie wniosku wskazała, że jest współwłaścicielka nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...], nr [...], nr [...] sąsiadujących z terenem inwestycji.
Postanowieniem wydanym 26 maja 2015 r. Prezydent Miasta K. odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ww. decyzją Prezydenta Miasta K. nr [...] z 11 lutego 2015 r. znak: [...] , stwierdzając że wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania następuje z przyczyn formalnych (podmiotowych), tj. z powodu braku legitymacji procesowej podmiotu wnioskującej o wznowienie, a co za tym idzie z powodu niedopuszczalności wznowienia postępowania na wniosek złożony przez podmiot niebędący stroną postępowania.
Zażalenie S.M.-L. zostało złożone z zachowaniem terminu określonego w art. 141 § 2 K.p.a. Skarżąca zarzuciła organowi nieprawidłowe zastosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz Prawa budowlanego poprzez odmowę uznania za stronę postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę, a także ponawia zarzuty dotyczące niezgodności inwestycji z przepisami prawa miejscowego.
Postanowieniem z dnia 18 września 2015 r. nr: [...] Wojewoda , na podstawie art. 138 § 2, w związku art. 144 K.p.a. oraz art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 z późn. zm.), po rozpatrzeniu zażalenia S.M.-L. reprezentowanej przez adwokata R.T. uchylił zaskarżone postanowienie organu I instancji i przekazuje się sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że analiza akt sprawy wykazała, że ostateczną decyzją organu administracji architektoniczno-budowlanej I instancji nr [...] wydaną 11 lutego 2015 r., po rozpatrzeniu wniosku inwestora – Spółki A. S.A. zatwierdzono projekt budowlany i udzielono pozwolenia na budowę ww. inwestycji. Obszar oddziaływania inwestycji określony został przez organ I instancji jako obejmujący działki nr [...], nr [...] nr [...] Natomiast działki nr [...], nr [...] i nr [...] (które wymienia wnioskująca) nie zostały uznane za leżące w obszarze oddziaływania inwestycji.
Ustalono, że wniosek S.M.-L. o wznowienie postępowania złożony został z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 K.p.a..
Z analizy akt postępowania zakończonego decyzją nr [...] z 11 lutego 2015 r. wynika, że brak jest bezspornego dowodu na to, że inwestycja projektowana na działkach nr [...],[...],[...] obręb [...] , nie oddziałuje na teren nieruchomości stanowiącej współwłasność wnioskującej (tj. działek nr [...] ,[...] ,[...] obręb [...] ). Działki te znajdują się w sąsiedztwie terenu inwestycji.
W sytuacji gdy wnioskodawczyni twierdzi, że bez własnej winy nie uczestniczyła w postępowaniu oraz, że winien jej przysługiwać przymiot strony, a także jeżeli z wnioskiem o wznowienie wystąpiła w określonym terminie i wniosek dotyczy decyzji ostatecznej, właściwy organ jest zobligowany do wznowienia postępowania celem przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.
W przedmiotowej sprawie niedopuszczalne jest (bez uprzedniego wznowienia postępowania) gromadzenie przez organ I instancji dodatkowego materiału dowodowego w celu dokonania dodatkowych ustaleń dotyczących obszaru oddziaływania przedmiotowej inwestycji, tj. czynności zmierzających do ustalenia czy zachodzą "przyczyny wznowienia", przed wznowieniem postępowania narusza zasadę postępowania administracyjnego określoną w art. 149 § 2 K.p.a.
Dopiero we wznowionym postępowaniu, przeprowadzone dodatkowe ustalenia pozwolą na ocenę istnienia przesłanki wznowienia wskazanej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. jak i oceny prawidłowości dokonanych ustaleń organu I instancji dotyczących obszaru oddziaływania projektowanego obiektu, natomiast przeprowadzenie opisanej wyżej analizy bez wznowienia postępowania jak i opisanie jej wyników w postanowieniu o odmowie wznowienia jest nieprawidłowe.
Zgodnie z przepisami, wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania jest możliwe tylko w razie, gdy wznowienie postępowania z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych jest niedopuszczalne oraz, gdy wniosek o wznowienie złożony został z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 1 i 2 K.p.a., a nie ma podstaw do jego przywrócenia. Fakt, że w postępowaniu o pozwolenie na budowę oraz w postępowaniu o zmianie decyzji o pozwoleniu na budowę organ I instancji nie uznał wnioskodawcy za stronę, nie jest przyczyną przedmiotową lub podmiotową, zatem nie może być podstawą odmowy wznowienia postępowania.
Powyższa kwestia w doktrynie oraz orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozumiana jest jednolicie, albowiem sądy wielokrotnie w swoich orzeczeniach podkreślały, że tzw. przyczyna "podmiotowa" niedopuszczalności wznowienia postępowania nie może być odnoszona do sytuacji, gdy z żądaniem wznowienia postępowania występuje osoba, która twierdzi, że ma interes prawny, wbrew jednak prawu została pominięta w zakończonym postępowaniu administracyjnym (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2007 r. sygn. akt II OSK 218/06; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2008 r. sygn. akt II OSK 1778/06; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2009 r. sygn. akt II OSK 1753/08; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 listopada 2009 r. sygn. akt II OSK 1214/08; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2010 r. sygn. akt II GSK 441/09).
Zgodnie z orzecznictwem sądowym w przypadku zaistnienia wątpliwości, co do legitymacji podmiotu składającego wniosek o wznowienie postępowania, gdy zachodzi potrzeba badania tej legitymacji na gruncie akt sprawy, to wydanie decyzji winno być poprzedzone postanowieniem o jakim mowa w art. 149 § 1 K.p.a., a to z uwagi na konieczność przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania, co do przyczyn wznowienia, a więc realizacja dyspozycji z art. 149 § 2 K.p.a. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2010 r. sygn. akt II OSK 1286/09; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 czerwca 2011 r. sygn. akt II OSK 1158/10). Powołanie się przez składającego podanie o wznowienie postępowania na przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. tj., że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, powinno skutkować wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania, które otwiera drogę do przeprowadzenia postępowania jurysdykcyjnego, w którym powinny brać udział wszystkie strony postępowania. Kodeks postępowania administracyjnego nakłada na organ obowiązek powiadomienia wszystkich stron postępowania o jego wszczęciu (art. 61 § 4 K.p.a.), co wynika z zasady zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu, wyrażonej w art. 10 § 1 K.p.a. Nie jest wymaganym ustalenie, że brak udziału spowodował szkody dla strony lub stwierdzenie, że udział strony spowodowałby inne załatwienie sprawy. Nieustalenie przez organ kręgu stron postępowania i uniemożliwienie im możności wypowiedzenia się co do okoliczności sprawy i zgromadzonego materiału jest naruszeniem prawa, będącym wadą postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., skutkując jego wznowieniem. Obowiązkiem organu administracji publicznej jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, przede wszystkim w kwestii podmiotowej, to jest legitymacji materialno-prawnej osoby żądającej przeprowadzenia postępowania w sprawie administracyjnej. Co do zasady zatem organ, poza przypadkami braku wyraźnego wskazania w żądaniu wszczęcia postępowania wznowieniowego przyczyny wznowienia z katalogu przestanek zawartych w Kodeksie lub oczywistego braku legitymacji do występowania w charakterze strony takiego postępowania, ma obowiązek wydać postanowienie o wznowieniu postępowania i przeprowadzić postępowanie zgodnie z zasadami określonymi w art. 150 i 151 K.p.a. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 maja 2012 r. sygn. akt II OSK 452/11). Zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 sierpnia 2014 r. sygn. akt II SA/Gd 218/14 jeśli wniosek o wznowienie postępowania jest oparty na tej podstawie, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, a ponadto zawiera stwierdzenie, że składający podanie o wznowienie podmiot uważa, że przysługiwał mu przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną, a został w tym postępowaniu pominięty, to weryfikacja twierdzeń wnioskodawcy jest w istocie badaniem przesłanek wznowienia. To z kolei powinno nastąpić w kolejnej fazie postępowania, czyli po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Dopiero na tym etapie postępowania organ administracji może weryfikować twierdzenia strony dotyczące jej interesu prawnego w zakończonym postępowaniu zwykłymi.
Przeprowadzenie zatem takiej analizy bez wznowienia postępowania jak i opisanie jej wyników w postanowieniu o odmowie wznowienia jest nieprawidłowe.
Stwierdzając zatem, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, orzeczono jak w sentencji.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w ustawowym terminie złożyła Spółka A. S.A. w K. zaskarżając w całości postanowienie Wojewody [...] z dnia 18 września 2015 r. znak: [...] , uchylające postanowienie Prezydenta Miasta K. z dnia 26 maja 2015 r. znak: [...] o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia 11 lutego 2015 r. znak: [...] i przekazujące sprawę do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, a to:
1) art. 61a K.p.a. przez jego niezastosowanie, co doprowadziło do błędnego przyjęcia, że organ I instancji powinien był wszcząć postępowanie w sprawie wznowienia postępowania, podczas gdy zgodnie z tym przepisem postępowanie administracyjne wszczyna się jedynie w przypadku, gdy podanie zostało wniesione przez osobę będącą stroną postępowania;
2) art. 149 § 1 K.p.a. przez błędną wykładnię, prowadzącą do przyjęcia, że badanie, czy zachodzą podmiotowe i przedmiotowe przyczyny wznowienia jest dopuszczalne jedynie po uprzednim wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania;
3) art. 149 § 2 K.p.a. przez jego błędną wykładnię, prowadzącą do przyjęcia, że niedopuszczalnym było podejmowanie przez organ administracji publicznej czynności zmierzających do ustalenia czy zachodzą przyczyny wznowienia postępowania w toku postępowania wyjaśniającego;
4) art. 149 § 3 K.p.a. przez jego niezastosowanie, co doprowadziło do błędnego przyjęcia, że organ I instancji nie był uprawniony do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sytuacji, gdy wniosek o wznowienie postępowania nie spełniał przesłanek określonych w art. 145 § 1 kpt 4 K.p.a.;
5) art. 147 K.p.a. przez jego niezastosowanie, co doprowadziło do błędnego przyjęcia, że organ I instancji powinien był wszcząć postępowanie w sprawie wznowienia postępowania;
6) art. 16 K.p.a. wyrażającego zasadę trwałości decyzji administracyjnych;
7) art. 12 K.p.a. wyrażającą zasadę szybkości postępowania i posługiwania się najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca spółka wniosła o uchylenie, w całości zaskarżonego postanowienia w oparciu o art. 145 § 1 ust. 1 lit a Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, tym kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu sądowo - administracyjnym.
Zdaniem skarżącej Spółki Prezydent Miasta K. wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, zakończonego ostateczną decyzją administracyjną zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. Wojewoda który rozpoznawał sprawę wskutek zażalenia wniesionego przez S.M.-L. dopuścił się naruszenia wskazanych w niniejszej skardze przepisów postępowania, czego skutkiem było błędne przyjęcie, że Prezydent Miasta K. był zobligowany do wydania, w oparciu o art. 149 § 2 K.p.a. postanowienia o wznowieniu postępowania, celem przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. W świetle tak ukształtowanych przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego postanowienie Wojewody zasługuje na uchylenie w całości. W sytuacji wniosku S.M.-L. zasadnym była odmowa wszczęcia postępowania wznowieniowego, ponieważ ponad wszelką wątpliwość wniosek ten został złożony przez osobę nie będącą stroną postępowania.
Spółka podzieliła w pełni stanowisko Prezydenta Miasta K. , który odmówił S.M.-L. przymiotu strony w pierwotnym postępowaniu administracyjnym, co doprowadziło do wydania przez ten organ postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, zakończonego decyzją ostateczną. Zgodnie z art. 28 ust. 2 Prawo budowlane, który jako lex specialis wobec art. 28 K.p.a. stanowi wyłączną podstawę do ustalenia, kto jest stroną w postępowaniu o pozwolenie na budowę, za stronę postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę mogą być uznani jedynie inwestor, właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości, znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Za obszar odziaływania obiektu rozumie się obszar, którego definicja legalna została zawarta w art. 3 pkt 20 Prawo budowlane. W myśl tej definicji, obszar oddziaływania obiektu to teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu terenu. W przypadku obiektów budowlanych tymi przepisami odrębnymi są warunki techniczne zawarte w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury, z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Przywołane rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie zawiera szereg wymogów, dotyczących usytuowania obiektów budowlanych. W sytuacji, gdy inwestor buduje zachowując odległości przewidziane w tych przepisach, wówczas nie ma mowy o oddziaływaniu obiektu budowlanego na okoliczne nieruchomości. W konsekwencji właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości, znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu pozbawieni są przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę.
Organ I instancji, przeprowadzając postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia, czy S.M.-L. ma legitymację do złożenia wniosku o wznowienie postępowania poddał pod analizę projekt zagospodarowania terenu inwestycji, celem określenia obszaru oddziaływania inwestycji pod kątem przepisów ww. rozporządzenia. Należy zaaprobować wniosek Prezydenta Miasta K. , że planowana przez skarżącego inwestycja nie wpłynie negatywnie możliwość zagospodarowania ani na wykonywanie przez S.M.-L. prawa własności, ani nie wpłynie na dotychczasowy sposób korzystania z nieruchomości, wobec czego S.M.-L. nie przysługiwał i nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu.
Prezydent Miasta K. w postanowieniu z dnia 26 maja 2015 r. wprost stwierdził, że skoro w przedmiotowym postępowaniu brak było przepisów techniczno- budowlanych, które mogłyby w związku z planowaną inwestycją wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu działek, będących współwłasnością Wnioskodawczym, to w związku z tym, nie może być mowy o obszarze oddziaływania obiektu na działki nr [...] , nr [...] i nr [...], a tym brak jest podstaw do uznania S.M.-L. za stronę postępowania (tak na stronie 10-tej postanowienia Prezydenta Miasta K. z dnia 26 maja 2015 r.). Taki sam pogląd wyraził Prezydent Miasta K. w piśmie z dnia 16 marca 2015 r. skierowanym do S.M.-L. , w odpowiedzi na jej wniosek o uznanie za stronę postępowania administracyjnego. W piśmie tym organ stwierdził, że z akt postępowania o znaku [...] wynika, że nie przysługiwał wnioskodawczyni przymiot strony w omawianym postępowaniu. Wnioskodawczyni jest współwłaścicielka działek o numerach: [...] ,[...] ,[..] i działki te nie znalazły się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji (pismo Prezydenta Miasta K. z dnia 16 marca 2015 r. skierowane do S.M.-L. , znak: [...] ).
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego postanowienia nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Sąd administracyjny ocenia jedynie legalność działania administracji co oznacza, że zobowiązany jest zbadać, czy w czasie podejmowania danego aktu administracyjnego, organ administracji nie naruszył prawo.
Nie każde naruszenie prawa uzasadnia wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu administracyjnego. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na postanowienie uchyla taki akt w przypadku, gdy stwierdzi: 1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; 2) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; 3) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny stwierdza nieważność postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.) lub stwierdza wydanie postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a.).
W tej sprawie kontrolując legalność podejmowanych czynności przez Wojewodę , Sąd nie dostrzegł naruszenia prawa.
Zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a argumentacja Wojewody [...] zasługuje na uwzględnienie.
Jak wynika z akt sprawy uczestniczka S.M.-L. będąc współwłaścicielką sąsiedniej nieruchomości (oznaczone jako działki nr [...] ,[...] ,[...] ) w stosunku do nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...]– nie brała udziału w postępowaniu zakończonym decyzją Prezydenta Miasta K. nr [...] wydaną w dniu 11 lutego 2015 r. i zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą inwestorowi – Spółce A. S.A. pozwolenia na budowę zamierzenia budowlanego pn.: zespół sześciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie bliźniaczej "[...] " (zespoły [...] ), wraz z zadaszonymi miejscami postojowymi (13 miejsc) przy ul. [...] w K. na działce nr [...] wraz z instalacjami wewnętrznymi: wody, kanalizacji, gazu, co., elektryczną, wentylacją mechaniczną, szczelnymi zbiornikami na wody opadowe na działce nr [...] , instalacjami poza budynkiem: wody, kanalizacji sanitarnej, wewnętrzną linią zasilającą oraz przebudową kabla NN na działce nr [...] , a także przebudową ul. [...] na działce nr [...], nr [...] przy ul. [...] w K . Ww. decyzja nie została zaskarżona i stała się ostateczna.
W dniu 12 marca 2015 r. S.M.-L. złożyła do Prezydenta Miasta K. wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ww. ostateczną decyzją i jako podstawę wystąpienia wnioskująca wskazała art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. podnosząc, że nie brała udziału w postępowaniu zakończonym ww. decyzją oraz fakt, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa miejscowego (inwestycja, zdaniem skarżącej, jest niezgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego). Jako uzasadnienie wniosku wskazała, że jest współwłaścicielką nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...], nr [...], nr [...], sąsiadujących z terenem inwestycji.
Prezydent Miasta K. postanowieniem z dnia 26 maja 2015 r. odmówił wznowienia postepowania w sprawie twierdząc – na 13 stronach uzasadnienia tego postanowienia – że wnioskodawczyni trafnie nie została uznana za stronę postępowania zakończonego decyzją z 11 lutego 2015 r. Organ odwoławczy w zaskarżonym postanowieniu stanął na stanowisku, że dokonanie oceny, czy wnioskodawczyni winna być uznana za stronę postępowania zakończonego decyzją z 11 lutego 2015 r. ma nastąpić dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. To stanowisko w tej sprawie jest trafne.
Istota sporu między organem odwoławczym a stroną skarżącą dotyczy właśnie etapu dokonania oceny spełnienia przesłanki wynikającej z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Nie ulega wątpliwości, że we wstępnej fazie badania wniosku o wznowienie postępowania organ może się wypowiadać jedynie co do zawartych we wniosku zarzutów, a nie co do ich podstaw. Przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia enumeratywnie wymienione w art. 145-145b K.p.a. oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 K.p.a.
Tylko w sytuacji ujawnienia, że podanie o wznowienie nie wskazuje przesłanki lub przesłanek wymienionych w art. 145-145b K.p.a. bądź nie zachowany został termin do jego złożenia przewidziany w art. 148 K.p.a. - organ administracji ma obowiązek na podstawie art. 149 § 3 K.p.a. wydać postanowienie odmawiające wznowienia postępowania. W pozostałych przypadkach organ administracji wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania i przeprowadza postępowanie zgodnie z zasadami określonymi w art. 149 § 2 K.p.a. w związku z art. 151 § 1 i 2 K.p.a. W przypadku wskazania przesłanki wznowienia wymienionej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. (czyli braku udziału wnioskodawczyni jako strony w postępowaniu bez jej własnej winy) organ rozpatrujący wniosek co do zasady nie bada, czy podmiot domagający się wznowienia postępowania istotnie ma przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją, gdyż kwestia ta będzie przedmiotem ustaleń i oceny w postępowaniu prowadzonym po wydaniu postanowienia, o jakim mowa w art. 149 § 2 K.p.a. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2001 r. sygn. akt I SA 2390/99, opub. w Lex 54724).
Ponieważ w tej sprawie prawidłowo organy ustaliły, że wnioskodawczyni dochowała terminowi jednego miesiąca od chwili dowiedzenia się o decyzji z 11 lutego 2015 r. do złożenia wniosku o wznowienie postępowania oraz we wniosku w sposób nie budzący wątpliwości podano przesłankę wznowieniowa – nie było podstaw do wydawania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania w sprawie.
Dopiero wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania wznowieniowego było podstawą do rozstrzygania, czy rzeczywiście wnioskodawczyni przymiot strony przysługiwał.
Badania tego w znacznym zakresie dokonał organ I instancji, który oceniał zasadność powołanej przez S.M.-L. przesłanki. Wprost to wynika z postanowienia z 26 maja 2015 r. Ponieważ takie rozważania można było (i należało) przeprowadzić dopiero po wszczęciu postępowania wznowieniowego, stąd zaskarżone postanowienie Wojewody w którym taki właśnie pogląd wyrażono - jest prawidłowe.
Sąd nie podziela argumentacji strony skarżącej. Sądowi z urzędu znana jest niejednolitość orzecznictwa sądowego co do etapu badania przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. w zakresie ustalania, czy wniosek o wznowienie pochodzi od strony czy też nie pochodzi. Strona skarżąca powołała się na wyroki sądów administracyjnych ( w tym także Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie), które zaaprobowały badanie przymiotu strony przed wszczęciem postępowania wznowieniowego (np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 1410/12).
Odmienne stanowisko zajął np. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 9 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Łd 414/13, opub. w LEX nr 1346161, zgodnie z którym w przypadku wskazania przesłanki wznowieniowej wymienionej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. organ rozpatrujący podanie nie bada, czy podmiot domagający się wznowienia postępowania istotnie ma przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją, gdyż kwestia ta będzie przedmiotem ustaleń i oceny w postępowaniu prowadzonym po wydaniu postanowienia, o jakim mowa w art. 149 § 2 K.p.a.
Sąd w tym składzie zajmuje kompromisowe stanowisko, zgodnie z którym możliwym jest ustalenie, że wniosek o wznowienie postępowania zawierający przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. nie pochodzi od strony nawet przed wszczęciem postępowania wznowieniowego, ale tylko wtedy, gdy ta okoliczność (tzn. brak przymiotu strony) jest bezsporna i nie jej ustalenie nie będzie wymagało badania akt sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 18 grudnia 2014 r. sygn. akt II OSK 1112/13 stwierdził, że wprawdzie podstawową przesłanką wszczęcia postępowania administracyjnego nadzwyczajnego jest ustalenie, że żądanie pochodzi od strony postępowania, to jednak odmowa wszczęcia postępowania nadzwyczajnego (wznowieniowego) z tego powodu, że wniosek o jego wszczęcie nie pochodzi od strony może nastąpić wówczas, gdy jest to okoliczność oczywista. Jeśli natomiast kwestia ta budzi wątpliwości, to postępowanie nadzwyczajne (wznowieniowe) powinno zostać wszczęte i dopiero w tym postępowaniu okoliczność ta będzie wyjaśniana.
W okolicznościach tej sprawy kwestia oceny, czy wnioskodawczyni miała przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją z 11 lutego 2015 r. z pewnością nie była oczywista. Już sama obszerność postanowienia organu I instancji o odmowie wszczęcia postępowania wznowieniowego najlepiej świadczy o tym, że organ ten aż na 13 stronach uzasadniał brak przymiotu strony w osobie S.M.-L. .
Tym samym te rozważania skarżącej Spółki, które negowały trafność zaskarżonego postanowienia co do obowiązku zbadania posiadania przymiotu strony wnioskodawczyni dopiero po wszczęciu postępowania wznowieniowego – nie są zasadne.
Sąd w tej sprawie, na tym etapie rozpoznawania zaskarżonego postanowienia, nie może wypowiadać się co do prawidłowości ewentualnego uznania lub braku uznania w osobie S.M.-L. strony w postępowaniu zakończonym decyzją z 11 lutego 2015 r. Byłoby to stanowczo przedwczesne. W tym zakresie ponownie musi wypowiedzieć się organ I instancji, a w razie wniesienia środka zaskarżenia – także organ II instancji, a dopiero później sąd administracyjny (o ile zostanie wniesiona skarga). Sąd tylko sygnalizuje, ze dokonując oceny posiadania przymiotu strony należy dokładnie zbadać zakres oddziaływania inwestycji, dla której udzielono decyzją z 11 lutego 2015 r. pozwolenia na budowę tak przez pryzmat Prawa budowlanego i przepisów wykonawczych do Prawa budowlanego, jak i prawa cywilnego oraz ewentualnie innych przepisów prawa.
Tym samym Sąd nie może ustosunkować się merytorycznie do tej części skargi, w którym strona skarżąca przedstawiała swoje argumenty dotyczące zakresu oddziaływania inwestycji na działce nr [...] i pojęcia obszaru oddziaływania obiektu.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że nie są zasadne zarzuty strony skarżącej co do naruszenia w tej sprawie art. 61a K.p.a. bowiem w okolicznościach tej sprawy zbadanie, czy wniosek pochodzi od strony wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego. Takie postępowanie może toczyć się dopiero po wszczęciu postępowania wznowieniowego. Nie został naruszony art. 149 § 1-3 K.p.a., ponieważ wznowienie postępowania wymaga wydania postanowienia, a tego w sprawie nie było, a tylko tak wydane postanowienie stanowi podstawę do oceny, czy rzeczywiście zaistniała przyczyna (przesłanka) wznowieniowa. Zarzut naruszenia art. 149 § 3 K.p.a. jest niezasadny już chociaż z tego powodu, że organ I instancji wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania wznowieniowego w drodze postanowienia i tego faktu procesowego nikt nie neguje. Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 147 K.p.a., ponieważ w tej sprawie dopiero po wszczęciu postępowania wznowieniowego należy ustalić, czy wniosek złożyła strona. Zarzuty naruszenia art. 16 i 12 K.p.a. także nie są zasadne i sama skarżąca Spółka nawet nie wskazała, na czym miałoby polegać ich naruszenie. Wszczęcie postępowania wznowieniowego nie powoduje wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji (wszczęcie postępowania wznowieniowego w tej sprawie nie narusza art. 16 K.p.a.), a zasada szybkości postępowania (art. 12 K.p.a.) musi ustąpić pierwszeństwa zasadzie praworządności (art. 6 K.p.a.) nakazującej postępowanie organu zgodnie z prawem oraz zasadzie prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.).
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że w związku z brakiem naruszenia prawa, a zwłaszcza przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – skarga w tej sprawie podlega, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło