IV SA/Gl 1/18
WyrokWSA w Gliwicach2018-05-09
Skład orzekający: Teresa Kurcyusz-Furmanik, Renata Siudyka, Edyta Żarkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozstrzygnięcie nadzorcze stwierdzające nieważność uchwały rady gminy w sprawie połączenia biblioteki z ośrodkiem kultury, wydane przez dyrektora wydziału urzędu wojewódzkiego na podstawie upoważnienia wojewody, jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Rozstrzygnięcie nadzorcze wydane przez dyrektora wydziału urzędu wojewódzkiego na podstawie upoważnienia wojewody jest zgodne z prawem, ponieważ ustawa o wojewodzie i administracji rządowej w województwie dopuszcza możliwość upoważnienia pracowników urzędu do załatwiania określonych spraw w imieniu wojewody, w tym wydawania rozstrzygnięć nadzorczych. Ponadto, uchwała rady gminy dotycząca połączenia biblioteki z inną instytucją kultury musi spełniać wymóg 6-miesięcznego terminu na podanie informacji o zamiarze połączenia do publicznej wiadomości, zgodnie z ustawą o bibliotekach.Stan faktyczny
Gmina K. podjęła uchwałę o zamiarze połączenia Gminnej Biblioteki Publicznej z Gminnym Ośrodkiem Kultury. Wojewoda Śląski stwierdził nieważność tej uchwały, zarzucając naruszenie 6-miesięcznego terminu na poinformowanie o zamiarze połączenia (ustawa o bibliotekach) oraz naruszenie zasad techniki prawodawczej i art. 2 Konstytucji RP. Gmina K. zaskarżyła rozstrzygnięcie nadzorcze, podnosząc, że zostało ono wydane przez dyrektora wydziału na podstawie upoważnienia, a nie przez wojewodę, oraz że uchwała nie była sprzeczna z prawem, ponieważ zastosowanie powinien mieć 3-miesięczny termin z ustawy o działalności kulturalnej. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Gminy K. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik, Sędziowie Sędzia WSA Renata Siudyka, Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz (spr.), Protokolant Referent-stażysta Damian Szczurowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi Gminy K. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zamiaru połączenia samorządowych instytucji – biblioteki z inną instytucją kultury oddala skargę.
Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda Śląsk i, działając na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1875, dalej u.s.g.), stwierdził nieważność uchwały Nr [...] Rady Gminy K. z dnia [...] r. w sprawie zamiaru połączenia samorządowych instytucji - Gminnej Biblioteki Publicznej oraz Gminnego Ośrodka Kultury w K. - w całości, jako sprzecznej z art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 642 z późn. zm. zwanej dalej również jako "ustawa") oraz art. 2 Konstytucji RP.
W uzasadnieniu organ nadzoru w pierwszej kolejności wskazał, że Rada Gminy K. na sesji w dniu [...] r. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie zamiaru połączenia samorządowych instytucji - Gminnej Biblioteki Publicznej oraz Gminnego Ośrodka Kultury w K. Jako podstawę prawną uchwały Rada Gminy wskazała art. 7 ust. 1 pkt 9, art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. h ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 18 i art. 19 ustawy z dnia 25 października 1991r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 862).
Następnie Wojewoda stwierdził, że zgodnie z przepisem art. 18 ust. 1 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej organizator może dokonać połączenia instytucji kultury, w tym instytucji kultury prowadzących działalność w różnych formach, lub podziału instytucji kultury. Stosownie zaś do art. 18 ust. 3 cyt. ustawy organizator jest obowiązany na 3 miesiące przed wydaniem aktu o połączeniu lub podziale instytucji kultury podać do publicznej wiadomości informację o zamiarze i przyczynach takiej decyzji.
Zdaniem Wojewody, w związku z wyrażeniem przez Gminę K. zamiaru połączenia Gminnej Biblioteki Publicznej w K. z Gminnym Ośrodkiem Kultury w K., w sprawie powinny znaleźć również zastosowanie przepisy ustawy o bibliotekach jako lex specialis w stosunku do unormowań zawartych w ustawie o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej, ponieważ zastosowanie przepisów ustawy o bibliotekach ma fundamentalne znaczenie w procesie łączenia instytucji z uwagi na zdecydowanie bardziej rygorystyczny tryb i charakter działań podejmowanych w toku łączenia biblioteki z inną instytucją kultury.
Dalej Wojewoda zacytował art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o bibliotekach, według których organizator może dokonać połączenia, podziału lub likwidacji biblioteki. Organizator jest obowiązany na 6 miesięcy przed dniem wydania aktu o połączeniu, podziale lub likwidacji biblioteki podać do publicznej wiadomości informację o swoim zamiarze wraz z uzasadnieniem. Tymczasem Rada Gminy K. w § 1 ust. 1 uchwały postanowiła, że "z dniem 1 stycznia 2018 r. zamierza się połączyć Gminną Bibliotekę Publiczną z Gminnym Ośrodkiem Kultury w K. dla których organizatorem jest Gmina K. i utworzyć Gminne Centrum Kultury w K.". W ocenie organu nadzoru przyjęcie daty 1 stycznia 2018 r., jako daty połączenia wskazanych instytucji kultury, przy jednoczesnym uwzględnieniu daty podjęcia i wejścia w życie przedmiotowej uchwały (w tym przypadku: 11 września 2017 r.) oznacza, że nie został zachowany 6 miesięczny termin, o którym mowa w art. 13 ust. 2 ustawy. Wojewoda stwierdził, że uchwała podjęta została z istotnym naruszeniem prawa, co czyni stwierdzenie jej nieważności w całości uzasadnionym i koniecznym.
Wojewoda wyjaśnił jednocześnie, że w omawianym przypadku brak jest możliwości stwierdzenia nieważności przedmiotowej uchwały jedynie w jej części, dotyczącej planowanej daty połączenia instytucji kultury, tj. 1 stycznia 2018 r. Działanie takie stanowiłoby niewątpliwie wypaczenie woli Rady Gminy K., co do planowanego terminu połączenia wskazanych w uchwale samorządowych instytucji kultury. Nie budzi również wątpliwości organu nadzoru, że planowany termin połączenia instytucji, w kontekście obowiązków informacyjnych ciążących na organizatorze, jest najistotniejszym elementem informacji o zamiarze połączenia, o której mowa w cytowanym powyżej art. 13 ust. 2 ustawy.
Wojewoda podniósł ponadto, że w podstawie prawnej uchwały przywołane powinny zostać przez organ stanowiący przepisy art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o bibliotekach. Tymczasem, Rada Gminy K. ograniczyła się do przywołania, jako podstawy swoich działań, jedynie przepisów art. 18 i art. 19 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej.
Dokonując dalszej analizy treści przedmiotowej uchwały organ nadzoru stwierdził, że § 1 ust. 2 uchwały przyjęty został z istotnym naruszeniem zasad techniki prawodawczej. Przepis § 1 ust. 2 nie zawiera bowiem treści normatywnych (merytorycznych) a wskazuje jedynie przyczyny, które zdaniem Rady uzasadniają połączenie samorządowych instytucji kultury. Nie budzi zatem wątpliwości Wojewody, że treść § 1 ust. 2 nie może stanowić części merytorycznej uchwały, a jedynie element jej uzasadnienia. Działanie takie (uchwała wraz z uzasadnieniem) wypełniać będzie w pełnym zakresie obowiązek wynikający z treści art. 13 ust. 2 ustawy, polegający na podaniu przez organizatora do wiadomości publicznej, informacji o swoim zamiarze wraz z uzasadnieniem.
W ocenie organu nadzoru dokonując uregulowania zawartego w § 1 ust. 2 uchwały, Rada Gminy naruszyła również art. 2 Konstytucji. Podstawową zasadą państwa prawnego jest bowiem to, że władze publiczne działać mogą jedynie na podstawie i w ramach prawa oraz czynić tylko to, co prawo im dozwala lub nakazuje, obywatele zaś mogą czynić to wszystko, czego im prawo nie zakazuje.
Na marginesie Wojewoda zasygnalizował, że na organizatorze ciążą również dodatkowe obowiązki wynikające z treści art. 13 ust. 4, 7 i 8 ustawy. Wobec tego organizator powinien pamiętać, że połączenie, podział lub likwidacja biblioteki wchodzącej w skład ogólnokrajowej sieci bibliotecznej następuje po zasięgnięciu przez organizatora opinii jednostki sprawującej nadzór merytoryczny nad działalnością biblioteki. I dalej biblioteki publiczne mogą być, z zastrzeżeniem art. 19, łączone z innymi instytucjami kultury, jeżeli połączenie nie spowoduje uszczerbku w wykonywaniu dotychczasowych zadań. Połączenie, o którym mowa w ust. 7, wymaga zasięgnięcia opinii Rady i właściwej wojewódzkiej biblioteki publicznej oraz wydania zgody przez ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, Gmina K. wniosła o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego zarzucając mu naruszenie:
- art. 19 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 2234) w zw. z art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - poprzez wydanie rozstrzygnięcia nadzorczego przez Dyrektora Wydziału Nadzoru Prawnego z upoważnienia Wojewody, zamiast przez Wojewodę Śląskiego, w sytuacji, gdy przewidziana możliwość prawna dekoncentracji wykonywania kompetencji wojewody na pracowników urzędu wojewódzkiego nie obejmuje kompetencji do sprawowania nadzoru nad jednostkami samorządu terytorialnego, która przysługuje wyłącznie wojewodzie - przy czym dodatkowo w podstawie prawnej rozstrzygnięcia nie wskazano podstawy prawnej wydania rozstrzygnięcia przez osobę inną niż Wojewoda oraz
- art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym w zw. z art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach oraz art. 2 Konstytucji RP - poprzez stwierdzenie nieważności uchwały, która nie jest sprzeczna z prawem.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze jest obciążone kwalifikowaną wadą o charakterze formalnoprawnym, ponieważ wydane zostało nie przez Wojewodę a Dyrektora Wydziału Nadzoru Prawnego z upoważnienia Wojewody. Zgodnie zaś z utrwaloną wykładnią art. 19 ustawy o wojewodzie i administracji rządowej w województwie, możliwość prawna dekoncentracji wykonywania kompetencji wojewody na pracowników urzędu wojewódzkiego nie obejmuje kompetencji do sprawowania nadzoru nad jednostkami samorządu terytorialnego, która przysługuje wyłącznie wojewodzie. Umocowania w zakresie możliwości derogacji kompetencji nadzorczych wojewody nie można również poszukiwać w przepisie art. 268a k.p.a.
Wobec powyższego w opinii strony skarżącej brak podpisu wojewody, a więc podjęcie rozstrzygnięcia nadzorczego przez pracownika urzędu wojewódzkiego, jest naruszeniem przepisów prawa, którego konsekwencją jest jego wadliwość.
W kwestii zarzutu naruszenia art. 13 ust. 2 ustawy o bibliotekach oraz art. 2 Konstytucji strona skarżąca podniosła, że uchwała nie ma błędów powodujących konieczność uchylenia jej w całości. W ocenie strony skarżącej przy połączeniu Gminnej Biblioteki Publicznej oraz Gminnego Ośrodka Kultury w K., zastosowanie będzie miał termin 3 miesięczny dla ogłoszenia zamiaru połączenia, przewidziany w art. 18 o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej - dla instytucji kultury, nie dla bibliotek (ten znajduje zastosowanie wyłącznie w przypadku połączenia dwóch lub więcej bibliotek).
Jednocześnie Gmina wskazała, że nawet jeżeli przyjąć, że zamiar połączenia wymaga 6 miesięcznej notyfikacji, to i tak jest to termin ustawowy, a połączenie wymaga odrębnej uchwały podjętej po ustawowym terminie.
Ponadto strona skarżąca zaznaczyła, że brak powołania wszystkich przepisów w podstawie prawnej nie stanowi o nieważności uchwały, jak twierdzi rozstrzygnięcie nadzorcze.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Śląski wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 19 ustawy o wojewodzie i administracji rządowej w województwie w zw. z art. 91 ust. 1 u.s.g. organ nadzoru stwierdził, że wykładnia ww. przepisów pozwala na przyjęcie stanowiska o dopuszczalności powierzenia przez wojewodę funkcji nadzoru nad samorządem terytorialnym wicewojewodom i innym pracownikom urzędu wojewódzkiego, co potwierdza orzecznictwo NSA i sądów administracyjnych. W kwestii pozostałych zarzutów skargi Wojewoda w pełni podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym.
Na rozprawie pełnomocnik strony skarżącej oraz organu podtrzymali dotychczasowe stanowiska w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej.
Natomiast zgodnie z art. 3 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), zwanej dalej również P.p.s.a. - kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m. in. orzekanie w sprawach skarg na akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego.
Uwzględniając skargę na akt nadzoru, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 7 cytowanej ustawy, sąd uchyla ten akt - zgodnie z art. 148 P.p.s.a., natomiast w razie nieuwzględnienia skargi - oddala ją.
Ponadto podkreślenia wymagało, że na podstawie art. 91 ust. 1 u.s.g., organ nadzoru może orzec o nieważności uchwały (zarządzenia) organu gminy w całości lub w części, jeżeli uzna ją za sprzeczną z prawem. Przez sprzeczność z prawem należy przy tym rozumieć niezgodność z aktami prawa powszechnie obowiązującego, a więc z Konstytucją RP, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi, ustawami, aktami wykonawczymi oraz z aktami prawa miejscowego. Rozstrzygnięcie o stwierdzeniu nieważności uchwały (zarządzenia) organu gminy przez organ nadzoru może być więc wydane, gdy uchwała narusza prawo w sposób istotny, a zatem gdy pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawa i wynika to wprost z jego treści.
W wyniku kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego w powyższym zakresie, stwierdzić należało, że jest ono zgodne z prawem, a wobec tego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Przedmiotowym rozstrzygnięciem nadzorczym Wojewoda Śląski stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy K. z dnia [...] r. nr [...]17 w sprawie zamiaru połączenia samorządowych instytucji - Gminnej Biblioteki Publicznej oraz Gminnego Ośrodka Kultury w K. – w całości, jako sprzecznej z art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach oraz art. 2 Konstytucji RP.
W skardze został zawarty zarzut naruszenia art. 19 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie w zw. z art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym poprzez wydanie rozstrzygnięcia nadzorczego przez Dyrektora Wydziału Nadzoru Prawnego z upoważnienia Wojewody, zamiast przez Wojewodę Śląskiego, w sytuacji, gdy przewidziana możliwość prawna dekoncentracji wykonywania kompetencji wojewody na pracowników urzędu wojewódzkiego nie obejmuje kompetencji do sprawowania nadzoru nad jednostkami samorządu terytorialnego, która przysługuje wyłącznie wojewodzie.
Podkreślenia zatem wymagało, że przepis art. 12 ustawy o wojewodzie i administracji rządowej w województwie stanowi, że wojewoda sprawuje nadzór nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego i ich związków na zasadach określonych w odrębnych ustawach, a więc m.in. w ustawie o samorządzie gminnym.
Zgodnie z przepisami ustawy o wojewodzie i administracji rządowej w województwie, wojewoda wykonuje zadania przy pomocy wicewojewody albo I i II wicewojewody (art. 7 ust. 1), a także przy pomocy urzędu wojewódzkiego oraz organów rządowej administracji zespolonej w województwie (art. 13 ust.1). Natomiast zgodnie z art. 19 tej ustawy, wojewoda może upoważnić na piśmie pracowników urzędu wojewódzkiego, niezatrudnionych w urzędach obsługujących inne organy rządowej administracji zespolonej w województwie, do załatwiania określonych spraw w jego imieniu i na jego odpowiedzialność, w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń, z tym że upoważnienie nie może dotyczyć wstrzymania egzekucji administracyjnej, o której mowa w art. 27 ust. 1. Z treści tego przepisu jednoznacznie wynika, że tylko i wyłącznie uprawnienie do wstrzymania egzekucji administracyjnej nie może być przekazane – w drodze upoważnienia - do realizacji przez inne osoby. Oznacza to, że Wojewoda może upoważnić pracowników urzędu wojewódzkiego do załatwiania spraw w jego imieniu, a upoważnienie wywiera ten skutek, iż zmienia się osoba wykonująca kompetencje organu, z tym że upoważniony pracownik nie staje się przez to organem administracyjnym – nosicielem kompetencji, lecz wykonuje – w granicach określonych w upoważnieniu – jedynie zadania tego organu.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 czerwca 2002 r. sygn. akt II SA/Kr 608/02 (publ. OwSS, 2002/4/103/103), stwierdził, że wojewoda nie narusza prawa upoważniając pracownika urzędu wojewódzkiego do wydawania rozstrzygnięć nadzorczych w jego imieniu. NSA wskazał, że przepis konstytucyjny odnoszący się do kwestii nadzoru (art. 171 ust. 2 Konstytucji) zawiera tylko normę ustanawiającą m.in. wojewodów organem nadzoru nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego. Norma ta sytuuje kompetencję nadzorczą (do wykonywania nadzoru in genere), dodając tylko, że ma to być nadzór z punktu widzenia legalności (art. 171 ust. 1). Jednak Konstytucja nie wypowiada się w kwestii szczegółowego zakresu tego nadzoru ani w kwestii środków nadzoru i ich rodzajów, pozostawiając to ustawom. Kwestie postępowania nadzorczego i kończącego je rozstrzygnięcia regulują ustawy zwykłe, w tym ustawa o samorządzie gminnym oraz ustawa o administracji rządowej w województwie (obecnie ustawa o wojewodzie i administracji rządowej w województwie). Pierwsza z nich traktuje rozstrzygnięcie nadzorcze jako akt rozstrzygający "sprawę nadzorczą", druga natomiast zakłada, że nadzór ten ma być sprawowany na zasadach określonych w ustawach (art. 25 u.a.r.), a więc także na podstawie przepisu art. 32 u.a.r. Zdaniem NSA w art. 32 mowa jest o upoważnieniu do załatwiania określonych spraw w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych. Rozstrzygnięcie nadzorcze jest "środkiem załatwiającym sprawę nadzorczą" a użycie słów "a w szczególności" dowodzi, że ustawodawca obejmuje możliwością upoważnienia również wydawanie innych aktów. Wynikające z art. 32 upoważnienie do działania nie tylko "w imieniu", ale również "na odpowiedzialność", wojewody nie oznacza przejścia kompetencji na jakikolwiek inny podmiot, jest to nadal kompetencja wojewody.
Stanowisko to zostało podzielone w orzecznictwie sądów administracyjnych, w którym za dopuszczalne (także na gruncie obecnie obowiązującej ustawy o wojewodzie i administracji rządowej w województwie) uznano powierzenie przez wojewodę funkcji nadzoru nad samorządem terytorialnym wicewojewodom i innym pracownikom urzędu wojewódzkiego (por. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2010 r. sygn. akt I OSK 954/10, wyrok NSA z dnia z 8 maja 2012 r. sygn. akt II OSK 401/12; wyrok NSA z 16 października 2014 r. sygn. akt II OSK 1653/14; wyrok WSA w Krakowie z 11 stycznia 2005 r. sygn. akt III SA/Kr 858/04; wyrok WSA w Kielcach z dnia 18 lipca 2008 r., sygn. akt II SA/Ke 270/08; wyrok WSA w Gliwicach z dnia z 1 października 2012 r. sygn. akt IV SA/Gl 420/12 publ. dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Podziela je także doktryna (Bogdan Dolnicki, Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz. Warszawa 2016 r. str. 1114-1116; Paweł Chmielnicki, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w Polsce, Warszawa 2006 r. str. 40-41).
Za takim stanowiskiem opowiada się także skład orzekający w niniejszej sprawie. Brak jest bowiem podstaw do uznania, że wykonywanie funkcji nadzoru, jest wyłączone spod ogólnych ustawowych reguł określających dopuszczalność powierzania przez wojewodę, w drodze upoważnień administracyjnych, zastępcom i pracownikom, wykonywania określonych zadań i kompetencji. Tym samym brak jest podstaw do wyłączenia możliwości upoważnienia przez wojewodę pracowników urzędu wojewódzkiego do podejmowania środków nadzoru na podstawie art. 19 ustawy o wojewodzie i administracji rządowej w województwie. W przepisie tym w sposób przykładowy wymienia się kategorie spraw, które wojewoda może powierzyć do załatwienia upoważnionemu pracownikowi, o czym świadczy użycie słów "a w szczególności". Brak wymienienia w nim kompetencji nadzorczych nie jest równoznaczny z zakazem udzielenia upoważnienia w tym zakresie. Do nich w świetle ustawy o samorządzie gminnym zaliczyć zatem należy wydawanie rozstrzygnięć nadzorczych (art. 91 u.s.g.), natomiast w przypadku upływu terminu do wydania tego rodzaju aktu – sporządzenie i wniesienie skargi do sądu administracyjnego (art. 93 ust. 1 u.s.g) (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 15 grudnia 2016 r. sygn. akt IV SA/Gl 395/16, dostępny w bazie orzeczeń CBOIS).
Nie zasługiwał również na uwzględnienie, zawarty w skardze zarzut naruszenia przy wydaniu rozstrzygnięcia nadzorczego - art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym w zw. z art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach oraz art. 2 Konstytucji RP.
Podkreślenia bowiem wymagało, że wbrew przekonaniu strony skarżącej, przy wydaniu przedmiotowej uchwały, zastosowanie powinien mieć art. 13 ust. 2 ustawy o bibliotekach, według którego, organizator jest obowiązany na 6 miesięcy przed dniem wydania aktu o połączeniu, podziale lub likwidacji biblioteki podać do publicznej wiadomości informację o swoim zamiarze wraz z uzasadnieniem.
Błędny jest pogląd skarżącej, że z uwagi na to, iż połączenie dotyczy Gminnej Biblioteki Publicznej oraz Gminnego Ośrodka Kultury w K. , zastosowanie ma termin 3 miesięczny dla ogłoszenia zamiaru połączenia, przewidziany w art. 18 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej - dla instytucji kultury, nie dla bibliotek, a termin z ustawy o bibliotekach znajduje zastosowanie wyłącznie w przypadku połączenia dwóch lub więcej bibliotek.
Podkreślenia bowiem wymagało, że w art. 13 ust. 2 ustawy o bibliotekach, nie wprowadzono ograniczenia jego stosowania do połączenia samych bibliotek, gdyż wyraźnie stanowi on, że "organizator jest obowiązany na 6 miesięcy przed dniem wydania aktu o połączeniu, podziale lub likwidacji biblioteki podać do publicznej wiadomości informację o swoim zamiarze wraz z uzasadnieniem." Rozumowanie strony skarżącej byłoby prawidłowe w sytuacji, gdyby po słowach "aktu o połączeniu" dodane zostało słowo "bibliotek", co nie ma miejsca w treści cytowanego przepisu.
Przede wszystkim jednak za oceną, że przy wydaniu przedmiotowej uchwały powinien mieć zastosowanie termin określony w art. 13 ust. 2 ustawy o bibliotekach przemawia to, że kolejne przepisy zawarte w art. 13 ustawy o bibliotekach, tj. art. 13 ust. 7 i ust. 8 - wprost określają, że dotyczą połączenia biblioteki publicznej z innymi instytucjami kultury. I tak - art. 13 ust. 7 ustawy o bibliotekach stanowi, że biblioteki publiczne mogą być łączone z innymi instytucjami kultury, jeżeli połączenie nie spowoduje uszczerbku w wykonywaniu dotychczasowych zadań. Przepis ten wprowadza zatem kolejny warunek, który – obok określonego w ust. 2 terminu podania do publicznej wiadomości informacji o zamiarze połączenia – musi być spełniony w razie łączenia biblioteki publicznej z inną instytucją kultury. Następny przepis – art. 13 ust. 8 ustawy o bibliotekach doprecyzowuje, że połączenie, o którym mowa w ust. 7, wymaga zasięgnięcia opinii Rady i właściwej wojewódzkiej biblioteki publicznej, oraz wydania zgody przez ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego. Przepisy zawarte w art. 13 ust. 7 i ust. 8 – jak wynika z ich treści – wprowadzają dodatkowe warunki dotyczące połączenia biblioteki publicznej z inną instytucją kultury, do warunku określonego w art. 13 ust. 2 tej ustawy. Z tego powodu, że stanowią one wyraźnie o połączeniu biblioteki publicznej z inną instytucją kultury, nie może być wątpliwości, że poprzedzający je - w ramach tego samego art. 13, przepis zawarty w ust. 2, ma zastosowanie do połączenia biblioteki publicznej z inną instytucją kultury, a nie tylko do łączenia dwóch bibliotek – jak błędnie rozumuje skarżąca.
Nie zasługiwały również na uwzględnienie stwierdzenia zawarte w skardze, dotyczące możliwości uchylenia uchwały tylko w części określającej termin, w którym miało nastąpić połączenie biblioteki publicznej z gminnym ośrodkiem kultury. Podnieść bowiem należało, że to właśnie termin połączenia – obok wskazania podmiotów, których to połączenie ma dotyczyć, stanowią niezbędne elementy składające się na informację o zamiarze połączenia.
W podsumowaniu stwierdzić zatem należało, że przy wydaniu zaskarżonego aktu nadzoru nie doszło do naruszenia przepisów prawa.
Mając powyższe na uwadze, skarga jako bezzasadna, zgodnie z art. 151 P.p.s.a., podlegała oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło