IV SAB/Gl 231/17

WyrokWSA w Gliwicach2018-02-15

Skład orzekający: Szczepan Prax, Teresa Kurcyusz-Furmanik, Bożena Miliczek-Ciszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej wymaga wcześniejszego wniesienia ponaglenia do organu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarga na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie wymaga wcześniejszego wniesienia ponaglenia. Postępowanie w sprawie dostępu do informacji publicznej nie jest typowym postępowaniem administracyjnym, a przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym dotyczące ponaglenia, stosuje się do niego tylko w ograniczonym zakresie. W związku z tym, organ dopuścił się bezczynności, zobowiązał go do załatwienia wniosku i zasądził koszty postępowania.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczący umów zawieranych przez organ z podmiotami zewnętrznymi w zakresie obsługi prawnej. Organ nie udzielił odpowiedzi w ustawowym terminie. Skarżąca wniosła skargę na bezczynność organu, zarzucając naruszenie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie z powodu przedwczesności, argumentując, że nie wniesiono ponaglenia. Organ kwestionował również fakt otrzymania wniosku.
Rozstrzygnięcie
Sąd zobowiązał organ do załatwienia wniosku skarżącej, stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, ale bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, oraz zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax, Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik, Sędzia WSA Bożena Miliczek-Ciszewska (spr.), , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 lutego 2018 r. sprawy ze skargi M. K. na bezczynność "A" w B. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1) zobowiązuje "A" w B. do załatwienia wniosku skarżącej z dnia [...] r.; 2) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności oraz że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3) zasądza od "A" w B. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 16 sierpnia 2017 r. M.K. (dalej wnioskodawczyni lub skarżąca), reprezentowana przez pełnomocnika będącego adwokatem, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność "A" w B. (dalej organ) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 13 ust. 1, art. 13 ust. 2, art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 1764, dalej ustawa) przez nieudzielenie informacji publicznej zgodnie z żądanym zakresem i wniosła o: 1) zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty zwrotu akt organowi, 2) stwierdzenie, iż bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3) zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania w łącznej kwocie 602,20 złotych, według załączonego spisu kosztów. W uzasadnieniu podała, że w dniu 28 czerwca 2017 r. złożyła do organu wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie obejmującym udzielenie odpowiedzi na pytanie czy organ, w latach 2014-2016 zawierał umowy z podmiotami zewnętrznymi o świadczenie usług w zakresie obsługi prawnej, w tym zastępstwa procesowego. W wypadku odpowiedzi pozytywnej, skarżąca wniosła o przesłanie kopii tych umów. Wskazała, że wniosek został wniesiony za pomocą platformy ePUAP i został prawidłowo doręczony organowi w tymże dniu, czego dowodzi Urzędowe Poświadczenie Przedłożenia. Podkreśliła, że żądana informacja stanowi informację publiczną, a złożenie skargi na bezczynność w trybie sądowoadministracyjnym nie wymaga wyczerpania środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym. Kolejno podano, że w przepisanym terminie organ nie udostępnił żądanej informacji, nie zawiadomił też wnioskodawczyni o zaistnieniu okoliczności z art. 13 ust. 2 ustawy, ani też nie wydał decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej w trybie art. 16 ustawy. W odpowiedzi na skargę organ, reprezentowany przez pełnomocnika będącego adwokatem, wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu podał, że żąda odrzucenia skargi ze względu na jej przedwczesność, gdyż w sprawie nie wniesiono ponaglenia, o którym mowa w art. 53 § 2b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz. U. z 2017 r., poz. 2188, zwanej dalej ustawą p.p.s.a.). Wywiódł, że wymóg wniesienia ponaglenia nie został uchylony w sprawach o bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej, gdyż ustawa (art. 21) modyfikuje jedynie terminy przekazania akt sprawy wraz z odpowiedzią do sądu administracyjnego oraz termin rozpatrzenia skargi. W zakresie alternatywnego żądania – oddalenia skargi, pełnomocnik wskazał, że skarga jest bezzasadna ponieważ do organu nie wpłynął wniosek skarżącej z dnia 28 czerwca 2017 r., którego dotyczy skarga. Podał, że w dniu 28 czerwca 2017 r. zostało potwierdzone założenie profilu zaufanego Szpitala w e-PUAP na wniosek jego Dyrektora; co dokumentowano kopią wniosku. Do foldera "odebrane" w skrzynce "A" nie wpłynął przedmiotowy wniosek – załączono wydruk widoku folderu "odebrane". Organ stwierdził, że nie wie w jaki sposób doszło do wygenerowania Urzędowego Poświadczenia Przedłożenia, którego wydruk dołączono do skargi. Pełnomocnik wniósł o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu informatyki na okoliczność ustalenia, czy w dniu 28 czerwca 2017 r. doszło do faktycznego wpływu wniosku skarżącej do skrzynki w systemie e-PUAP "A". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która według art. 1 § 2 tej ustawy – co do zasady - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Natomiast zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a cytowanego art. 3 § 2 tej ustawy. W art. 3 § 2 pkt 4 ustawy p.p.s.a. zostały wymienione – inne niż określone w pkt 1 – 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Jednocześnie zaznaczyć należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym skarga na bezczynność w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia (v. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r. sygn. akt l OSK 601/05 LEX nr 236545, postanowienie NSA z dnia 3 października 2007 r. sygn. akt I OSK 1382/07, orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę pogląd ten pozostaje aktualny w obecnym stanie prawnym. W art. 9 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935), w ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w art. 53 po § 2 dodano m.in. § 2b. Zgodnie z tym przepisem, skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. weszła w życie 1 czerwca 2017 r. Zgodnie z art. 17 ust. 2 tej ustawy, przepisy art. 52 i art. 53 ustawy zmienianej w art. 9, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz przepisy ustaw zmienianych w art. 2, art. 6, art. 7 i art. 11, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy. W ocenie Sądu wymóg wniesienia ponaglenia, o którym mowa w powołanym przepisie nie znajduje zastosowania do spraw ze skarg na bezczynność w przedmiocie dostępu do informacji publicznej. Ponaglenie, o którym mowa w art. 53 § 2b P.p.s.a. wprowadzone zostało do Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez zmianę dotychczasowego art. 37 k.p.a. Zgodnie z art. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. art. 37 § 1 otrzymał brzmienie: Stronie służy prawo wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Podkreślenia wymaga, że postępowanie w sprawie wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie jest typowym postępowaniem administracyjnym. Postępowanie to dotyczy ściśle realizacji konstytucyjnego prawa do informacji. Nadto, w postępowaniu tym przepisy k.p.a. znajdują zastosowanie jedynie w odniesieniu do decyzji wydawanych w razie odmowy udzielenia informacji publicznej i umorzenia postępowania w przypadkach określonych w art. 14 ust. 2 tej ustawy. Postanowił tak jednoznacznie ustawodawca w art. 16 ust. 2 u.d.i.p. Ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. zmieniająca k.p.a. oraz niektóre inne ustawy nie wprowadziła żadnych zmian w u.d.i.p. w tym zakresie. Z uwagi na to, że u.d.i.p. nie zawiera odesłania do stosowania k.p.a. w odniesieniu do całego postępowania o udostępnienie informacji publicznej to, tak jak w poprzednim stanie prawnym nie miał zastosowania wymóg wniesienia zażalenia (art. 37 k.p.a.), tak i obecnie nie ma zastosowania przy wnoszeniu skargi na bezczynność (przewlekłe prowadzenie postępowania) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej wymóg wniesienia ponaglenia (art. 37 k.p.a.). W sprawach ze skarg na bezczynność (przewlekłe prowadzenie postępowania) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej chodzi o doprowadzenie do jak najszybszej realizacji przez stronę jej konstytucyjnego prawa do informacji (po dokonaniu przez Sąd wcześniejszej oceny, co do tego, czy podmiot, którego skarga dotyczy jest podmiotem obowiązanym na gruncie u.d.i.p. oraz czy żądane informacje stanowią informacje publiczne na gruncie tej ustawy). Ustawodawca stanowiąc w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., że udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2, i wskazując jednocześnie na jakim etapie znajduje zastosowanie k.p.a., w sposób wyraźny zrezygnował z dodatkowego środka zaskarżenia. Ponaglenie stanowi środek prawny na drodze administracyjnej. Sprawa z wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie stanowi zaś typowej sprawy administracyjnej, na co wskazano już wyżej. Pamiętać należy przy tym, że podmiotami obowiązanymi na gruncie u.d.i.p. są nie tylko organy władzy publicznej, ale także np. spółki prawa handlowego. Specyfika spraw z zakresu dostępu do informacji publicznej nie pozwala, aby bez szczególnego uregulowania w u.d.i.p., przyjąć, że w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania z wniosku o udostępnienie informacji publicznej zastosowanie znajduje ponaglenie. Mając powyższe na względzie Sąd nie znalazł podstaw do odrzucenia skargi ze względu na jej przedwczesność, ani z żadnego innego powodu przewidzianego w przepisach prawa. Nadto wskazać należy, że zgodnie z art. 149 § 1 ustawy p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie Sąd – na podstawie art. 149 § 1a ustawy p.p.s.a. - stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Natomiast w myśl art. 149 § 2 ustawy p.p.s.a. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Skarga wniesiona w przedmiotowej sprawie, dotyczyła bezczynności "A" w B. w zakresie wniosku strony skarżącej z dnia 28 czerwca 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej, tj. odpowiedzi na pytanie czy organ w latach 2014- 2016 zawierał umowy z podmiotami zewnętrznymi o świadczenie usług w zakresie obsługi prawnej, w tym zastępstwa procesowego. W wypadku odpowiedzi pozytywnej strona skarżąca wniosła o przesłanie tych umów. Bezspornym jest, iż organ do dnia wniesienia skargi nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi na wniosek. Organ wyjaśnił, że brak reakcji wynikał z faktu, że do organu nie wpłynął wniosek skarżącej z dnia 28 czerwca 2017 r., którego dotyczy skarga. Podał, że w dniu 28 czerwca 2017 r. zostało potwierdzone założenie profilu zaufanego "A" w e-PUAP na wniosek jego Dyrektora; co dokumentowano kopią wniosku. Wykazywano, że do foldera "odebrane" w skrzynce "A" nie wpłynął przedmiotowy wniosek. Podkreślić jeszcze trzeba, że również po dniu wniesienia skargi odpowiedź na wniosek nie została udzielona. Odnosząc się do stanu prawnego sprawy przywołać przyjdzie art. 61 Konstytucji RP, który stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (ust. 1). Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3). Tryb udzielania informacji, o których mowa w ust. 1 i 2, określają ustawy, a w odniesieniu do Sejmu i Senatu ich regulaminy (ust. 4). W kontrolowanej sprawie ustawą, na podstawie której należy ocenić zachowanie organu jest ustawa o dostępie do informacji publicznej, która wprowadziła definicję legalną "informacji publicznej" - przez którą, zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy, należy rozumieć "każdą informację o sprawach publicznych". Art. 4 ust. 1 ustawy stanowi, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Art. 6 ust. 1 ustawy zawiera przykładowe wyliczenie rodzajów informacji publicznej podlegających udostępnieniu. W doktrynie wskazuje się, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (zob. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa NSA, Toruń 2002, s. 28-29). Niezależnie od powyższego, aby konkretna informacja posiadała walor informacji publicznej, to musi się odnosić do sfery faktów. Art. 1 ust. 1 ustawy stanowi, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie. Według art. 13 ust. 1 ustawy udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Zgodnie z art. 13 ust. 2 ustawy, jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. W myśl art. 16 ust. 1 ustawy odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2, następują w drodze decyzji. Jak wynika z przytoczonych przepisów prawnych podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej winien to uczynić bez zbędnej zwłoki; zasadniczo nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Jedynie jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w tym terminie, jest obowiązany do powiadomienia wnioskodawcy w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno-techniczną. Jeżeli podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej znajduje podstawę do odmowy udostępnienia winien to uczynić w drodze decyzji administracyjnej. Tę samą formę załatwienia sprawy stosuje w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 ustawy – z tym zastrzeżeniem, że decyzja ma w takim przypadku charakter formalny, stanowi o umorzeniu postępowania. W innych przypadkach ustawodawca nie przewidział formy decyzji administracyjnej jako sposobu załatwienia sprawy. W przypadku, gdy podmiot zobowiązany ocenia, że żądana informacja nie jest informacją publiczną, nie wydaje decyzji o odmowie udostępnienia, lecz jest obowiązany poinformować o tym wnioskodawcę pismem (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 15 stycznia 2015 r., sygn. akt II SAB/Go 123/14; LEX nr 1623233). Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej występuje wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podjął żadnych czynności lub wtedy, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale nie zakończył go wydaniem decyzji lub nie podjął stosownej czynności, pomimo istnienia w tym zakresie ustawowego obowiązku. Dla stwierdzenia bezczynności nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności, czy bezczynność spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem, że nie istnieje obowiązek wydania stosowanego aktu lub podjęcia określonej czynności. W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem Sądu jest zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący, był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów ustawy, pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność (por. P. Szustakiewicz, Postępowanie w sprawie bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych, Przegląd Prawa Publicznego 2012, nr 6, s. 75 i nast. wraz z powołanym orzecznictwem). Poza sporem pozostaje okoliczność, że "A" w B. należy do kręgu podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy - w rezultacie spoczywa na nim obowiązek udostępniania posiadanych danych mających charakter informacji publicznej. "A" w B. jest podmiotem leczniczym w rozumieniu w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1638, z późn. zm.), wykonującym działalność leczniczą w rozumieniu art. 3 ust. 1 u.d.l., rozumianą jako udzielanie świadczeń zdrowotnych. Poza tym "A" jako podmiot leczniczy dysponuje w całości majątkiem publicznym. W tym względzie stwierdzić przyjdzie, że ZOZ jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, a informacja objęta treścią wniosku skarżącej ma taki charakter. Również w ocenie Sądu treść złożonego wniosku mieści się w zakresie informacji publicznej bowiem dotyczy on umów zawieranych przez organ ZOZ z podmiotami zewnętrznymi o świadczenie usług w zakresie obsługi prawnej. Należy stwierdzić, że dokumentacja sprawy przedstawiona Sądowi wraz ze skargą pozwala przyznać rację skarżącej, że do dnia wniesienia skargi zobowiązany do udzielenia informacji publicznej organ nie załatwił wniosku skarżącej. Należy przy tym zauważyć, że z treści e-maila zawierającego wniosek o udostępnienie informacji publicznej wynika, że był on wysłany na adres mailowy "A" w B., zaś z Urzędowego Poświadczenia Przedłożenia, że został doręczony adresatowi w dniu 28 czerwca 2017 r. Podana w odpowiedzi na skargę przyczyna braku jego odnotowania oraz rejestracji obarcza wyłącznie sam organ. Zatem należało uznać, że w dacie wniesienia skargi "A" w B. pozostawał w bezczynności, bowiem w określonym w u.d.i.p. terminie nie załatwił wniosku skarżącego w żaden sposób przewidziany w tej ustawie. Żądana we wniosku skarżącej informacja stanowi informację publiczną, a zatem organ powinien był taką informację udostępnić bądź odmówić jej udostępnienia w formie decyzji administracyjnej, jeżeli w jego ocenie stały ku temu na przeszkodzie przepisy prawa. Skoro jednak sprawa w zakresie żądania zawartego we wniosku skarżącej nie została załatwiona w sposób przewidziany w u.d.i.p, to należało stwierdzić, że organ dopuścił się bezczynności, o czym orzeczono w pkt 2 wyroku, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. W związku z tym, iż na dzień rozpoznania sprawy przez Sąd bezczynność ta nie ustała, koniecznym stało się zobowiązanie organu do załatwienia wniosku skarżącej z dnia 28 czerwca 2017 r. o czym orzeczono na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Mając na względzie treść art. 149 § 1a ustawy P.p.s.a. Sąd był obowiązany rozważyć, czy stwierdzona bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie akcentuje się, iż rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Naruszenie kwalifikowane jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, iż dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi więc być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 468/13, wyroki WSA: we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SAB/Wr 14/14; w Poznaniu z dnia 11 października 2013 r. sygn. akt II SAB/Po 69/13; w Szczecinie z dnia 16 maja 2013 r. sygn. akt II SAB/Sz 34/13; dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Biorąc powyższe pod uwagę Sąd stwierdził w punkcie 2 sentencji wyroku, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, gdyż z okoliczności sprawy nie wynika aby bezczynność organu przybrała postać celowego działania nacechowanego złą wolą, czy też poważnego zaniedbania. Odnosząc się do zawartego w odpowiedzi na skargę wniosku organu o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu informatyki na okoliczność, czy doszło do faktycznego wpływu w dniu 28 czerwca 2017 r. wniosku skarżącej o udzielenie informacji publicznej Sąd wskazuje, że co do zasady nie jest możliwe prowadzenie postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym, który kontrolę legalności opiera na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji wydającym zaskarżoną decyzję (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Od tej zasady istnieje wyjątek, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a. , ale dotyczy on jedynie możliwości przeprowadzenia dowodów uzupełniających z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych okoliczności i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Zatem powyższy wniosek nie mógł zostać uwzględniony. Jednocześnie podkreślić należy, że stan faktyczny sprawy nie budzi żadnych wątpliwości, zatem nie było konieczne przeprowadzenie przez Sąd jakichkolwiek dodatkowych czynności. Sąd ponownie wskazuje, że strona skarżąca dysponuje Urzędowym Poświadczeniem Przedłożenia (UPP), które jest wystawiane automatycznie w momencie wpłynięcia dokumentu w postaci elektronicznej do elektronicznej skrzynki nadawczej i potwierdza poprawną formalnie wysyłkę dokumentu. Należy zatem domniemywać, że jeżeli wiadomość została prawidłowo nadana za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej, to znaczy, że dotarła ona do adresata. Ryzyko nieodebrania, czy też nieodczytania przez organ wysłanego do niego przy użyciu poczty elektronicznej wniosku, obciąża więc organ, a nie wnioskodawcę. Odmienne zapatrywanie sprawiałoby, że w praktyce prawo do wnioskowania o informację publiczną za pomocą poczty elektronicznej w platformie e-puap byłoby iluzoryczne, a jego skuteczność zależna byłaby od woli organu. Godziłoby to w regulacje konstytucyjne, wymagające zapewnienia sprawności działania władz publicznych, jak też dostępność informacji publicznej w myśl art. 61 ust. 1 Konstytucji. Powyższe jest zbieżnie ze stanowiskiem judykatury, bowiem do obowiązków organu administracji publicznej należy taka konfiguracja środków komunikacji elektronicznej aby zapewnić bezproblemowy i niezwłoczny odbiór przesyłanych za ich pośrednictwem podań, wobec prawnej dopuszczalności ich wnoszenia także drogą elektroniczną (patrz postanowienia NSA: z dnia 10 września 2015 r. sygn. akt I OSK 1968/15, z dnia 3 listopada 2015 r. sygn. akt I OSK 1940/15, dostępne w bazie orzeczeń CBOIS). Skutki trudności, błędów czy nieprawidłowości w zakresie kształtowania i obsługiwania przez organy administracji publicznej oficjalnych systemów służących do komunikacji z tymi organami (np. poczty elektronicznej, systemu ePUAP) nie mogą być przerzucane na korzystających z tych systemów (patrz: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 listopada 2015 r. sygn. akt I OZ 1414/15, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2016 r. sygn. akt I OSK 2186/14, dostępne w bazie orzeczeń CBOIS). Orzekając o kosztach postępowania Sąd miał na względzie regulację zamieszczoną w art. 205 § 1 i § 2 ustawy p.p.s.a. i stwierdził, że do niezbędnych kosztów postępowania zaliczyć należy poniesiony wpis w kwocie 100 zł, gdyż w okolicznościach tej sprawy dopiero wniesienie skargi skutkowało udostępnieniem informacji publicznej. Natomiast Sąd nie zasądził kosztów zastępstwa procesowego mając na uwadze okoliczność, iż nie były to koszty niezbędne. Z urzędu jest Sądowi wiadome, że skarżąca jest adwokatem. Informacja ta znajduję w aktach IV SAB/Gl 223/17. Skarga w sprawie o udzielenie informacji publicznej nie należy do skomplikowanych i jej wniesienie niewątpliwie nie przekracza możliwości profesjonalnego pełnomocnika. Ustanowienie przez wnioskodawcę będącego adwokatem, profesjonalnego pełnomocnika procesowego nie było konieczne; tym samym koszty z tym związane nie mogą zostać zakwalifikowane do kosztów niezbędnych.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło