II SA/Go 869/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński Asesor WSA Jarosław Piątek (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Monika Walentynowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2017 r. sprawy ze skargi N spółki z o.o. na uchwałę Zarządu Województwa z dnia [...] r. nr [...] w sprawie przyjęcia ogłoszenia i regulaminu do konkursu postanawia: odrzucić skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, postanowieniem z dnia 30 czerwca 2016 r. , II SA/Go 426/16 odrzucił skargę N Sp. z o.o. na uchwałę Zarządu Województwa z dnia [...] listopada 2015 r., w przedmiocie przyjęcia ogłoszenia i regulaminu dla konkursu. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. N Sp. z o.o. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim skargę na uchwałę Zarządu Województwa dnia [...] listopada 2015 r., w przedmiocie przyjęcia ogłoszenia i regulaminu dla konkursu Nr [...] w ramach Osi Priorytetowej 3 Gospodarka niskoemisyjna, działania 3.2 Efektywność energetyczna, Poddziałania 3.2.1 Efektywność energetyczna – projekty realizowane poza formułą ZIT Regionalnego Programu Operacyjnego – 2020. Spółka zaskarżyła uchwałę w części dotyczącej Załącznika nr 1 do uchwały (ogłoszenie o konkursie) w zakresie w jakim wskazuje ona uprawnionych potencjalnych beneficjentów konkursu oraz Załącznika nr 2 do uchwały (regulamin) w zakresie pkt II "Organizacja konkursu" ppkt 3 "Typy Beneficjentów" tiret pierwszy. W odpowiedzi Zarząd Województwa wniósł o oddalenie skargi ewentualnie o jej odrzucenie, argumentując, w przypadku jej merytorycznego rozpoznania, że nie mogą być uznane za zasadne zarzuty o dyskryminacji zaskarżoną uchwałą wobec tego, że zapisy w regulaminie konkursu są odzwierciedleniem postanowień zatwierdzonego przez Komisję Europejską Programu RPO-2020. Jakiekolwiek odstępstwa co do kategorii beneficjentów powodowałyby nieważność postępowania konkursowego i korektę finansową. Gdyby zaś skarżąca chciała kwestionować zapisy Programu powinna była zgłaszać stosowne wnioski na etapie tworzenia programu regionalnego, ewentualnie skarżyć uchwalę, która przyjmowała Program i publikowała go w Dzienniku Urzędowym Województwa. W kwestii odrzucenia organ wskazał, że gdyby ustawodawca, chciał, aby również w przypadku uchwał organów samorządu województwa istniała możliwość ich zaskarżenia do sądów administracyjnych, wprowadziłby identyczne zapisy, jak te które znalazły się w ustawie o samorządzie gminnym i powiatowym. Z treści art. 90 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa wyraźnie wynika ograniczenie katalogów uchwał organów samorządu województwa jedynie do takich uchwał, które stanowią akty prawa miejscowego. Z tego względu w ocenie organu administracji uchwały, którym nie można przypisać przymiotu aktu prawa miejscowego, nie podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Sąd I instancji odrzucając wywiedzioną w sprawie skargę stwierdził, że zasadniczym problemem było rozstrzygnięcie, czy zaskarżona uchwała Zarządu Województwa podlega kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne. Wskazał, że zaskarżona uchwała podjęta została na podstawie przepisów ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów operacyjnych w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz.U. z 2014 r. poz. 1146), która przewiduje możliwość sądowoadministracyjnej kontroli tylko w określonych przypadkach. Sąd I instancji wskazał, że w myśl art. 61 ust. 1 powołanej ustawy w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, w tym w przypadku, o którym mowa w art. 66 ust. 2 pkt 1, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369, dalej: p.p.s.a.), wobec czego tylko w przypadkach objętych tym przepisem można skutecznie wnieść skargę do sądu administracyjnego. Zaskarżona uchwała dotyczy ogłoszenia o konkursie i przyjęcia regulaminu dla konkursu Nr [...] w ramach Osi Priorytetowej 3 Gospodarka niskoemisyjna. Sąd I instancji twierdził, że akt wydany w takim przedmiocie nie jest objęty dyspozycją przepisu art. 61 ust. 1 ustawy i jako taki nie może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. W podstawie prawnej Sąd podał art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. N Sp. z o.o., skargą kasacyjną zaskarżyła postanowienie Sądu I instancji w całości zarzucając mu naruszenie przepisów, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy: I) art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 3 § 1, 2 i 3 p.p.s.a. oraz art. 61 ust. 1 ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i niezasadne odrzucenie skargi wobec wadliwego przyjęcia, że zaskarżona uchwała Zarządu Województwa nie podlega kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne, ponieważ w sytuacjach innych niż opisane w art. 61 ust. 1 ustawy nie można skutecznie wnieść skargi do sadu administracyjnego, podczas gdy przepis art. 61 ust. 1 ustawy – zgodnie z jego ratio legis – rozszerza katalog aktów, które mogą być przedmiotem skargi, a nie wyłącza możliwości ich zaskarżenia na podstawie art. 3 § 1, 2 i 3 p.p.s.a.; II) art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 50 ustawy o zasadach realizacji (...) poprzez ich błędną wykładnię i wadliwe uznanie, iż na podstawie art. 50 tejże ustawy wyłączono możliwość skutecznego wniesienia skargi kasacyjnej na uchwałę Zarządu Województwa podczas gdy na mocy tego przepisu wyłączono jedynie częściowo stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a nie ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, czy innych przepisów przewidujących możliwość złożenia skargi do sądu administracyjnego; III) art. 58 § 1 pkt 1 i art. 3 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 91 ust. 1 w zw. z art. 90 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa poprzez pominięcie, że gdy organ samorządu województwa, przez podejmowane czynności prawne lub faktyczne narusza prawa osób trzecich, osobom tym przysługuje uprawnienie do zaskarżenia czynności do sądu administracyjnego, a w konsekwencji niezasadne odrzucenie skargi do sądu wojewódzkiego, podczas gdy zaskarżona uchwała Zarządu Województwa podlegała kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne; IV) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na sporządzeniu uzasadnienia zaskarżonego wyroku w sposób, który uniemożliwia poznanie motywów rozstrzygnięcia oraz uniemożliwia przeprowadzenie jego kontroli instancyjnej, w szczególności poprzez niedokonanie oceny, czy zaskarżona uchwała stanowi (lub nie) jeden ze wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4, 5 i 6 p.p.s.a. aktów lub czynności. Podnosząc te zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Gorzowie Wlkp. oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2017 r., II GSK 4874/16 uchylił zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że WSA w Gorzowie Wielkopolskim nie podjął się oceny, czy zaskarżona uchwała stanowi (lub nie) jeden ze wskazanych w art. 3 § 2 lub § 3 p.p.s.a. aktów lub czynności, w szczególności czy stanowi: 1. inny niż określone w pkt 1-3 akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, którą można zaskarżyć do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.; 2. akt prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, który można zaskarżyć do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a.; 3. akt organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, który można zaskarżyć do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. 4, jedną ze spraw, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach, którą można zaskarżyć do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 3 p.p.s.a. Tym samym zasadny jest zarzut kasacyjny, iż WSA w zaskarżonym postanowieniu naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 4,5 i 6 p.p.s.a. W konsekwencji, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji naruszył art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi bez należytego i wnikliwego zbadania czy istotnie sprawa ta nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Ograniczenie badania tej kwestii jedynie do analizy art. 61 ust. 1 ustawy o zasadach realizacji programów operacyjnych w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2014 r., poz. 1146), jest niezasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd rozpoznający niniejszą sprawę będąc związany oceną zawartą w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego rozważył, czy zaskarżona uchwała Zarządu Województwa dnia [...] listopada 2015 r., w przedmiocie przyjęcia ogłoszenia i regulaminu dla konkursu Nr [...] w ramach Osi Priorytetowej 3 Gospodarka niskoemisyjna, działania 3.2 Efektywność energetyczna, Poddziałania 3.2.1 Efektywność energetyczna – projekty realizowane poza formułą ZIT Regionalnego Programu Operacyjnego – 2020, stanowi akt określony w art. 3 § 2 pkt 4-6 p.p.s.a. Sąd wziął także pod uwagę regulację zawartą w art. 90 i 91 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. 2016 r., poz. 486 ze zm. – dalej u.s.w.). Należy wskazać, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realiz9acji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. 2017, poz. 1460 ze zm. - dalej jako ustawa wdrożeniowa) ustawa określa zasady realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, podmioty uczestniczące w realizacji tych programów i polityki oraz tryb współpracy między nimi. Zgodnie z przyjętymi w ustawie wdrożeniowej zasadami realizacji programów operacyjnych, wybór projektów do dofinansowania następuje w trybie konkursowym albo pozakonkursowym. Wnioskodawcy, w przypadku negatywnej oceny jego projektu wybieranego w trybie konkursowym, przysługuje prawo wniesienia protestu w celu ponownego sprawdzenia złożonego wniosku w zakresie spełniania kryteriów wyboru projektów (art. 53 ust. 1). Protest jest rozpatrywany przez właściwą instytucję zarządzającą, którą w przypadku regionalnego programu operacyjnego jest zarząd województwa (art. 9 ust. 1 pkt 2) lub pośredniczącą, jeżeli została ustanowiona dla danego programu operacyjnego i instytucja zarządzająca powierzyła jej zadania w tym zakresie (art. 55). W przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego (art. 61 ust. 1). Wymaga zatem podkreślenia, że w świetle przepisów ustawy wdrożeniowej wyznaczona kognicja sądów administracyjnych obejmuje ocenę projektu dokonaną w toku konkursu przez właściwą instytucję zarządzającą. Oznacza to, że ustawa wdrożeniowa jako ustawa szczególna w rozumieniu art. 3 § 3 p.p.s.a. nie przewiduje możliwości złożenia skargi do sądu administracyjnego na uchwałę zarządu w przedmiocie przyjęcia ogłoszenia i regulaminu konkursu. Zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy wdrożeniowej właściwa instytucja przeprowadza konkurs na podstawie określonego przez siebie regulaminu. Obligatoryjne elementy regulaminu konkursu zostały zawarte w art. 41 ust. 2 ustawy wdrożeniowej, regulamin ten określa m.in. kryteria wyboru projektów wraz z podaniem ich znaczenia (art. 41 ust. 2 pkt 7). Do czasu rozstrzygnięcia konkursu właściwa instytucja nie może zmieniać regulaminu konkursu w sposób skutkujący nierównym traktowaniem wnioskodawców (art. 41 ust. 3). W myśl art. 7 Konstytucji RP wszystkie organy państwa obowiązane są do działania na podstawie i w granicach obowiązującego prawa. Przepis ten widzieć należy w kontekście postanowień art. 87 Konstytucji RP i systemu źródeł prawa powszechnie obowiązującego. Z regulacji tej wynika, że jedynie tego typu źródła prawa mogą kształtować sytuację prawną adresata działań administracji publicznej. Regulamin konkursu nie jest źródłem prawa w rozumieniu art. 87 Konstytucji RP, tym niemniej spełnia kryteria źródeł prawa w szerokim tego słowa znaczeniu. Jako akt tworzący system realizacji odpowiednich programów, przyjętych na podstawie stosownych umocowań ustawowych przyznanych instytucjom zarządzającym, regulamin konkursu, określany w doktrynie między innymi jako swoiste bądź niezorganizowane źródło prawa, winien stanowić podstawę oceny legalności rozstrzygnięcia konkursowego, jednakże tylko łącznie z odpowiednimi przepisami prawa powszechnie obowiązującego (por. m.in. wyroki WSA w Szczecinie z 9 listopada 2016 r., I SA/Sz 1033/16, WSA w Gdańsku z 23 listopada 2016 r., I SA/Gd 1094/16 oraz WSA w Rzeszowie z 13 grudnia 2016 r., I SA/Rz 823/16, orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie zwrócono uwagę że regulamin konkursu – jako dokument systemu realizacji – nie może być sprzeczny z przepisami prawa powszechnie obowiązującego oraz wytycznymi horyzontalnymi i wytycznymi programowymi, to również nie może podlegać wykładni, której rezultat byłby nie do pogodzenia z normatywnymi zasadami przejrzystości oraz rzetelności wyboru projektów do dofinansowania oraz z zasadą równego dostępu wnioskodawców do informacji o warunkach i sposobie (w tym kryteriach) wyboru projektów. Zasada przejrzystości, rzetelności i bezstronności wyboru projektów oraz równości traktowania wnioskodawców w dostępie do informacji o zasadach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania dotyczy każdego etapu konkursu, począwszy od momentu przygotowywania regulaminu konkursu i formularza aplikacyjnego, aż po zakończenie samego tego postępowania konkursowego. Zasady te mają charakter normatywny i stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej znajdując umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy, wywodzącej się z traktatowej zasady równości (por. wyrok NSA z 14 czerwca 2017 r., II GSK 1549/17, wyrok WSA w Szczecinie z 25 maja 2017 r., I SA/Sz 381/17, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Spółka podniosła zarzut dotyczący nieuprawnionego (dyskryminującego) ograniczenia dostępności skarżącej do programów operacyjnych. Jak już wyżej wskazano, regulamin konkursu stanowi obok ustawy, i innych przepisów prawa powszechnie obowiązującego wzorzec kontroli sądowej czynności prawnej podejmowanej przez organ administracji publicznej w toku postępowania konkursowego. Z tych względów potencjalni beneficjenci konkursu nie są pozbawieni ochrony prawnej, gdy regulamin konkursu narusza prawo. W ocenie Sądu nie może budzić wątpliwości, że regulamin konkursu nie jest aktem o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., gdyż nie jest skierowany do konkretnego podmiotu i nie dotyczy uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zdaniem Sądu podstawę prawną zaskarżenia do sądu administracyjnego uchwały Zarządu Województwa w sprawie przyjęcia ogłoszenia i regulaminu konkursu nie stanowi art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a. ani art. 90 ust. 1 u.s.w., ponieważ wymienione przepisy dotyczą aktów prawa miejscowego, a regulamin konkursu nie jest aktem prawa miejscowego. W rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z uchwałą zarządu województwa. Aktami prawa miejscowego są jedynie uchwały sejmiku województwa, co wynika jednoznacznie z art. 18 pkt 1 u.s.w. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. kognicji sądu administracyjnego podlegają również akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, Za należące do tej kategorii uważa się akty noszące następujące cechy: 1) mają na celu realizację zadań publicznych przypisanych organom jednostek samorządu terytorialnego w drodze ustawy; 2) nakładają obowiązek, stwierdzają uprawnienie lub obowiązek bądź tworzą lub znoszą istniejący stosunek prawny; 3) mają charakter indywidualny bądź generalny; 4) nie są aktami prawa miejscowego (zob. uchwałę 7 sędziów NSA z dnia 26 czerwca 2014 r., I OPS 14/13, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu regulamin konkursu nie posiada cechy opisanej w pkt 2. Określa on bowiem zasady przeprowadzenia konkursu, nie wpływa zaś bezpośrednio na sferę indywidualnych praw lub obowiązków potencjalnych beneficjentów i nie kreuje lub znosi stosunku prawnego. Wskazać trzeba, że regulaminy i inne dokumenty, stanowiące elementy systemu realizacji programu operacyjnego, o których mowa w art. 6 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej jako nienależące do konstytucyjnego katalogu źródeł prawa nie mogą regulować w sposób powszechnie obowiązujący zasad wdrażania programów operacyjnych oraz praw i obowiązków wnioskodawców (beneficjentów). Dokumenty systemu realizacji programu operacyjnego mogą natomiast regulować stosunki pomiędzy instytucjami realizującymi poszczególne zadania w ramach danego programu operacyjnego, na zasadach właściwych dla aktów kierownictwa wewnętrznego lub też, w sposób względnie obowiązujący, wyznaczać prawa i obowiązki beneficjentów na podstawie umów o dofinansowanie albo decyzji o dofinansowaniu projektu (zob. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 12 kwietnia 2017 r., II SA/Go 1056/16, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy również zwrócić uwagę na treść art. 91 ust. 1 u.s.w., który stanowi, że przepisy art. 90 stosuje się odpowiednio, gdy organ samorządu województwa nie wykonuje czynności nakazanych prawem albo przez podejmowane czynności prawne lub faktyczne narusza prawa osób trzecich. Odpowiednie stosowanie art. 90 cyt. ustawy oznacza, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przez podejmowanie czynności prawnych lub faktycznych z zakresu administracji publicznej w formie uchwały organów samorządu województwa (m.in. zarząd), może wnieść skargę do sądu administracyjnego. Zdaniem Sądu przytoczony przepis z uwagi na przedstawiony powyżej charakter regulaminu konkursu nie znajduje zastosowania w sprawie (por. postanowienie NSA z 8 marca 2002 r., II GSK 2447/11, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu nawet gdyby uznać, że zaskarżona w rozpoznawanej sprawie uchwała zarządu województwa stanowi czynność prawną lub faktyczną w rozumieniu art. 91 ust. 1 u.s.w., skarga podlegałaby odrzuceniu z uwagi na brak naruszenia interesu prawnego. Warunkiem zaskarżenia na podstawie ww. przepisu jest bowiem wykazanie, że zaskarżona czynność prawna lub faktyczna godzi w sferę prawną skarżącego - tzn. wywołuje dla niego negatywne konsekwencje prawne w postaci zniesienia, ograniczenia, czy też uniemożliwienia realizacji jego uprawnienia lub interesu prawnego. W orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że posiadanie interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym oznacza de facto ustalenie przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby (wyrok NSA z dnia 14 marca 2002 r., II SA 2503/01, LEX Nr 81964). Źródłem interesu prawnego lub uprawnienia jest zatem konkretna norma prawna kształtująca sytuację prawną skarżącego. Skarżący musi udowodnić, że zaskarżona uchwała poprzez naruszenie prawa jednocześnie negatywnie wpływa na jego sferę prawnomaterialną (wynikającą z konkretnie wskazanego przepisu prawa materialnego), pozbawia go pewnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację. Przy czym interes ten winien być bezpośredni i realny, aktualny, a nie przyszły, hipotetyczny lub ewentualny. Kryterium interesu prawnego, musi być oceniane w płaszczyźnie materialnoprawnej i wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków strony skarżącej a zaskarżonym aktem. W rozpoznawanej sprawie Spółka nie wykazała, że uchwała w sprawie przyjęcia ogłoszenia i regulaminu konkursu, bezpośrednio pozbawia ją przysługujących jej praw albo ogranicza ją w sposobach korzystania z dotychczas przysługujących uprawnień, czy też nakłada na nią określone obowiązki. Z tych względów Sąd uznał, że sprawa nie podlega kognicji sądu administracyjnego i dlatego na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. skargę należało odrzucić. W kwestii poniesionego wpisu należy wskazać, że na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy. Nastąpi to po uprawomocnieniu się niniejszego postanowienia.