I SA/Po 191/18
WyrokWSA w Poznaniu2018-05-09
Skład orzekający: Katarzyna Nikodem, Katarzyna Wolna – Kubicka, Izabela Kucznerowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe zasadnie przedłużyły termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, powołując się na potrzebę dodatkowej weryfikacji rozliczeń podatnika?Ratio decidendi
Organy podatkowe zasadnie przedłużyły termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, ponieważ istniały uzasadnione wątpliwości co do zasadności zwrotu, wymagające dalszej weryfikacji, w tym przesłuchania strony oraz przetłumaczenia dokumentów. Przedłużenie terminu nastąpiło w ramach przewidzianej prawem procedury, a uzasadnienie postanowień było wystarczające.Stan faktyczny
Spółka złożyła deklaracje VAT-7 wykazujące nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu za wrzesień, październik i listopad 2015 r. Organy podatkowe wielokrotnie przedłużały termin zwrotu, powołując się na potrzebę weryfikacji transakcji zakupu i sprzedaży barwników spożywczych, wyjaśnienia wątpliwości dotyczących wysyłki i odbioru korespondencji e-mail, dokumentacji transportowej, a także konieczność przetłumaczenia dokumentów w języku litewskim oraz przesłuchania strony. Spółka kwestionowała zasadność przedłużeń, zarzucając przewlekłość postępowania i bezpodstawne wydłużanie terminów zwrotu. Po wyczerpaniu drogi odwoławczej, spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Wolna – Kubicka Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 maja 2018r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w [...] a postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu nadwyżek podatku naliczonego nad należnym za wrzesień, październik i listopad 2015 r. oddala skargę
I SA/Po 191/18
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] na podstawie art. 216 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (dalej: O.p.) i art. 87 ust. 2 zd. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (dalej: ustawa o VAT) przedłużył termin zwrotu [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] (dalej: Spółka, podatnik, skarżąca) nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za: wrzesień 2015 r. w kwocie [...]zł, październik 2015 r. w kwocie [...]zł i listopad 2015 r. w kwocie [...]zł, do czasu zakończenia weryfikacji rozliczeń podatnika, tj. do dnia [...] sierpnia 2017 r.
W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji wskazał, że w związku ze złożonymi przez podatnika deklaracjami VAT-7 wykazującymi nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy w terminie 60 dni za miesiące: wrzesień, październik i listopad 2015 r. zostały przeprowadzone kontrole podatkowe, które zostały ostatecznie zakończone w dniu [...] października 2016 r. Jednocześnie organ podatkowy zaznaczył, że w trakcie prowadzenia tych kontroli były wydawane postanowienia przedłużające termin zwrotu nadwyżek podatku naliczonego nad należnym za wskazane miesiące. W następstwie przeprowadzonych kontroli oraz zastrzeżeń złożonych przez Spółkę postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r. wszczęto z urzędu postępowanie podatkowe, w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za wrzesień, październik i listopad 2015 r. Już na etapie postępowania podatkowego były przedłużane terminy zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym. Najpierw postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r. do czasu weryfikacji rozliczeń podatnika, a następnie postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2017 r. do dnia [...] czerwca 2017 r. Organ wyjaśnił, że podatnik wraz z zastrzeżeniami do protokołów złożył dodatkowy materiał dowodowy, którego w trakcie kontroli nie przedłożył, w postaci: korespondencji e-mailowej pomiędzy Spółką, a firmą [...], Spółką [...], Spółką [...], Spółką [...], umowy użyczenia magazynu przy ul. [...] zawartej pomiędzy R. O., a B. K., dokumentacji transportowej i fotograficznej oraz protokołu kontroli litewskiego organu podatkowego dotyczący firmy [...]. Postępowanie podatkowe zostało zaś wszczęte w celu wyjaśnienia wątpliwości związanych z zawartymi transakcjami zakupu i sprzedaży chemicznych barwników spożywczych przez Spółkę. Przedłożone bowiem po kontrolach materiały, nie pozwalały jednoznacznie stwierdzić, czy wiadomości e-mail zostały faktycznie wysłane i dotarły do adresatów. Przedłożone wydruki zdjęć nie pozwalały natomiast na odpowiedź, gdzie i kiedy zdjęcia zostały zrobione, jak również co dokładnie przedstawiają. Z kolei litewskie dokumenty, nie zostały przetłumaczone przez tłumacza przysięgłego. Dalszego wyjaśnienia wymagają m.in. kwestie związane z magazynowaniem przedmiotowych barwników spożywczych w magazynie S. M. Sp. z o.o. w [...]. Mając to na uwadze, podkreślono, że bez przeprowadzenia dodatkowego dowodu jakim jest przesłuchanie strony, organ, nie może bezkrytycznie przychylić się do stanowiska Spółki. Z tych też przyczyn postanowiono przedłużyć termin zwrotu różnicy nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, do czasu zakończenia weryfikacji rozliczeń za ww. okresy, tj. do dnia [...] sierpnia 2017 r.
W zażaleniu na wydane postanowienie Spółka wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji w celu ponownego rozpatrzenia, a w rezultacie dokonanie należnego zwrotu podatku. Spółka zarzuciła naruszenie art. 125 § 1 O.p. poprzez przewlekłe działanie, na skutek nie ustosunkowania się przez kontrolujących do złożonych zastrzeżeń do sporządzonego protokołu kontroli, oraz art. 87 ust. 2 ustawy o VAT poprzez bezpodstawne wydłużanie terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego na podatkiem należnym przysługującym Spółce.
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2017 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy za właściwą uznał argumentację organu I instancji, o istnieniu obiektywnych okoliczności uzasadniających dodatkową weryfikację zwrotu podatku za wrzesień, październik i listopad 2015 r., w ramach prowadzonego postępowania podatkowego. Organ II instancji podkreślił, że w jego toku zostały podjęte dodatkowe kroki w celu zweryfikowania przebiegu transakcji kupna - sprzedaży barwników spożywczych przez Spółkę. Wskazano, że podatnik przedmiotowe barwniki zakupił od Spółki [...], ta natomiast zakupiła je od [...] Sp. z o.o. W dniu [...] lutego 2017 r. do organu I instancji wpłynął protokół z kontroli podatkowej przeprowadzonej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. u podmiotu: [...] Sp. z o.o. W dniu [...] marca 2017 r. wpłynął natomiast protokół przesłuchania prezesa zarządu firmy zajmującej się transportem. Następnie zaś w dniu [...] kwietnia 2017 r. wpłynął protokół kontroli podatkowej przeprowadzonej przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. w firmie [...] Sp. z o.o. Przedłużenie terminów zwrotu podatku od towarów i usług wynikało zatem z potrzeby dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Za niezasadny organ odwoławczy uznał zarzut, że organ podatkowy dopiero po ośmiu miesiącach uznał za konieczne tłumaczenie dokumentów sporządzonych w języku litewskim. Zaznaczył bowiem, że organ podatkowy nie dokonuje selekcji dowodów i nie ma obowiązku przeprowadzania dowodów w sprawie w ustalonej z góry chronologii. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] nie zgodził się też z zarzutem odnośnie ponownego przeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony. Podkreślił, że na etapie prowadzonego postępowania podatkowego strona nie była przesłuchiwana. Z uwagi natomiast na pojawienie się wielu sprzeczności, co do przeprowadzonej transakcji obrotu barwnikami spożywczymi, jak i w kwestii ich magazynowania, w ocenie organu odwoławczego przeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony uznać należy za zasadne. Organ II instancji nie podzielił też zarzutu naruszenia art. 125 § 1 O.p, do którego naruszenia zdaniem podatnika miało dojść poprzez nie ustosunkowanie się do złożonych zastrzeżeń do protokołu kontroli podatkowej. Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] odniósł się bowiem do nich w odpowiedzi na zastrzeżenia do protokołów nr [...] oraz nr [...]
W skardze Spółka reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego, tj. art. 87 ust. 2 ustawy o VAT poprzez bezpodstawne wydłużanie terminów zwrotów nadwyżek podatku naliczonego na podatkiem należnym;
2) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
- art. 125 § 1 O.p. poprzez zaakceptowanie prowadzenia postępowania przez organ podatkowy pierwszej instancji w sposób przewlekły, co w konsekwencji prowadziło do bezpodstawnego wydłużenia terminów zwrotu nadwyżki podatku naliczonego na należnym za okresy od września do listopada 2015 r;
- art. 217 § 2 O.p. w zw. z art. 121 § 1 O.p. poprzez niezawarcie w postanowieniu z dnia [...] grudnia 2017 r. uzasadnienia dotyczącego uznania za prawidłowe rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji w zakresie kolejnego przedłużenia terminów zwrotu nadwyżki podatku naliczonego na należnym za okresy od września do listopada 2015 r., co stanowi naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
Argumentując zarzuty skargi pełnomocnik Spółki wskazał, że uzasadnienie postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. jest niemal identyczne jak uzasadnienie poprzedniego postanowienia przedłużającego termin zwrotu kwot nadwyżek podatku naliczonego nad należnym. Jedyną różnicą jest dodanie informacji o konieczności ponownego przeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony, bez wskazania jaki jest cel takiego przesłuchania i co ten dowód miałby wnieść do sprawy. Zdaniem skarżącej w zaskarżonym postanowieniu zaakceptowano więc brak wskazania przez organ pierwszej instancji okoliczności uzasadniających potrzebę dodatkowej weryfikacji rozliczeń Spółki. Nadto, organ pierwszej instancji nie uzasadnił także w żaden sposób wyznaczenia tak odległego terminu przedłużenia zwrotu podatku, z czego wynika, że data ta została wyznaczona w sposób przypadkowy i w oderwaniu od realiów badanej sprawy. Tym samym w ocenie Spółki organ odwoławczy uznając kolejne odroczenie terminu zwrotu za prawidłowe, nie wziął pod uwagę jakie czynności zostały już przeprowadzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] oraz przeprowadzenie jakich czynności weryfikacyjnych znanych w dacie orzekania jest uzasadnione okolicznościami sprawy (jak długo czynności te powinny trwać). Skarżąca podniosła też, że postępowanie jest przez organ podatkowy prowadzone w sposób przewlekły, bez należytej dbałości o skondensowanie w czasie poszczególnych czynności. Spółka podkreśliła, że postępowanie podatkowe było poprzedzone długotrwałymi (trwającymi odpowiednio 11 i 9 miesięcy) kontrolami podatkowymi w tym samym zakresie. Można zatem odnieść wrażenie, że postępowanie podatkowe jest przedłużane wyłącznie w celu opóźnienia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym.
Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.
Na rozprawie w dniu [...] maja 2018 r. pełnomocnik organu odwoławczego, podtrzymując stanowisko wyrażone w odpowiedzi na skargę, poinformował, że w dniu [...] kwietnia 2018 r. została wydana decyzja określająca zobowiązanie w podatku VAT za wrzesień, październik i listopad 2015 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Istotą sporu w rozpatrywanej sprawie jest dokonanie oceny, czy organy podatkowe zgodnie z prawem przedłużyły podatnikowi termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, za miesiące: wrzesień, października i listopad 2015 r.
Zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy o VAT w przypadku, gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2, jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy. Z art. 87 ust. 2 ustawy o VAT, w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zarówno postanowienia z dnia [...] czerwca 2017 r., jak również zaskarżonego postanowienia z dnia [...] grudnia 2017 r. wynika natomiast, że zwrot różnicy podatku, z zastrzeżeniem ust. 6, następuje w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika na rachunek bankowy podatnika w banku mającym siedzibę na terytorium kraju albo na rachunek podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, której jest członkiem, wskazany w zgłoszeniu identyfikacyjnym, o którym mowa w odrębnych przepisach, lub na wskazany przez podatnika rachunek banku mającego siedzibę na terytorium kraju lub na rachunek spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej, jako zabezpieczenie udzielanego przez ten bank lub przez tę kasę kredytu, na podstawie złożonego przez podatnika do naczelnika urzędu skarbowego, w terminie do złożenia deklaracji podatkowej, pisemnego, nieodwołalnego upoważnienia organu podatkowego, potwierdzonego przez bank lub spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową udzielających kredytu, do przekazania tego zwrotu. Jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanej w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej lub postępowania podatkowego. Jeżeli przeprowadzone przez organ czynności wykażą zasadność zwrotu, o którym mowa w zdaniu poprzednim, urząd skarbowy wypłaca należną kwotę wraz z odsetkami w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia płatności podatku lub jego rozłożenia na raty.
W pierwszej kolejności należy się odnieść do podniesionych przez skarżącą zarzutów naruszenia przepisów postępowania. Trzeba podkreślić, iż w zakresie kwestionowania prawidłowości postępowania w przypadku przedłużenia terminu zwrotu podatku od towarów i usług strona ma możliwość kwestionowania samego postanowienia w tym zakresie, bądź wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania (tak wyrok NSA z dnia 14 marca 2018 r., sygn. akt I FSK 1669/16 - wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia dostępne da w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej - http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query).
W niniejszej sprawie - jak słusznie zauważono w odpowiedzi na skargę - przedmiotem rozpoznania nie jest skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiocie zwrotu podatku od towarów i usług za wrzesień, październik i listopad 2015 r., a kwestia oceny prawidłowości wydania postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu kwot nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za wskazane miesiące. Nie mógł zatem odnieść zamierzonego skutku zarzut naruszenia art. 125 § 1 O.p. Zarzucając przewlekłe prowadzenie postępowania Spółka powinna bowiem podjąć odpowiednie działania mające na celu weryfikację, czy w rzeczywistości z taką sytuacją mamy do czynienia. Weryfikacja ta wymagałaby jednak skutecznego wniesienia skargi na bezczynność bądź przewlekłe prowadzenie postępowania, a nie podnoszenia tego zarzutu w ramach kwestionowania prawidłowości wydania postanowienia przedłużającego termin zwrotu podatku od towarów i usług.
Niezasadny okazał się także zarzut naruszenia art. 217 § 2 O.p. w zw. z art. 121 § 1 O.p. Zgodnie z powołanym art. 217 § 2 O.p. postanowienie zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne, jeżeli służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz gdy wydane zostało na skutek zażalenia na postanowienie. Z art. 210 § 4 O.p. w zw. z art. 219 O.p. wynika z kolei, że uzasadnienie faktyczne postanowienia powinno zawierać w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.
Wbrew twierdzeniom skarżącej uzasadnienie zaskarżonego postanowienie zostało sporządzone w sposób prawidłowy i zawiera wszystkie niezbędne elementy, o których mowa w przywołanych powyżej przepisach. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] przybliżając czynności jakie były i są podejmowane przez organ podatkowy, najpierw w ramach kontroli podatkowej, a następnie postępowania podatkowego, wprost stwierdził, iż w jego ocenie za zasadne należy uznać przeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony. To zaś ta okoliczność, obok potrzeby przetłumaczenia dokumentów litewskich, została wskazana przez organ I instancji jako uzasadniająca kolejne przedłużenie terminu zwrotu kwot nadwyżki podatku naliczonego nad należnym. Dodatkowo organ odwoławczy nie tylko odniósł się do podniesionych w zażaleniu zarzutów, ale wskazał z jakich przyczyn ich nie podzielił. O ile zatem odrębnej oceny wymaga, czy wskazane przez organy okoliczności uzasadniały samo przedłużenie na podstawie art. 87 ust. 2 ustawy o VAT terminu zwrotu kwot nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, to bez wątpienia nie można zgodzić się z zarzutem, iż w zaskarżonym postanowieniu nie zawarto uzasadnienia dotyczącego uznania za prawidłowe rozstrzygnięcia w zakresie kolejnego przedłużenia terminu.
Przechodząc natomiast do oceny zarzuty naruszenia art. 87 ust. 2 ustawy o VAT, na początku należy poczynić kilka uwag wstępnych, co do rozumienia powołanego przepisu w orzecznictwie sądów administracyjnych. Zwraca się uwagę, że organ podatkowy w postępowaniu w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu VAT, decyduje wyłącznie o konieczności dalszego weryfikowania w celu dokonania zwrotu, a nie o samej zasadności zwrotu. Nie chodzi więc o wykazanie, że zwrot jest niezasadny ani o wykazanie, że istnieją dowody przemawiające za niezasadnością dokonania zwrotu. Chodzi o uprawdopodobnienie, że istnieją okoliczności przemawiające za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku i z tego powodu dochodzi do wstrzymania, na czas weryfikacji, zwrotu podatku, na co wskazuje wprost brzmienie art. 87 ust. 2 zd. 2 ustawy VAT (por. wyrok NSA z dnia 30 listopada 2017 r., sygn. akt I FSK 890/16). Przesłanką przedłużenia terminu zwrotu jest zatem samo stwierdzenie przez organ, że zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej lub postępowania podatkowego, a przedłużenie to nastąpić może do czasu zakończenia tej weryfikacji. Przy czym o ile zastosowanie omawianej instytucji opiera się na uznaniu administracyjnym, to jest ono uwarunkowane stwierdzeniem przez organ, że "zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania", które to stwierdzenie powinno być dokonywane w oparciu o co najmniej uprawdopodobnione przesłanki (por. wyrok NSA z dnia 27 marca 2015 r., sygn. akt I FSK 373/14). Szczególne znaczenie ma więc uzasadnienie postanowienia, którym dokonano przedłużenia terminu zwrotu. Jego treść pozwala bowiem ustalić, czy organ podatkowy nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Tym samym, w postanowieniu przedłużającym termin zwrotu VAT organ podatkowy powinien wskazać na powody odmowy dokonania zwrotu w ustawowym terminie i przedstawić istniejące w tym przedmiocie wątpliwości oraz wskazać, dlaczego uznał, że takie wątpliwości wystąpiły. Podatnik w tym zakresie powinien otrzymać jasną informację, z czego wynika powód przedłużenia terminu zwrotu VAT (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2016 r., sygn. akt I FSK 2039/15). Jest to o tyle istotne, że stosowanie przez organy podatkowe instytucji przewidzianej w art. 87 ust. 2 ustawy o VAT kształtuje prawa podatników, ograniczając zasadę neutralności podatku VAT, a jednocześnie wpływa na podstawowe uprawnienie składające się na treść prawa własności, jakim jest swobodne dysponowanie własnością (art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Z uwagi zatem, że postanowienie wydane na podstawie art. 87 ust. 2 ustawy o VAT w sposób bezpośredni oddziałuje na sytuację ekonomiczną podatnika, powinno być stosowane z rozwagą (por. postanowienie NSA z dnia 13 lipca 2016 r., sygn. akt I FSK 724/16 i wyrok NSA z dnia 5 grudnia 2017 r., sygn. akt I FSK 1468/17). Jednocześnie jednak podkreśla się, że nie można zaaprobować takiej wykładni art. 87 ust. 2 ustawy o VAT, która ogranicza stosowanie instytucji przedłużenia terminu zwrotu do takiego stopnia, że w istocie prowadzi do niemożności spełnienia celu jej ustanowienia, tj. umożliwienia organowi tymczasowego wstrzymania się ze zwrotem podatku do momentu zakończenia weryfikacji zasadności tego zwrotu w przypadku zaistnienia dostatecznych wątpliwości w tym zakresie (por. wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2014 r., sygn. akt I FSK 610/13). Uwzględniając powyższe rozważania, w ocenie Sądu organy obu instancji w sposób dostateczny uzasadniły podstawy do przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za miesiące wrzesień, październik i listopad 2015 r.
Postanowienie z dnia [...] czerwca 2017 r., którym Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] przedłuż do dnia [...] sierpnia 2017 r. termin zwrotów kwot nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za wrzesień, październik i listopad 2015 r. zostało wydane w toku prowadzonego przez ten organ postępowania podatkowego. Postępowanie to było z kolei poprzedzone kontrolą podatkową. Jak już zasygnalizowano powyżej uzasadniając podstawy do przedłużenia po raz kolejny terminu zwrotu organ I instancji, co zaaprobował również organ odwoławczy, wskazał, że niezbędne jest jeszcze przeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony, gdyż wyjaśnienia wymagają m.in. kwestie związane z magazynowaniem przedmiotowych barwników spożywczych. Dodatkowo podniesiono też, że istnieje potrzeba przetłumaczenia dokumentów litewskich. Słusznie wprawdzie w skardze zauważono, że uzasadnienie postanowienia z dnia [...] czerwca 2017 r. różni się od uzasadnienia poprzedniego postanowienia organu pierwszej instancji o przedłużeniu terminu zwrotu z dnia [...] kwietnia 2017 r., wyłącznie w zakresie stwierdzenia, co do konieczności przeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony. Jednak wbrew twierdzeniom skarżącej uznać należy, że potrzeba przeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony była okolicznością uzasadniającą wydanie kolejnego postanowienia o przedłużeniu terminu. Zgodnie z art. 155 § 1 O.p. organ podatkowy może wezwać stronę lub inne osoby do złożenia wyjaśnień, zeznań, przedłożenia dokumentów lub dokonania określonej czynności osobiście, przez pełnomocnika lub na piśmie, w tym także w formie dokumentu elektronicznego, jeżeli jest to niezbędne dla wyjaśnienia stanu faktycznego lub rozstrzygnięcia sprawy. Podkreślić należy, że przeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony ma na celu umożliwienie poczynienia przez organ podatkowy ustaleń istotnych dla prowadzonego postępowania. Daje jednak też stronie możliwość przedstawienia i wyjaśnienia tych kwestii, które istotne są dla dokonania przez organ ustaleń faktycznych będących następnie przedmiotem oceny prawnej. Błędnie skarżąca podnosi w skardze, że nie wyjaśniono jaki miałby być cel tego przesłuchania. Organy podatkowe w analizowanych postanowieniach wskazały bowiem jakie okoliczności, w świetle zebranego do tej poru materiału dowodowego, wymagają dalszego wyjaśnienia, a w czym dowód z przesłuchania strony może pomóc. Nie można zaś czynić organom zarzutu, że dążąc do wyjaśnienia wszystkich istotnych dla prowadzonego postępowania okoliczności faktycznych, podejmują działania, które cel ten mają umożliwić. W tych okolicznościach należało zatem uznać, że wskazane przez organy przyczyny przedłużenia terminu zwrotu podatku naliczonego nad należnym, w wystarczającym stopniu uprawdopodabniają potrzebę zweryfikowania zasadności tego zwrotu. W związku z tym zarzut naruszenia art. 87 ust. 2 ustawy o VAT jest niezasadny.
Na marginesie należy zaznaczyć, iż nie zasługują na aprobatę wyjaśnienia organu odwoławczego, co do przyczyn nie podjęcia do tej pory przez organ podatkowy działań mających na celu uzyskanie tłumaczenia dokumentów litewskich, skoro już w postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2017 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...], na potrzebę uzyskania takich tłumaczeń wskazywał. Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 125 § 1 O.p. organy podatkowe powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Treść tego przepisu nakazuje organom podejmować działania umożliwiające jak najszybsze zakończenie prowadzonego postępowania, aby nie doprowadzać do przewlekłości i zapobiegać bezczynności. Skoro już w postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2017 r. organ podatkowy dostrzegł potrzebę tłumaczenia dokumentów, to niezrozumiałe jest dlaczego pierwsze działania w tym zakresie podjął dopiero w dniu [...] czerwca 2017 r. Ostatecznie w świetle poczynionych powyżej uwag okoliczność ta nie miała jednak wpływu na ocenę zaskarżonego postanowienia. Wskazane uchybienie nie mogło bowiem stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło