II SA/Rz 1067/17

PostanowienieWSA w Rzeszowie2017-12-13

Skład orzekający: Małgorzata Wolska, Joanna Zdrzałka, Magdalena Józefczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, jako właściciele nieruchomości, posiadają interes prawny do zaskarżenia uchwały o zmianie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, która przeznacza ich teren pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, podczas gdy oni chcą go przeznaczyć na cele przemysłowe?
Ratio decidendi
Sąd odrzucił skargę, uznając, że skarżący, jako właściciele nieruchomości, nie wykazali bezpośredniego naruszenia swojego interesu prawnego lub uprawnienia przez uchwałę zmieniającą studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Studium nie jest aktem prawa miejscowego i jego ustalenia nie kształtują bezpośrednio sytuacji prawnej właścicieli nieruchomości, a jedynie pośrednio wpływają na ich interes prawny, zwłaszcza w kontekście przyszłego planu miejscowego. Zmiana przeznaczenia terenu w studium pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną nie stanowi naruszenia prawa własności ani nie uniemożliwia realizacji zamierzeń inwestycyjnych, które wymagałyby uzyskania decyzji o warunkach zabudowy.
Stan faktyczny
Skarżący J. Z. i H. Z. zaskarżyli uchwałę Rady Miejskiej w Głogowie Małopolskim z dnia 24 lipca 2017 r. nr XLIV 434/2017, zmieniającą studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy. Zmiana ta przeznaczyła teren należący do skarżących, dotychczas objęty zakazem zabudowy i przeznaczony pod produkcję rolną, pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Skarżący zarzucili naruszenie prawa własności oraz przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wskazując, że chcieli przeznaczyć nieruchomość na cele przemysłowe (budowa biura i węzła betoniarskiego).
Rozstrzygnięcie
Sąd odrzucił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Małgorzata Wolska Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka WSA Magdalena Józefczyk /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek -Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi J. Z. i H. Z. na uchwałę Rady Miejskiej w Głogowie Małopolskim z dnia 24 lipca 2017 r. nr XLIV 434/2017 w przedmiocie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Głogów Małopolski - postanawia- odrzucić skargę. Rada Miejska podjęła uchwałę z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w sprawie uchwalenia XVII zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy . Z tekstu studium wynika, że zmiana jest zmianą częściową obejmującą teren o powierzchni 6,12 ha, położony w południowej części miejscowości L., po zachodniej stronie drogi powiatowej [...], po obu stronach drogi gminnej L. - M., Zgodnie z obowiązującymi dotychczas ustaleniami Studium, obszar XVII zmiany położony był w strefie rolniczo-osadniczej o kierunku produkcji rolnej objętym całkowitym zakazem zabudowy. W zmianie Studium ustalono dla tego obszaru przeznaczenie pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. W skardze na uchwałę H. Z. i J. Z. zarzucili: 1. naruszenie przepisu art. 140 K.c., poprzez naruszenie prawa własności, która objęta została zaskarżoną uchwałą, polegające na uniemożliwieniu korzystania z ich nieruchomości w celu wybudowania budynku biurowego wraz z węzłem betoniarskim i towarzyszącą infrastrukturą, tj. wykorzystania tej nieruchomości na cele przemysłowe, związane z działalnością gospodarczą prowadzoną przez skarżących. 2. naruszenie przepisu art. 64 Konstytucji RP poprzez naruszenie prawa własności nieruchomości należącej do skarżących, która objęta została zaskarżoną uchwałą. 3. naruszeniu art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2017r., poz. 1073, dalej: "u.p.z.p."), poprzez przekroczenie granic władztwa planistycznego i przeznaczenie nieruchomości pod zabudowę jednorodzinną, przez co naruszony będzie interes i prawo własności, bowiem podjęli działania w celu zagospodarowania swoich nieruchomości na cele przemysłowe. 4. naruszenie przepisu art. 6 ust. 2 pkt. 2 u.p.z.p. poprzez uwzględnienie przy podejmowaniu zaskarżonej uchwały wyłącznie interesu osób trzecich, który jest sprzeczny z interesem prawnym skarżących, i który nie znajduje uzasadnienia w faktycznym układzie stosunków miejscowych na terenie objętym wprowadzoną zmianą studium. 5. naruszenie przepisu art. 9 w zw. z art. 27 u.p.z.p. poprzez zmianę studium bez uwzględnienia dotychczasowego przeznaczenia, zagospodarowania i uzbrojenia terenu objętego zakresem zmian bez wskazania polityki przestrzennej i zasad zagospodarowania terenu, która ma zostać urzeczywistniona w wyniku zmiany studium. 6. naruszenie art. 9 ust. 1 w zw. z art. 27 u.p.z.p. poprzez podjęcie uchwały o przystąpieniu do zmiany studium nie w celu określenia polityki przestrzennej gminy lecz w celu zadośćuczynienia żądaniu bliżej nieokreślonej, niewielkiej grupy mieszkańców miejscowości L.. 7. naruszenie przepisu art. 11 pkt. 1 u.p.z.p. w zw. z § 9 pkt. 2) i § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 kwietnia 2004 roku w sprawie zakresu projektu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy (Dz. U. z 2004 r., Nr 118, poz. 1233, dalej: "rozporządzenie Ministra Infrastruktury") poprzez dokonanie obwieszczenia o przystąpieniu do zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego niezgodnego z wzorem stanowiącym załącznik nr 1 do rozporządzenia, tj. nie wskazanie w obwieszczeniu daty, do której zainteresowani mogą składać wnioski do projektu zmiany Studium. 8. naruszenie przepisu art. 11 pkt 4) u.p.z.p. poprzez nierozpoznanie wniosku Skarżących złożonego w trybie art. 11 pkt 1) u.p.z.p., zawierającego określenie proponowanego przeznaczenia ich nieruchomości położonych na terenie objętym zmianą studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. 9. naruszenie § 9 ust. 1 pkt. 4 i 5 w zw. z § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury polegające na odstąpieniu od sporządzenia pełnej dokumentacji planistycznej tj. brak sporządzenia wykazu wniosków złożonych do projektu studium i brak rozstrzygnięcia organu sporządzającego projekt Studium w sprawie rozpatrzenia wniosków do projektu studium, złożonych w trybie art. 11 ust. 1 u.p.z.p. Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wnieśli o: 1. stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały 2. zasądzenie od Rady Miejskiej na rzecz Skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym według norm prawem przepisanych. 3. dopuszczenie dowodów z dokumentów dołączonych do skargi, na okoliczności wskazane w treści uzasadnienia skargi. Uzasadnienie skargi stanowi rozwinięcie postawionych zarzutów. Interes prawny skarżący wywodzą z prawa własności działek objętych zmianą studium. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że skarżący nie wykazali, aby uchwała naruszyła przysługujący im interes prawny bądź uprawnienie. Za bezzasadny uznano zarzut naruszenia art. 64 Konstytucji RP, gdyż prawo własności nie ma charakteru absolutnego i podlega ograniczeniom ustawowym, tak jak ma to miejsce w zakresie władztwa planistycznego gminy. Objęcie działki Studium nie oznacza utraty własności przez skarżących, a gmina w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym kieruje się nie tylko zasadą poszanowania własności, ale również bierze pod uwagę wymienione w art. 1 ust. 2 u.p.z.p. wymagania ładu przestrzennego, w tym urbanistyki i architektury, walory architektoniczne i krajobrazowe, wymagania ochrony środowiska, zdrowia oraz bezpieczeństwa ludzi i mienia, walory ekonomiczne przestrzeni, potrzeby interesu publicznego. W sprawie nie istnieją podstawy do stwierdzenia nieważności uchwały. Uchwałę podjęto na podstawie i w granicach prawa i dlatego zarzuty zawarte w pkt 3 i 4 uznano za bezzasadne. Nie doszło do naruszenia art. 9 w zw. z art. 27 u.p.z.p., ponieważ ustalenia dotyczące zmienionych uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego zawierają załączniki do uchwały: ujednolicony tekst studium z wyróżnioną treścią XVII zmiany, ujednolicony rysunek studium pt. "Plansza zagospodarowania" w skali 1: 10 000" z wyróżnionymi oznaczeniami XVII zmiany studium - 3 części i załącznik nr 3 - uwarunkowania rozwoju gminy - część graficzna - skala 1:10 000 (tylko obszar objęty XVII zmianą). Za bezpodstawny uznano również zarzut wymieniony w punkcie 6 wskazując, że żaden przepis nie uprawnia skarżących do oceny celu podjęcia uchwały o przystąpieniu do sporządzenia zmiany studium przez radę gminy, w tym przypadku przez Radę Miejską . Uchwała o przystąpieniu do sporządzenia XVII zmiany studium była przedmiotem oceny Wojewody przed dopuszczeniem jej do obrotu prawnego oraz przedmiotem rozstrzygnięcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie. Żaden z wymienionych organów nie zakwestionował wymienionej uchwały, jako naruszajacej art. 9 ust. 1 w zw. z art. 27 u.p.z.p. W obwieszczeniu o przystąpieniu do sporządzenia zmiany studium, o którym mowa w punkcie 7 skargi, podano termin, do którego zainteresowani mogą składać wnioski do projektu zmiany studium tj. 21 dni od daty ukazania się obwieszczenia, co rozumiane jest jako tożsame z podaniem daty zgodnie z wzorem stanowiącym załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 kwietnia 2004 r. w sprawie zakresu projektu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Podnoszony w punktach 8 i 9 skargi brak rozpoznania wniosku złożonego przez skarżących do projektu zmiany studium i brak wykazu wniosków w dokumentacji zmiany studium uznano za niezgodny z prawdą, podnosząc, gdyż wykaz wniosków złożonych do projektu zmiany studium wraz z rozstrzygnięciem dotyczącym sposobu jego uwzględnienia w projekcie zmiany studium zawiera dokumentacja prac planistycznych XVII zmiany studium. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do treści art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm. - dalej jako: p.p.s.a.) przedmiotowy zakres kontroli sądów administracyjnych obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a.) oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a.). Z kolei w myśl art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., Sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Przepisem szczególnym w rozumieniu przywołanego powyżej art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a. jest niewątpliwie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1875 z późn. zm. - dalej jako: u.s.g.). Wymaga w tym miejscu podkreślenia, że z dniem 1 czerwca 2017 r. na podstawie art. 2 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935 - dalej jako: ustawa nowelizująca), ustawodawca dokonał zmiany brzmienia przywołanego powyżej przepisu, znosząc tym samym obowiązek uprzedniego bezskutecznego wezwania organu do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia. Niemniej jednak zauważyć należy, że zgodnie z treścią art. 17 ust. 2 ustawy nowelizującej przepisy art. 52 i art. 53 p.p.s.a. w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą oraz przepis art. 101 ust. 1 u.s.g. w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, tj. po dniu 1 czerwca 2017 r. (art. 18 ustawy nowelizującej). Oznacza to, że w przypadku uchwał podjętych przed dniem 1 czerwca 2017 r. zastosowanie znajdują przepisy w brzmieniu dotychczasowym. Tym samym, w kontekście zastosowania przepisów intertemporalnych znaczenie ma data podjęcia zaskarżonej uchwały przez organ stanowiący gminy, a nie data jej wejścia w życie, czy też data wniesienia skargi do sądu, gdyż to właśnie od daty wydania określonego aktu ustawodawca uzależnił zastosowanie nowych regulacji prawnych we wskazanym powyżej zakresie. Zaskarżona uchwała została podjęta w dniu 24 lipca 2017 r., dlatego też nie było wymagane wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Podstawą zaskarżenia w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. jest niezgodność z prawem uchwały organu gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, wywołującej negatywne następstwa w sferze prawnej skarżącego (zniesienie, ograniczenie, uniemożliwienie realizacji uprawnienia, naruszenie interesu prawnego), zaś podstawą jej wzruszenia - niezgodność z prawem. Interes prawny skarżącego, do którego wprost nawiązuje przepis art. 101 ust. 1 u.s.g. musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę, stąd też interes ten musi być bezpośredni i realny, a nie przyszły i przypuszczalny, w tym znaczeniu, że można go skutecznie wywodzić wyłącznie z własnej określonej przez prawo materialne sytuacji prawnej. Składając skargę, skarżący zobowiązany jest wskazać na konkretną normę prawną, z którą łączy swój interes prawny. Źródłem interesu prawnego lub uprawnienia, o którym mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g. jest norma prawa materialnego (najczęściej prawa cywilnego lub administracyjnego), stanowiąca podstawę konkretnych uprawnień skarżącego, a naruszenie tego interesu następuje wówczas, gdy zaskarżonym aktem zostaje odebrane lub ograniczone jakieś prawo skarżącego wynikające z przepisów prawa materialnego, względnie zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub też zmieniony obowiązek dotychczas na nim ciążący (por. wyrok NSA z 19 czerwca 2009 r., II OSK 205/09). W tym miejscu zauważenia wymaga, że zgodnie z art. 9 ust. 5 u.p.z.p. studium nie jest aktem prawa miejscowego. Zapis ten przesądza o charakterze normatywnym studium, który jest odmienny od tego, jaki posiada miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, będący z mocy art. 14 ust. 8 tej ustawy aktem prawa miejscowego. Studium nie ma zatem mocy powszechnie wiążącej i jest aktem kierownictwa wewnętrznego, wiążącego jedynie organy gminy. Na tle powołanych regulacji, w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ukształtował się pogląd, że chociaż - co do zasady - naruszenie interesu prawnego musi być bezpośrednie oraz realne i z tego względu może nastąpić przede wszystkim zapisami planu miejscowego, a nie ustaleniami studium, które nie mają charakteru prawa miejscowego, to jednak, w sytuacji związania rady gminy postanowieniami studium przy uchwalaniu planu, nie można a priori wykluczać naruszenia czyjegoś interesu prawnego ustaleniami studium, będącymi niejako pierwotnym źródłem tego naruszenia. Determinuje to z kolei możliwość zaskarżania uchwały rady gminy w sprawie studium na podstawie art. 101 u.s.g., co czyni realnym konstytucyjne prawo do sądu realizowane na podstawie tego przepisu. Dopuszczając skargę sądowoadministracyjną na uchwałę w sprawie studium, nie można jednak tracić z pola widzenia różnicy pomiędzy studium a planem w zakresie bezpośredniości i realności naruszenia interesu prawnego, które jest łatwe do wykazania na tle zapisów planu, natomiast na gruncie ustaleń studium znacznie trudniejsze i wymaga badania w odniesieniu do każdego odrębnego przypadku. W sytuacji zaskarżenia w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. uchwały w sprawie studium trzeba ustalić, czy zaskarżona uchwała, której zapisy wiążą radę gminy przy uchwalaniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jako aktu prawa miejscowego i przez to wpływają na sposób i wykonywanie prawa własności, narusza interes prawny skarżącego. W konsekwencji, podmiot wnoszący skargę w trybie omawianego przepisu musi wykazać, że skarżona uchwała, narusza prawo - w tym również w sposób określony w art. 28 ust. 1 u.p.z.p., czyli zasady bądź tryb sporządzania studium, albo właściwość organów w tym zakresie - jednocześnie bezpośrednio narusza jego interes prawny lub uprawnienie, czyli negatywnie wpływając na jego sferę prawno-materialną, pozbawia go np. pewnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację. Tylko wówczas można mówić w przypadku studium o nadużyciu władztwa planistycznego (por. wyroki NSA: z 19 kwietnia 2012 r., II OSK 302/12, z 26 sierpnia 2011 r., II OSK 1027/11; z 26 lutego 2008 r., II OSK 1765/07 oraz z 2 lipca 2009 r., II OSK 414/09). Skarga złożona w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis, zatem do jej wniesienia nie legitymuje sama sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały. Dokonując w świetle poczynionych rozważań prawnych o charakterze ogólnym, oceny legitymacji skarżących do wniesienia skargi Sąd uznał, że skarżący, jako właściciele nieruchomości objętej regulacjami kwestionowanej uchwały w sprawie zmiany Studium, posiadają interes prawny w zaskarżeniu tego aktu. Koncentrując się na zakresie zaskarżonej uchwały, będącej uchwałą w sprawie zmiany studium, nie można nie dostrzegać, że zakres ten jest ograniczony. Wyznaczony on został wcześniejszą uchwałą intencyjną Rady Miejskiej nr IX/85/2015 z dnia 28 maja 2015 r. o przystąpieniu do sporządzenia XVII zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy . Postanowieniem z dnia 3 marca 2016 r. sygn. akt II SA/Rz 1458/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił prawomocnie skargę H.Z. i J. Z. na ww. uchwałę. Podstawą odrzucenia skargi był art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. Z mocy art. 27 u.p.z.p. zmiana studium lub planu miejscowego następuje w takim trybie, w jakim są one uchwalane. Oznacza to obowiązek gminy procedowania poprzez wykonywanie kolejno wszystkich czynności przewidzianych dla uchwalenia tego aktu. W przypadku studium, pierwszą taką czynnością jest uchwała rady gminy o przystąpieniu do sporządzenia zmiany studium, podjęta na podstawie art. 9 ust. 1 u.p.z.p., a kolejne etapy procesu legislacyjnego regulowane są przepisami z art. 11 i art. 12 tej ustawy. Sąd wyjaśnił, że uchwała ta była przedmiotem kontroli WSA w Rzeszowie, co znalazło wyraz w ww. postanowieniu z dnia 3 marca 2016 r. Na podstawie przedłożonych akt planistycznych Sąd stwierdził, że uchwalania zmiany studium została przeprowadzona z zachowaniem obowiązującej procedury określonej w art. 11 i 12 u.p.z.p. Wykaz dokumentów sporządzony do XVII zmiany studium potwierdza prawidłowe procedowanie poprzedzające podjęcie zaskarżonej uchwały. Nie mogły więc okazać się skuteczne zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych przy uchwalaniu zmiany studium. Za trafne Sąd uznał argumenty zawarte w odpowiedzi na skargę w zakresie W uzasadnieniu i syntezie wprowadzonej XVII zmiany studium(str. 104 i 105 ujednoliconego tekstu) wynika, że obszar objęty zmianą o pow. 6,12 ha, położony w południowej części miejscowości L., po zachodniej stronie drogi powiatowej R. - L. – R., po obu stronach drogi gminnej L. – M. zagospodarowany jest jako użytki rolne, jest w pełni uzbrojony - posiada sieć wodociągową, elektroenergetyczną, kanalizacji sanitarnej i gazową. Zgodnie zobowiązującymi ustaleniami Studium, obszar XVII zmiany położony jest w strefie rolno-osadniczej o symbolu "R", oznaczającym kierunek produkcji rolnej objęty całkowitym zakazem zabudowy, w związku z występowaniem na tym obszarze gruntów rolnych pochodzenia organicznego wysokich klasach bonitacyjnych. Analiza uwarunkowań środowiskowych przeprowadzona na potrzeby XVII zmiany studium wykazała, że występujące na terenie objętym tą zmianą występujące gleby zostały wytworzone w utworów piaszczystych i są to gleby o niskich wartościach dla rolnictwa - V klasy, sporadycznie klasy IV i nie podlegają ochronie przed zmianą przeznaczenia na cele nierolnicze. Obszar leży w bezpośrednim sąsiedztwie zabudowy osiedleńczej. W granicach zmiany studium nie obowiązuje żaden plan miejscowy. W studium ustalono dla tego obszaru przeznaczenie pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, co nie koliduje z istniejącą funkcją zabudowy sąsiedniej w miejscowości L.. W ocenie Sądu zmiana przeznaczenia wymienionego terenu w relacji do dotychczasowego przeznaczenia wynikającego ze studium nie stanowi naruszenia przysługującym skarżącym praw ponad dopuszczalną miarę. W szczególności zmiana w studium przeznaczenia terenu pod zabudowę jednorodzinną nie stanowi ograniczenia prawa własności regulowanym w art. 140 K.c. Zgodnie z 31 ust. 3 Konstytucji RP ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowi i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Zmiana funkcji i sposobu korzystania z nieruchomości w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy nie stanowi przeprowadzona według procedury określonej w art. 11 i 12 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, która nie zmienia istoty prawa własności, gdyż nie wyklucza korzystania z niego nie może być kwalifikowana, jako naruszenie interesu prawnego, o którym mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Za naruszenie interesu skarżących nie może być natomiast poczytywana okoliczność, ze organy nie uwzględniły w studium zmiany wskazywanej przez skarżących co do funkcji ich nieruchomości. Realizacja zamierzeń inwestycyjnych skarżących na ich nieruchomości, wobec braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego tak przed uchwaleniem XVII zmiany Studium jak i wcześniej musiała być poprzedzona decyzją o warunkach zabudowy. Ustalenia studium nie są źródłem prawa powszechnie obowiązującego i nie determinują treści decyzji o warunkach zabudowy. Celnie wskazuje się w orzecznictwie, że postanowienia studium mogą wprawdzie oddziaływać na interes prawny lub uprawnienie właścicieli nieruchomości, jednak tylko pośrednio (bo nie wprost, z uwagi na wewnętrzny charakter norm studium). Taką kształtującą rolę mają jedynie postanowienia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Bezpośrednie kształtowanie przez studium sytuacji prawnej właścicieli nieruchomości może mieć miejsce jedynie w wyjątkowych przypadkach, trudnych do wykazania (postanowienie WSA w Opolu 25.07.2017 r. sygn. akt II SA/Op 144/17 LEX nr 2333965) Także art. 9 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym stanowiący, że ustalenia studium są wiążące dla rady gminy przy sporządzaniu planów miejscowych nie kształtuje sytuacji właścicieli nieruchomości, sam przez się nie może zatem stanowić o naruszeniu ich interesu prawnego. Przepis art. 20 ust. 1 tej ustawy stanowi, że rada musi jedynie badać czy ustalenia projektu planu nie naruszają ustaleń studium (por. wyrok NSA z 6 marca 2012 r., II OSK 2687/11). Uchwała, czy też konkretne jej postanowienia, musi naruszać w sposób bezpośredni rzeczywiście istniejący w dacie podejmowania uchwały interes prawny strony skarżącej. Skoro przedmiotowa uchwała nie wkracza w sferę uprawnień właścicielskich (rzeczowych) skarżących, a zatem nie dotyczy interesu prawnego w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g. Z tych przyczyn Sąd na podstawie art. 58 ust. 5a p.p.s.a. skargę odrzucił. Odrzucenie skargi na rozprawie nie uprawnia do zwrotu wpisu od skargi, a wynika to z art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło