III SA/Łd 1114/17
WyrokWSA w Łodzi2018-02-01
Skład orzekający: Janusz Nowacki, Irena Krzemieniewska, Monika Krzyżaniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy miejscowość, z której czas dojazdu do miejsca pełnienia służby policjanta i z powrotem środkami publicznego transportu zbiorowego, łącznie z przesiadkami, przekracza w obie strony dwie godziny w zdecydowanej większości przypadków, może być uznana za "miejscowość pobliską" w rozumieniu art. 88 ust. 4 ustawy o Policji, uprawniającą do pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego?Ratio decidendi
Miejscowość nie może być uznana za "miejscowość pobliską" w rozumieniu art. 88 ust. 4 ustawy o Policji, jeśli czas dojazdu do miejsca pełnienia służby i z powrotem środkami publicznego transportu zbiorowego przekracza dwie godziny w zdecydowanej większości przypadków pełnienia służby. Brak możliwości dojazdu lub powrotu w określonych godzinach pełnienia służby z powodu braku połączeń środkami komunikacji publicznej wyklucza uznanie danej miejscowości za pobliską.Stan faktyczny
Skarżący, policjant B. P., ubiegał się o pomoc finansową na budowę domu jednorodzinnego. Organ Policji odmówił przyznania pomocy, uznając, że miejscowość, w której buduje dom (S.), nie jest miejscowością pobliską w stosunku do miejscowości, w której pełni służbę (O.). Analiza rozkładu jazdy wykazała, że czas dojazdu i powrotu środkami publicznego transportu zbiorowego w zdecydowanej większości przypadków przekraczał dwie godziny. Skarżący kwestionował tę ocenę, wskazując na dogodne połączenia dla niektórych służb oraz argumentując, że brak połączeń w określonych godzinach nie powinien dyskwalifikować miejscowości jako pobliskiej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę B. P.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 1 lutego 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Protokolant pomocnik sekretarza Ewa Cieślik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2018 roku sprawy ze skargi B. P. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na budowę domu mieszkalnego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 127 § 2 k.p.a., Komendant Wojewódzki Policji w Ł. utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w W. z dnia [...] o odmowie przyznania B. P. pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego.
W uzasadnieniu organ II instancji przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy podniósł, że B. P. pełni służbę w Policji od dnia 2 kwietnia 2009 r. Policjantem mianowanym w służbie stałej został w dniu 2 kwietnia 2012 r. We wniosku z dnia 4 kwietnia 2017 r. skarżący zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji w W. o przyznanie pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego w miejscowości S., gmina O., powiat W.
Decyzją z dnia [...] Komendant Powiatowy Policji w W. odmówił przyznania pomocy finansowej na wskazany cel.
Od niniejszej decyzji skarżący wniósł odwołanie.
Organ II instancji podniósł następnie, że gramatyczna wykładnia art. 94 ust. 1 w związku z art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 1782, ze zm.) jednoznacznie wskazuje, że uprawnienia do otrzymania pomocy finansowej na zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych policjanta uzależnione jest od jego uprawnienia do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych poprzez przydział lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej. W związku z tym pomoc finansowa, o której mowa w art. 94 ust. 1 ustawy o Policji, jako świadczenie pochodne od prawa do lokalu mieszkalnego, dotyczy uzyskania takiego lokalu w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, wyłącznie w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Pomoc finansowa zastępuje przydział lokalu i pozwala policjantowi na samodzielną realizację prawa do lokalu, jednak tylko na warunkach określonych prawem, a zatem w miejscowości, o której mowa w przepisie art. 88 ust. 1 ustawy o Policji.
Organ I instancji na podstawie analizy grafiku służb ustalił, że skarżący w okresie od 1 stycznia 2017 r. do 30 czerwca 2017 r. pełnił służbę w następujących godzinach: 6.00 – 14.00 – 39 służb; 7.30 – 15.30 – 3 służby; 8:00 – 16:00 – 14 służb; 8:00 – 20:00 – 1 służba; 9:00 – 17:00 – 3 służby; 10:00 – 18:00 – 3 służby; 12:00 – 20:00 – 1 służba; 14:00 – 22,00 – 42 służby. Organ I instancji przeanalizował rozkład jazdy w relacji do grafiku służb zainteresowanego i wykazał, że w przypadku służby w godz. 6:00 – 14:00 z przystanku S. (miejsce budowy domu) – nie ma możliwości dojazdu na godz. 6:00 – brak jest połączeń do miejsca pełnienia służby (O.). Po zakończeniu służby tj. o godz. 14:00 – wyjazd z O. godz. 15:18 – przyjazd do miejscowości S. jest o godz. 17:07. Czas dojazdu wynosi 1 godz. 49 minut (tylko w jedną stronę). W przypadku służby w godz. 7:30 – 15:30 wyjazd z miejscowości S. jest o 5:18, a przyjazd do O. o godz. 6:18. Czas dojazdu wynosi 1 godzinę. Wyjazd z O. – po zakończeniu służby o godz. 16:08 – przyjazd do S. o godz. 17:07. Czas dojazdu wynosi 59 minut. Łączny czas przejazdu wynosi 1 godzinę 59 minut. W przypadku służby w godz. 8:00 – 16:00 wyjazd z miejscowości S. godz. 5:18 – przyjazd do O. godz. 6:18. Czas dojazdu wynosi 1 godzinę. Wyjazd z O. jest o godz. 16:08 – przyjazd do miejscowości S. o godz. 17:07. Czas przejazdu wynosi 59 minut. Łączny czas przejazdu wynosi 1 godzinę 59 minut. W przypadku służby w godzinach 8:00 – 20:00 (1 służba) wyjazd z miejscowości S. ma miejsce o godz. 5:18, a przyjazd do O. o godz. 6:18. Czas przyjazdu wynosi 1 godzinę. Wyjazd z O. jest o godz. 21:11 – przyjazd do miejscowości S. jest o godz. 22:40. Czas przejazdu to 1 godzina 29 minut. Łączny czas przejazdu to 2 godziny 29 minuty. W przypadku służby w godzinach 9:00 – 17:00 (3 służby) wyjazd z miejscowości S. jest o godz. 7:23, zaś przyjazd do O. o godz. 8:46. Czas przejazdu to 1 godzina 23 minuty. Wyjazd z O. jest o godz. 18:27, a przyjazd do miejscowości S. o godz. 19:37. Czas przejazdu to 1 godzina 10 minut. Łączny czas przejazdu to 2 godziny 33 minuty. W przypadku służby w godz. 10:00 – 18:00 (3 służby) wyjazd z miejscowości S. jest o godz. 7:23, zaś przyjazd do O. o godz. 8:46. Czas przejazdu to 1 godzina 23 minuty. Wyjazd z O. jest o godz. 18:27, a przyjazd do miejscowości S. o godz. 19:37. Czas przejazdu to 1 godzina 10 minut. Łączny czas przejazdu to 2 godziny 33 minuty. W przypadku służby w godz. 12:00 – 20:00 (1 służba) wyjazd z miejscowości S. jest o godz. 8:33, zaś przyjazd do O. o godz. 10:39. Czas przejazdu to 2 godziny 1 minuta. Wyjazd z O. jest o godz. 21:11, a przyjazd do miejscowości S. o godz. 22:40. Czas przejazdu wynosi 1 godzinę 29 minut. Łączny czas przejazdu to 3 godziny 30 minut. W przypadku służby w godzinach 14:00 – 22:00 (42 służby) wyjazd z miejscowości S. jest o godz. 11:04, a przyjazd do miejscowości O. o godz. 12:26. Czas przejazdu to 1 godzina 22 minuty. Brak jest połączeń do miejsca zamieszkania po godz. 22:00. Skarżący i organ I instancji zgodnie stwierdzili, że najbardziej dogodnym dla strony przystankiem autobusowym w miejscu zamieszkania jest przystanek autobusowy S. S., a w miejscu pełnienia służby – O. C. Jedynym środkiem komunikacji publicznej na trasie S. – O. i z powrotem są autobusy PKS. Nie ma bezpośrednich połączeń między tymi miejscowościami – przejazd zawsze wymaga przesiadki w W. Skarżący mógł dojechać do służby ze S. (miejsce budowy domu) do O. (miejsce pełnienia służby) i z powrotem w ciągu 2 godzin tylko na 2 rodzaje służb (służba w godz. 7:30 – 15:30 – 3 służby i służba w godzinach 8:00 – 16:00 – 14 służb, razem 17 służb). Na pozostałe służby, których w okresie od 1 stycznia 2017 r. do 30 czerwca 2017 r. było 89, czas dojazdu znacznie przekracza 2 godziny w obie strony. Na 106 służb (pełnionych w wyżej wymienionym okresie) – w przypadku 89 służb pełnionych przez skarżącego brak było możliwości dojazdu w czasie krótszym niż 2 godziny w obie strony. Zdaniem organu II instancji, organ I instancji oceniając czas dojazdu odniósł się do konkretnych godzin pełnienia służby przez policjanta. Ustalając status "miejscowości pobliskiej" w rozumieniu art. 88 ustawy o Policji organ Policji musi uwzględnić możliwości dojazdu skarżącego do miejsca pełnienia służby w takich porach, jakie wymagane są od niego zgodnie z grafikiem służby oraz możliwości i czasu przejazdu z miejsca pełnienia służby po jej zakończeniu do miejsca zamieszkania, a nie tylko wybranych służb. W dacie złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej – 4 kwietnia 2017 r. miejscowość S., w której skarżący buduje dom, nie jest miejscowością pobliską w stosunku do O., tj. miejscowości, w której pełni służbę.
W skardze na powyższą decyzję B. P. wniósł o uwzględnienie skargi w całości i uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Ponadto, skarżący wniósł o zobowiązanie organu I instancji do wydania w terminie 2 tygodni od dnia uprawomocnienia się wyroku w niniejszej sprawie decyzji o przyznaniu skarżącemu pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego na podstawie art. 94 ust. 1 i art. 88 ust. 1 i 4 ustawy o Policji i rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz. U. z 2013 r. poz. 864, ze zm.).
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.:
- art. 88 ust. 4 ustawy o Policji poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przy określaniu prawa do otrzymania pomocy finansowej na budowę domu nie bierze się pod uwagę kryterium dogodności dla wnioskującego dojazdu z miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia służby, skutkującą błędem w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że miejscowość S., w której skarżący buduje dom, nie jest miejscowością pobliską w stosunku do miejsca pełnienia służby i na tej podstawie nieprzyznanie pomocy finansowej na budowę domu;
- art. 94 ust. 1 w związku z art. 88 ust. 1 i 4 ustawy o Policji poprzez ich błędne zastosowanie i uznanie, że skarżącemu nie przysługuje pomoc finansowa na budowę domu.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że na służby w godzinach 06.00-14.00 (których w sumie we wskazanym okresie było 39), nie miał możliwości dojazdu (ze względu brak połączeń), a na służby w godzinach 14.00-22.00 (których było 42), nie miał możliwości powrotu ze służby po godz. 22.00 (również ze względu na brak połączeń autobusowych). Tak więc w przypadku 81 służb we wskazanym okresie, spośród wymienionych 89, nie można mówić, że czas przejazdu znacznie przekracza 2 godziny w obie strony, z uwagi na brak możliwości dojazdu lub powrotu w jedną stronę w przypadku każdej ze służb. Zdaniem skarżącego, zaaprobowanie przyjętego przez organ zawężającego sposobu definiowania miejscowości pobliskiej, prowadziłoby do absurdalnego wniosku, że nawet miejscowość położona w odległości kilku kilometrów od miejsca pełnienia służby, nie mogłaby zostać uznana za miejscowość pobliską, z uwagi np. na brak dogodnego połączenia, zapewniającego powrót do miejsca zamieszkania ze służby pełnionej w porze nocnej. Po godzinie 22.00 brak jest połączeń środkami publicznego transportu zbiorowego z O. nawet do miejscowości oddalonych o kilka kilometrów. Przyjęta przez organ wykładnia art. 88 ust. 4 ustawy o Policji zaprzecza ratio legis omawianej ustawy (uchwalonej w 1990 r., kiedy rynek przewozu osób był jeszcze zdominowany przez publicznych przewoźników, a małe ośrodki były znacznie lepiej skomunikowane przez publicznych przewoźników niż obecnie). Przyjęcie kryterium nieprzekraczalnego czasu dojazdu do miejsca pełnienia służby i z powrotem na wszystkie służby pełnione przez policjanta w systemie zmianowym jako wyznacznika przy określeniu miejscowości pobliskiej (w rozumieniu art. 88 ust. 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji) jest zatem nieuprawnione – nie wynika z żadnych regulacji prawnych i prowadzi jedynie do nieuzasadnionego ograniczenia prawa skarżącego do pomocy finansowej. Czas przejazdu autobusem z miejsca zamieszkania (jednocześnie miejsca budowy domu) skarżącego do miejsca pełnienia służby i z powrotem na służbę w godzinach 07.30 – 15.30 wynosi 1 godzinę i 59 minut. Na służbę w godzinach 08.00 – 16.00 wynosi 1 godzinę i 59 minut. W przypadku tych dwóch służb czas dojazdu i powrotu nie przekracza określonych w ustawie dwóch godzin. Okoliczność powyższa jest bezsporna w niniejszej sprawie i uzasadnia przyznanie pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego na podstawie art. 94 ust. 1 i art. 88 ust. 1 i 4 ustawy o Policji. Ponadto najdogodniejsze połączenie nie musi oznaczać połączenia autobusowego występującego najbliżej godzin pełnienia służby. Dojazd powinien być najdogodniejszy dla funkcjonariusza, a nie dla pracodawcy. Tym samym pracodawca nie może decydować za pracownika, o której godzinie, którym autobusem ma on dojechać do pracy. O "dogodności" decydować mogą również inne, subiektywne czynniki, tj. załatwienie spraw w urzędach, zrobienie zakupów, odwiedzenie znajomych. Skarżący podniósł także, iż w odwołaniu od decyzji organu I instancji wskazał dogodne dla niego połączenia autobusowe na służby w godzinach 9.00 – 17.00 i 10.00 – 18.00, które bezzasadnie nie zostały uwzględnione. Zdaniem skarżącego, służby w godzinach 6.00 – 14.00 i 14.00 – 22.00 nie powinny być w ogóle brane pod uwagę, w kontekście określenia miejscowości pobliskiej, ponieważ w dniu pełnienia służby brak jest połączeń umożliwiających dojazd przed rozpoczęciem służby. Inni policjanci, znajdujący się w takiej samej sytuacji jak skarżący, pobierają świadczenia z tytułu zwrotów kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby. Świadczenia z tytułu zwrotu kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby były wypłacane skarżącemu regularnie w okresie od przeniesienia do służby w O. od 2014 r. Dopiero w momencie złożenia przez skarżącego wniosku o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie domu mieszkalnego, wypłata świadczeń została wstrzymana.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz.U. z 2012r. poz.270 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:
a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy
b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego
c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy
2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach
3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przez organ administracji przepisów prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz.U. z 2-16r. poz.1782 ze zm.).
Zgodnie z treścią art.88 ust.1 wymienionej ustawy policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych.
W myśl art.88 ust.4 ustawy miejscowością pobliską, o której mowa w ust. 1, jest miejscowość, z której czas dojazdu do miejsca pełnienia służby i z powrotem środkami publicznego transportu zbiorowego, zgodnie z rozkładem jazdy, łącznie z przesiadkami, nie przekracza w obie strony dwóch godzin, licząc od stacji (przystanku) położonej najbliżej miejsca zamieszkania do stacji (przystanku) położonej najbliżej miejsca pełnienia służby bez uwzględnienia czasu dojazdu do i od stacji (przystanku) w obrębie miejscowości, z której policjant dojeżdża, oraz miejscowości, w której wykonuje obowiązki służbowe.
Zgodnie z treścią art.94 ust.1 ustawy policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja organu policji odmawiająca przyznania B. P. pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego w miejscowości S.
Z wymienionych przepisów ustawy o Policji wynika, że pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego (domu jednorodzinnego) przysługuje funkcjonariuszowi Policji, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego w miejscowości w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej.
Zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie ma interpretacja pojęcia "miejscowość pobliska", o której mowa w art.88 ust.4 ustawy o Policji. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, ze nie można dokonywać interpretacji pojęcia miejscowości pobliskiej w oderwaniu od czasu pełnienia przez policjanta służby. Pojęcie czasu dojazdu użyte w art. 88 ust. 4 ustawy o Policji, musi uwzględniać najdogodniejsze dla funkcjonariusza połączenia w powiązaniu z godzinami jego służby, tak aby czas pozostawania poza miejscem zamieszkania był jak najkrótszy. Dogodny dojazd, to taki, który odpowiada godzinom rozpoczynania i kończenia służby z uwzględnieniem ustawowego prawa do wypoczynku. Godziny wyjazdu i godziny przyjazdu z określonego przystanku muszą być powiązane z godzinami rozpoczęcia i zakończenia służby w taki sposób, aby ewentualnie wyeliminować zbędny czas oczekiwania na rozpoczęcie służby, a po jej zakończeniu - zbędny czas oczekiwania na podróż do miejsca zamieszkania (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 21 lutego 2008 r., III SA/Kr 1007/07 oraz wyrok WSA w Lublinie z 30 października 2014 r., III SA/Lu 365/14 z dnia 30 grudnia 2014r. w spr. III SA/Lu 446/14 orzeczenia.nsa.gov.pl).
Aby uznać, że konkretna miejscowość jest miejscowością pobliską w rozumieniu art.88 ust.4 ustawy o Policji przede wszystkim musi być zapewniony dojazd do miejsca pełnienia służby środkami publicznego transportu zbiorowego we wszystkich godzinach pełnienia służby.
Charakter służby funkcjonariusza policji wymaga bowiem aby zamieszkiwał on możliwie jak najbliżej miejsca pełnienia służby tak aby był on w stanie sprawnie i szybko dotrzeć do miejsca wykonywania obowiązków służbowych. W ustawie o Policji przewidziano pomoc w sprawach mieszkaniowych (np. pomoc na uzyskanie lokalu, zwrot kosztów dojazdu i.t.p.) tylko takiemu funkcjonariuszowi, który z uwagi na miejsce zamieszkania jest w stanie szybko dojechać do miejsca pełnienia służby (tzn. gdy czas dojazdu do miejsca pełnienia służby i z powrotem nie przekracza w obie strony dwóch godzin). W sytuacji natomiast gdy jest wykluczony dojazd lub powrót w określonych godzinach pełnienia służby (bo np. nie ma połączeń środkami komunikacji publicznej) to, w ocenie sądu, odpada możliwość uznania miejsca zamieszkania policjanta za miejscowość pobliską. Skoro bowiem nie ma możliwości dojazdu policjanta do miejsca pełnienia służby na określoną godzinę środkami publicznego transportu zbiorowego to nie można uznać, że zamieszkuje on w miejscowości pobliskiej w rozumieniu art.88 ust.4 ustawy z 6 kwietnia 1990r. Pogląd taki wyraził WSA w Lublinie w wyroku z 30 grudnia 2014r. w spr. III SA/Lu 446/14. Sąd w obecnym składzie podzielił pogląd wyrażony w wymienionym orzeczeniu.
W niniejszej sprawie jak wynika z zebranego materiału dowodowego B. P. mieszka w miejscowości S. zaś służbę pełni w O. Przystanek PKS w S. to S. S. zaś przystanek w O. to O. C. Są to okoliczności niesporne. Pomiędzy S. a O. nie ma bezpośredniego połączenia środkiem publicznego transportu zbiorowego. Odległość pomiędzy tymi miejscowościami jadąc samochodem wynosi około 13 km. Aby dojechać z miejscowości S. do O. należy dojechać autobusem PKS do W. (odległość S. – W. to około 15 km) a następnie przesiąść się w W. na autobus PKS do O. (odległość W. – O. to około 14-15 km). Łączna odległość pomiędzy S. a O. autobusem PKS to około 29-30 km (z przesiadką w W.).
Dla wyjaśnienia czy miejscowość S. jest miejscowością pobliską w rozumieniu art.88 ust.4, organy administracji dokonały analizy czasu pełnienia służby przez skarżącego w okresie 6 miesięcy (od 1 stycznia do 30 czerwca 2017r.). Jest to okres dość długi, pozwalający wyjaśnić jak wyglądają czasy dojazdu na poszczególne godziny służb. Organy administracji trafnie oparły się na rozkładzie jazdy autobusów PKS na trasach S. – W. oraz W.- O.
W okresie od 1 stycznia do 30 czerwca 2017r. B. P. pełnił służby w następujących godzinach:
1.) 600 – 1400 - 39 służb
2.) 730 -1530 – 3 służby
3.) 800 -1600 – 14 służb
4.) 800 -2000 -1 służba
5.) 900 – 1700 – 3 służby
6.) 1000 – 1800 – 3 służby
7.) 1200 – 2000 – 1 służba
8.) 1400 -2200 – 42 służby
Ad 1)
W przypadku służb rozpoczynających się o godz.600 nie ma w ogóle dojazdu z miejscowości S. do W. tak aby zdążyć na służbę w O. na godz. .600. Pierwszy odjazd autobusem ze S. do W. jest o godz.518 zaś przyjazd do W. to godz.550 i nie jest możliwe aby po przesiadce w W. dotrzeć do O. na godz.600.
Jeżeli chodzi o powrót po zakończonej służbie to wyjazd z O. jest o godz.1525 zaś przyjazd do W. o godz.1545. Natomiast wyjazd z W. jest o godz.1640 i przyjazd do S. o godz.1707. Łączny czas powrotu z O. do S. to 1 godzina i 42 minuty.
W sytuacji gdy brak jest możliwości dojazdu autobusem PKS na służbę na godz.600 to nie można uznać, że skarżący zamieszkuje w miejscowości pobliskiej. Aby uznać, że dana miejscowość jest miejscowością pobliską w rozumieniu art.88 ust.4 ustawy to muszą być spełnione wszystkie przesłanki pozytywne określone w tym przepisie w tym między innymi i taka aby czas dojazdu na służbę i z powrotem z niej środkami publicznego transportu zbiorowego nie przekraczał dwóch godzin. W przyapdku gdy nie ma możliwości dojazdu na godzinę rozpoczęcia służby to nie można przyjąć, że spełnione zostały przesłanki uznania danej miejscowości za miejscowość pobliską. Organy administracji trafnie uznały, że w przypadku służby skarżącego od godz.600 do godz. 1400 brak jest podstaw do uznania, że S. jest miejscowością pobliską, o której mowa w art.88 ust.4 ustawy o Policji.
Ad 2)
Wyjazd z miejscowości S. jest o godz.518 a przyjazd do O. o godz.618. Czas dojazdu wynosi 1 godzinę.
Po zakończeniu służby wyjazd z O. jest o godz.1608 zaś przyjazd do S. o godz.1707. Czas powrotu wynosi 59 minut.
Łączny czas dojazdu i powrotu wynosi zatem 1 gadzinę i 59 minut czyli jest krótszy od 2 godzin.
Ad 3)
Wyjazd z miejscowości S. jest o godz. 518 a przyjazd do O. o godz.618. Czas dojazdu wynosi 1 godzinę.
Po zakończeniu służby wyjazd z O. jest o godz.1608 zaś przyjazd do S. o godz.1707. Czas powrotu wynosi 59 minut.
Łączny czas dojazdu i powrotu wynosi zatem 1 godzinę i 59 minut czyli jest krótszy od 2 godzin.
Ad 4)
Wyjazd z miejscowości S. jest o godz. 518 a przyjazd do O. o godz.618. Czas dojazdu wynosi 1 godzinę.
Po zakończeniu służby wyjazd z O. jest o godz.2111 zaś przyjazd do W. o godz.2150. Wyjazd z W. jest o godz.2210 zaś przyjazd do S. o godz.2240. Czas powrotu to 1 godzina i 29 minut.
Łączny czas dojazdu i powrotu wynosi 2 godziny i 29 minut czyli jest dłuższy od dwóch godzin.
Ad 5)
Wyjazd ze S. jest o godz.723 a przyjazd od W. o godz.750. Wyjazd z W. jest o godz.820 a przyjazd do O. o godz.846. Czas dojazdu wynosi 1 godzinę i 23 minuty.
Po zakończeniu służby wyjazd z O. jest o godz.1827 i przyjazd do W. o godz.1845. Wyjazd z W. jest o godz. 1910 zaś przyjazd do S. o godz.1937. Czas powrotu to 1 godzina i 10 minut.
Łączny czas dojazdu i powrotu wynosi 2 godziny i 33 minuty.
Ad 6)
Wyjazd ze S. jest o godz.723 a przyjazd do W. o godz.750. Wyjazd z W. jest o godz.820 zaś przyjazd do O. o godz.846. Czas dojazdu to 1 godzina i 23 minuty.
Po zakończeniu służby wyjazd z O. jest o godz.1827 a przyjazd do W. o godz.1845. Wyjazd z W. o godz.1910 zaś przyjazd do S. o godz.1937. Czas powrotu to 1 godzina i 10 minut.
Łączny czas dojazdu i powrotu to 2 godziny i 33 minuty.
Ad 7)
Wyjazd ze S. jest o godz.838 a przyjazd do W. o godz.853. Wyjazd z W. jest o godz.1010 a przyjazd do O. o godz.1039.. Czas dojazdu wynosi 2 godziny i 1 minuta.
Po zakończeniu służby wyjazd z O. jest o godz.2111 a przyjazd do W. o godz.2150. Wyjazd z W. jest o godz.2210 zaś przyjazd do S. o godz.2249. Czas powrotu to 1 godzina i 38 minut.
Łączny czas dojazdu i powrotu wynosi 3 godziny i 39 minut.
Ad 8)
Wyjazd ze S. jest o godz.1132 zaś przyjazd do W. o godz.1147. Wyjazd z W. jest o godz.1200 a przyjazd do O. o godz.1226. Czas dojazdu to 54 minuty.
Po zakończeniu służby o godz.2200 brak jest połączeń autobusowych z O. do W. Z uwagi na to, że nie ma połączeń autobusowych po godz.2200 pomiędzy O. a W. to brak jest podstaw do uznania, że miejscowość S. jest miejscowością pobliską w rozumieniu art.88 ust.4 ustawy o Policji. Jest to identyczna sytuacja jak w przypadku opisanym w punkcie 1.
Łącznie w okresie od 1 stycznia do 30 czerwca 2017r. B. P. pełnił 106 służb przy czym tylko w siedemnastu przypadkach czas dojazdu do miejsca pełnienia służby oraz powrotu nie przekroczył dwóch godzin co stanowi 16,1% ogólnej liczby służb. W osiemdziesięciu dziewięciu przypadkach czas ten przekraczał dwie godziny co stanowi 83,90% ogólnej liczby służb. Sąd w obecnym składzie stanął na stanowisku, że w sytuacji gdy w zdecydowanej ilości czas dojazdu do miejsca służby oraz powrotu przekracza dwie godziny to nie można uznać, że miejscowość S. jest miejscowością pobliską, o której mowa w art.88 ust.4 ustawy z 6 kwietnia 1990r. W związku z czym brak jest podstaw do przyznania skarżącemu pomocy finansowej na uzyskanie domu mieszkalnego.
Nie ulega wątpliwości, że na długość czasu dojazdu skarżącego do miejsca pełnienia służby ma wpływ okoliczność, iż nie ma bezpośredniego połączenia autobusowego pomiędzy miejscowością S. a O. lecz zachodzi konieczność przesiadania się w W. W sytuacji gdyby istniało takie bezpośrednie połączenie, nawet przez W., to czas dojazdu i powrotu najprawdopodobniej nie przekroczyłby dwóch godzin. Ze S. do O., przez W., jest bowiem około 30 km w jedną stronę. Takiego bezpośredniego połączenia jednak nie ma i istnieje konieczność przesiadki w W. Czas przesiadki w W. jest różny i wynosi on od kilku do nawet kilkudziesięciu minut i jest on wliczany do czasu dojazdu. W związku z czym w zdecydowanej większości przypadków czas przejazdu skarżącego przekraczał dwie godziny.
Sąd nie podzielił poglądu wyrażonego w skardze, iż gdy nie ma możliwości dojazdu na służbę środkiem transportu zbiorowego (dotyczy to służb rozpoczynających się o godz.600) oraz powrotu po zakończeniu służby (dotyczy służb kończących się o godz.2200) to przypadki takie powinno się nie uwzględniać gdyż z faktu braku połączenia nie można wywodzić skutków niekorzystnych dla strony. W skardze powołano się tutaj na pogląd wyrażony przez WSA w Warszawie w wyroku z 9 czerwca 2016r. w spr. II SA/Wa 420/16. Nadto w skardze podniesiono, że w sytuacji gdy istnieje co najmniej jedno połączenie środkiem publicznego transportu zbiorowego, którego czas dojazdu do miejsca pełnienia służby oraz powrotu nie przekracza dwóch godzin to zostały spełnione przesłanki określone w art.88 ust.4 ustawy. Pogląd taki wyraził WSA w Gdańsku w wyroku z 10 grudnia 2015r. w spr. III SA/Gd 778/15.
Należy zaznaczyć, że ustawodawca przewidział różne formy pomocy mieszkaniowej ale tylko takiemu funkcjonariuszowi policji, który zamieszkuje w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Chodzi tu o takich funkcjonariuszy, których miejsce zamieszkania pozwala na sprawne i szybkie dotarcie do miejsca pełnienia służby przy czym owo "dotarcie" odnosi się wyłącznie do środków publicznego transportu zbiorowego a nie innej formy transportu (np. własnym samochodem, rowerem czy prywatnym busem i.t.p.). Innymi słowy aby funkcjonariusz policji mógł szybko i sprawnie dotrzeć do miejsca pełnienia służby przede wszystkim musi istnieć połączenie umożliwiające taki dojazd środkiem publicznego transportu zbiorowego. W sytuacji gdy takiego połączenia nie ma to policjant nie może sprawnie i szybko dotrzeć do miejsca pełnienia służby. Może oczywiście szybko dojechać innym środkiem transportu (np. własnym samochodem) lecz w przepisie art.88 ust.4 określono tylko jedną formę transportu a mianowicie publiczny środek transportu zbiorowego. Przepis art.88 ust.4 ustawy przewiduje konkretne pozytywne przesłanki, które muszą zostać spełnione aby dana miejscowość mógł być uznana za miejscowość pobliską. Jedną z takich przesłanek jest to aby czas dojazdu do miejsca pełnienia służby oraz powrotu środkiem publicznego transportu zbiorowego nie przekraczał dwóch godzin. W sytuacji gdy nie ma takiego połączenia środkiem transportu publicznego to nie można uznać, że zostały spełnione przesłanki określone w art.88 ust.4 ustawy. Sąd w obecnym składzie stanął na stanowisku, że w sytuacji gdy brak jest połączenia środkiem publicznego transportu zbiorowego na konkretne godziny służby to w przypadkach tych nie można uznać, że funkcjonariusz policji mieszka w miejscowości pobliskiej.
Można oczywiście podnosić, że przepis art.88 ust.4 ustawy nie przystaje do obecnych warunków gospodarczych gdyż stanowi jedynie o środkach publicznego transportu zbiorowego a pomija inne formy transportu często bardziej rozpowszechnione (np. dojazd własnym samochodem, prywatnym busem i.t.p.) lecz jest obowiązujący i dotychczas nie został zmieniony. Jego treść jest jasna i organy administracji są zobowiązane go przestrzegać.
Sąd nie podzielił poglądu wyrażonego w skardze, że przesłanki z art.88 ust.4 są spełnione gdy istnieje co najmniej jedno połączenie środkiem publicznego transportu zbiorowego, którego czas dojazdu do miejsca pełnienia służby oraz powrotu nie przekracza dwóch godzin.
Taka interpretacja przepisu art.88 ust.4 jest zbyt szeroka i byłaby sprzeczna z celem ustawodawcy jakim jest udzielanie różnych form pomocy mieszkaniowej funkcjonariuszom policji, którzy mogą szybko i sprawie dotrzeć do miejsca wykonywania obowiązków służbowych. Sąd w obecnym składzie stanął na stanowisku, że przesłanki z rat.88 ust.4 są spełnione gdy łączny czas dojazdu do miejsca pełnienia służby i z powrotem nie przekracza dwóch godzin dotyczy większości służby pełnionych przez policjanta. Wymienione przesłanki nie są natomiast spełnione gdy czas dojazdu i powrotu nie przekracza dwóch godzin jedynie jednostkowo i sporadycznie (np. 1 przypadek na 100 służb). Sąd nie podzielił odmiennego poglądu w tym zakresie wyrażonego w skardze.
Sąd nie podzielił również poglądu wyrażonego w skardze, że B. P. wykazał dogodne dla niego połączenia na służby w godzinach 900 – 1700 i 1000 – 1800 lecz bezzasadnie nie zostały uwzględnione.
Odnośnie służb w wymienionych godzinach to skarżący podał, że wyjazd ze S. jest o godz.723 i przyjazd do W. jest o godz.750 a następnie odjazd z W. o godz.750 i przyjazd do O. o godz.819 (czas dojazdu 56 minut).
W przypadku powrotu B. P. podał, że wyjazd z O. jest o godz.1835 zaś przyjazd do W. o godz.1905. Wyjazd z W. o godz.1910 i przyjazd do S. o godz. 1937 (czas powrotu 1 godzina i 2 minuty). Łączny czas dojazdu i powrotu według skarżącego wynosi 1 gadzinę i 58 minut.
W ocenie sądu wersja dojazdu przedstawiona przez skarżącego jest nierealna. Przewiduje bowiem, że autobus przyjedzie do W. o godz.750 i o godz.750 nastąpi wyjazd z W. do O. drugim autobusem. Godzina przyjazdu do W. i godzina odjazdu z W. pokrywają się (750) a więc skarżący nie przewidział czasu na przesiadkę z jednego autobusu (ze S.) do drugiego autobusu (relacji W. – O.). Taki sposób dojazdu jest nierealny bo nie przewiduje czasu na przesiadkę., Organy administracji trafnie nie przyjęły takiej wersji lecz uznały, że wyjazd z W. możliwy do zrealizowania jest o godz.820 a nie o godz.750. Łączny czas dojazdu wynosi zatem 1 godzinę i 23 minuty a nie 56 minut.
Jeżeli chodzi o powrót ze służby to skarżący przyjął wyjazd z O. o godz. 1835 a nie tak jak przyjęły organy o godz.1827. B.P. przyjął zatem późniejszą godzinę odjazdu. Faktem jest, że godziny przejazdu winny być najbardziej dogodne dla funkcjonariusza policji lecz skarżący nie wyjaśnił dlaczego miałby później wyjechać z O. niż pierwszym możliwym autobusem. Skoro B.P. nie wyjaśnił dlaczego najbardziej dogodny jest dla niego późniejszy wyjazd z O. to brak jest podstaw do przyjęcia zaproponowanej przez niego godziny odjazdu – 1837.
W ocenie sądu nie ma znaczenia okoliczność podniesiona przez skarżącego na rozprawie, iż gdyby jeździł na służbę rowerem to czas dojazdu i powrotu nie przekroczyłby dwóch godzin (ok.13 km w jedną stronę). Być może byłoby tak podniósł to skarżący lecz dla oceny czy konkretna miejscowość jest miejscowością pobliską istotny jest czas dojazdu środkiem publicznego transportu zbiorowego a nie innym środkiem transportu (np. rowerem czy własnym samochodem). W związku z czym okoliczność podniesiona przez skarżącego na rozprawie pozostaje poza zakresem rozważań sądu w niniejszej sprawie.
Nie ma również znaczenia okoliczność podniesiona przez skarżącego na rozprawie, iż dotychczas otrzymywał zwrot kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby i organ administracji do tej pory nie kwestionował faktu, że zamieszkuje w miejscowości pobliskiej. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest ocena legalności decyzji odmawiającej przyznania pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego i ocena taka została przeprowadzona. Poza zakresem rozważań sądu jest natomiast ocena prawidłowości dotychczasowego przyznawania zwrotu kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby. Kwestia ta nie jest przedmiotem, rozważań sądu w niniejszej sprawie.
Reasumując sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Przeprowadzone postepowanie dowodowe wykazało, że w okresie od 1 stycznia do 30 czerwca 2017r. w znacznej ilości przypadków czas dojazdu do miejsca pełnienia służby oraz czas powrotu przekracza dwie godziny (w 83,90%) a jedynie w nielicznych sytuacjach czas ten jest krótszy niż dwie godziny (w 16,1%). W związku z czym organy administracji słusznie uznały, że miejscowość S. nie jest miejscowością pobliską w rozumieniu art.88 ust.4 ustawy o Policji. Tym samym uzasadniało to odmowę przyznania pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd oddalił skargę B. P.
ds
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło